Tag: ya┼čam ko├žlu─ču

Apraksi nedir

apraksiApraksi, istemli konu┼čman─▒n ├╝retiminde s─▒ral─▒ konu┼čma hareketlerinin motor planlanmas─▒nda olu┼čan bozukluk sonucu otaya ├ž─▒kan motor konu┼čma bozuklu─čudur. Normal kas tonusu ve koordinasyonuna ra─čmen, amaca y├Ânelik hareketler yerine getirilemez. Seslerin ├ž─▒kar─▒lmas─▒ i├žin gereken kaslar─▒n pozisyonlanmas─▒nda g├╝├žl├╝k vard─▒r. Konu┼čma organlar─▒nda amaca y├Ânelik davran─▒┼člar─▒n ortaya konulamamas─▒d─▒r. Ki┼či ifade etmek istedi─či ┼čeyi s├Âylemekte zorlanmaktad─▒r.

Bilinci yerinde, anlamas─▒ normal bir ki┼činin motor, duyusal ve koordinasyon kusuru olmaks─▒z─▒n bildi─či ama├žl─▒ bir hareketi yapamamas─▒na apraksi denir. Ama├žl─▒ hareket, dominan hemisferin arka yar─▒s─▒ ve ├Âzellikle supramarginal girusta tasarlan─▒r. Buradan kalkan lifler sol motor kortekse, presentral girusa var─▒r ve sa─č ekstremitelerin praksisini sa─člar. Sol presantral girustan hareket eden lifler de corpus callosum yoluyla sa─č presantral girusa gider. Bu b├Âlge de sol elin praksisinden sorumludur.
─░deomotor apraksi : Askeri selam vermesi veya burnunu silmesi istendi─činde hasta bu hareketleri yapamaz. Oysa ayn─▒ hareketleri otomatik olarak yapabilir.
─░deasyonal apraksi : Hastadan paketinden bir sigara ├ž─▒kar─▒p ├žakt─▒─č─▒ bir kibritle yakmas─▒ istendi─činde bu hareketleri par├ža par├ža do─čru olarak yerine getirebilir, fakat s─▒ralar─▒nda yanl─▒┼čl─▒klar yapar.
Konstr├╝ksiyonel apraksi : Hasta bir ├ži├žek resmi ├žizemez, basit bir T├╝rkiye haritas─▒ yap─▒p belliba┼čl─▒ ┼čehirleri yakla┼č─▒k olarak yerlerine yerle┼čtiremez, tahta oyuncak bloklar─▒n─▒ yanyana getirip istenen ┼čekli yapamaz.
Giyinme apraksisi : Hasta ceketini veya pantalaonunu giymeyi ba┼čaramaz, elinde beceriksizce evirir ├ževirir.
Apraksisi olan bir hastan─▒n analiz ve de─čerlendirilmesi g├╝├ž bir i┼čtir. Bunun nedenlerinden biri de hastalarda apraksiyle birlikte konu┼čma kusuru ve/veya di─čer y├╝ksek kortikal fonksiyon bozukluklar─▒n─▒n da bulunabilmesidir. Praksi kusurlar─▒n─▒n anatomik lokalizasyonu da olduk├ža tart─▒┼čmal─▒ bir konudur. Russell Brain’e g├Âre sol supramarginal girus hastal─▒─č─▒nda apraksi iki tarafl─▒d─▒r. Bu b├Âlgeyle sol presantral girus aras─▒ndaki lezyonlarda apraksi sa─čda g├Âr├╝l├╝r.Corpus callosum’un ├Ân b├Âl├╝m├╝ ve sa─č frontal lobun subkortikal lezyonlar─▒nda ise sol ekstremitelerin praksisi bozulur. Giyinme apraksisi genellikle sa─č paryetal lob hastal─▒─č─▒na ba─čl─▒d─▒r. Konstr├╝ksiyonel apraksi her iki paryetal lob hastal─▒─č─▒nda da ortaya ├ž─▒kabilir. Apraksilerin beynin lokalize lezyonlar─▒nda oldu─ču gibi yayg─▒n iltihabi ve dejeneratif hastal─▒klar─▒nda da g├Âr├╝lebilece─či bilinmektedir. Paralizi jenerali ve Alzheimer hastal─▒─č─▒n─▒ bu arada sayabiliriz.

Fonolojik Bozukluk (Artik├╝lasyon Bozuklu─ču)

Konu┼čma seslerinin yanl─▒┼č ├ž─▒kart─▒lmas─▒ ve dilde farkl─▒ bir anlam yaratan seslerin olu┼čturulmas─▒nda zorlu─ču i├žerir. Ki┼či, ya┼č─▒na ve leh├žesine uygun, geli┼čimsel olarak ├ž─▒kartmas─▒ beklenen sesleri ├ž─▒kartamaz. Bu durum, okul ya da mesleki ba┼čar─▒s─▒n─▒, toplumsal ileti┼čimini bozmaktad─▒r.

Bozuklu─čun ┼čiddeti, konu┼čmada k├╝├ž├╝k ve ├Ânemsiz aksakl─▒klardan tamamen anla┼č─▒lmayan bir konu┼čmaya kadar de─či┼čebilir. S├Âylenmesinde yanl─▒┼čl─▒klar─▒n en s─▒k yap─▒ld─▒─č─▒ sesler ya┼čla d├╝zelmesi beklenen seslerdir (l,r,s,z,┼č,├ž). Ayn─▒ zamanda, heceler ve s├Âzc├╝kler i├žindeki seslerin s─▒ralanma ve se├žilme hatalar─▒n─▒ (├Âr.sor yerine ros gibi ) da i├žerir.

─░┼čitme bozuklu─ču, konu┼čma organlar─▒ndaki bozukluklar (├Âr. yar─▒k damak), n├Ârolojik durumlar, zeka engeli ya da psikolojik sorunlar, artik├╝lasyon bozuklu─čuna e┼člik edebilir. 6-7 ya┼čta % 2-3,17 ya┼č─▒n ├╝zerinde % 0.5 oran─▒nda ve erkeklerde daha s─▒k g├Âr├╝lmektedir. Yeni Y├ÂntemKonu┼čma bozukluklar─▒ ÔÇťBio-feedbackÔÇŁ y├Ântemi ile ki┼činin geri bildirimi al─▒narak beyin konu┼čma merkezinin yeniden yap─▒lanmas─▒ sa─članmaktad─▒r. Son y─▒llarda Bat─▒ da yo─čun olarak kullan─▒lmaya ba┼člayan bir y├Ântemdir.

Kekemelik Konu┼čman─▒n ak─▒c─▒l─▒─č─▒nda duraklama, tekrar, uzatma ve ├žo─ču kez bunlara e┼člik eden tiklerle g├Âr├╝len konu┼čma ritminin aksamas─▒d─▒r.

Genellikle 2-7 ya┼č aras─▒nda ortaya ├ž─▒kar, en ├žok 3-5 ya┼č aras─▒nda g├Âr├╝l├╝r.

Erkek ├žocuklarda daha a─č─▒r seyreder. K─▒z-erkek oran─▒ 1/5 tir. Yap─▒lan ara┼čt─▒rmalara g├Âre kekemelik g├Âr├╝len ki┼čilerin ailelerinde de kekemelik oran─▒ y├╝ksektir. Sorunu ya┼čayan ki┼či, konu┼čma oran─▒n─▒ de─či┼čtirerek, toplum i├žinde konu┼čmaktan ka├ž─▒narak, baz─▒ ses ve s├Âzc├╝kleri engelleyerek kekemeli─či yenmeye ├žal─▒┼č─▒r. Gerginlik ve kayg─▒ kekemeli─či art─▒r─▒r. Kekemelik ba┼člad─▒ktan sonra; t─▒rnak yeme, tikler, gece-g├╝nd├╝z i┼čemeleri, korkular, obsesif davran─▒┼člar, h─▒r├ž─▒nl─▒k gibi ek belirtilerde g├Âr├╝lebilir.

Afazi, ├žocuk beyin felci, dikkat eksikli─či /hiperaktivite bozuklu─ču, ├Â─črenme g├╝├žl├╝klerinde de konu┼čma ile ilgili bozukluklar g├Âr├╝lmektedir. AfaziAfazi, ├Ânceden konu┼čmas─▒ normal olarak ortaya ├ž─▒kan ki┼čilerde ge├žirilmi┼č beyin hastal─▒─č─▒na ba─čl─▒ olarak ortaya ├ž─▒kan bir dil bozuklu─ču olup, sadece konu┼čmay─▒ etkilemez.

Ayn─▒ zamanda anlama, okuma ve yazmay─▒ da etkiler. Ve di─čer konu┼čma bozukluklar─▒ndan bu fark─▒ nedeniyle, afazilerde sadece konu┼čma rehabilitasyonu yapmak yeterli de─čildir. Merkezimizde anlama, okuma ve yazmay─▒ da geli┼čtirici ├Âzel y├Ântemler uygulan─▒r.