Tag: ├Âzel ├Â─črenme g├╝├žl├╝─č├╝

├ľzel ├ľ─črenme G├╝├žl├╝─č├╝


├ľZEL ├ľ─×RENME G├ť├çL├ť─×├ť

TANIM VE BEL─░RT─░LER

TANIM

ogrenme guclugu nedir

├ľzel ├ľ─črenme G├╝├žl├╝─č├╝, bir ├žocu─čun zekas─▒ normal ya da normalin ├╝st├╝nde olmas─▒na ra─čmen, dinleme, d├╝┼č├╝nme, anlama, kendini ifade etme, okuma- yazma veya matematik becerilerinde ya┼č─▒tlar─▒na ve zekas─▒na oranla d├╝┼č├╝k ba┼čar─▒ g├Âstermesidir.┬á Okuma Bozuklu─ču, Yaz─▒l─▒ Anlat─▒m Bozuklu─ču, Matematik Bozuklu─ču ve Ba┼čka T├╝rl├╝ Adland─▒r─▒lamayan ├ľ─črenme Bozuklu─ču alt gruplar─▒n─▒ i├žerir.

├ľ─črenme g├╝├žl├╝─č├╝ geli┼čimsel bir sorundur. ├ľ─črenme ve alg─▒lama sorunu ├žocu─čun do─čumu ile ba┼člar. E─čitim s├╝reci i├žinde edinilmez. Ya┼čam boyu s├╝ren bir bozukluktur. Dil geli┼čimi ve kullan─▒m─▒, konu┼čma, okuma, yazma, matematik becerilerini etkileyen bir sorun oldu─ču i├žin, bireyin e─čitimini, mesle─čini, sosyal ili┼čkilerini, g├╝nl├╝k aktivitelerini, benlik sayg─▒s─▒n─▒ etkiler.

 

EN ├çARPICI ├ľZELL─░─×─░

├çocuk s├Âz├╝ edilen becerilerde ya┼č─▒na ve zekas─▒na oranla d├╝┼č├╝k performans g├Âstermektedir. ├çocu─čun zihinsel yetene─či olmas─▒na ra─čmen, akademik a├ž─▒dan gerilik g├Âstermesi, ├Â─črenme g├╝├žl├╝─č├╝n├╝n en ├žarp─▒c─▒ ├Âzelli─čidir. Bir ├žok ├žocuk i├žin ├Â─črenme g├╝├žl├╝kleri, okula ba┼člad─▒klar─▒nda ve akademik becerileri kazanmakta ba┼čar─▒s─▒z olduklar─▒nda g├Âze ├žarpar. ├çocu─čun akademik problemlerinin belirgin hale geldi─či ya┼č, onun entelekt├╝el yetene─či, ├Â─črenme g├╝├žl├╝─č├╝n├╝n tipi ve akademik beklentilerine ba─čl─▒ olarak de─či┼čmektedir.

 

├ľzg├╝l ├Â─črenme bozuklu─ču:

  • Beyindeki baz─▒ farkl─▒l─▒klar nedeniyle ├Â─črenme s├╝re├žlerinden bir ya da birka├ž─▒nda aksama olmas─▒yla ortaya ├ž─▒kar.
  • Her ├žocu─čun iyi oldu─ču ya da zorland─▒─č─▒ alanlar vard─▒r.
  • Her ├žocuk kendine ├Âzg├╝d├╝r.
  • G├Ârme i┼čitme sorununa ba─čl─▒ de─čildir.
  • Zeka sorununa ba─čl─▒ de─čildir.

 

ogrenme guclugu─░S─░MLEND─░RME

├ľzg├╝l ├Â─črenme bozuklu─ču i├žin kullan─▒lmakta olan pek ├žok terim vard─▒r.En s─▒k kullan─▒lanlar:

  1. ├ľzel/├Âzg├╝l ├Â─črenme g├╝├žl├╝─č├╝/bozuklu─ču
  2. Okuma, yazma, aritmetik g├╝├žl├╝─č├╝
  3. Disleksi (disleksi kavram─▒ 19. yyÔÇÖ dan beri bilinen bir kavramd─▒r. Anlam─▒ okuma g├╝├žl├╝─č├╝ÔÇÖd├╝r) .

BEL─░RT─░LER

 

OKUL ├ľNCES─░ D├ľNEM BEL─░RT─░LER─░

  • Dil geli┼čiminde gecikmeler ve┬á Konu┼čma bozukluklar─▒ (konu┼čmay─▒ ├Â─črenmede g├╝├žl├╝k, kelimeleri do─čru telaffuz etmekte g├╝├žl├╝k, kelime da─čarc─▒─č─▒n─▒n yava┼č geli┼čmesi, hikaye anlatmaya ilgi duymamak)
  • Zay─▒f alg─▒sal-bili┼čsel yetenekler
  • Zay─▒f kavram geli┼čimi
  • Yetersiz motor geli┼čim ( ├Âz-bak─▒m becerilerini ├Â─črenmekte g├╝├žl├╝k, d├╝─čme iliklemeyi ├Â─črenememe, beceriksizlik (sakarl─▒k), ├žizim veya kopyalamaya kar┼č─▒ isteksizlik
  • Bellek ve dikkat problemleri (say─▒lar─▒, alfabeyi,haftan─▒n g├╝nlerini ├Â─črenmede g├╝├žl├╝k, rutin i┼člerde bellek zay─▒fl─▒─č─▒, bir i┼či s├╝rd├╝rmekte g├╝├žl├╝k)

─░LKOKUL D├ľNEM─░ BEL─░RT─░LER─░

├ľzel ├ľ─črenme G├╝├žl├╝─č├╝, bir├žok ├žocuk i├žin okula ba┼člad─▒klar─▒nda ve akademik becerileri kazanmakta ba┼čar─▒s─▒z olduklar─▒nda ortaya ├ž─▒kar.

 

Akademik ba┼čar─▒

Okul ba┼čar─▒s─▒ ya┼č─▒tlar─▒na ve zekas─▒na oranla d├╝┼č├╝kt├╝r. Ba┼čar─▒ durumu de─či┼čkendir, baz─▒ ders/alanlarda ba┼čar─▒s─▒ normal/normal ├╝st├╝ iken, baz─▒ ders/alanlarda d├╝┼č├╝kt├╝r.

 

Okuma Becerisi

  • Okuma h─▒z ve nitelik a├ž─▒s─▒ndan ya┼č─▒tlar─▒ndan geridir,
  • Harf-ses uyumu geli┼čmemi┼čtir, baz─▒ harflerin seslerini ├Â─črenemez,
  • Harfin ┼čekli ile sesini birle┼čtiremez,
  • Kelimeleri hecelerken ya da harflerine ay─▒r─▒rken zorlan─▒r,
  • S─▒n─▒f d├╝zeyinde bir par├žay─▒ okudu─čunda anlamakta zorlan─▒r, ba┼čkas─▒n─▒n okuduklar─▒n─▒ daha iyi anlar.

Yazma Becerisi

  • Ya┼č─▒tlar─▒na oranla el yaz─▒s─▒ okunaks─▒z ve ├žirkindir, s─▒n─▒f d├╝zeyine g├Âre yaz─▒ yazmas─▒ yava┼čt─▒r,
  • Tahtadaki yaz─▒y─▒ defterine ├žekerken ya da ├Â─čretmenin okudu─čunu defterine yazarken zorlan─▒r,
  • Yazarken┬á baz─▒ harf ve say─▒lar─▒, kelimeleri ters yazar, kar─▒┼čt─▒r─▒r┬á (b-d, m-n, ─▒-i, 2-5, d-t, ─č-g, g-y ,ve-ev gibi) ,
  • Yazarken baz─▒ harfleri, heceleri┬á atlar ya da harf/hece ekler,
  • S─▒n─▒f d├╝zeyine g├Âre yaz─▒l─▒ imla ve noktalama hatalar─▒ yapar, k├╝├ž├╝k-b├╝y├╝k harf, noktalama,hece b├Âlme hatalar─▒,,
  • Yazarken kelimeler aras─▒nda hi├ž bo┼čluk b─▒rakmaz ya da bir kelimeyi iki-├╝├ž par├žaya┬á b├Âlerek yazar, ka┬á┬á lem, yapa┬á bil┬á mektedir gibi.

Aritmetik Becerileri

  • Aritmetikte zorlan─▒r,
  • D├Ârt i┼člemi yaparken yava┼čt─▒r, parmak sayar, yanl─▒┼č yapar,
  • Problemi ├ž├Âz├╝me g├Ât├╝recek i┼čleme karar veremez,
  • Ya┼č─▒na uygun seviyedeki matematik problemlerini yaparken otomatik olarak tepki vermekte zorlan─▒r,
  • Say─▒ kavram─▒n─▒ anlamakta g├╝├žl├╝k ├žeker (be┼č mi bir mi b├╝y├╝kt├╝r, d├╝┼č├╝nmeden karar vermekte zorlan─▒r),
  • Baz─▒ aritmetik sembollerini ├Â─črenmekte zorlan─▒r, kar─▒┼čt─▒r─▒r,
  • S─▒n─▒f d├╝zeyine g├Âre ├žarp─▒m tablosunu ├Â─črenmekte geridir.

├çal─▒┼čma Al─▒┼čkanl─▒─č─▒

  • Ev ├Âdevlerini almaz, eksik al─▒r,
  • Ev ├Âdevlerini yaparken yava┼č ve verimsizdir,
  • Ders ├žal─▒┼č─▒rken s─▒k s─▒k ara verir, ├žabuk s─▒k─▒l─▒r, ders┬á ├žal─▒┼čmay─▒ sevmez,
  • ├ľdevlerini yaparken birilerinin yard─▒m─▒na gereksinim duyar, kendi ba┼č─▒na ├žal─▒┼čma al─▒┼čkanl─▒─č─▒ geli┼čmemi┼čtir,
  • ├ľ─črenme stratejileri eksiktir, ├Â─črenmeyi d├╝┼č├╝nd├╝kleri ┼čeyleri nas─▒l kontrol edeceklerini ve y├Ânlendireceklerini (organize edeceklerini), nas─▒l daha fazla bilgi elde edeceklerini ve ├Â─črendiklerini nas─▒l hat─▒rlayacaklar─▒n─▒ bilemezler, ├žal─▒┼čmak i├žin yard─▒m edecek birini┬á beklerler.

Organize Olma Becerileri

  • Odas─▒, ├žantas─▒, e┼čyalar─▒ ve giysileri da─č─▒n─▒kt─▒r,
  • Defter ve kitaplar─▒n─▒ k├Ât├╝ kullan─▒r ve y─▒rtar,
  • Yazarken sayfay─▒ d├╝zenli kullanamaz, gereksiz sat─▒r atlar, bo┼čluk b─▒rak─▒r, sayfan─▒n belirli bir k─▒sm─▒n─▒ kullanmaz,
  • Defter, kalem gibi ├že┼čitli ara├žlar─▒n─▒ kaybeder,
  • Zaman─▒n─▒ ayarlamakta g├╝├žl├╝k ├žeker, bir i┼či yaparken, ne kadar zamana gereksinimi oldu─čunu ya da ne kadar zaman harcad─▒─č─▒n─▒ tahmin edemez,
  • Yapt─▒─č─▒ i┼či zaman─▒nda bitirmekte g├╝├žl├╝k ├žeker,
  • ├ťzerine ald─▒─č─▒ g├Ârevleri d├╝zenlemekte zorluk ├žeker, nereden ve nas─▒l ba┼člayaca─č─▒n─▒ bilemez, ├Âncelikleri belirleyemez,

Oryantasyon (Y├Ânelim) Becerileri

  • Sa─č-sol kar─▒┼čt─▒r─▒r,
  • Y├Ân├╝n├╝ bulmakta zorlan─▒r, do─ču-bat─▒,kuzey-g├╝ney kavramlar─▒n─▒ kar─▒┼čt─▒r─▒r,
  • ─░┼čaret s├Âzc├╝klerini (burada, ┼čurada, orada gibi) kar─▒┼čt─▒r─▒r,
  • Alt-├╝st, ├Ân-arka kavramlar─▒n─▒ kar─▒┼čt─▒r─▒r,
  • Zamana ili┼čkin kavramlar─▒ (d├╝n-bug├╝n, ├Ânce-sonra gibi) kar─▒┼čt─▒r─▒r,
  • G├╝n, ay, y─▒l, mevsim kavramlar─▒n─▒ kar─▒┼čt─▒r─▒r (Hangi ayday─▒z denilince sal─▒, hangi mevsimdeyiz denilince ┼čubat diyebilir),
  • Saati ├Â─črenmekte zorlan─▒r.

S─▒raya Koyma Becerisi

  • Dinledi─či, okudu─ču bir ├Âyk├╝y├╝ anlatmas─▒ istendi─činde ├Âyk├╝n├╝n ba┼č─▒n─▒ sonunu kar─▒┼čt─▒r─▒r ,
  • Haftan─▒n g├╝nlerini, aylar─▒, mevsimleri do─čru saysa bile aradan soruldu─čunda (cumadan ├Ânce hangi g├╝n gelir, marttan sonra hangi ay gelir, haftan─▒n d├Ârd├╝nc├╝ g├╝n├╝ hangisidir gibi) yan─▒tlamakta zorluk ├žeker ya da yanl─▒┼č yan─▒tlar,
  • Say─▒ ve harfleri dizgilemekte g├╝├žl├╝k┬á ├žeker, (alfabenin harflerinin s─▒ras─▒n─▒ kar─▒┼čt─▒r─▒r; kendisinden s─▒ra ile s├Âylenmesi istenen say─▒lar─▒n yerlerini kar─▒┼čt─▒r─▒r-3865 dersiniz o size 8356 diyebilir),
  • Belirli bir s─▒ra i├žinde yap─▒lmas─▒ gereken i┼člerin s─▒ras─▒n─▒ kar─▒┼čt─▒rabilir.

S├Âzel ─░fade Becerisi

  • Duygu ve d├╝┼č├╝ncelerini s├Âzel olarak ifade etmekte zorlan─▒r,
  • Serbest konu┼čurken d├╝zg├╝n c├╝mleler kuramaz, heyecanlan─▒r, tak─▒l─▒r, ┼ča┼č─▒r─▒r,
  • S─▒n─▒fta s├Âzel kat─▒l─▒m─▒ azd─▒r,
  • Baz─▒ harflerin seslerini do─čru olarak telaffuz edemez (r, ┼č, j gibi harfleri s├Âyleyemez ya da yanl─▒┼č s├Âyler),
  • Soyut kavramlar─▒ anlamakta g├╝├žl├╝k ├žeker (Esprileri anlamakta zorluk ├žekebilirler).

Motor Beceriler

  • ─░p atlama, top yakalama gibi hareket ve oyunlarda ya┼č─▒tlar─▒na oranla ba┼čar─▒s─▒zd─▒r (Kaba motor beceriksizlik),
  • Sakard─▒r, d├╝┼čer, yaralan─▒r, istemeden┬á bir ┼čeyler k─▒rar,
  • ├çatal-ka┼č─▒k kullanmakta, ayakkab─▒-kravat ba─člamakta zorlan─▒r ya da bu becerileri ├Â─črenmekte zorlanm─▒┼čt─▒r,
  • ─░nce motor becerilere dayal─▒ i┼člerde (d├╝─čme ilikleme, makas kullanma, boncuk dizme gibi) zorluk ├žeker,
  • Kalemi uygun bi├žimde kavramakta g├╝├žl├╝k ├žeker,
  • Ya┼č─▒tlar─▒na oranla ├žizgileri ve ├žizimleri k├Ât├╝ ve dalgal─▒d─▒r ,
  • Yaz─▒s─▒ genellikle okunaks─▒zd─▒r,
  • Harflere ┼čeklini vermekte, harfi kapatmakta g├╝├žl├╝k ├žeker.
    kaynak: http://algigelisim.net/

Dikkat Eksikli─či Hiperaktivite Bozuklu─čuÔÇÖnun DSM IV Tan─▒ Kriterleri

dikkat eksikli─či

dikkat eksikli─či

Dikkat eksikli─či tan─▒lama kriterleri
a) ├ço─ču zaman dikkatini ayr─▒nt─▒lara veremez, okul veya i┼č yerinde, ya da di─čer etkinliklerde dikkatsizce hatalar yapar.
G├╝ndelik hayatta, ├žocuk i├žin konu┼čursak, ├Âdevlerinde veya s─▒navlarda dikkatsizlik hatalar─▒ ├Ârne─čin; soruyu yanl─▒┼č okuma, i┼člem hatalar─▒, art─▒ eksi i┼čaretleri kar─▒┼čt─▒rma gibi d├╝┼č├╝nebiliriz.
Yeti┼čkinler i├žin konu┼čursak, toplant─▒ saatlerini kar─▒┼čt─▒rabilir, istenen bir belge yerine ba┼čka bir belge g├Ânderebilir.
b) ├žo─ču zaman ├╝zerine ald─▒─č─▒ g├Ârevlerde ya da oynad─▒─č─▒ etkinliklerde dikkati da─č─▒l─▒r.
Yine ├žocuklar i├žin ├Âdevlerini yaparken dalga ge├žtiklerini s├Âyleriz mesela, ya da bir t├╝rl├╝ odaklanamad─▒klar─▒ndan yazmalar─▒ gereken kompozisyonu yazamazlar. 1 saatte bitmesini bekledi─činiz ├Âdev saatlerce s├╝rer.
Yeti┼čkinlerde ise, al─▒┼čveri┼č yapmas─▒ gerekirken, yemek yapmas─▒ gerekirken araya ba┼čka i┼č al─▒rlar, ├ž├╝nk├╝ ilgileri o an i├žin o i┼če kaym─▒┼čt─▒r ve al─▒┼č veri┼č ertelenir, yemek yanabilir.
c) do─črudan kendisine konu┼čuldu─čunda ├žo─ču zaman dinlemiyormu┼č gibi g├Âr├╝n├╝r.
Dikkat Eksikli─či olan ki┼čilerde ├Âzg├╝ven d├╝┼č├╝kt├╝r, g├Âz temas─▒ kurmakta zorlan─▒rlar. Bir ba┼čka ├Âzellikleri ise ayn─▒ anda birka├ž i┼čle u─čra┼čmaktan keyif al─▒rlar. ├ľrne─čin en s─▒k ya┼čanan durumlardan biri; ├žocu─čunuz kimi zaman televizyon seyrederken siz arka planda dedikodu yap─▒yorsan─▒z e─čer bunlar─▒n hepsini kaydedebilir, kimi zaman ise yine televizyon ba┼č─▒ndayken ona e─čer ders ├žal─▒┼čmas─▒ tavsiyesinde bulunuyorsan─▒z sizi hi├ž duymayabilir.
E┼činize o g├╝n sizin i├žin ├Ânemli bir olay─▒ anlat─▒rken e┼činiz bir taraftan televizyonun kumandas─▒ ile zaplama yapabilir.
Bir ba┼čka durum ise ├Â─čretmenler i├žin s─▒n─▒fta ┼ču ┼čekilde ya┼čan─▒r: ├ľ─čretmen ders anlat─▒rken ├Â─črenci defterine karalama veya esim yapabilir. Ancak bu durum ├Â─črencinin ├Â─čretmenini dinlemedi─či anlam─▒na gelmez her zaman i├žin. ├ľ─črenci konsantre olabilmek i├žin karalama yapmaya ihtiya├ž duymaktad─▒r asl─▒nda.
d) ├žo─ču zaman y├Ânergeleri izlemez ve okul ├Âdevlerini, ufak tefek i┼čleri ya da i┼č yerindeki g├Ârevlerini tamamlayamaz (kar┼č─▒t olma bozuklu─čuna ya da y├Ânergeleri anlayamamaya ba─čl─▒ de─čildir).
DE/HBÔÇÖlilerin kurallarla aras─▒ yoktur. ├çabuk s─▒k─▒ld─▒klar─▒ndan, uzun y├Ânergeleri takip etmekte zorlan─▒rlar. Karma┼č─▒k bir evrak dolduruyorsan─▒z, vize ba┼čvurusu gibi ├Ârne─čin, ya da s─▒ras─▒yla izlenmesi gereken bir durum varsa, DE/HBÔÇÖli ki┼čiler bu s─▒ray─▒ takip etmekten s─▒k─▒l─▒rlar. ├çocuklar i├žin uzun zaman alan projeleri planlamak ├Ârne─čin d├Ânem ├Âdevleri, ve y├╝r├╝tmek ├žok s─▒k─▒c─▒ olaca─č─▒ndan bu durumu s├╝rekli ertelerler, ka├ž─▒n─▒rlar, yapmazlar veya yapabilmek i├žin neredeyse insan├╝st├╝ ├žaba harcarlar. Tabii bu insan├╝st├╝ ├žaba g├Âr├╝lmez, bunun yerine ki┼čiye ├žocukluktan itibaren ne kadar tembel oldu─ču, ne kadar sorumsuz oldu─ču giydirilir.
e) ├žo─ču zaman ├╝zerine ald─▒─č─▒ g├Ârevleri ve etkinlikleri d├╝zenlemekte zorluk ├žeker.
Beynimizin ├Ân k─▒sm─▒ndaki b├Âl├╝m y├Ânetici i┼člevlerden sorumludur. DE/HBÔÇÖli insanlarda bu b├Âlgedeki baz─▒ hormonlar─▒n dengesizli─činden dolay─▒ bu durum fiziksel bir durumdur. ─░┼člerimizi, yapmam─▒z gerekenleri biliriz, ancak bunlar─▒ hangi s─▒rayla yaparsak daha etkin bir i┼č ├ž─▒kar─▒r─▒z, ya da nas─▒l bir planlamayla zamandan tasarruf edebiliriz gibi hesaplamalar─▒ yapmakta zorluk ├žekerler. Bu durum kar┼č─▒s─▒nda ki┼či bazen paralize olup hi├žbir┼čey yapamazken, bazen de zay─▒f performans g├Âsterir. Zaman mefhumu ├žok geli┼čmemi┼č olan bu ki┼čiler i├žin g├Ârevlerini zaman─▒nda tamamlayamama, randevular─▒na ge├ž kalma, ├Âdevlerini yeti┼čtirememe gibi durumlar ├žok s─▒k g├╝ndeme gelir.
E─čer e┼člerden birinde DE/HB varsa, i┼člerini organize edemiyor, zaman─▒n─▒ d├╝zg├╝n kullanam─▒yor ve ayn─▒ zamanda t├╝m bu i┼čleri yapabilmek i├žin ├žok ├žaba sarf etti─čini hissederek yoruldu─čunu d├╝┼č├╝n├╝yorsa, bir de ├╝st├╝ne ├╝stl├╝k faturalar─▒n─▒ zaman─▒nda ├Âdemeyi s─▒ks─▒k aksat─▒yorsa o zaman kendini s├╝rekli su├žlay─▒p durmas─▒ yetmiyormu┼č gibi, ili┼čkisi de hem maddi hem manevi etkilenecektir.
f) ├žo─ču zaman s├╝rekli mental ├žabay─▒ gerektiren g├Ârevlerden ka├ž─▒n─▒r, bunlar─▒ sevmez ya da bunlarda yer almaya kar┼č─▒ isteksizdir.
DE/HBÔÇÖli ki┼čiler ├žok ├žabuk dikkatleri da─č─▒ld─▒klar─▒ndan, ilgileri olmayan konularda uzun s├╝reli odaklanmada zorluk ├žekerler. Mental ├žaba gerektiren g├Ârevler e─čer ilgi alanlar─▒ dahilindeyse sorun yoktur zaten, ancak detayl─▒ bir tatili planlamak, ya da tez yazmak onlar i├žin normalden daha fazla ├žaba harcamalar─▒ anlam─▒na geldi─činden ka├ž─▒nmaya meyillidirler.
g) ├žo─ču zaman ├╝zerine ald─▒─č─▒ g├Ârevler ya da etkinlikler i├žin gerekli olan ┼čeyleri kaybeder (├Ârne─čin; oyuncaklar, okul ├Âdevleri, kalemler, kitaplar ya da gere├žler)
├ľ─črenciler i├žin s─▒k├ža ├Âdevlerini veya kitaplar─▒n─▒ unutmalar─▒, kalem silgi gibi gere├žlerini anahtarlar─▒, c├╝zdan unutma ya da kaybetmeden bahsedebiliriz. Son y─▒llarda buna cep telefonlar─▒n─▒ da ekleyebiliriz.
Burada ├Ânemli olan, hepimizin ba┼č─▒na anahtar, telefon, c├╝zdan unutmak gelebilir, ancak burada dikkat edilecek husus bunu ne s─▒kl─▒kta ya┼čad─▒─č─▒m─▒zd─▒r. Ya da bunlar─▒n ba┼č─▒m─▒za gelmemesi i├žin ne gibi ├Ânlemler ald─▒─č─▒m─▒za bakmam─▒z laz─▒m.
Bazen ├Ânemli evraklar─▒ o kadar iyi saklar─▒z ki kaybolmas─▒n diye, sonra onlar─▒ bulmak i├žin harcad─▒─č─▒m─▒z ├žaba ve maruz kald─▒─č─▒m─▒z panik duygusu ├Âmr├╝m├╝zden ├Âm├╝r ├žalar.
h) ├žo─ču zaman dikkati d─▒┼č uyaranlarla kolayl─▒kla da─č─▒l─▒r.
├ľ─črenci ├Âzellikle ilgisini ├žekmeyen bir dersin s─▒nav─▒na haz─▒rlan─▒yorsa, s─▒ks─▒k tuvalete gitme gereksinimi hisseder, karn─▒ ac─▒k─▒r, susar, kap─▒ ve telefon sesine ilk ├žal─▒┼čta ko┼čar. Kendi bedeninden gelen fiziksel ihtiya├žlar onun dikkatini da─č─▒tmaya yeter de artar bile. Ancak ayn─▒ ├Â─črenciyi ├žok sevdi─či bir bilgisayar oyununun ba┼č─▒na koyun, ya da sevdi─či bir derse ├žal─▒┼čmas─▒n─▒ isteyin, neredeyse 6 saat boyunca ne karn─▒ ac─▒k─▒r, ne susar, ne de tuvalete gider. ─░nsan├╝st├╝ bir varl─▒k gibi o kadar saat boyunca sevdi─či, ilgilendi─či ┼čeyin ba┼č─▒nda oturabilir.
Yeti┼čkinlerde ise, odaklanmada ne kadar zorlan─▒yorlarsa d─▒┼č uyaranlara kar┼č─▒ hassasiyetleri o kadar artar diyebiliriz. ├ľrne─čin, telefonla konu┼čurken ayn─▒ anda evin i├žindeki bir ses, ya da ├žocuklardan birinin ayn─▒ anda bir ┼čey istemesiyle yeti┼čkin da─č─▒labilir. Ne telefona odaklanabilir, ne de ├žocu─čuna. Bu da strese yol a├žar.
Bir ba┼čka ├Ârnek, ├žocu─čunuza tam nasihat ├žekerken balkona konan bir ku┼č, ├žocu─čunuzun oda─č─▒n─▒ sizden ku┼ča do─čru ├ževirmesine sebep olabilir ki bu durum daha da sinir olman─▒za yol a├žabilir.
i) g├╝nl├╝k etkinliklerinde ├žo─ču zaman unutkand─▒r
DE/HBÔÇÖli ki┼čilerde k─▒sa s├╝reli haf─▒za zay─▒f oldu─čundan g├╝nl├╝k etkinliklerinde yapmalar─▒ gereken ┼čeyleri kolayl─▒kla unutabilirler. Bu durumda sadece yap─▒lacaklar─▒ not etmek yetmeyebilir, not ettiklerini s├╝rekli g├Ârebilecekleri bir yerde tutmalar─▒, zamanlama s├Âz konusu ise, alarm kurup, mesaj at─▒p kendilerine hat─▒rlatmalar─▒ gerekir. Di─čer t├╝rl├╝ unutulan i┼čler bir sonraki g├╝ne sarkar, bir sonraki g├╝n de unutulacak ┼čeyler oldu─čunu d├╝┼č├╝n├╝rsek, t├╝m bu unutulanlar toplanarak bir sonraki g├╝ne sarkarak devam eder. Sonunda da─č gibi y─▒─č─▒lm─▒┼č, unutulmu┼č i┼čler olarak kar┼č─▒m─▒za ├ž─▒karlar. Bunlara ├Ârnek olarak ├žocuklar i├žin unutulan ├Âdevler en yayg─▒n─▒d─▒r. Yeti┼čkinlerde ise ├Ârnekleri, faturalar, resmi evrak temin etmek, kuru temizlemeciden e┼čyalar─▒ almak veya b─▒rakmak, kargoya evrak vermek, berbere gitmek, ├žocuklar─▒n veya e┼čin istedi─či ┼čeyleri temin etmek, bozuk, k─▒r─▒k e┼čyalar─▒ tamir ettirmemek olarak sayabiliriz.
A┼ča─č─▒daki hiperaktivite-impulsivite semptomlar─▒ndan alt─▒s─▒ (ya da daha fazlas─▒) en az 6 ay s├╝reyle uyumsuzluk do─čurucu ve geli┼čim d├╝zeyine g├Âre ayk─▒r─▒ bir derecede s├╝rm├╝┼čt├╝r

Hiperaktivite tan─▒lama kriterleri
a) ├žo─ču zaman elleri, ayaklar─▒ k─▒p─▒r k─▒p─▒rd─▒r ya da oturdu─ču yerde k─▒p─▒rdan─▒p durur.
Halk aras─▒nda hiperaktif erkeklerde olur gibi bir kan─▒ yayg─▒nd─▒r. Oysa k─▒zlarda da g├Âr├╝lebilir, ancak g├Âr├╝lme s─▒kl─▒─č─▒ erkeklerde daha yayg─▒n olarak kar┼č─▒la┼č─▒lm─▒┼čt─▒r. Burada ├žocuklar ├╝zerinden ├Ârnek vermek gerekirse, genellikle haraketli ├žocuklard─▒r. Enerjileri bitip t├╝kenmek bilmez. Okulda, ders boyunca s─▒rada oturmakta zorluk ├žekerler. Yeti┼čkinlerde ise durum biraz daha farkl─▒la┼č─▒r. S├╝rekli evdeki e┼čyalar─▒n yerlerini de─či┼čtirme, s─▒k├ža hareket etme ihtiyac─▒nda olduklar─▒ndan bulunduklar─▒ ortamlarda onlar─▒ kahve al─▒rken, markete giderken, ellerinde kalemle ynarken bulabiliriz.
b) ├žo─ču zaman s─▒n─▒fta ya da oturmas─▒ beklenen di─čer durumlarda oturdu─ču yerden kalkar.
Yukar─▒da da bahsedildi─či gibi, bu ├žocuklar─▒n en zorland─▒klar─▒ k─▒s─▒m ders boyunca hareket etmeden yerlerinde oturmakt─▒r. S─▒n─▒f─▒n d├╝zenini bozmakla su├žlan─▒rlar. Sorumsuz ve sayg─▒s─▒z olmakla su├žlan─▒rlar. Burada ├Â─čretmenlerin ┼čikayetleriyle ├žocuk s─▒n─▒fta yaramaz ve d├╝zen bozan olarak mimlenirken, veli ise yeterince terbiye edemedi─činden dolay─▒ utan─▒r ve su├žluluk duyar, kendini su├žlar. Bu durum, tan─▒ hen├╝z al─▒nmam─▒┼čsa ebeveyn ve ├žocuk aras─▒nda gerginli─če yol a├žar. Ebeveyn kendini su├žlu hissetti─činden, etrafa kar┼č─▒ utand─▒─č─▒ndan dolay─▒ kendine olan k─▒zg─▒nl─▒─č─▒n─▒ ├žocu─čuna yans─▒t─▒r ve i┼č ┼čiddet boyutlar─▒na kadar gidebilir. Ancak ne zamanki tan─▒ al─▒n─▒r ve bu durumun asl─▒nda ger├žekten ├žocu─čun su├žu olmad─▒─č─▒, hiperaktivitenin bir sonucu oldu─ču ortaya ├ž─▒kar ve aile durumu kabullenince ili┼čkiler rahatlar. Ara┼čt─▒rmalar, ├žocukta DE/HB var ise, aile i├žinde daha fazla huzursuzluk olabilece─čini g├Âstermektedir. Ebeveynlerin bu durum ile birbirlerini su├žlamalar─▒, zorluklar kar┼č─▒s─▒nda ├žaresiz hissetmeleri kar─▒-koca aras─▒ndaki gerginli─čin t─▒rmanmas─▒na sebep olmaktad─▒r. Ne zamanki tan─▒ konulur, aile DE/HBÔÇÖyi anlamaya ve ├Â─črenmeye ba┼člar, i┼čte o zaman ili┼čkileri geli┼čir ve derinle┼čir.
c) ├žo─ču zaman uygunsuz olan durumlarda ko┼ču┼čturup durur ya da t─▒rman─▒r (ergenlerde ya da eri┼čkinlerde ├Âznel huzursuzluk duygular─▒ ile s─▒n─▒rl─▒ olabilir).
d) ├žo─ču zaman, sakin bir bi├žimde, bo┼č zamanlar─▒ ge├žirme etkinliklere kat─▒lma ya da oyun oynama zorlu─ču vard─▒r.
Bu durum ├žocuklarda, dinlenme i├žin ayr─▒lm─▒┼č bir zaman diliminde istirahat etmeleri ya da sakin bir ┼čekilde kendilerini oyalamalar─▒ istendi─činde bu konuda olduk├ža g├╝├žl├╝k ├žekerler. Kendi kurallar─▒n─▒ koymay─▒ sevdiklerinden oyun oynama ve oyunun kurallar─▒na uymada zorluk ├žekerler, bu durum sonucunda arkada┼člar─▒ taraf─▒ndan oyun d─▒┼č─▒ b─▒rak─▒lma olarak kar┼č─▒m─▒za gelir. Bu ├žocuklar grup etkinliklerinde d├╝zen bozduklar─▒ndan fazla istenmezler. Bu durum arkada┼čl─▒k ili┼čkilerini etkiledi─činden fazla arkada┼člar─▒ yoktur. Yeti┼čkinlerde ise bu durum bo┼č zamanlar─▒ adrenalini y├╝ksek olan extreme sporlara ilgi duyma ┼čeklinde kar┼č─▒m─▒za gelebilir. Ancak bu her extreme spora ilgi duyanlar─▒n hiperaktivitesi var anlam─▒na gelmemelidir.
e) ├žo─ču zaman hareket halindedir ya da bir motor taraf─▒ndan s├╝r├╝l├╝yormu┼č gibi davran─▒r.
Bu insanlar olduk├ža y├╝ksek bir enerjiye sahiptirler. Enerjileri sanki hi├ž bitmeyecekmi┼č gibi gelir. ├çocuklar bu konuda sab─▒r s─▒n─▒rlar─▒n─▒ zorlarlar. Bu enerji sporla olumlu bir y├Âne kanalize edilebilir. DE/HB ile spor aras─▒nda olumlu bir ili┼čki vard─▒r. Spor yapan DE/HBÔÇÖlilerin daha rahat odaklanabildiklerine dair ara┼čt─▒rmalar devam etmektedir.
f) ├žo─ču zaman ├žok konu┼čur.
├çok konu┼čan bir ├žocuk, ├žok konu┼čan bir yeti┼čkin, her zaman DE/HBÔÇÖli olmasa bile, bazen hiperaktivitenin dile vurdu─ču ├žok belirgin olarak kar┼č─▒m─▒za ├ž─▒kar. Kimisi akl─▒ndakileri d├╝zg├╝n bir ┼čekilde ifade edebilirken, kimi da─č─▒n─▒k ifade eder. D├╝┼č├╝nmeden konu┼čabilirler, bu da onlar─▒ patavats─▒z k─▒lar. ─░li┼čkilerde yans─▒mas─▒ ise, kar┼č─▒ taraf─▒n hislerini ne kadar incittiklerinin fark─▒nda olmad─▒klar─▒ndan, ili┼čkide her zaman i├žin umursamaz, de─čer vermez taraf olarak su├žlan─▒rlar. E─čer ├žok konu┼čmuyorlarsa, ├žok fazla d├╝┼č├╝n├╝yor da olabilirler. Bazen d├╝┼č├╝nceler o kadar yo─čun ve h─▒zl─▒ gelirki adeta d├╝┼č├╝nce bombard─▒man─▒na tutulmu┼č gibi olurlar. Bu onlar i├žin asl─▒nda olduk├ža y─▒prat─▒c─▒d─▒r, ├ž├╝nk├╝ odaklanmalar─▒n─▒ daha da zorla┼čt─▒r─▒r.
─░mpulsivite (D├╝rt├╝sellik)
g) ├žo─ču zaman sorulan soru tamamlanmadan ├Ânce cevab─▒n─▒ yap─▒┼čt─▒r─▒r.
D├╝rt├╝sellik, ki┼činin isteklerini erteleyememesidir. Bu ki┼čiler sorular─▒n cevab─▒n─▒ vermekte olduk├ža sab─▒rs─▒zd─▒r. ├ľ─črenciler kendilerini ├žok zor tutarlar, hatta ├žo─ču zaman tutamazlar. Yeti┼čkinlerde de bu durum kar┼č─▒s─▒ndakinin c├╝mlelerini bitirme, konu┼čmas─▒n─▒ yar─▒da kesip hemen cevap vermeye ba┼člama gibi g├Âr├╝lebilir. Bu biraz leb demeden leblebi demek gibi g├Âr├╝nse de, bazen yanl─▒┼č anlay─▒p ba┼čka bir cevap da vermelerine yol a├žar.
h) ├žo─ču zaman s─▒ras─▒n─▒ bekleme g├╝├žl├╝─č├╝ vard─▒r.
D├╝rt├╝sellikte e─čer bu ├Âzelli─či g├Âsteriyorsa ki┼či, bu durum kar┼č─▒m─▒za ├žok ├že┼čitli ┼čekillerde ├ž─▒kabilir. Uzun banka kuyruklar─▒nda beklemeye dayanamad─▒─č─▒ndan kaynak yapmak i├žin yollar arayanlardan tutun da , trafikte beklemeye sabr─▒ olmad─▒─č─▒ i├žin gerek kendi kendilerine gerekse etraflar─▒ndaki ara├žlarla kavga eden insanlar olabilirler. Ancak burada stresli bir g├╝n├╝n ard─▒ndan tolerans─▒ azalm─▒┼č olan insanlar─▒ unutmamak laz─▒m. Yine ┼čunu s├Âylemek gerekir ki , trafikte sabr─▒ olmayan bir tan─▒d─▒─č─▒n─▒z varsa bu onun illede DE/HB oldu─čunu g├Âstermez. Burada olay─▒n b├╝t├╝n├╝n├╝ g├Âzden ka├ž─▒rmamak laz─▒m.
i) ├žo─ču zaman ba┼čkalar─▒n─▒n s├Âz├╝n├╝ keser ya da yapt─▒klar─▒n─▒n aras─▒na girer (├Ârne─čin; ba┼čkalar─▒n─▒n konu┼čmalar─▒na ya da oyunlar─▒na burnunu sokar).
Genellikle ├žocuklara s─▒k├ža ┼č├Âyle s├Âylendi─čini duyar─▒z: ÔÇťEvlad─▒m ben birisiyle konu┼čurken araya girmeÔÇŁ. ├çocuk defalarca ikaz edildi─či halde s├Âz kesip, araya girmeye devam eder. Bu durum hararetli bir konu┼čman─▒n kesilmesine neden oluyorsa ebeveyn ├žocuk aras─▒nda can s─▒k─▒c─▒ bir gerilim yaratabilir. Anne de ya da babada da DE/HB varsa, o zaman bu durum s─▒k├ža konu┼čmalar─▒n yar─▒m kalmas─▒na, s├╝rekli engellenmekten dolay─▒ k─▒zg─▒nl─▒─č─▒n uzun s├╝re devam etmesine yol a├žar. Bu t├╝r gerginlikler ufak gibi g├Âr├╝nse de ili┼čkideki yans─▒malar─▒ daha b├╝y├╝k ├žaptad─▒r.
─░┼člevsel bozulmaya yol a├žm─▒┼č olan baz─▒ hiperaktif-impulsif semptomlar ya da dikkatsizlik semptomlar─▒ 7 ya┼č─▒ndan ├Ânce de vard─▒r.
─░ki ya da daha fazla ortamda semptomlardan kaynaklanan bir i┼člevsel bozulma vard─▒r. (├Ârne─čin; okulda yada i┼čte ve evde).
Burada ├Ânemli bir nokta daha var ki, ├Ârne─čin yukar─▒daki DSM 4ÔÇÖten al─▒nt─▒ya g├Âre bu belirtilen ├Âzelliklerin en az 6 s─▒n─▒n bir arada ve hayat─▒m─▒zdaki 2 alanda g├Âr├╝lmesi DE/HB tan─▒s─▒ koymak i├žin gerekmektedir. Bu tan─▒y─▒ Uzman Psikiyatristler koyar.
Burada DE/HBÔÇÖnin genetik durumundan da bahsetmek gerekir. DE/HBÔÇÖnin %50 oran─▒nda genetik oldu─ču bilinmektedir. Yani DE/HBÔÇÖli birisinde aileye de mutlaka bakmak gerekir. Tan─▒ almam─▒┼č ├žok fazla yeti┼čkinin oldu─čunu g├Âz ├Ân├╝nde de bulundurursak, zaman zaman ebeveynler ┼č├Âyle yorumlarda bulunuyorlar, benim ├žocu─čumun sadece okulda problemi var, evdeyken sorunumuz yok. Burada ┼čunu g├Âzden ka├ž─▒rmamak gerekir, e─čer sorun yok diyen ebeveynde de DE/HB var ise, .ocu─čunun baz─▒ hareketlerini kendine benzetece─činden, ben de eskiden b├Âyleydim diyece─činden, ve genelde kendimizde bir sorun olmad─▒─č─▒n─▒ d├╝┼č├╝n├╝yorsak, ├žocu─čun evdeki sorunlar─▒n─▒ g├Ârmezden gelerek, DE/HBÔÇÖyi atlamak gibi bir risk do─čmaktad─▒r.
Toplumsal, okuldaki ya da mesleki i┼člevsellikte klinik a├ž─▒dan belirgin bir bozulma oldu─čunun a├ž─▒k kan─▒tlar─▒ bulunmal─▒d─▒r.

├ľzel ├ľ─črenme G├╝├žl├╝─č├╝

├Âzel ├Â─črenme g├╝├žl├╝─č├╝

├Âzel ├Â─črenme g├╝├žl├╝─č├╝

├ľzel ├ľ─črenme G├╝├žl├╝─č├╝: Dili yaz─▒l─▒ ya da s├Âzl├╝ anlamak ve kullanabilmek i├žin gerekli olan bilgi alma s├╝re├žlerinin birinde veya birka├ž─▒nda ortaya ├ž─▒kan ve dinleme, konu┼čma, okuma, yazma, heceleme, dikkat yo─čunla┼čt─▒rma ya da matematiksel i┼člemleri yapmada yetersizlik nedeniyle bireyin e─čitim performans─▒n─▒n ve sosyal uyumunun olumsuz y├Ânde etkilenmesi durumudur.

Yayg─▒n olarak kullan─▒lan ├Â─črenme g├╝├žl├╝─č├╝ tan─▒m─▒na g├Âre: ├ľ─črenme g├╝├žl├╝─č├╝ g├Âsteren ├žocuklar dinleme, d├╝┼č├╝nme, konu┼čma, okuma, yazma yada matematik problemlerini ├ž├Âzme, anlama ya da yaz─▒l─▒ ve s├Âzl├╝ dili kullanmadaki psikolojik s├╝re├žlerden birinde ya da bir ka├ž─▒nda yetersizli─čin ortaya ├ž─▒kt─▒─č─▒ ├žocuklard─▒r.

Nedenler:

├ľzel e─čitimin di─čer b├╝t├╝n alanlar─▒nda oldu─ču gibi ├Â─črenme g├╝├žl├╝─č├╝n├╝n de nedenleri konusunda kesin veriler yoktur. Ancak bireyin ├Â─črenmesini etkileyen bir tak─▒m etmenler belirlenmi┼čtir. Bunlar: Beynin hatal─▒ i┼čleyi┼či, biyo-kimyasal bozukluklar, kal─▒t─▒m ve ├ževresel etmenler( Duygusal bozukluk, motivasyon eksikli─či, yetersiz ├Â─čretim etmenlerinden de s├Âz edilebilir.).

├ľzellikleri:

├ľzg├╝l ├Â─črenme g├╝├žl├╝─č├╝ g├Âsteren ├žocuklar─▒n ├Âzellileri bak─▒m─▒ndan birbirinden ├žok farkl─▒d─▒r.Her ├Â─črenme g├╝├žl├╝─č├╝ g├Âsteren ├žocu─čun kendine ├Âzg├╝ davran─▒┼č ├Âr├╝nt├╝leri bulunmaktad─▒r.Yayg─▒n olarak s├Âz├╝ edilen baz─▒ ├Â─črenme g├╝├žl├╝─č├╝ g├Âsteren ├žocuklarda alg─▒sal, alg─▒sal-devimsel ve e┼čg├╝d├╝m problemleri, dikkat bozukluklar─▒ ve a┼č─▒r─▒ hareketlilik ,d├╝┼č├╝nme ve bellek problemleri g├Âr├╝lmektedir.Genel olarak s─▒rlayacak olursak ;

 

Okuma becerisi:

Dinledi─či, okudu─ču bir ├Âyk├╝y├╝ anlatmas─▒ istendi─činde ├Âyk├╝n├╝n ba┼č─▒n─▒ sonunu kar─▒┼čt─▒r─▒r ,

Haftan─▒n g├╝nlerini, aylar─▒, mevsimleri do─čru saysa bile aradan soruldu─čunda (cumadan ├Ânce hangi g├╝n gelir, marttan sonra hangi ay gelir, haftan─▒n d├Ârd├╝nc├╝ g├╝n├╝ hangisidir gibi) yan─▒tlamakta zorluk ├žeker ya da yanl─▒┼č yan─▒tlar,

Say─▒ ve harfleri dizgilemekte g├╝├žl├╝k ├žeker, (alfabenin harflerinin s─▒ras─▒n─▒ kar─▒┼čt─▒r─▒r; kendisinden s─▒ra ile s├Âylenmesi istenen say─▒lar─▒n yerlerini kar─▒┼čt─▒r─▒r-3865 dersiniz o size 8356 diyebilir),

Belirli bir s─▒ra i├žinde yap─▒lmas─▒ gereken i┼člerin s─▒ras─▒n─▒ kar─▒┼čt─▒rabilir

Okuma h─▒z ve nitelik a├ž─▒s─▒ndan ya┼č─▒tlar─▒ndan geridir,

Harf-ses uyumu geli┼čmemi┼čtir, baz─▒ harflerin seslerini ├Â─črenemez,

Harfin ┼čekli ile sesini birle┼čtiremez,

Kelimeleri hecelerken ya da harflerine ay─▒r─▒rken zorlan─▒r,

S─▒n─▒f d├╝zeyinde bir par├žay─▒ okudu─čunda anlamakta zorlan─▒r, ba┼čkas─▒n─▒n okuduklar─▒n─▒ daha iyi anlar.

Yazma Becerisi

Ya┼č─▒tlar─▒na oranla el yaz─▒s─▒ okunaks─▒z ve ├žirkindir, s─▒n─▒f d├╝zeyine g├Âre yaz─▒ yazmas─▒ yava┼čt─▒r,

Tahtadaki yaz─▒y─▒ defterine ├žekerken ya da ├Â─čretmenin okudu─čunu defterine yazarken zorlan─▒r,

Yazarken baz─▒ harf ve say─▒lar─▒, kelimeleri ters yazar, kar─▒┼čt─▒r─▒r (b-d, m-n, ─▒-i, 2-5, d-t, ─č-g, g-y ,ve-ev gibi) ,

Yazarken baz─▒ harfleri, heceleri atlar ya da harf/hece ekler,

S─▒n─▒f d├╝zeyine g├Âre yaz─▒l─▒ imla ve noktalama hatalar─▒ yapar, k├╝├ž├╝k-b├╝y├╝k harf, noktalama,hece b├Âlme hatalar─▒,,

Yazarken kelimeler aras─▒nda hi├ž bo┼čluk b─▒rakmaz ya da bir kelimeyi iki-├╝├ž par├žaya b├Âlerek yazar, ka lem, yapa bil mektedir gibi.

 

Aritmetik Becerileri

Aritmetikte zorlan─▒r,

D├Ârt i┼člemi yaparken yava┼čt─▒r, parmak sayar, yanl─▒┼č yapar,

Problemi ├ž├Âz├╝me g├Ât├╝recek i┼čleme karar veremez,

Ya┼č─▒na uygun seviyedeki matematik problemlerini yaparken otomatik olarak tepki vermekte zorlan─▒r,

Say─▒ kavram─▒n─▒ anlamakta g├╝├žl├╝k ├žeker (be┼č mi bir mi b├╝y├╝kt├╝r, d├╝┼č├╝nmeden karar vermekte zorlan─▒r),

Baz─▒ aritmetik sembollerini ├Â─črenmekte zorlan─▒r, kar─▒┼čt─▒r─▒r,

├çal─▒┼čma Al─▒┼čkanl─▒─č─▒

Ev ├Âdevlerini almaz, eksik al─▒r,

Ev ├Âdevlerini yaparken yava┼č ve verimsizdir,

Ders ├žal─▒┼č─▒rken s─▒k s─▒k ara verir, ├žabuk s─▒k─▒l─▒r, ders ├žal─▒┼čmay─▒ sevmez,

├ľdevlerini yaparken birilerinin yard─▒m─▒na ihtiya├ž duyar, kendi ba┼č─▒na ├žal─▒┼čma al─▒┼čkanl─▒─č─▒ geli┼čmemi┼čtir,

├ľ─črenme stratejileri eksiktir, ├Â─črenmeyi d├╝┼č├╝nd├╝kleri ┼čeyleri nas─▒l kontrol edeceklerini ve y├Ânlendireceklerini (organize edeceklerini), nas─▒l daha fazla bilgi elde edeceklerini ve ├Â─črendiklerini nas─▒l hat─▒rlayacaklar─▒n─▒ bilemezler, ├žal─▒┼čmak i├žin yard─▒m edecek birini beklerler.

Organize Olma Becerileri

Odas─▒, ├žantas─▒, e┼čyalar─▒ ve giysileri da─č─▒n─▒kt─▒r,

Defter ve kitaplar─▒n─▒ k├Ât├╝ kullan─▒r ve y─▒rtar,

Yazarken sayfay─▒ d├╝zenli kullanamaz, gereksiz sat─▒r atlar, bo┼čluk b─▒rak─▒r, sayfan─▒n belirli bir k─▒sm─▒n─▒ kullanmaz,

Defter, kalem gibi ├že┼čitli ara├žlar─▒n─▒ kaybeder,

Zaman─▒n─▒ ayarlamakta g├╝├žl├╝k ├žeker, bir i┼či yaparken, ne kadar zamana ihtiyac─▒ oldu─čunu ya da ne kadar zaman harcad─▒─č─▒n─▒ tahmin edemez,

Yapt─▒─č─▒ i┼či zaman─▒nda bitirmekte g├╝├žl├╝k ├žeker,

├ťzerine ald─▒─č─▒ g├Ârevleri d├╝zenlemekte zorluk ├žeker, nereden ve nas─▒l ba┼člayaca─č─▒n─▒

Oryantasyon (Y├Ânelim) Becerileri

Sa─č-sol kar─▒┼čt─▒r─▒r,

Y├Ân├╝n├╝ bulmakta zorlan─▒r, do─ču-bat─▒,kuzey-g├╝ney kavramlar─▒n─▒ kar─▒┼čt─▒r─▒r,

─░┼čaret s├Âzc├╝klerini (burada, ┼čurada, orada gibi) kar─▒┼čt─▒r─▒r,

Alt-├╝st, ├Ân-arka kavramlar─▒n─▒ kar─▒┼čt─▒r─▒r,

Zamana ili┼čkin kavramlar─▒ (d├╝n-bug├╝n, ├Ânce-sonra gibi) kar─▒┼čt─▒r─▒r,

G├╝n, ay, y─▒l, mevsim kavramlar─▒n─▒ kar─▒┼čt─▒r─▒r (Hangi ayday─▒z denilince sal─▒, hangi mevsimdeyiz denilince ┼čubat diyebilir),

Saati ├Â─črenmekte zorlan─▒r.

S├Âzel ─░fade Becerisi

Duygu ve d├╝┼č├╝ncelerini s├Âzel olarak ifade etmekte zorlan─▒r,

Serbest konu┼čurken d├╝zg├╝n c├╝mleler kuramaz, heyecanlan─▒r, tak─▒l─▒r, ┼ča┼č─▒r─▒r,

S─▒n─▒fta s├Âzel kat─▒l─▒m─▒ azd─▒r,

Baz─▒ harflerin seslerini do─čru olarak telaffuz edemez (r, ┼č, j gibi harfleri s├Âyleyemez ya da yanl─▒┼č s├Âyler),

Soyut kavramlar─▒ anlamakta g├╝├žl├╝k ├žeker (Esprileri anlamakta zorluk ├žekebilirler).

Motor Beceriler

─░p atlama, ttp yakalama gibi hareket ve oyunlarda ya┼č─▒tlar─▒na oranla ba┼čar─▒s─▒zd─▒r (Kaba motor beceriksizlik),

Sakard─▒r, d├╝┼čer, yaralan─▒r, istemeden bir ┼čeyler k─▒rar,

├çatal-ka┼č─▒k kullanmakta, ayakkab─▒-kravat ba─člamakta zorlan─▒r ya da bu becerileri ├Â─črenmekte zorlanm─▒┼čt─▒r,

─░nce motor becerilere dayal─▒ i┼člerde (d├╝─čme ilikleme, makas kullanma, boncuk dizme gibi) zorluk ├žeker,

Kalemi uygun bi├žimde kavramakta g├╝├žl├╝k ├žeker,

Ya┼č─▒tlar─▒na oranla ├žizgileri ve ├žizimleri k├Ât├╝ ve dalgal─▒d─▒r ,

Yaz─▒s─▒ genellikle okunaks─▒zd─▒r,

Harflere ┼čeklini vermekte, harfi kapatmakta g├╝├žl├╝k ├žeker.

 

 

├ľ─čretmenlere ├ľneriler :

 

1-├çocu─ča bir ┼čeyin anlat─▒lmas─▒ndan ├žok yap─▒larak g├Âr├╝lmesi halinde daha ba┼čar─▒l─▒ olurlar. Teorik anlat─▒mlar yerine yaparak ├Â─črenmeyi sa─člayan pratik ├žal─▒┼čmalar daha yararl─▒ olabilir.

2- ├çocu─čun ├Â─črenmesini kolayla┼čt─▒racak olan davran─▒┼člar─▒n basitten karma┼č─▒─ča do─čru s─▒ralayarak, a┼čamal─▒ olarak ├Â─čretti─činiz taktirde ├žocu─čunuzun ├Â─črenmesi daha kolay olacakt─▒r. Yapt─▒rd─▒─č─▒n─▒z egzersizlerde yard─▒mlar─▒n─▒z─▒ ├žocu─čun ba┼čar─▒s─▒ artt─▒─č─▒ ├Âl├ž├╝de azaltman─▒z, onun cesaretlenmesine yard─▒mc─▒ olacakt─▒r.

3- ├çocu─ča yeni beceriler kazand─▒r─▒rken ya da ├žocuk ├žal─▒┼čt─▒─č─▒nda, ├Â─črendi─činde onu sevindirmeyi ve ├Âd├╝llendirmeyi unutmay─▒n─▒z. ├ľd├╝l, bir ├žocu─ča davran─▒┼č─▒n arkas─▒ndan hemen verilen, onun ├žok ho┼čuna giden herhangi bir ┼čey olabilir. ├ľd├╝l verildi─či taktirde, ├žocu─ču ├Âd├╝llendiren davran─▒┼člarda art─▒┼č g├Âr├╝lecektir.

├ľd├╝l olabilecek be─čeni s├Âzleri, oyun veya sosyal nitelikteki ├Âd├╝lleri iyi se├žmelisiniz.

├ľd├╝lde en ├Ânemli kural ise; ├Âd├╝l├╝ istedi─činiz davran─▒┼č─▒n hemen arkas─▒ndan hemen verip geciktirmemek ├žocu─ča ├Âd├╝l├╝ ba┼čar─▒l─▒ davran─▒┼č─▒ndan dolay─▒ verdi─činizi hissettirmektir.

4- ├çocukla g├Âz temas─▒ ├žok ├Ânemlidir. ├ľncelikle onunla kar┼č─▒l─▒kl─▒ oturup size bakmas─▒n─▒ isteyebilirsiniz. ÔÇť Umut Emre bana bakÔÇŁ e─čer bakm─▒yorsa ├žocu─čun ├ženesinden yava┼č├ža tutup, hafif├že ba┼č─▒n─▒ kendinize do─čru ├ževiriniz. G├Âz konta─č─▒ kurabiliyorsan─▒z ÔÇťAferinÔÇŁ ya da ÔÇťBana ne g├╝zel bakt─▒nÔÇŁ gibi bir ├Âd├╝lle, ├žocukla ileti┼čim kurman─▒n en ├Ânemli ve en g├╝zel ad─▒m─▒n─▒ atm─▒┼č olacaks─▒n─▒z.

5- ├ľ─črenme s─▒ras─▒nda ├žocu─čun hareketli olmas─▒ndan ziyade, bir yerde oturarak ├Â─črenme faaliyetinde bulunmas─▒ ve ├ževredeki dikkat da─č─▒t─▒c─▒ unsurlar─▒n ortadan kald─▒r─▒lmas─▒ ├žocu─čun ba┼čar─▒s─▒n─▒ art─▒r─▒r, bu ortam─▒ sa─člamaya ├žal─▒┼č─▒n.

6- ├çocu─čun basit emirlerle yapaca─č─▒ i┼člere uymas─▒n─▒ sa─člay─▒n ki sizinle i┼čbirli─či yapmas─▒ koya olsun. Ev ortam─▒nda yapmayacaklar─▒, ├╝slenmeyecekleri faaliyetleri ├žocu─ča ille de yapacaks─▒n─▒z diye zorlamay─▒n. ├çocuk zora geldi─činde ortamdan ve sizden ka├žacakt─▒r.

7- Korku ile ├Â─črenme bir arada olmaz. Bask─▒ ve dayak ortam─▒nda ├Â─čretilmeye ├žal─▒┼č─▒lan faaliyetler sadece korku ortam─▒nda g├Âsterilip di─čer ortamlarda g├Âsterilmeyen ve kal─▒c─▒ olmayan faaliyetlerdir.

8- ├çocuklar─▒ akranlar─▒ ve karde┼čleriyle k─▒yaslamak, ├žocuklar─▒n ├žal─▒┼čma hevesini art─▒rmak yerine, tam tersine k─▒rar.

9- ├çekingenli─čini ├Ânlemek i├žin onun cesaretini ve kendine g├╝venini art─▒r─▒c─▒ bir tutum izlenmelidir. Kendine g├╝venen ├žocuk her zaman daha ba┼čar─▒l─▒ olur. Annesine ve Babas─▒na g├╝venen ├žocuk ise silik bir ki┼čilik olu┼čturan bir birey olacakt─▒r.

10- ├çocu─čun ba┼čar─▒l─▒ durumlar─▒n─▒ fark edip g├Âz ├Ân├╝ne getirdi─činizde yapt─▒─č─▒ faaliyetlerde daha hevesli, daha dikkatli, ba┼čarmak i├žin daha b├╝y├╝k bir ├žaba i├žinde oldu─čunu g├Âr├╝lecektir

11- Bu ├žocuklar─▒n bulunduklar─▒ ortamda kendilerini farkl─▒ hissedecekleri unsurlar─▒ ortadan kald─▒r─▒lmas─▒ veya kabullenmelerinin sa─članmas─▒ onlar─▒n daha rahat olmas─▒n─▒ sa─člar. ├ľrne─čin s─▒n─▒f ortam─▒nda di─čer ├žocuklar─▒n bu gibi ├žocuklar─▒ d─▒┼člamalar─▒, dalga ge├žmeleri, kurduklar─▒ ili┼čkilerde farkl─▒ tutumlar g├Âstermeleri bu ├žocuklar─▒ ├žok rahats─▒z eder.├çocuklara olumsuz yakla┼č─▒mlar─▒n ortadan kald─▒r─▒lmas─▒na ├žaba harcanmal─▒d─▒r.

12- Bu ├žocuklar─▒n kendilerini i┼če yaramaz hissetmelerini ├Ânlemek i├žin; onlara ba┼čarabilecekleri basit sorumluluklar verilmelidir ve desteklenmelidirler.

13- S─▒n─▒f ortam─▒nda bu ├žocuklar─▒n dikkat ve ay─▒rt etme becerileri d├╝┼č├╝k oldu─čundun d├╝zeni ve iyi organize edilmi┼č bir ├žal─▒┼čma ortam─▒ ba┼čar─▒lar─▒n─▒ etkileyecektir.Bu ├žocuklar─▒n s─▒n─▒f ortam─▒nda di─čer ├žocuklar kadar ba┼čar─▒l─▒ olabileceklerine inanmalar─▒ davran─▒┼člar─▒n─▒zla ger├žekle┼čecektir.

14- Herhangi bir faaliyette ├žocuklar─▒n dikkatlerini sa─člad─▒ktan sonra yava┼č, a├ž─▒k ve basit c├╝mlelerle o faaliyeti anlat─▒rken m├╝mk├╝n oldu─ču kadar hareket g├Âstermelisiniz. ─░┼či ├Â─črenirken ├žocu─čun, fiziki olarak ta faaliyete kat─▒lmas─▒ yapabilece─čini hissetmesini sa─člayacakt─▒r. Bu da ba┼čar─▒ d├╝zeyini art─▒racakt─▒r.

15-Bu ├žocuklara bir i┼č ├╝zerinde ├žok egzersiz yapt─▒rman─▒z ├Ânceden yapt─▒klar─▒n─▒ hat─▒rlamaya yard─▒m edecektir. K─▒sa ad─▒mlarla, programda fazla h─▒zl─▒ ilerlemeden her g├╝n ├žocuktan daha fazlas─▒n─▒ beklemeniz ve ba┼čar─▒lar─▒n─▒n devam edece─či inanc─▒nda oldu─čunuzu hissettirmeniz onlarda her zaman en iyisini yapma iste─činin olu┼čmas─▒na yard─▒mc─▒ olacakt─▒r.

16.Geli┼čimleri s├╝rekli takip edilmelidir.

├ľzg├╝l ├Â─črenme g├╝├žl├╝─č├╝

├ľzg├╝l ├Â─črenme g├╝├žl├╝─č├╝ ├Â─črenmeyle ilgili bir sorun olarak alg─▒lanmakla ve tan─▒t─▒lmakla birlikte; g├Ârd├╝─č├╝m├╝z, duydu─čumuz ya da dokundu─čumuz, tan─▒maya ├žal─▒┼čt─▒─č─▒m─▒z ┼čeylerin alg─▒lanmas─▒yla ilgili ya da i┼členmesiyle ilgili bir sorun olarak ya┼čanmaktad─▒r. Beyindeki baz─▒ farkl─▒l─▒klar nedeniyle ├Â─črenme s├╝re├žlerinin bir ya da birka├ž─▒nda sapmalar olmas─▒ durumunda ortaya ├ž─▒kar. Her ├Âzg├╝l ├Â─črenme g├╝├žl├╝─č├╝ g├Âsteren ├žocuk birbirinden farkl─▒d─▒r.├ľzg├╝l ├Â─črenme g├╝├žl├╝─č├╝ zeka sorunu de─čildir. Tan─▒ konulmas─▒ i├žin duyusal organlarda organik bir bozuklu─čun olmamas─▒ gerekmektedir.

Ondokuzuncu y├╝zy─▒lda disleksi daha ├žok bilinen bir kavramd─▒. Disleksinin s├Âzl├╝k kar┼č─▒l─▒─č─▒ okuma g├╝├žl├╝─č├╝d├╝r. ├ľzg├╝l ├Â─črenme g├╝├žl├╝─č├╝ okuma\yazma\aritmetik g├╝├žl├╝─č├╝ olarak da ge├žebilir. S─▒kl─▒─č─▒ %1-%30 aras─▒nda de─či┼čir, erkeklerde daha s─▒k g├Âr├╝l├╝r. Nedenleri kesin olarak bilinmemektedir. Olas─▒ nedenlerinin genetik, kal─▒tsal etmenler , beyindeki yap─▒sal i┼člev farklar─▒ oldu─čundan bahsedilmektedir. ├ľzg├╝l ├Â─črenme g├╝├žl├╝─č├╝ olan ├žocuklar─▒n anne-babalar─▒nda da ├Âzg├╝l ├Â─črenme g├╝├žl├╝─č├╝ g├Âr├╝lmektedir. Beynin her iki yan─▒ndaki i┼čitsel alan, normal ki┼čilerde solda daha b├╝y├╝kt├╝r, disleksiklerde her ikisi de e┼čit ya da sa─čdaki daha b├╝y├╝kt├╝r. ├ľzg├╝l ├Â─črenme g├╝├žl├╝─č├╝ olanlarda ses-harf┬á ; ili┼čkisinin bozuk oldu─ču s├Âylenmektedir. ├ľrne─čin; ki┼či ÔÇť;cÔÇŁ; sesini g├Ârmekte ama nas─▒l oldu─čunu hat─▒rlayamamaktad─▒r. Beyindeki dil ve g├Ârsel alg─▒ alanlar─▒nda daha az aktivasyonun oldu─ču s├Âylenmektedir.

├ľ─črenme; ├Â─črenilen materyali ak─▒lda tutmak, birbiriyle ili┼čkilendirmek ve yeri geldi─činde kullanmakt─▒r. ├ľ─črenme sorunlar─▒ 0-6 ya┼č grubunda da g├Âzlenebilir ama okula ba┼člay─▒nca anlamland─▒r─▒labilir. ├ľ─čretmenler bu ├žocuklar─▒n yeterli zekada olduklar─▒n─▒, ilgi alanlar─▒n─▒n da oldu─čunu ama ├Â─čreniyor g├Âr├╝nd├╝kleri ┼čeyleri ├Â─črenemediklerini ifade etmektedirler. ├ľzg├╝l ├Â─črenme g├╝├žl├╝─č├╝ olan ├žocuklar do─čru heceleme yapamamaktad─▒rlar. Fi┼čleri kopyalarken bile b-d-p harflerini ters yazmaktad─▒rlar. Aileler ├Âzg├╝l ├Â─črenme g├╝├žl├╝─č├╝ olan ├žocuklar─▒yla ilgili yak─▒nmalar─▒n─▒ ÔÇť;evde ├žal─▒┼čt─▒r─▒yoruz, tekrar ettiriyoruz, ├Â─čreniyor ama okulda ayn─▒ ┼čeyi yapam─▒yorÔÇŁ; ┼čeklinde ifade etmektedirler.

1917ÔÇÖ;de Hinsselwood ├Âzg├╝l ├Â─črenme g├╝├žl├╝─č├╝n├╝ ÔÇť;do─ču┼čtan kelime k├Ârl├╝─č├╝ÔÇŁ; olarak tan─▒mlanm─▒┼čt─▒r. Konjenital bir sorun oldu─čunu s├Âylemi┼č ve genetik ge├ži┼čli oldu─čunu tan─▒mlam─▒┼čt─▒r. Daha sonra 1941ÔÇÖ;de Strauss ve Warner, minimal beyin disfonksiyonu terimini kullanm─▒┼č ve yeterli entelekt├╝el d├╝zeye sahip olduklar─▒ halde, okuma g├╝├žl├╝─č├╝ nedeniyle okulda ba┼čar─▒l─▒ olamayan vakalara i┼čaret etmi┼čtir. Bug├╝nk├╝ tan─▒ma en yak─▒n ┼čekliyle ilk kez 1942ÔÇÖ;de Kirk taraf─▒ndan Learning Disabilty terimi kullan─▒lm─▒┼čt─▒r. Bu tan─▒mda ├Â─črenme bozuklu─ču serebral, duygusal┬á ; ya da davran─▒┼čsal bozukluktan kaynaklanan dili kazanma, konu┼čma, okuma-yazma, aritmetik becerilerin bir ya da birden ├žo─čunun geli┼čiminde gecikme, bozukluk ya da geriliktir.

Bu durum zeka gerili─či, duyusal kusurlar ve k├╝lt├╝rel fakt├Ârlerden ba─č─▒ms─▒z olarak geli┼čmektedir. Bateman 1965ÔÇÖ;te ├Âzg├╝l ├Â─črenme g├╝├žl├╝─č├╝ olan ├žocuklar─▒, ÔÇť;├Â─črenme s├╝recindeki temel bozukluklara ba─čl─▒ olarak ortaya ├ž─▒kan ve zihinsel potansiyelinden beklenen ba┼čar─▒ ile o andaki okul ba┼čar─▒s─▒ aras─▒nda anlaml─▒ farkl─▒l─▒k bulunan ├žocuklarÔÇŁ; olarak tan─▒mlanm─▒┼č ve merkezi sinir sisteminin fonksiyon bozuklu─ču ├╝zerinde durmu┼čtur. ├ľzg├╝l ├Â─črenme g├╝├žl├╝─č├╝ genel bir terimdir.

Hammill, 1982-1989 y─▒llar─▒ aras─▒nda 28 temel kitab─▒ incelemi┼č ve ortak noktalar─▒ ├ž─▒karm─▒┼čt─▒r.

1┬á Ba┼čar─▒s─▒zl─▒k

2  Sinir sistemi fonksiyon bozuklukları

3.┬á Psikolojik s├╝re├žler

4.┬á Ya┼č (her ya┼čta g├Âr├╝lebilir)

5.┬á Konu┼čma dili sorunlar─▒

6.  Akademik sorunlar

7. Kavramsal sorunlar

8. Di─čer sorunlar

9.┬á ├çok boyutlu ├Âz├╝rDisleksi: Okuma sorunlar─▒ Disgrafi:

Yazma sorunlar─▒Diskalkuli: Matematik sorunlar─▒Daha sonralar─▒ bu sorunlar─▒ i├žeren bozukluk Learning Desorder olarak tan─▒mlanm─▒┼čt─▒r. DSM III-RÔÇÖ;da Akademik Beceri Bozuklu─ču ( g├Ârme, i┼čitme, n├Ârolojik bir hastal─▒─ča bapl─▒ olmamas─▒ gerekiyor) ad─▒yla yer alm─▒┼čt─▒r. ├ľzg├╝l ├Â─črenme g├╝├žl├╝─č├╝ bilginin kazan─▒lmas─▒ ve i┼členmesinde ortaya ├ž─▒kan bir sorundur.

Bilgi ─░┼člem Modeli (Information Processing): Silver 1989-19961. Girdi (Input): G├Âz, kulak, deri gibi periferik organlardan al─▒nan i┼členmemi┼č uyaranlard─▒r. Bu uyaranlar n├Âronlar kanal─▒yla beyne ula┼č─▒rlar ve girdilerin alg─▒lanmas─▒ beyinde ger├žekle┼čir. Fark─▒na varma ve alg─▒lama i├žin, uyaranlar─▒n beyindeki ilgili alanlara al─▒nmas─▒ s├╝recidir. ├ľzg├╝l ├Â─črenme g├╝├žl├╝─č├╝ olan ├žocuklarda bu uyaranlar─▒n alg─▒lanmas─▒nda bir sorun vard─▒r. Uyaranlar─▒n alg─▒lanmas─▒ derken g├Ârsel alg─▒ bozukluklar─▒ndan, i┼čitsel alg─▒ bozukluklar─▒ndan ve dokusal alg─▒ bozukluklar─▒ndan s├Âz edilmektedir.

G├Ârsel Alg─▒ Bozukluklar─▒: ┼×ekil-pozisyon alg─▒s─▒ndaki bozukluk , ┼čekil-zemin alg─▒s─▒ndaki bozukluk ya da uzakl─▒k-derinlik-boyut alg─▒s─▒ndaki bozukluktur.

┼×ekil-Pozisyon alg─▒s─▒ndaki bozukluk: ├ľzg├╝l ├Â─črenme g├╝├žl├╝─č├╝ olan ├žocuk g├Ârd├╝─č├╝ ┼čeyin ┼čekil ve pozisyonunu alg─▒lamada g├╝├žl├╝k ├žekebilmektedir. Harfleri ters ya da d├Ânm├╝┼č olarak alg─▒layabilmektedir. ├ľrne─čin; b-p, 3-5, 6-9, p-b gibi harf ve rakamlar─▒ ters ├ževirebilir. S├Âzc├╝kleri ters ├ževirebilir, ko├ž-├žok, ev-ve gibi. Bu g├╝├žl├╝kler ├žocuk okula ba┼člad─▒─č─▒nda fark edilir. Okul ├Âncesinde ┼čekil-pozisyon alg─▒lama olgunlu─ču hen├╝z yerle┼čmemi┼č olabilir. Okula ba┼člad─▒klar─▒nda o olgunlu─ča ula┼čm─▒┼č say─▒l─▒rlar. Birinci s─▒n─▒f acemilik d├Ânemidir. Ancak ikinci s─▒n─▒f─▒n birinci d├Âneminden itibaren bu sorunlar─▒n g├Âr├╝lmemesi gerekir.

┼×ekil-Zemin alg─▒s─▒ndaki bozukluk: Bu problem, bir b├╝t├╝n├╝n ├Ânemli olan bir par├žas─▒na odakla┼čmada zorluklara neden olur. Okuma, bu beceri ile ilgilidir. ├ç├╝nk├╝ okuma s├Âz dizilerine odakla┼čmay─▒, soldan sa─ča ve sat─▒r sat─▒r izlemeyi gerektirir. Bu alanda sorunu olan ├žocuklar okumada sat─▒r atlama, sat─▒r tekrarlama, s├Âzc├╝k atlama t├╝r├╝nden hatalar yaparlar.

Uzakl─▒k-derinlik-boyut alg─▒lamada bozukluk: ├çocuk derinli─či kestiremedi─či i├žin e┼čyalara ├žarpar, sandalyeden d├╝┼čer. A├ž─▒k alanda oynarken mekanda pozisyonlar─▒n─▒ alg─▒lamada, sa─č-sol ay─▒rt etmede g├╝├žl├╝k ├žeker. Top yakalamak, ip atlamak, yap-boz yerle┼čtirmek, ├žeki├ž kullanmak uzakl─▒k-derinlik-boyut alg─▒lamada sorun ya┼čayan ├žocuklar i├žin daha g├╝├ž i┼člerdir.

─░┼čitsel Alg─▒ Bozukluklar─▒:┬á ;├ľzg├╝l ├Â─črenme g├╝├žl├╝─č├╝ olan ├žocuk duyulan sesleri yanl─▒┼č alg─▒layabilir. Benzer sesler aras─▒ndaki fark─▒ ay─▒rt etmeye ba─čl─▒ g├╝├žl├╝─č├╝ olan ├žocuklar, sesleri birbirine kar─▒┼čt─▒rabilirler. ├ľrne─čin; soba yerine sopa, kova yerine kafa, bavul yerine davul gibi.

─░┼čitsel Fig├╝r – Zemin ay─▒rt etme g├╝├žl├╝─č├╝: Ayn─▒ anda i┼čitilen farkl─▒ seslerden birine odaklanma g├╝├žl├╝─č├╝ olarak tarif edilen bu sorunda, ├žocuk farkl─▒ seslerin fig├╝r-zemin ay─▒r─▒m─▒n─▒ yapmakta g├╝├žl├╝k ├žekebilir. ├ľrne─čin; TV seyrederken kendisine seslenince bakmaz, i┼čitmiyormu┼č gibi g├Âr├╝n├╝rler. Yine TV seyrederken duyduklar─▒ kap─▒ ya da telefon sesinin bulunduklar─▒ mekandan m─▒ yoksa TVÔÇÖ;den mi geldi─čini ay─▒t edemezler. ─░┼čitsel alg─▒da kopukluk (auditory lag) oldu─čunda, ardarda s├Âylenen mesajlar─▒n bir k─▒sm─▒n─▒ ka├ž─▒rabilirler, alg─▒layamazlar. ├ľrne─čin; ├Âzg├╝l ├Â─črenme g├╝├žl├╝─č├╝ olan ├žocu─ča ÔÇť;odana git, arkada┼č─▒na telefon edip ├Âdevlerini al ve kitaplar─▒nla birlikte buraya gelÔÇŁ; denildi─činde bu mesaj─▒n bir k─▒sm─▒n─▒ duyar yerine getirir, di─čerlerini duymayabilir. Uzun komutlar verildi─činde bir k─▒sm─▒n─▒ yapamayabilir.

Dokunsal Alg─▒ Bozukluklar─▒:┬á ; Dokunsal alg─▒ sorunu olan ├žocuklar g├Âzleri kapal─▒yken dokunma duyusu yard─▒m─▒yla nesneleri tan─▒mlayamaz. ├ľrne─čin; eline verilen oyunca─č─▒n ne oldu─čunu anlayamaz, avucuna yaz─▒lan say─▒ ve yaz─▒y─▒ tan─▒mlamakta g├╝├žl├╝k ├žeker.┬á ;

2. B├╝t├╝nleme: Beyne giden bilgi kaydedilince anla┼č─▒lmas─▒ gerekir. Bunun i├žin 3 a┼čama tan─▒mlanmaktad─▒r. S─▒raya koyma, soyutlama ve organizasyon. Bu a┼čamalardan ge├žen bilgi b├╝t├╝nle┼čir. ├ľzg├╝l ├Â─črenme g├╝├žl├╝─č├╝ olan ├žocuklarda bu a┼čamalar─▒n birinde ya da t├╝m├╝nde sorunlar s├Âz konusudur. S─▒raya koyma bozuklu─ču olan ├žocuktan dinledi─či hikayeyi anlatmas─▒ istendi─činde ba┼č─▒n─▒ sonunu kar─▒┼čt─▒r─▒r. Cumadan sonraki g├╝n soruldu─čunda bilemez, Pazartesiden itibaren sayarak bulabilir. 3×9 soruldu─čunda s├Âyleyemez. Soyutlama sorunu, ├Âzg├╝l ├Â─črenme g├╝├žl├╝─č├╝ olan ├žocuklarda s─▒kl─▒kla g├Âzlenmez. ├ç├╝nk├╝ soyutlama temel zihinsel bir i┼člemdir. Bu alandaki sorunlar daha ├žok mental retardasyon (zeka gerili─či) ile karakterizedir. Organizasyon sorunu: Bu safha daha ├Ânce edinilen bilgilerle yeni kazan─▒lan bilgilerin ba─člant─▒lar─▒n─▒n olu┼čturularak gruplanmas─▒n─▒ ve organizasyonunu kapsar. ├ľdevlerin unutulmas─▒, zaman─▒n iyi kullan─▒lamamas─▒, defterin, odan─▒n, masan─▒n d├╝zensizlikleri organizasyon bozuklu─čuna i┼čaret etmektedir.

3. Bellek-Depolama: Gelen bilgi beyinde kaydedilir, anla┼č─▒l─▒r, yorumlan─▒r ve daha sonra kullan─▒lmak ├╝zere bellekte depolan─▒r. ├ľzg├╝l ├Â─črenme g├╝├žl├╝─č├╝nde daha ├žok k─▒sa s├╝reli bellek bozuklu─ču g├Âr├╝l├╝r. Uzun s├╝reli bellek bozuklu─ču daha ├žok mental retardasyonun karakteristi─čidir. K─▒sa s├╝reli i┼čitsel-g├Ârsel bellek bozukluklar─▒ genellikle birlikte ortaya ├ž─▒kar. ├ľrne─čin ├žok iyi ├žal─▒┼čt─▒─č─▒ halde okula gidince ba┼čar─▒s─▒z olmak, ├žarp─▒m tablosunu ├Â─črenememek bu alandaki g├╝├žl├╝kleri ifade eder. WISC-RÔÇÖ;da Genel Bilgi alt testinde┬á ;s─▒n─▒f─▒na uygun sorular─▒ bilemeyebilir.┬á ;

4. ├ç─▒kt─▒: ├ľ─črenilen bilgiler s├Âzc├╝klerle (dille) ya da kas faaliyetleri ile (yazma-├žizme, jest ve mimikler) ifade edilirler. ├ľzg├╝l ├Â─črenme g├╝├žl├╝─č├╝ olan ├žocuklar bu alanlarda g├╝├žl├╝k ya┼čarlar. Dil alan─▒nda; kendini ifadede kendili─činden konu┼čma ba┼člatmada, soru y├Âneltildi─činde uygun yan─▒t─▒ verebilmede g├╝├žl├╝kleri vard─▒r. ├ľzg├╝l ├Â─črenme g├╝├žl├╝─č├╝ olan ├žocuklarda anne babay─▒ ve ├Â─čretmeni ┼ča┼č─▒rtan ┼čey; soru soruldu─čunda bloke olan ├žocu─čun spontan konu┼čmaya ba┼člad─▒ktan sonra gayet ak─▒c─▒ bir ┼čekilde d├╝┼č├╝ncesini ifade edebilmesidir. Motor beceri alan─▒nda; b├╝y├╝k kas gruplar─▒n─▒n organize olarak ├žal─▒┼čamamas─▒na ba─čl─▒ olarak y├╝zme, bisiklete binme, atlama, topa vurma gibi kaba motor becerilerde sorun ya┼čarlar. Sakarl─▒k s─▒k rastlanan belirtilerdir. ─░nce motor beceri sorunlar─▒ da g├Âzlenir. D├╝─čme ilikleme, makas kullanma, ├žatal-ka┼č─▒k kullanma, kalem tutma, resim yapma becerilerinde zorlan─▒rlar. Yaz─▒ problemleri mevcuttur, ya h─▒zl─▒ ve bozuk yazarlar ya da ├žok yava┼č yazarlar.├ľzg├╝l ├Â─črenme g├╝├žl├╝─č├╝nde ses ve konu┼čma bozukluklar─▒yla ilgili g├Âr├╝┼č ve yakla┼č─▒mlar da getirmi┼čler.

Disleksiklerin 3 grupta incelenmesi gerekti─či s├Âylenmektedir.

1.┬á Disfonetik Disleksi: ─░┼čitsel kavrama ve ay─▒rt etme becerileri zay─▒ft─▒r. Fonetik bozuklu─ču olan ├žocuklar bu grupta yer al─▒rlar. Dil ve s├Âzl├╝ ifade alan─▒nda g├╝├žl├╝k ├žekmektedirler. S├Âzc├╝klerin fonetik ayr─▒m─▒n─▒ yapamazlar. Fonolojik model disleksinin klinik g├Âr├╝n├╝m├╝ ve n├Ârologlar─▒n beynin fonksiyonu ve organizasyonu ile ilgili bulgular─▒yla tutarl─▒ g├Âr├╝nmektedir. Linguistler dil sistemini, her bir dilin belirli bir y├Ân├╝yle ilgili olan bile┼čenlerin a┼čamal─▒ olarak dizili┼či ┼čeklinde ifade etmektedirler. Bu dizili┼čin en alt basama─č─▒ dilin i├žerdi─či ay─▒rt edici ses par├žac─▒klar─▒ yani fonemlerdir. Kelimelerin tan─▒nmas─▒, anla┼č─▒lmas─▒ ve bellekte depolanmas─▒ ya da gramer a├ž─▒s─▒ndan incelenmesi i├žin beynin fonolojik mod├╝l├╝ taraf─▒ndan fonetik birimlere ayr─▒lmas─▒ gerekmektedir. Bu s├╝re├ž konu┼čma dilinde otomatik olarak ger├žekle┼čmektedir. LibermanÔÇÖ;a g├Âre konu┼čma do─čal, okuma bir bulu┼č oldu─čundan bilin├ž d├╝zeyinde ├Â─črenilmesi gerekir. Okumada birey g├Ârsel, simgesel yaz─▒y─▒ dille ilgili kavramlara ├ževirir, harfleri seslere d├Ân├╝┼čt├╝r├╝r. Ayr─▒ca bu seslerin yaz─▒da dizili┼čini de anlamas─▒ gerekir. Dizili┼či anlayamazsa sesleri farkl─▒ s─▒ralayabilir, heceleri kar─▒┼čt─▒rabilir. Okuma bozuklu─ču olan ├žocuklarda yaz─▒n─▒n anla┼č─▒lmas─▒n─▒ engeller.

2. Disidetik Disleksi: Bu tipteki ├žocuklar zihinde canland─▒rma yetenekleri bozuk oldu─ču i├žin harflerin, sembollerin g├Ârsel-mekansal analizini ve ayr─▒mla┼čt─▒rmay─▒ yapamazlar. Bu nedenle harflerin s─▒ras─▒n─▒ kar─▒┼čt─▒r─▒r, ters ├ževirir, g├╝nleri, aylar─▒ s─▒rayla s├Âylemede zorlan─▒rlar.

3. Karma Tip: Her iki gruptaki ├Âzellikleri ta┼č─▒rlar.Ba┼čka bir s─▒n─▒flama ise;

1. ─░┼čitsel-Konu┼čma (Dil) Grubu: S├Âzel alanda g├╝├žl├╝k ├žeken ├žocuklardan olu┼čur. Sorulara yan─▒t vermeleri, isimlendirmeleri, tan─▒mlamalar─▒ zorlukla yaparlar.

2.┬á G├Ârsel-Uzamsal Grup: Bunlar daha ├žok g├Ârsel ve uzaysal alg─▒ya ili┼čkin sorun ya┼čarlar.├ľzg├╝l ├Â─črenme g├╝├žl├╝─č├╝n├╝ hemisfer fonksiyonlar─▒na g├Âre de ay─▒rt etmi┼člerdir (Bakker):

Sol Hemisfer Fonksiyon Bozuklu─ču: Okuma g├╝├žl├╝kleri bu grupta de─čerlendirilir. Yava┼č okuma ya da h─▒zl─▒ okuyup harf atlama, de─či┼čtirme, ekleme t├╝r├╝nden hatalar yaparlar.

Sa─č Hemisfer Fonksiyon Bozuklu─ču: Sa─č hemisfer fonksiyonlar─▒na ba─čl─▒ g├Ârsel alg─▒ kusurlar─▒ olan ├žocuklardaki okuma g├╝├žl├╝klerini ifade eder. Okumalar─▒ yava┼čt─▒r. Eksik b─▒rakma ve tekrarlama hatalar─▒ yaparlar.

├ľzg├╝l ├ľ─črenme G├╝├žl├╝─č├╝n├╝n Belirtileri: ├ľzg├╝l ├Â─črenme g├╝├žl├╝─č├╝ olan ├žocuklarda, g├Ârd├╝─č├╝ ┼čeyi yanl─▒┼č alg─▒lama, uzakl─▒─č─▒ ve derinli─či alg─▒lamada, mekan─▒ alg─▒lamada, sa─č-sol ay─▒rt etmede sorunlar dikkati ├žeker. Top oynarken, ip atlarken, yaz─▒ yazarken, sa├ž─▒n─▒ tararken sanki beceriksizmi┼č gibi g├Âr├╝nen sorunlar ya┼čar. Konu┼čurken sesleri, yazarken harfleri kar─▒┼čt─▒r─▒r. Kar─▒┼č─▒k bir ├žekmecede arad─▒─č─▒ ┼čeyi bulamaz. G├╝r├╝lt├╝l├╝ ortamlarda sesleri ay─▒rt edemez. S─▒raya koymada, organize etmede sorunlar─▒ vard─▒r. ├ľyk├╝leri duydu─ču gibi anlatamaz, ba┼č─▒n─▒, ortas─▒n─▒, sonunu kar─▒┼čt─▒r─▒r. Saati, ├žarp─▒m tablosunu ├Â─črenmede g├╝├žl├╝─č├╝ olur. Soru soruldu─čunda yan─▒tlamada, kendili─činden konu┼čmaya ba┼člamada, y├╝r├╝me, ko┼čma, yazmada sorunlar olur. Bu sorunlarla giderek artan s─▒kl─▒klarla bo─ču┼čmaya ├žal─▒┼č─▒rken sosyal ve duygusal sorunlar ortaya ├ž─▒kar

. Motivasyonunu olumsuz etkiler. Ba┼čar─▒s─▒zl─▒k duygusu devaml─▒ deneyimlendi─činde kendine g├╝veni sars─▒l─▒r. T─▒rnak yeme, en├╝rezis, enkoprezis, arkada┼č ili┼čkilerinde uyum sorunlar─▒ ba┼člayabilir. Bazen de akademik ba┼čar─▒s─▒zl─▒klar─▒n─▒ ├Ârtmek i├žin olduklar─▒ndan farkl─▒ davran─▒rlar; ┼čamatac─▒, dersi kaynatmaya ├žal─▒┼čan, dikkati ├žeken bir ├žocuk olabilirler. Aileler ders ├žal─▒┼čmakta isteksiz oldu─ču, s─▒n─▒f─▒n dikkatini da─č─▒tt─▒─č─▒, giderek i├žine kapand─▒─č─▒ yak─▒nmalar─▒yla ba┼čvururlar.

Dikkat eksikli─či ve hiperaktivite e┼člik edebilir, biri di─čerinden daha a─č─▒r olabilir. Okul ├Âncesi d├Ânemde; koordinasyonu k├Ât├╝ (sakar y├╝r├╝y├╝┼č), konu┼čmas─▒ a─č─▒r, a┼č─▒r─▒ duygusall─▒k, ├Âfke, huzursuzluk, i├žg├╝d├╝leri kontrol etmede g├╝├žl├╝k, kavramlar─▒ ├Â─črenmede g├╝├žl├╝k, ili┼čkileri kavramada g├╝├žl├╝k, ip u├žlar─▒n─▒ de─čerlendirmede yava┼čl─▒k g├Âr├╝lebilir. Kendili─činden konu┼čur ama soru soruldu─čunda yan─▒t vermede g├╝├žl├╝─č├╝ olur. Bu sorunlar─▒n giderek artmas─▒ ve ├╝st ├╝ste binmesi durumunda dikkat etmek gerekir. Tedavi edilmezse; ├žocuk k─▒s─▒r bir d├Âng├╝ye girer. S─▒navlarda ba┼čar─▒s─▒z olduk├ža daha ├žok ├žal─▒┼č─▒r ama yine de ba┼čar─▒l─▒ olamaz. Anne ve baba endi┼čelenerek ├žocu─ču s─▒k─▒ ve uzun ├žal─▒┼čmas─▒ i├žin uyar─▒rlar. ├çocuk evde ├Â─črendiklerini okulda hat─▒rlayamaz. Aile ├žocu─ču su├žlay─▒p cezaland─▒r─▒r. ├çocuk t├╝kenir. Motivasyon kayb─▒ olur. Ba┼čar─▒s─▒zl─▒─č─▒ kendi hatas─▒ olarak g├Âr├╝r. H─▒r├ž─▒n ya da sald─▒rgan olur ya da i├že kapan─▒r.

├ľzg├╝l ├Â─črenme g├╝├žl├╝─č├╝ tan─▒s─▒ i├žin akademik ba┼čar─▒ testine ihtiya├ž var. Ama T├╝rkiyeÔÇÖ;de b├Âyle bir test mevcut de─čildir. ├çocu─čun okuma h─▒z─▒, okudu─čunu anlamas─▒, s├Âzl├╝\kopya yaz─▒ yazmas─▒, hatalar─▒ ve hata s─▒kl─▒─č─▒, imla kurallar─▒ ve matematik becerileri ├Âl├ž├╝l├╝r. Yaz─▒m hatalar─▒; harf atlama, s├Âzc├╝k atlama, hece atlama, ters yazma, harf kar─▒┼čt─▒rma, birle┼čik yazma, s├Âzc├╝k ekleme, yanl─▒┼č yazma (s├Âzc├╝klerin anlamlar─▒n─▒ bozma), imla hatalar─▒, yava┼č yazma gibi sorunlar olup olmad─▒─č─▒na bak─▒l─▒r.Dikkat eksikli─či olan ├žocuk okuma\yazma hatas─▒ yapt─▒─č─▒nda uyar─▒ld─▒─č─▒nda hatas─▒n─▒ d├╝zeltir ama ├Âzg├╝l ├Â─črenme g├╝├žl├╝─č├╝ olan ├žocuk hatas─▒n─▒ d├╝zeltse bile o hatay─▒ ├žok s─▒k yapar.├çocuklar─▒ engellemek yerine neyi, ne zaman, nas─▒l, ne kadar kolay yapabilece─čini ├Â─čretmek gerekir, ├Âzellikle okul ├Âncesi d├Ânemde. ; Aileden ├žocukla ilgili bilgi al─▒yoruz. Akademik ba┼čar─▒s─▒, oryantasyonu, organizasyonu, ders ├žal─▒┼čma al─▒┼čkanl─▒klar─▒, dokunsal alg─▒s─▒, ince-kaba motor becerileri gibi.┬á ;

DEHBÔÇÖ; nda da ├Âzg├╝l ├Â─črenme g├╝├žl├╝─č├╝ g├Âr├╝lebilir ama ikisi iki ayr─▒ alandaki g├╝├žl├╝─č├╝ tarif eden bozukluklard─▒r ve ay─▒rt edici ├Âzellikleri vard─▒r. DEHB belirtileri g├Âsteren ├žocukta her alandaki i┼člev bu bozuklu─čun yaratt─▒─č─▒ engellemeler nedeniyle etkilenir ama ├Âzg├╝l ├Â─črenme g├╝├žl├╝─č├╝nde bir ya da iki alanda sorun varken di─čer alanlar bundan ba─č─▒ms─▒z olabilir. ├ľzg├╝l ├Â─črenme g├╝├žl├╝─č├╝ olan ├žocuklar sadece okuma ya da yazmada zorlan─▒rken DEHB olan ├žocuklar ├Âzellikle de hiperaktivite varsa hem okuma hem yazmada sorun ya┼čayabilirler hem de s├╝rekli zorlan─▒p k─▒s─▒tlanmak durumunda kalabilirler. Zihinsel kapasitelerinin beklenen ba┼čar─▒y─▒ t├╝m alanlarda g├Âsteremeyebilirler.

DEHBÔÇÖ; nda s─▒kl─▒kla dil sorunu g├Âr├╝lmez ├Âzg├╝l ├Â─črenme g├╝├žl├╝─č├╝nde dil sorunu daha s─▒k g├Âr├╝l├╝r. ─░nce motor becerilerde DEHB olan ├žocuklar daha ├žok zorlan─▒rlar kaba motor becerileri iyi olabilir, ├Âzg├╝l ├Â─črenme g├╝├žl├╝─č├╝nde her ikisi de sorun olarak ortaya ├ž─▒kabilir. Hem DEHBÔÇÖ; nda hem ├Âzg├╝l ├Â─črenme g├╝├žl├╝─č├╝nde dikkat sorunu g├Âzlenir ancak ├Âzg├╝l ├Â─črenme g├╝├žl├╝─č├╝ olan ├žocuklar se├žici dikkat sorunu ya┼čar ├Ârne─čin; ders ├žal─▒┼č─▒rken yo─čunla┼čt─▒rmalar─▒ gereken noktaya dikkatlerini yo─čunla┼čt─▒ramaz, da─č─▒n─▒k bir ├žekmeceden istedi─čini bulamaz ama buna ra─čmen dikkati belli bir s├╝re bir konuda yo─čunla┼čt─▒rmada sorun olmaz. DEHB olan ├žocuklar uzun s├╝re bir materyalle u─čra┼čmakta zorlan─▒rlar.

├ľzg├╝l ├Â─črenme g├╝├žl├╝─č├╝nde okul ba┼čar─▒s─▒zl─▒─č─▒ g├Ârsel, i┼čitsel, dokunsal alg─▒, ayr─▒mla┼čt─▒rma ve bellek alanlar─▒nda ortaya ├ž─▒karken DEHBÔÇÖ; da ba┼čar─▒s─▒zl─▒k daha ├žok dikkatini bir konuya yo─čunla┼čt─▒ramamak nedeniyle ya┼čan─▒r. DEHBÔÇÖ; da okul ├Âncesinde a┼č─▒r─▒ hareketlilikleriyle ├žabuk tan─▒n─▒r, ├Âzg├╝l ├Â─črenme g├╝├žl├╝─č├╝ olan ├žocuklar okul d├Ânemine kadar fark edilmeden geli┼čimlerini s├╝rd├╝rebilirler. ├ľzg├╝l ├Â─črenme g├╝├žl├╝─č├╝ ya┼čam boyu s├╝rer, DEHB ya┼čla de─či┼čerek ve azalarak devam eder.

├ľzel ├ľ─črenme G├╝├žl├╝─č├╝ Belirtileri

YA┼× D├ľNEMLER─░NE G├ľRE

├ľ├ľG Belirtileri:

Okul ├ľncesi D├Ânemde ├ľ├ľG Belirtileri

1. Dil becerileri ile ilgili zorluklar
┬╗ Kelime hazinesinin geli┼čimde yava┼čl─▒k
┬╗ Telaffuz etmede sorunlar
┬╗ Hikaye anlatmaya kar┼č─▒ ilgisizlik
┬╗ Ge├ž konu┼čma
┬╗ El tercihinde gecikme

2. Belle─če ili┼čkin zorluklar
┬╗ Say─▒lar─▒ ├Â─črenmeye ili┼čkin zorluklar
┬╗ Alfabeyi ├Â─črenmeye ili┼čkin zorluklar
┬╗ Haftan─▒n g├╝nlerini ├Â─črenmede g├╝├žl├╝kler
┬╗ Rutin i┼čleri ger├žekle┼čtirme ile ilgili sorunlar

3. Dikkat problemleri
┬╗ Sakin bi├žimde oturarak dikkati odaklama ile ilgili sorunlar
┬╗ Sab─▒rs─▒zl─▒k

4. ─░nce motor becerilere ili┼čkin zorluklar
┬╗ Makasla kesmek, ayakkab─▒ ba─čc─▒─č─▒n─▒ ba─člamak gibi becerilerle ilgili sorunlar
┬╗ ├çizim yapmaya y├Ânelik isteksizlik

5. Di─čer i┼člevlere ili┼čkin problemler
┬╗ Sakarl─▒k
┬╗ Etkile┼čim kurmada beceriksizlik
┬╗ Sa─č-sol kar─▒┼čt─▒rma

─░lkokul D├Âneminde ├ľ├ľG Belirtileri

1. Dil becerileri ile ilgili zorluklar
┬╗ Okumay─▒ ├Â─črenmede gecikme
┬╗ Okuma konusunda isteksizlik
┬╗ Yazarken harf atlama ve ekleme
┬╗ Y├Ânergeleri takip etmede zorluk
┬╗ Yeni kelimeler ├Â─črenmede zorlanma
┬╗ S├Âzc├╝k, hece ├ževirmek
┬╗ Harf-ses ili┼čkisini ├Â─črenmede g├╝├žl├╝k
┬╗ Kafiyeli s├Âzc├╝klerde g├╝├žl├╝k
┬╗ Yabanc─▒ dil ├Â─črenmede g├╝├žl├╝k
{loadposition header}
2. Belle─če ili┼čkin zorluklar
┬╗ Say─▒lar─▒ ├Â─črenmeye ili┼čkin zorluklar
┬╗ Alfabeyi ├Â─črenmeye ili┼čkin zorluklar
┬╗ Haftan─▒n g├╝nlerin, aylar─▒ ├Â─črenmede g├╝├žl├╝kler
┬╗ Rutin i┼čleri ger├žekle┼čtirme ile ilgili sorunlar
┬╗ Bilgilerin hat─▒rlanmas─▒nda zorluklar
┬╗ Yeni becerilerin edinilmesinde zorluklar

3. Dikkat problemleri
┬╗ Sakin bi├žimde oturarak dikkati odaklama ile ilgili sorunlar
┬╗ Sab─▒rs─▒zl─▒k
┬╗ Tepkisellik
┬╗ Dikkatsizce hatalar yapmak
┬╗ Dikkatin kolayca da─č─▒lmas─▒

4. ─░nce motor becerilere ili┼čkin zorluklar
┬╗ Kalem tutmada beceriksizlik
┬╗ Ayakkab─▒ ba─čc─▒─č─▒n─▒ ba─člamak gibi becerilerle ilgili sorunlar
┬╗ Resim yapmaya y├Ânelik isteksizlik
┬╗ Harf ve say─▒lar─▒ kopyalamada zorlanma

5. Di─čer i┼člevlere ili┼čkin problemler
┬╗ Sakarl─▒k
┬╗ Zaman─▒ ├Â─črenmede g├╝├žl├╝kler
┬╗ Matematiksel kavramlar─▒ anlamada g├╝├žl├╝k
┬╗ D├╝zenleme sorunlar─▒
┬╗ Ya┼č─▒tlarla ili┼čkilerde sorunlar
┬╗ Sa─č-sol kar─▒┼čt─▒rma

Ortaokul D├Âneminde ├ľ├ľG Belirtileri

1. Dil Becerilerine ─░li┼čkin Zorluklar
┬╗ Okuma zorluklar─▒
┬╗ Okuma konusunda isteksizlik
┬╗ Derse kat─▒lmama
┬╗ Kelime bulmakta zorluk
┬╗ Okunaks─▒z yaz─▒
┬╗ Yabanc─▒ dil ├Â─črenmede g├╝├žl├╝k

2. Belle─če ─░li┼čkin Zorluklar
┬╗ Matematiksel bilgilerin hat─▒rlanmas─▒nda zorluklar
┬╗ Ezberlenmesi gereken bilgilerin hat─▒rlanmas─▒nda zorluklar
{loadposition header}
3. Dikkate ─░li┼čkin Zorluklar
┬╗ Gereksiz konularda bilgi sahibi olma
┬╗ ─░nce detaylara ├Ânem verilmemesi
┬╗ Dikkatsizce hatalar yapma

4. ─░nce motor becerilere ili┼čkin zorluklar
┬╗ Okunaks─▒z ya da yava┼č yazma
┬╗ Yazma konusunda isteksizli─či

5. Di─čer i┼člevlere ili┼čkin problemler
┬╗ ├ľ─črenme becerilerinde zoruklar
┬╗ Zaman ve mekan kousunda zorlanma
┬╗ Akranlar taraf─▒ndan d─▒┼članma
┬╗ Kendini kontrol etmede beceriksizlik

Lise ve Sonras─▒ D├Ânemde ├ľ├ľG Belirtileri

1. Dil Becerilerine ─░li┼čkin Zorluklar
┬╗ A├ž─▒klamalar─▒ anlama ve kavramada zorluklar
┬╗ Yabanc─▒ dil ├Â─črenmede g├╝├žl├╝k
┬╗ Yaz─▒l─▒ anlat─▒m becerilerinde zorlanma
┬╗ Bir konuyu ├Âzetlemekle ilgili zorluk

2. Belle─če ─░li┼čkin Zorluklar
┬╗ S─▒navlara haz─▒rlanma ile ilgili zorluklar
┬╗ Ezberlenmesi gereken bilgilerin hat─▒rlanmas─▒nda zorluklar
┬╗ Yava┼č ├žal─▒┼čma

3. Dikkate ─░li┼čkin Zorluklar
┬╗ Gereksiz konularda bilgi sahibi olma
┬╗ ─░nce detaylara ├Ânem verilmemesi
┬╗ Dikkate be─čl─▒ bellek sorunlar─▒

4. ─░nce motor becerilere ili┼čkin zorluklar
┬╗ Okunaks─▒z yaz─▒

5. Di─čer i┼člevlere ili┼čkin problemler
┬╗ Soyut konular─▒ anlamada zorlanma
» Çıkarım yapmada zorlanma
┬╗ Kendini kontrol etmede beceriksizlik
┬╗ ├çoktan se├žmeli s─▒nav almaya ili┼čkin zorlanma
Bilgilerinize

Mehmet K├ť├ç├ťKG├ľZ
├ľzel E─čitim Uzman─▒

├ľzel ├ľ─črenme G├╝├žl├╝─č├╝ Belirtiler

├ľzel ├Â─črenme bozukluklar─▒, okuma, yazma ve matematik, kendini ifade etme, mekanda y├Ânelme alanlar─▒ndan bir yada birka├ž─▒nda ya da t├╝m├╝nde g├╝├žl├╝k ├žeken ├žocuklar─▒ kapsar.

Bu ├žocuklar; normal ya da normal ├╝st├╝ zekaya sahip, psikolojik/ psikiyatrik bir hastal─▒─č─▒ olmayan, duyusal ├Âz├╝r├╝ olmayan, dinleme, konu┼čma, ak─▒l y├╝r├╝tme, matematik becerilerin kazan─▒lmas─▒nda ve kullan─▒lmas─▒nda g├╝├žl├╝kleri olan, sosyal alg─▒lama ve etkile┼čim sorunlar─▒ olan, standart e─čitime ra─čmen, ya┼č─▒na ve zekas─▒na uygun olmayan d├╝zeyde ba┼čar─▒ g├Âsteren ├žocuklard─▒r

. Okul ├ža─č─▒ ├žocuklar─▒n─▒n %1-33ÔÇÖ├╝nde erkeklerde k─▒zlara oranla 3-10 kat daha fazla g├Âr├╝lmektedir. Belirtiler : G├Ârsel sembolleri kar─▒┼čt─▒rmak, S├Âzc├╝─č├╝ ters ├ževirmek,

Okurken sat─▒r─▒ takip edememek, Okudu─čunu anlamama, ya da hatal─▒ okumak, Harflerin s─▒ras─▒n─▒ kar─▒┼čt─▒rmak, S├Âzl├╝ y├Ânergeyi dinleme ve izlemede g├╝├žl├╝k, S├Âzel ve yaz─▒l─▒ ifade g├╝├žl├╝─č├╝, Dikkat ve konsantrasyon g├╝├žl├╝kleri, ─░┼čitsel alg─▒ sorunlar─▒, Sa─č-sol kar─▒┼čt─▒rma, Zaman- mekan sorunlar─▒, Matematik g├╝├žl├╝kleri,

Uyum davran─▒┼č sorunlar─▒d─▒r. ├ľzel ├Â─črenme bozuklu─ču olan ├žocuklara tan─▒ konulmas─▒, dikkatli ve titiz bir ├žal─▒┼čma gerektirir. Psikolojik de─čerlendirmeler, gerekti─či durumda psikiyatrik, t─▒bbi de─čerlendirmeler yap─▒labilir. Tan─▒ kesinle┼čmi┼čse, t─▒bbi, psikolojik, e─čitimsel yard─▒mlar planlan─▒r ve uygulamaya konur.

├ľzel ├Â─črenme bozuklu─ču, hayat boyu s├╝recek bir d├╝┼č├╝nme farkl─▒l─▒─č─▒ durumudur. ├ľzel ├Â─črenme bozuklu─ču olan bireylerin her biri birbirinden farkl─▒d─▒r. Bu nedenle, bireye ├Âzg├╝ ba┼č etme planlar─▒ olu┼čturulur.

M├╝rvet ├ťlk├╝ ├çocuk ve Ergen Psikologu ├Â─črenme, ├Â─črenme bozuklu─ču, ├Âzel ├Â─črenme