Tag: ├Â─črenme g├╝├žl├╝─č├╝

├ľzel ├ľ─črenme G├╝├žl├╝─č├╝


├ľZEL ├ľ─×RENME G├ť├çL├ť─×├ť

TANIM VE BEL─░RT─░LER

TANIM

ogrenme guclugu nedir

├ľzel ├ľ─črenme G├╝├žl├╝─č├╝, bir ├žocu─čun zekas─▒ normal ya da normalin ├╝st├╝nde olmas─▒na ra─čmen, dinleme, d├╝┼č├╝nme, anlama, kendini ifade etme, okuma- yazma veya matematik becerilerinde ya┼č─▒tlar─▒na ve zekas─▒na oranla d├╝┼č├╝k ba┼čar─▒ g├Âstermesidir.┬á Okuma Bozuklu─ču, Yaz─▒l─▒ Anlat─▒m Bozuklu─ču, Matematik Bozuklu─ču ve Ba┼čka T├╝rl├╝ Adland─▒r─▒lamayan ├ľ─črenme Bozuklu─ču alt gruplar─▒n─▒ i├žerir.

├ľ─črenme g├╝├žl├╝─č├╝ geli┼čimsel bir sorundur. ├ľ─črenme ve alg─▒lama sorunu ├žocu─čun do─čumu ile ba┼člar. E─čitim s├╝reci i├žinde edinilmez. Ya┼čam boyu s├╝ren bir bozukluktur. Dil geli┼čimi ve kullan─▒m─▒, konu┼čma, okuma, yazma, matematik becerilerini etkileyen bir sorun oldu─ču i├žin, bireyin e─čitimini, mesle─čini, sosyal ili┼čkilerini, g├╝nl├╝k aktivitelerini, benlik sayg─▒s─▒n─▒ etkiler.

 

EN ├çARPICI ├ľZELL─░─×─░

├çocuk s├Âz├╝ edilen becerilerde ya┼č─▒na ve zekas─▒na oranla d├╝┼č├╝k performans g├Âstermektedir. ├çocu─čun zihinsel yetene─či olmas─▒na ra─čmen, akademik a├ž─▒dan gerilik g├Âstermesi, ├Â─črenme g├╝├žl├╝─č├╝n├╝n en ├žarp─▒c─▒ ├Âzelli─čidir. Bir ├žok ├žocuk i├žin ├Â─črenme g├╝├žl├╝kleri, okula ba┼člad─▒klar─▒nda ve akademik becerileri kazanmakta ba┼čar─▒s─▒z olduklar─▒nda g├Âze ├žarpar. ├çocu─čun akademik problemlerinin belirgin hale geldi─či ya┼č, onun entelekt├╝el yetene─či, ├Â─črenme g├╝├žl├╝─č├╝n├╝n tipi ve akademik beklentilerine ba─čl─▒ olarak de─či┼čmektedir.

 

├ľzg├╝l ├Â─črenme bozuklu─ču:

  • Beyindeki baz─▒ farkl─▒l─▒klar nedeniyle ├Â─črenme s├╝re├žlerinden bir ya da birka├ž─▒nda aksama olmas─▒yla ortaya ├ž─▒kar.
  • Her ├žocu─čun iyi oldu─ču ya da zorland─▒─č─▒ alanlar vard─▒r.
  • Her ├žocuk kendine ├Âzg├╝d├╝r.
  • G├Ârme i┼čitme sorununa ba─čl─▒ de─čildir.
  • Zeka sorununa ba─čl─▒ de─čildir.

 

ogrenme guclugu─░S─░MLEND─░RME

├ľzg├╝l ├Â─črenme bozuklu─ču i├žin kullan─▒lmakta olan pek ├žok terim vard─▒r.En s─▒k kullan─▒lanlar:

  1. ├ľzel/├Âzg├╝l ├Â─črenme g├╝├žl├╝─č├╝/bozuklu─ču
  2. Okuma, yazma, aritmetik g├╝├žl├╝─č├╝
  3. Disleksi (disleksi kavram─▒ 19. yyÔÇÖ dan beri bilinen bir kavramd─▒r. Anlam─▒ okuma g├╝├žl├╝─č├╝ÔÇÖd├╝r) .

BEL─░RT─░LER

 

OKUL ├ľNCES─░ D├ľNEM BEL─░RT─░LER─░

  • Dil geli┼čiminde gecikmeler ve┬á Konu┼čma bozukluklar─▒ (konu┼čmay─▒ ├Â─črenmede g├╝├žl├╝k, kelimeleri do─čru telaffuz etmekte g├╝├žl├╝k, kelime da─čarc─▒─č─▒n─▒n yava┼č geli┼čmesi, hikaye anlatmaya ilgi duymamak)
  • Zay─▒f alg─▒sal-bili┼čsel yetenekler
  • Zay─▒f kavram geli┼čimi
  • Yetersiz motor geli┼čim ( ├Âz-bak─▒m becerilerini ├Â─črenmekte g├╝├žl├╝k, d├╝─čme iliklemeyi ├Â─črenememe, beceriksizlik (sakarl─▒k), ├žizim veya kopyalamaya kar┼č─▒ isteksizlik
  • Bellek ve dikkat problemleri (say─▒lar─▒, alfabeyi,haftan─▒n g├╝nlerini ├Â─črenmede g├╝├žl├╝k, rutin i┼člerde bellek zay─▒fl─▒─č─▒, bir i┼či s├╝rd├╝rmekte g├╝├žl├╝k)

─░LKOKUL D├ľNEM─░ BEL─░RT─░LER─░

├ľzel ├ľ─črenme G├╝├žl├╝─č├╝, bir├žok ├žocuk i├žin okula ba┼člad─▒klar─▒nda ve akademik becerileri kazanmakta ba┼čar─▒s─▒z olduklar─▒nda ortaya ├ž─▒kar.

 

Akademik ba┼čar─▒

Okul ba┼čar─▒s─▒ ya┼č─▒tlar─▒na ve zekas─▒na oranla d├╝┼č├╝kt├╝r. Ba┼čar─▒ durumu de─či┼čkendir, baz─▒ ders/alanlarda ba┼čar─▒s─▒ normal/normal ├╝st├╝ iken, baz─▒ ders/alanlarda d├╝┼č├╝kt├╝r.

 

Okuma Becerisi

  • Okuma h─▒z ve nitelik a├ž─▒s─▒ndan ya┼č─▒tlar─▒ndan geridir,
  • Harf-ses uyumu geli┼čmemi┼čtir, baz─▒ harflerin seslerini ├Â─črenemez,
  • Harfin ┼čekli ile sesini birle┼čtiremez,
  • Kelimeleri hecelerken ya da harflerine ay─▒r─▒rken zorlan─▒r,
  • S─▒n─▒f d├╝zeyinde bir par├žay─▒ okudu─čunda anlamakta zorlan─▒r, ba┼čkas─▒n─▒n okuduklar─▒n─▒ daha iyi anlar.

Yazma Becerisi

  • Ya┼č─▒tlar─▒na oranla el yaz─▒s─▒ okunaks─▒z ve ├žirkindir, s─▒n─▒f d├╝zeyine g├Âre yaz─▒ yazmas─▒ yava┼čt─▒r,
  • Tahtadaki yaz─▒y─▒ defterine ├žekerken ya da ├Â─čretmenin okudu─čunu defterine yazarken zorlan─▒r,
  • Yazarken┬á baz─▒ harf ve say─▒lar─▒, kelimeleri ters yazar, kar─▒┼čt─▒r─▒r┬á (b-d, m-n, ─▒-i, 2-5, d-t, ─č-g, g-y ,ve-ev gibi) ,
  • Yazarken baz─▒ harfleri, heceleri┬á atlar ya da harf/hece ekler,
  • S─▒n─▒f d├╝zeyine g├Âre yaz─▒l─▒ imla ve noktalama hatalar─▒ yapar, k├╝├ž├╝k-b├╝y├╝k harf, noktalama,hece b├Âlme hatalar─▒,,
  • Yazarken kelimeler aras─▒nda hi├ž bo┼čluk b─▒rakmaz ya da bir kelimeyi iki-├╝├ž par├žaya┬á b├Âlerek yazar, ka┬á┬á lem, yapa┬á bil┬á mektedir gibi.

Aritmetik Becerileri

  • Aritmetikte zorlan─▒r,
  • D├Ârt i┼člemi yaparken yava┼čt─▒r, parmak sayar, yanl─▒┼č yapar,
  • Problemi ├ž├Âz├╝me g├Ât├╝recek i┼čleme karar veremez,
  • Ya┼č─▒na uygun seviyedeki matematik problemlerini yaparken otomatik olarak tepki vermekte zorlan─▒r,
  • Say─▒ kavram─▒n─▒ anlamakta g├╝├žl├╝k ├žeker (be┼č mi bir mi b├╝y├╝kt├╝r, d├╝┼č├╝nmeden karar vermekte zorlan─▒r),
  • Baz─▒ aritmetik sembollerini ├Â─črenmekte zorlan─▒r, kar─▒┼čt─▒r─▒r,
  • S─▒n─▒f d├╝zeyine g├Âre ├žarp─▒m tablosunu ├Â─črenmekte geridir.

├çal─▒┼čma Al─▒┼čkanl─▒─č─▒

  • Ev ├Âdevlerini almaz, eksik al─▒r,
  • Ev ├Âdevlerini yaparken yava┼č ve verimsizdir,
  • Ders ├žal─▒┼č─▒rken s─▒k s─▒k ara verir, ├žabuk s─▒k─▒l─▒r, ders┬á ├žal─▒┼čmay─▒ sevmez,
  • ├ľdevlerini yaparken birilerinin yard─▒m─▒na gereksinim duyar, kendi ba┼č─▒na ├žal─▒┼čma al─▒┼čkanl─▒─č─▒ geli┼čmemi┼čtir,
  • ├ľ─črenme stratejileri eksiktir, ├Â─črenmeyi d├╝┼č├╝nd├╝kleri ┼čeyleri nas─▒l kontrol edeceklerini ve y├Ânlendireceklerini (organize edeceklerini), nas─▒l daha fazla bilgi elde edeceklerini ve ├Â─črendiklerini nas─▒l hat─▒rlayacaklar─▒n─▒ bilemezler, ├žal─▒┼čmak i├žin yard─▒m edecek birini┬á beklerler.

Organize Olma Becerileri

  • Odas─▒, ├žantas─▒, e┼čyalar─▒ ve giysileri da─č─▒n─▒kt─▒r,
  • Defter ve kitaplar─▒n─▒ k├Ât├╝ kullan─▒r ve y─▒rtar,
  • Yazarken sayfay─▒ d├╝zenli kullanamaz, gereksiz sat─▒r atlar, bo┼čluk b─▒rak─▒r, sayfan─▒n belirli bir k─▒sm─▒n─▒ kullanmaz,
  • Defter, kalem gibi ├že┼čitli ara├žlar─▒n─▒ kaybeder,
  • Zaman─▒n─▒ ayarlamakta g├╝├žl├╝k ├žeker, bir i┼či yaparken, ne kadar zamana gereksinimi oldu─čunu ya da ne kadar zaman harcad─▒─č─▒n─▒ tahmin edemez,
  • Yapt─▒─č─▒ i┼či zaman─▒nda bitirmekte g├╝├žl├╝k ├žeker,
  • ├ťzerine ald─▒─č─▒ g├Ârevleri d├╝zenlemekte zorluk ├žeker, nereden ve nas─▒l ba┼člayaca─č─▒n─▒ bilemez, ├Âncelikleri belirleyemez,

Oryantasyon (Y├Ânelim) Becerileri

  • Sa─č-sol kar─▒┼čt─▒r─▒r,
  • Y├Ân├╝n├╝ bulmakta zorlan─▒r, do─ču-bat─▒,kuzey-g├╝ney kavramlar─▒n─▒ kar─▒┼čt─▒r─▒r,
  • ─░┼čaret s├Âzc├╝klerini (burada, ┼čurada, orada gibi) kar─▒┼čt─▒r─▒r,
  • Alt-├╝st, ├Ân-arka kavramlar─▒n─▒ kar─▒┼čt─▒r─▒r,
  • Zamana ili┼čkin kavramlar─▒ (d├╝n-bug├╝n, ├Ânce-sonra gibi) kar─▒┼čt─▒r─▒r,
  • G├╝n, ay, y─▒l, mevsim kavramlar─▒n─▒ kar─▒┼čt─▒r─▒r (Hangi ayday─▒z denilince sal─▒, hangi mevsimdeyiz denilince ┼čubat diyebilir),
  • Saati ├Â─črenmekte zorlan─▒r.

S─▒raya Koyma Becerisi

  • Dinledi─či, okudu─ču bir ├Âyk├╝y├╝ anlatmas─▒ istendi─činde ├Âyk├╝n├╝n ba┼č─▒n─▒ sonunu kar─▒┼čt─▒r─▒r ,
  • Haftan─▒n g├╝nlerini, aylar─▒, mevsimleri do─čru saysa bile aradan soruldu─čunda (cumadan ├Ânce hangi g├╝n gelir, marttan sonra hangi ay gelir, haftan─▒n d├Ârd├╝nc├╝ g├╝n├╝ hangisidir gibi) yan─▒tlamakta zorluk ├žeker ya da yanl─▒┼č yan─▒tlar,
  • Say─▒ ve harfleri dizgilemekte g├╝├žl├╝k┬á ├žeker, (alfabenin harflerinin s─▒ras─▒n─▒ kar─▒┼čt─▒r─▒r; kendisinden s─▒ra ile s├Âylenmesi istenen say─▒lar─▒n yerlerini kar─▒┼čt─▒r─▒r-3865 dersiniz o size 8356 diyebilir),
  • Belirli bir s─▒ra i├žinde yap─▒lmas─▒ gereken i┼člerin s─▒ras─▒n─▒ kar─▒┼čt─▒rabilir.

S├Âzel ─░fade Becerisi

  • Duygu ve d├╝┼č├╝ncelerini s├Âzel olarak ifade etmekte zorlan─▒r,
  • Serbest konu┼čurken d├╝zg├╝n c├╝mleler kuramaz, heyecanlan─▒r, tak─▒l─▒r, ┼ča┼č─▒r─▒r,
  • S─▒n─▒fta s├Âzel kat─▒l─▒m─▒ azd─▒r,
  • Baz─▒ harflerin seslerini do─čru olarak telaffuz edemez (r, ┼č, j gibi harfleri s├Âyleyemez ya da yanl─▒┼č s├Âyler),
  • Soyut kavramlar─▒ anlamakta g├╝├žl├╝k ├žeker (Esprileri anlamakta zorluk ├žekebilirler).

Motor Beceriler

  • ─░p atlama, top yakalama gibi hareket ve oyunlarda ya┼č─▒tlar─▒na oranla ba┼čar─▒s─▒zd─▒r (Kaba motor beceriksizlik),
  • Sakard─▒r, d├╝┼čer, yaralan─▒r, istemeden┬á bir ┼čeyler k─▒rar,
  • ├çatal-ka┼č─▒k kullanmakta, ayakkab─▒-kravat ba─člamakta zorlan─▒r ya da bu becerileri ├Â─črenmekte zorlanm─▒┼čt─▒r,
  • ─░nce motor becerilere dayal─▒ i┼člerde (d├╝─čme ilikleme, makas kullanma, boncuk dizme gibi) zorluk ├žeker,
  • Kalemi uygun bi├žimde kavramakta g├╝├žl├╝k ├žeker,
  • Ya┼č─▒tlar─▒na oranla ├žizgileri ve ├žizimleri k├Ât├╝ ve dalgal─▒d─▒r ,
  • Yaz─▒s─▒ genellikle okunaks─▒zd─▒r,
  • Harflere ┼čeklini vermekte, harfi kapatmakta g├╝├žl├╝k ├žeker.
    kaynak: http://algigelisim.net/

├ľzel ├ľ─črenme G├╝├žl├╝─č├╝

├Âzel ├Â─črenme g├╝├žl├╝─č├╝

├Âzel ├Â─črenme g├╝├žl├╝─č├╝

├ľzel ├ľ─črenme G├╝├žl├╝─č├╝: Dili yaz─▒l─▒ ya da s├Âzl├╝ anlamak ve kullanabilmek i├žin gerekli olan bilgi alma s├╝re├žlerinin birinde veya birka├ž─▒nda ortaya ├ž─▒kan ve dinleme, konu┼čma, okuma, yazma, heceleme, dikkat yo─čunla┼čt─▒rma ya da matematiksel i┼člemleri yapmada yetersizlik nedeniyle bireyin e─čitim performans─▒n─▒n ve sosyal uyumunun olumsuz y├Ânde etkilenmesi durumudur.

Yayg─▒n olarak kullan─▒lan ├Â─črenme g├╝├žl├╝─č├╝ tan─▒m─▒na g├Âre: ├ľ─črenme g├╝├žl├╝─č├╝ g├Âsteren ├žocuklar dinleme, d├╝┼č├╝nme, konu┼čma, okuma, yazma yada matematik problemlerini ├ž├Âzme, anlama ya da yaz─▒l─▒ ve s├Âzl├╝ dili kullanmadaki psikolojik s├╝re├žlerden birinde ya da bir ka├ž─▒nda yetersizli─čin ortaya ├ž─▒kt─▒─č─▒ ├žocuklard─▒r.

Nedenler:

├ľzel e─čitimin di─čer b├╝t├╝n alanlar─▒nda oldu─ču gibi ├Â─črenme g├╝├žl├╝─č├╝n├╝n de nedenleri konusunda kesin veriler yoktur. Ancak bireyin ├Â─črenmesini etkileyen bir tak─▒m etmenler belirlenmi┼čtir. Bunlar: Beynin hatal─▒ i┼čleyi┼či, biyo-kimyasal bozukluklar, kal─▒t─▒m ve ├ževresel etmenler( Duygusal bozukluk, motivasyon eksikli─či, yetersiz ├Â─čretim etmenlerinden de s├Âz edilebilir.).

├ľzellikleri:

├ľzg├╝l ├Â─črenme g├╝├žl├╝─č├╝ g├Âsteren ├žocuklar─▒n ├Âzellileri bak─▒m─▒ndan birbirinden ├žok farkl─▒d─▒r.Her ├Â─črenme g├╝├žl├╝─č├╝ g├Âsteren ├žocu─čun kendine ├Âzg├╝ davran─▒┼č ├Âr├╝nt├╝leri bulunmaktad─▒r.Yayg─▒n olarak s├Âz├╝ edilen baz─▒ ├Â─črenme g├╝├žl├╝─č├╝ g├Âsteren ├žocuklarda alg─▒sal, alg─▒sal-devimsel ve e┼čg├╝d├╝m problemleri, dikkat bozukluklar─▒ ve a┼č─▒r─▒ hareketlilik ,d├╝┼č├╝nme ve bellek problemleri g├Âr├╝lmektedir.Genel olarak s─▒rlayacak olursak ;

 

Okuma becerisi:

Dinledi─či, okudu─ču bir ├Âyk├╝y├╝ anlatmas─▒ istendi─činde ├Âyk├╝n├╝n ba┼č─▒n─▒ sonunu kar─▒┼čt─▒r─▒r ,

Haftan─▒n g├╝nlerini, aylar─▒, mevsimleri do─čru saysa bile aradan soruldu─čunda (cumadan ├Ânce hangi g├╝n gelir, marttan sonra hangi ay gelir, haftan─▒n d├Ârd├╝nc├╝ g├╝n├╝ hangisidir gibi) yan─▒tlamakta zorluk ├žeker ya da yanl─▒┼č yan─▒tlar,

Say─▒ ve harfleri dizgilemekte g├╝├žl├╝k ├žeker, (alfabenin harflerinin s─▒ras─▒n─▒ kar─▒┼čt─▒r─▒r; kendisinden s─▒ra ile s├Âylenmesi istenen say─▒lar─▒n yerlerini kar─▒┼čt─▒r─▒r-3865 dersiniz o size 8356 diyebilir),

Belirli bir s─▒ra i├žinde yap─▒lmas─▒ gereken i┼člerin s─▒ras─▒n─▒ kar─▒┼čt─▒rabilir

Okuma h─▒z ve nitelik a├ž─▒s─▒ndan ya┼č─▒tlar─▒ndan geridir,

Harf-ses uyumu geli┼čmemi┼čtir, baz─▒ harflerin seslerini ├Â─črenemez,

Harfin ┼čekli ile sesini birle┼čtiremez,

Kelimeleri hecelerken ya da harflerine ay─▒r─▒rken zorlan─▒r,

S─▒n─▒f d├╝zeyinde bir par├žay─▒ okudu─čunda anlamakta zorlan─▒r, ba┼čkas─▒n─▒n okuduklar─▒n─▒ daha iyi anlar.

Yazma Becerisi

Ya┼č─▒tlar─▒na oranla el yaz─▒s─▒ okunaks─▒z ve ├žirkindir, s─▒n─▒f d├╝zeyine g├Âre yaz─▒ yazmas─▒ yava┼čt─▒r,

Tahtadaki yaz─▒y─▒ defterine ├žekerken ya da ├Â─čretmenin okudu─čunu defterine yazarken zorlan─▒r,

Yazarken baz─▒ harf ve say─▒lar─▒, kelimeleri ters yazar, kar─▒┼čt─▒r─▒r (b-d, m-n, ─▒-i, 2-5, d-t, ─č-g, g-y ,ve-ev gibi) ,

Yazarken baz─▒ harfleri, heceleri atlar ya da harf/hece ekler,

S─▒n─▒f d├╝zeyine g├Âre yaz─▒l─▒ imla ve noktalama hatalar─▒ yapar, k├╝├ž├╝k-b├╝y├╝k harf, noktalama,hece b├Âlme hatalar─▒,,

Yazarken kelimeler aras─▒nda hi├ž bo┼čluk b─▒rakmaz ya da bir kelimeyi iki-├╝├ž par├žaya b├Âlerek yazar, ka lem, yapa bil mektedir gibi.

 

Aritmetik Becerileri

Aritmetikte zorlan─▒r,

D├Ârt i┼člemi yaparken yava┼čt─▒r, parmak sayar, yanl─▒┼č yapar,

Problemi ├ž├Âz├╝me g├Ât├╝recek i┼čleme karar veremez,

Ya┼č─▒na uygun seviyedeki matematik problemlerini yaparken otomatik olarak tepki vermekte zorlan─▒r,

Say─▒ kavram─▒n─▒ anlamakta g├╝├žl├╝k ├žeker (be┼č mi bir mi b├╝y├╝kt├╝r, d├╝┼č├╝nmeden karar vermekte zorlan─▒r),

Baz─▒ aritmetik sembollerini ├Â─črenmekte zorlan─▒r, kar─▒┼čt─▒r─▒r,

├çal─▒┼čma Al─▒┼čkanl─▒─č─▒

Ev ├Âdevlerini almaz, eksik al─▒r,

Ev ├Âdevlerini yaparken yava┼č ve verimsizdir,

Ders ├žal─▒┼č─▒rken s─▒k s─▒k ara verir, ├žabuk s─▒k─▒l─▒r, ders ├žal─▒┼čmay─▒ sevmez,

├ľdevlerini yaparken birilerinin yard─▒m─▒na ihtiya├ž duyar, kendi ba┼č─▒na ├žal─▒┼čma al─▒┼čkanl─▒─č─▒ geli┼čmemi┼čtir,

├ľ─črenme stratejileri eksiktir, ├Â─črenmeyi d├╝┼č├╝nd├╝kleri ┼čeyleri nas─▒l kontrol edeceklerini ve y├Ânlendireceklerini (organize edeceklerini), nas─▒l daha fazla bilgi elde edeceklerini ve ├Â─črendiklerini nas─▒l hat─▒rlayacaklar─▒n─▒ bilemezler, ├žal─▒┼čmak i├žin yard─▒m edecek birini beklerler.

Organize Olma Becerileri

Odas─▒, ├žantas─▒, e┼čyalar─▒ ve giysileri da─č─▒n─▒kt─▒r,

Defter ve kitaplar─▒n─▒ k├Ât├╝ kullan─▒r ve y─▒rtar,

Yazarken sayfay─▒ d├╝zenli kullanamaz, gereksiz sat─▒r atlar, bo┼čluk b─▒rak─▒r, sayfan─▒n belirli bir k─▒sm─▒n─▒ kullanmaz,

Defter, kalem gibi ├že┼čitli ara├žlar─▒n─▒ kaybeder,

Zaman─▒n─▒ ayarlamakta g├╝├žl├╝k ├žeker, bir i┼či yaparken, ne kadar zamana ihtiyac─▒ oldu─čunu ya da ne kadar zaman harcad─▒─č─▒n─▒ tahmin edemez,

Yapt─▒─č─▒ i┼či zaman─▒nda bitirmekte g├╝├žl├╝k ├žeker,

├ťzerine ald─▒─č─▒ g├Ârevleri d├╝zenlemekte zorluk ├žeker, nereden ve nas─▒l ba┼člayaca─č─▒n─▒

Oryantasyon (Y├Ânelim) Becerileri

Sa─č-sol kar─▒┼čt─▒r─▒r,

Y├Ân├╝n├╝ bulmakta zorlan─▒r, do─ču-bat─▒,kuzey-g├╝ney kavramlar─▒n─▒ kar─▒┼čt─▒r─▒r,

─░┼čaret s├Âzc├╝klerini (burada, ┼čurada, orada gibi) kar─▒┼čt─▒r─▒r,

Alt-├╝st, ├Ân-arka kavramlar─▒n─▒ kar─▒┼čt─▒r─▒r,

Zamana ili┼čkin kavramlar─▒ (d├╝n-bug├╝n, ├Ânce-sonra gibi) kar─▒┼čt─▒r─▒r,

G├╝n, ay, y─▒l, mevsim kavramlar─▒n─▒ kar─▒┼čt─▒r─▒r (Hangi ayday─▒z denilince sal─▒, hangi mevsimdeyiz denilince ┼čubat diyebilir),

Saati ├Â─črenmekte zorlan─▒r.

S├Âzel ─░fade Becerisi

Duygu ve d├╝┼č├╝ncelerini s├Âzel olarak ifade etmekte zorlan─▒r,

Serbest konu┼čurken d├╝zg├╝n c├╝mleler kuramaz, heyecanlan─▒r, tak─▒l─▒r, ┼ča┼č─▒r─▒r,

S─▒n─▒fta s├Âzel kat─▒l─▒m─▒ azd─▒r,

Baz─▒ harflerin seslerini do─čru olarak telaffuz edemez (r, ┼č, j gibi harfleri s├Âyleyemez ya da yanl─▒┼č s├Âyler),

Soyut kavramlar─▒ anlamakta g├╝├žl├╝k ├žeker (Esprileri anlamakta zorluk ├žekebilirler).

Motor Beceriler

─░p atlama, ttp yakalama gibi hareket ve oyunlarda ya┼č─▒tlar─▒na oranla ba┼čar─▒s─▒zd─▒r (Kaba motor beceriksizlik),

Sakard─▒r, d├╝┼čer, yaralan─▒r, istemeden bir ┼čeyler k─▒rar,

├çatal-ka┼č─▒k kullanmakta, ayakkab─▒-kravat ba─člamakta zorlan─▒r ya da bu becerileri ├Â─črenmekte zorlanm─▒┼čt─▒r,

─░nce motor becerilere dayal─▒ i┼člerde (d├╝─čme ilikleme, makas kullanma, boncuk dizme gibi) zorluk ├žeker,

Kalemi uygun bi├žimde kavramakta g├╝├žl├╝k ├žeker,

Ya┼č─▒tlar─▒na oranla ├žizgileri ve ├žizimleri k├Ât├╝ ve dalgal─▒d─▒r ,

Yaz─▒s─▒ genellikle okunaks─▒zd─▒r,

Harflere ┼čeklini vermekte, harfi kapatmakta g├╝├žl├╝k ├žeker.

 

 

├ľ─čretmenlere ├ľneriler :

 

1-├çocu─ča bir ┼čeyin anlat─▒lmas─▒ndan ├žok yap─▒larak g├Âr├╝lmesi halinde daha ba┼čar─▒l─▒ olurlar. Teorik anlat─▒mlar yerine yaparak ├Â─črenmeyi sa─člayan pratik ├žal─▒┼čmalar daha yararl─▒ olabilir.

2- ├çocu─čun ├Â─črenmesini kolayla┼čt─▒racak olan davran─▒┼člar─▒n basitten karma┼č─▒─ča do─čru s─▒ralayarak, a┼čamal─▒ olarak ├Â─čretti─činiz taktirde ├žocu─čunuzun ├Â─črenmesi daha kolay olacakt─▒r. Yapt─▒rd─▒─č─▒n─▒z egzersizlerde yard─▒mlar─▒n─▒z─▒ ├žocu─čun ba┼čar─▒s─▒ artt─▒─č─▒ ├Âl├ž├╝de azaltman─▒z, onun cesaretlenmesine yard─▒mc─▒ olacakt─▒r.

3- ├çocu─ča yeni beceriler kazand─▒r─▒rken ya da ├žocuk ├žal─▒┼čt─▒─č─▒nda, ├Â─črendi─činde onu sevindirmeyi ve ├Âd├╝llendirmeyi unutmay─▒n─▒z. ├ľd├╝l, bir ├žocu─ča davran─▒┼č─▒n arkas─▒ndan hemen verilen, onun ├žok ho┼čuna giden herhangi bir ┼čey olabilir. ├ľd├╝l verildi─či taktirde, ├žocu─ču ├Âd├╝llendiren davran─▒┼člarda art─▒┼č g├Âr├╝lecektir.

├ľd├╝l olabilecek be─čeni s├Âzleri, oyun veya sosyal nitelikteki ├Âd├╝lleri iyi se├žmelisiniz.

├ľd├╝lde en ├Ânemli kural ise; ├Âd├╝l├╝ istedi─činiz davran─▒┼č─▒n hemen arkas─▒ndan hemen verip geciktirmemek ├žocu─ča ├Âd├╝l├╝ ba┼čar─▒l─▒ davran─▒┼č─▒ndan dolay─▒ verdi─činizi hissettirmektir.

4- ├çocukla g├Âz temas─▒ ├žok ├Ânemlidir. ├ľncelikle onunla kar┼č─▒l─▒kl─▒ oturup size bakmas─▒n─▒ isteyebilirsiniz. ÔÇť Umut Emre bana bakÔÇŁ e─čer bakm─▒yorsa ├žocu─čun ├ženesinden yava┼č├ža tutup, hafif├že ba┼č─▒n─▒ kendinize do─čru ├ževiriniz. G├Âz konta─č─▒ kurabiliyorsan─▒z ÔÇťAferinÔÇŁ ya da ÔÇťBana ne g├╝zel bakt─▒nÔÇŁ gibi bir ├Âd├╝lle, ├žocukla ileti┼čim kurman─▒n en ├Ânemli ve en g├╝zel ad─▒m─▒n─▒ atm─▒┼č olacaks─▒n─▒z.

5- ├ľ─črenme s─▒ras─▒nda ├žocu─čun hareketli olmas─▒ndan ziyade, bir yerde oturarak ├Â─črenme faaliyetinde bulunmas─▒ ve ├ževredeki dikkat da─č─▒t─▒c─▒ unsurlar─▒n ortadan kald─▒r─▒lmas─▒ ├žocu─čun ba┼čar─▒s─▒n─▒ art─▒r─▒r, bu ortam─▒ sa─člamaya ├žal─▒┼č─▒n.

6- ├çocu─čun basit emirlerle yapaca─č─▒ i┼člere uymas─▒n─▒ sa─člay─▒n ki sizinle i┼čbirli─či yapmas─▒ koya olsun. Ev ortam─▒nda yapmayacaklar─▒, ├╝slenmeyecekleri faaliyetleri ├žocu─ča ille de yapacaks─▒n─▒z diye zorlamay─▒n. ├çocuk zora geldi─činde ortamdan ve sizden ka├žacakt─▒r.

7- Korku ile ├Â─črenme bir arada olmaz. Bask─▒ ve dayak ortam─▒nda ├Â─čretilmeye ├žal─▒┼č─▒lan faaliyetler sadece korku ortam─▒nda g├Âsterilip di─čer ortamlarda g├Âsterilmeyen ve kal─▒c─▒ olmayan faaliyetlerdir.

8- ├çocuklar─▒ akranlar─▒ ve karde┼čleriyle k─▒yaslamak, ├žocuklar─▒n ├žal─▒┼čma hevesini art─▒rmak yerine, tam tersine k─▒rar.

9- ├çekingenli─čini ├Ânlemek i├žin onun cesaretini ve kendine g├╝venini art─▒r─▒c─▒ bir tutum izlenmelidir. Kendine g├╝venen ├žocuk her zaman daha ba┼čar─▒l─▒ olur. Annesine ve Babas─▒na g├╝venen ├žocuk ise silik bir ki┼čilik olu┼čturan bir birey olacakt─▒r.

10- ├çocu─čun ba┼čar─▒l─▒ durumlar─▒n─▒ fark edip g├Âz ├Ân├╝ne getirdi─činizde yapt─▒─č─▒ faaliyetlerde daha hevesli, daha dikkatli, ba┼čarmak i├žin daha b├╝y├╝k bir ├žaba i├žinde oldu─čunu g├Âr├╝lecektir

11- Bu ├žocuklar─▒n bulunduklar─▒ ortamda kendilerini farkl─▒ hissedecekleri unsurlar─▒ ortadan kald─▒r─▒lmas─▒ veya kabullenmelerinin sa─članmas─▒ onlar─▒n daha rahat olmas─▒n─▒ sa─člar. ├ľrne─čin s─▒n─▒f ortam─▒nda di─čer ├žocuklar─▒n bu gibi ├žocuklar─▒ d─▒┼člamalar─▒, dalga ge├žmeleri, kurduklar─▒ ili┼čkilerde farkl─▒ tutumlar g├Âstermeleri bu ├žocuklar─▒ ├žok rahats─▒z eder.├çocuklara olumsuz yakla┼č─▒mlar─▒n ortadan kald─▒r─▒lmas─▒na ├žaba harcanmal─▒d─▒r.

12- Bu ├žocuklar─▒n kendilerini i┼če yaramaz hissetmelerini ├Ânlemek i├žin; onlara ba┼čarabilecekleri basit sorumluluklar verilmelidir ve desteklenmelidirler.

13- S─▒n─▒f ortam─▒nda bu ├žocuklar─▒n dikkat ve ay─▒rt etme becerileri d├╝┼č├╝k oldu─čundun d├╝zeni ve iyi organize edilmi┼č bir ├žal─▒┼čma ortam─▒ ba┼čar─▒lar─▒n─▒ etkileyecektir.Bu ├žocuklar─▒n s─▒n─▒f ortam─▒nda di─čer ├žocuklar kadar ba┼čar─▒l─▒ olabileceklerine inanmalar─▒ davran─▒┼člar─▒n─▒zla ger├žekle┼čecektir.

14- Herhangi bir faaliyette ├žocuklar─▒n dikkatlerini sa─člad─▒ktan sonra yava┼č, a├ž─▒k ve basit c├╝mlelerle o faaliyeti anlat─▒rken m├╝mk├╝n oldu─ču kadar hareket g├Âstermelisiniz. ─░┼či ├Â─črenirken ├žocu─čun, fiziki olarak ta faaliyete kat─▒lmas─▒ yapabilece─čini hissetmesini sa─člayacakt─▒r. Bu da ba┼čar─▒ d├╝zeyini art─▒racakt─▒r.

15-Bu ├žocuklara bir i┼č ├╝zerinde ├žok egzersiz yapt─▒rman─▒z ├Ânceden yapt─▒klar─▒n─▒ hat─▒rlamaya yard─▒m edecektir. K─▒sa ad─▒mlarla, programda fazla h─▒zl─▒ ilerlemeden her g├╝n ├žocuktan daha fazlas─▒n─▒ beklemeniz ve ba┼čar─▒lar─▒n─▒n devam edece─či inanc─▒nda oldu─čunuzu hissettirmeniz onlarda her zaman en iyisini yapma iste─činin olu┼čmas─▒na yard─▒mc─▒ olacakt─▒r.

16.Geli┼čimleri s├╝rekli takip edilmelidir.

├ľzg├╝l ├Â─črenme g├╝├žl├╝─č├╝

├ľzg├╝l ├Â─črenme g├╝├žl├╝─č├╝ ├Â─črenmeyle ilgili bir sorun olarak alg─▒lanmakla ve tan─▒t─▒lmakla birlikte; g├Ârd├╝─č├╝m├╝z, duydu─čumuz ya da dokundu─čumuz, tan─▒maya ├žal─▒┼čt─▒─č─▒m─▒z ┼čeylerin alg─▒lanmas─▒yla ilgili ya da i┼členmesiyle ilgili bir sorun olarak ya┼čanmaktad─▒r. Beyindeki baz─▒ farkl─▒l─▒klar nedeniyle ├Â─črenme s├╝re├žlerinin bir ya da birka├ž─▒nda sapmalar olmas─▒ durumunda ortaya ├ž─▒kar. Her ├Âzg├╝l ├Â─črenme g├╝├žl├╝─č├╝ g├Âsteren ├žocuk birbirinden farkl─▒d─▒r.├ľzg├╝l ├Â─črenme g├╝├žl├╝─č├╝ zeka sorunu de─čildir. Tan─▒ konulmas─▒ i├žin duyusal organlarda organik bir bozuklu─čun olmamas─▒ gerekmektedir.

Ondokuzuncu y├╝zy─▒lda disleksi daha ├žok bilinen bir kavramd─▒. Disleksinin s├Âzl├╝k kar┼č─▒l─▒─č─▒ okuma g├╝├žl├╝─č├╝d├╝r. ├ľzg├╝l ├Â─črenme g├╝├žl├╝─č├╝ okuma\yazma\aritmetik g├╝├žl├╝─č├╝ olarak da ge├žebilir. S─▒kl─▒─č─▒ %1-%30 aras─▒nda de─či┼čir, erkeklerde daha s─▒k g├Âr├╝l├╝r. Nedenleri kesin olarak bilinmemektedir. Olas─▒ nedenlerinin genetik, kal─▒tsal etmenler , beyindeki yap─▒sal i┼člev farklar─▒ oldu─čundan bahsedilmektedir. ├ľzg├╝l ├Â─črenme g├╝├žl├╝─č├╝ olan ├žocuklar─▒n anne-babalar─▒nda da ├Âzg├╝l ├Â─črenme g├╝├žl├╝─č├╝ g├Âr├╝lmektedir. Beynin her iki yan─▒ndaki i┼čitsel alan, normal ki┼čilerde solda daha b├╝y├╝kt├╝r, disleksiklerde her ikisi de e┼čit ya da sa─čdaki daha b├╝y├╝kt├╝r. ├ľzg├╝l ├Â─črenme g├╝├žl├╝─č├╝ olanlarda ses-harf┬á ; ili┼čkisinin bozuk oldu─ču s├Âylenmektedir. ├ľrne─čin; ki┼či ÔÇť;cÔÇŁ; sesini g├Ârmekte ama nas─▒l oldu─čunu hat─▒rlayamamaktad─▒r. Beyindeki dil ve g├Ârsel alg─▒ alanlar─▒nda daha az aktivasyonun oldu─ču s├Âylenmektedir.

├ľ─črenme; ├Â─črenilen materyali ak─▒lda tutmak, birbiriyle ili┼čkilendirmek ve yeri geldi─činde kullanmakt─▒r. ├ľ─črenme sorunlar─▒ 0-6 ya┼č grubunda da g├Âzlenebilir ama okula ba┼člay─▒nca anlamland─▒r─▒labilir. ├ľ─čretmenler bu ├žocuklar─▒n yeterli zekada olduklar─▒n─▒, ilgi alanlar─▒n─▒n da oldu─čunu ama ├Â─čreniyor g├Âr├╝nd├╝kleri ┼čeyleri ├Â─črenemediklerini ifade etmektedirler. ├ľzg├╝l ├Â─črenme g├╝├žl├╝─č├╝ olan ├žocuklar do─čru heceleme yapamamaktad─▒rlar. Fi┼čleri kopyalarken bile b-d-p harflerini ters yazmaktad─▒rlar. Aileler ├Âzg├╝l ├Â─črenme g├╝├žl├╝─č├╝ olan ├žocuklar─▒yla ilgili yak─▒nmalar─▒n─▒ ÔÇť;evde ├žal─▒┼čt─▒r─▒yoruz, tekrar ettiriyoruz, ├Â─čreniyor ama okulda ayn─▒ ┼čeyi yapam─▒yorÔÇŁ; ┼čeklinde ifade etmektedirler.

1917ÔÇÖ;de Hinsselwood ├Âzg├╝l ├Â─črenme g├╝├žl├╝─č├╝n├╝ ÔÇť;do─ču┼čtan kelime k├Ârl├╝─č├╝ÔÇŁ; olarak tan─▒mlanm─▒┼čt─▒r. Konjenital bir sorun oldu─čunu s├Âylemi┼č ve genetik ge├ži┼čli oldu─čunu tan─▒mlam─▒┼čt─▒r. Daha sonra 1941ÔÇÖ;de Strauss ve Warner, minimal beyin disfonksiyonu terimini kullanm─▒┼č ve yeterli entelekt├╝el d├╝zeye sahip olduklar─▒ halde, okuma g├╝├žl├╝─č├╝ nedeniyle okulda ba┼čar─▒l─▒ olamayan vakalara i┼čaret etmi┼čtir. Bug├╝nk├╝ tan─▒ma en yak─▒n ┼čekliyle ilk kez 1942ÔÇÖ;de Kirk taraf─▒ndan Learning Disabilty terimi kullan─▒lm─▒┼čt─▒r. Bu tan─▒mda ├Â─črenme bozuklu─ču serebral, duygusal┬á ; ya da davran─▒┼čsal bozukluktan kaynaklanan dili kazanma, konu┼čma, okuma-yazma, aritmetik becerilerin bir ya da birden ├žo─čunun geli┼čiminde gecikme, bozukluk ya da geriliktir.

Bu durum zeka gerili─či, duyusal kusurlar ve k├╝lt├╝rel fakt├Ârlerden ba─č─▒ms─▒z olarak geli┼čmektedir. Bateman 1965ÔÇÖ;te ├Âzg├╝l ├Â─črenme g├╝├žl├╝─č├╝ olan ├žocuklar─▒, ÔÇť;├Â─črenme s├╝recindeki temel bozukluklara ba─čl─▒ olarak ortaya ├ž─▒kan ve zihinsel potansiyelinden beklenen ba┼čar─▒ ile o andaki okul ba┼čar─▒s─▒ aras─▒nda anlaml─▒ farkl─▒l─▒k bulunan ├žocuklarÔÇŁ; olarak tan─▒mlanm─▒┼č ve merkezi sinir sisteminin fonksiyon bozuklu─ču ├╝zerinde durmu┼čtur. ├ľzg├╝l ├Â─črenme g├╝├žl├╝─č├╝ genel bir terimdir.

Hammill, 1982-1989 y─▒llar─▒ aras─▒nda 28 temel kitab─▒ incelemi┼č ve ortak noktalar─▒ ├ž─▒karm─▒┼čt─▒r.

1┬á Ba┼čar─▒s─▒zl─▒k

2  Sinir sistemi fonksiyon bozuklukları

3.┬á Psikolojik s├╝re├žler

4.┬á Ya┼č (her ya┼čta g├Âr├╝lebilir)

5.┬á Konu┼čma dili sorunlar─▒

6.  Akademik sorunlar

7. Kavramsal sorunlar

8. Di─čer sorunlar

9.┬á ├çok boyutlu ├Âz├╝rDisleksi: Okuma sorunlar─▒ Disgrafi:

Yazma sorunlar─▒Diskalkuli: Matematik sorunlar─▒Daha sonralar─▒ bu sorunlar─▒ i├žeren bozukluk Learning Desorder olarak tan─▒mlanm─▒┼čt─▒r. DSM III-RÔÇÖ;da Akademik Beceri Bozuklu─ču ( g├Ârme, i┼čitme, n├Ârolojik bir hastal─▒─ča bapl─▒ olmamas─▒ gerekiyor) ad─▒yla yer alm─▒┼čt─▒r. ├ľzg├╝l ├Â─črenme g├╝├žl├╝─č├╝ bilginin kazan─▒lmas─▒ ve i┼členmesinde ortaya ├ž─▒kan bir sorundur.

Bilgi ─░┼člem Modeli (Information Processing): Silver 1989-19961. Girdi (Input): G├Âz, kulak, deri gibi periferik organlardan al─▒nan i┼členmemi┼č uyaranlard─▒r. Bu uyaranlar n├Âronlar kanal─▒yla beyne ula┼č─▒rlar ve girdilerin alg─▒lanmas─▒ beyinde ger├žekle┼čir. Fark─▒na varma ve alg─▒lama i├žin, uyaranlar─▒n beyindeki ilgili alanlara al─▒nmas─▒ s├╝recidir. ├ľzg├╝l ├Â─črenme g├╝├žl├╝─č├╝ olan ├žocuklarda bu uyaranlar─▒n alg─▒lanmas─▒nda bir sorun vard─▒r. Uyaranlar─▒n alg─▒lanmas─▒ derken g├Ârsel alg─▒ bozukluklar─▒ndan, i┼čitsel alg─▒ bozukluklar─▒ndan ve dokusal alg─▒ bozukluklar─▒ndan s├Âz edilmektedir.

G├Ârsel Alg─▒ Bozukluklar─▒: ┼×ekil-pozisyon alg─▒s─▒ndaki bozukluk , ┼čekil-zemin alg─▒s─▒ndaki bozukluk ya da uzakl─▒k-derinlik-boyut alg─▒s─▒ndaki bozukluktur.

┼×ekil-Pozisyon alg─▒s─▒ndaki bozukluk: ├ľzg├╝l ├Â─črenme g├╝├žl├╝─č├╝ olan ├žocuk g├Ârd├╝─č├╝ ┼čeyin ┼čekil ve pozisyonunu alg─▒lamada g├╝├žl├╝k ├žekebilmektedir. Harfleri ters ya da d├Ânm├╝┼č olarak alg─▒layabilmektedir. ├ľrne─čin; b-p, 3-5, 6-9, p-b gibi harf ve rakamlar─▒ ters ├ževirebilir. S├Âzc├╝kleri ters ├ževirebilir, ko├ž-├žok, ev-ve gibi. Bu g├╝├žl├╝kler ├žocuk okula ba┼člad─▒─č─▒nda fark edilir. Okul ├Âncesinde ┼čekil-pozisyon alg─▒lama olgunlu─ču hen├╝z yerle┼čmemi┼č olabilir. Okula ba┼člad─▒klar─▒nda o olgunlu─ča ula┼čm─▒┼č say─▒l─▒rlar. Birinci s─▒n─▒f acemilik d├Ânemidir. Ancak ikinci s─▒n─▒f─▒n birinci d├Âneminden itibaren bu sorunlar─▒n g├Âr├╝lmemesi gerekir.

┼×ekil-Zemin alg─▒s─▒ndaki bozukluk: Bu problem, bir b├╝t├╝n├╝n ├Ânemli olan bir par├žas─▒na odakla┼čmada zorluklara neden olur. Okuma, bu beceri ile ilgilidir. ├ç├╝nk├╝ okuma s├Âz dizilerine odakla┼čmay─▒, soldan sa─ča ve sat─▒r sat─▒r izlemeyi gerektirir. Bu alanda sorunu olan ├žocuklar okumada sat─▒r atlama, sat─▒r tekrarlama, s├Âzc├╝k atlama t├╝r├╝nden hatalar yaparlar.

Uzakl─▒k-derinlik-boyut alg─▒lamada bozukluk: ├çocuk derinli─či kestiremedi─či i├žin e┼čyalara ├žarpar, sandalyeden d├╝┼čer. A├ž─▒k alanda oynarken mekanda pozisyonlar─▒n─▒ alg─▒lamada, sa─č-sol ay─▒rt etmede g├╝├žl├╝k ├žeker. Top yakalamak, ip atlamak, yap-boz yerle┼čtirmek, ├žeki├ž kullanmak uzakl─▒k-derinlik-boyut alg─▒lamada sorun ya┼čayan ├žocuklar i├žin daha g├╝├ž i┼člerdir.

─░┼čitsel Alg─▒ Bozukluklar─▒:┬á ;├ľzg├╝l ├Â─črenme g├╝├žl├╝─č├╝ olan ├žocuk duyulan sesleri yanl─▒┼č alg─▒layabilir. Benzer sesler aras─▒ndaki fark─▒ ay─▒rt etmeye ba─čl─▒ g├╝├žl├╝─č├╝ olan ├žocuklar, sesleri birbirine kar─▒┼čt─▒rabilirler. ├ľrne─čin; soba yerine sopa, kova yerine kafa, bavul yerine davul gibi.

─░┼čitsel Fig├╝r – Zemin ay─▒rt etme g├╝├žl├╝─č├╝: Ayn─▒ anda i┼čitilen farkl─▒ seslerden birine odaklanma g├╝├žl├╝─č├╝ olarak tarif edilen bu sorunda, ├žocuk farkl─▒ seslerin fig├╝r-zemin ay─▒r─▒m─▒n─▒ yapmakta g├╝├žl├╝k ├žekebilir. ├ľrne─čin; TV seyrederken kendisine seslenince bakmaz, i┼čitmiyormu┼č gibi g├Âr├╝n├╝rler. Yine TV seyrederken duyduklar─▒ kap─▒ ya da telefon sesinin bulunduklar─▒ mekandan m─▒ yoksa TVÔÇÖ;den mi geldi─čini ay─▒t edemezler. ─░┼čitsel alg─▒da kopukluk (auditory lag) oldu─čunda, ardarda s├Âylenen mesajlar─▒n bir k─▒sm─▒n─▒ ka├ž─▒rabilirler, alg─▒layamazlar. ├ľrne─čin; ├Âzg├╝l ├Â─črenme g├╝├žl├╝─č├╝ olan ├žocu─ča ÔÇť;odana git, arkada┼č─▒na telefon edip ├Âdevlerini al ve kitaplar─▒nla birlikte buraya gelÔÇŁ; denildi─činde bu mesaj─▒n bir k─▒sm─▒n─▒ duyar yerine getirir, di─čerlerini duymayabilir. Uzun komutlar verildi─činde bir k─▒sm─▒n─▒ yapamayabilir.

Dokunsal Alg─▒ Bozukluklar─▒:┬á ; Dokunsal alg─▒ sorunu olan ├žocuklar g├Âzleri kapal─▒yken dokunma duyusu yard─▒m─▒yla nesneleri tan─▒mlayamaz. ├ľrne─čin; eline verilen oyunca─č─▒n ne oldu─čunu anlayamaz, avucuna yaz─▒lan say─▒ ve yaz─▒y─▒ tan─▒mlamakta g├╝├žl├╝k ├žeker.┬á ;

2. B├╝t├╝nleme: Beyne giden bilgi kaydedilince anla┼č─▒lmas─▒ gerekir. Bunun i├žin 3 a┼čama tan─▒mlanmaktad─▒r. S─▒raya koyma, soyutlama ve organizasyon. Bu a┼čamalardan ge├žen bilgi b├╝t├╝nle┼čir. ├ľzg├╝l ├Â─črenme g├╝├žl├╝─č├╝ olan ├žocuklarda bu a┼čamalar─▒n birinde ya da t├╝m├╝nde sorunlar s├Âz konusudur. S─▒raya koyma bozuklu─ču olan ├žocuktan dinledi─či hikayeyi anlatmas─▒ istendi─činde ba┼č─▒n─▒ sonunu kar─▒┼čt─▒r─▒r. Cumadan sonraki g├╝n soruldu─čunda bilemez, Pazartesiden itibaren sayarak bulabilir. 3×9 soruldu─čunda s├Âyleyemez. Soyutlama sorunu, ├Âzg├╝l ├Â─črenme g├╝├žl├╝─č├╝ olan ├žocuklarda s─▒kl─▒kla g├Âzlenmez. ├ç├╝nk├╝ soyutlama temel zihinsel bir i┼člemdir. Bu alandaki sorunlar daha ├žok mental retardasyon (zeka gerili─či) ile karakterizedir. Organizasyon sorunu: Bu safha daha ├Ânce edinilen bilgilerle yeni kazan─▒lan bilgilerin ba─člant─▒lar─▒n─▒n olu┼čturularak gruplanmas─▒n─▒ ve organizasyonunu kapsar. ├ľdevlerin unutulmas─▒, zaman─▒n iyi kullan─▒lamamas─▒, defterin, odan─▒n, masan─▒n d├╝zensizlikleri organizasyon bozuklu─čuna i┼čaret etmektedir.

3. Bellek-Depolama: Gelen bilgi beyinde kaydedilir, anla┼č─▒l─▒r, yorumlan─▒r ve daha sonra kullan─▒lmak ├╝zere bellekte depolan─▒r. ├ľzg├╝l ├Â─črenme g├╝├žl├╝─č├╝nde daha ├žok k─▒sa s├╝reli bellek bozuklu─ču g├Âr├╝l├╝r. Uzun s├╝reli bellek bozuklu─ču daha ├žok mental retardasyonun karakteristi─čidir. K─▒sa s├╝reli i┼čitsel-g├Ârsel bellek bozukluklar─▒ genellikle birlikte ortaya ├ž─▒kar. ├ľrne─čin ├žok iyi ├žal─▒┼čt─▒─č─▒ halde okula gidince ba┼čar─▒s─▒z olmak, ├žarp─▒m tablosunu ├Â─črenememek bu alandaki g├╝├žl├╝kleri ifade eder. WISC-RÔÇÖ;da Genel Bilgi alt testinde┬á ;s─▒n─▒f─▒na uygun sorular─▒ bilemeyebilir.┬á ;

4. ├ç─▒kt─▒: ├ľ─črenilen bilgiler s├Âzc├╝klerle (dille) ya da kas faaliyetleri ile (yazma-├žizme, jest ve mimikler) ifade edilirler. ├ľzg├╝l ├Â─črenme g├╝├žl├╝─č├╝ olan ├žocuklar bu alanlarda g├╝├žl├╝k ya┼čarlar. Dil alan─▒nda; kendini ifadede kendili─činden konu┼čma ba┼člatmada, soru y├Âneltildi─činde uygun yan─▒t─▒ verebilmede g├╝├žl├╝kleri vard─▒r. ├ľzg├╝l ├Â─črenme g├╝├žl├╝─č├╝ olan ├žocuklarda anne babay─▒ ve ├Â─čretmeni ┼ča┼č─▒rtan ┼čey; soru soruldu─čunda bloke olan ├žocu─čun spontan konu┼čmaya ba┼člad─▒ktan sonra gayet ak─▒c─▒ bir ┼čekilde d├╝┼č├╝ncesini ifade edebilmesidir. Motor beceri alan─▒nda; b├╝y├╝k kas gruplar─▒n─▒n organize olarak ├žal─▒┼čamamas─▒na ba─čl─▒ olarak y├╝zme, bisiklete binme, atlama, topa vurma gibi kaba motor becerilerde sorun ya┼čarlar. Sakarl─▒k s─▒k rastlanan belirtilerdir. ─░nce motor beceri sorunlar─▒ da g├Âzlenir. D├╝─čme ilikleme, makas kullanma, ├žatal-ka┼č─▒k kullanma, kalem tutma, resim yapma becerilerinde zorlan─▒rlar. Yaz─▒ problemleri mevcuttur, ya h─▒zl─▒ ve bozuk yazarlar ya da ├žok yava┼č yazarlar.├ľzg├╝l ├Â─črenme g├╝├žl├╝─č├╝nde ses ve konu┼čma bozukluklar─▒yla ilgili g├Âr├╝┼č ve yakla┼č─▒mlar da getirmi┼čler.

Disleksiklerin 3 grupta incelenmesi gerekti─či s├Âylenmektedir.

1.┬á Disfonetik Disleksi: ─░┼čitsel kavrama ve ay─▒rt etme becerileri zay─▒ft─▒r. Fonetik bozuklu─ču olan ├žocuklar bu grupta yer al─▒rlar. Dil ve s├Âzl├╝ ifade alan─▒nda g├╝├žl├╝k ├žekmektedirler. S├Âzc├╝klerin fonetik ayr─▒m─▒n─▒ yapamazlar. Fonolojik model disleksinin klinik g├Âr├╝n├╝m├╝ ve n├Ârologlar─▒n beynin fonksiyonu ve organizasyonu ile ilgili bulgular─▒yla tutarl─▒ g├Âr├╝nmektedir. Linguistler dil sistemini, her bir dilin belirli bir y├Ân├╝yle ilgili olan bile┼čenlerin a┼čamal─▒ olarak dizili┼či ┼čeklinde ifade etmektedirler. Bu dizili┼čin en alt basama─č─▒ dilin i├žerdi─či ay─▒rt edici ses par├žac─▒klar─▒ yani fonemlerdir. Kelimelerin tan─▒nmas─▒, anla┼č─▒lmas─▒ ve bellekte depolanmas─▒ ya da gramer a├ž─▒s─▒ndan incelenmesi i├žin beynin fonolojik mod├╝l├╝ taraf─▒ndan fonetik birimlere ayr─▒lmas─▒ gerekmektedir. Bu s├╝re├ž konu┼čma dilinde otomatik olarak ger├žekle┼čmektedir. LibermanÔÇÖ;a g├Âre konu┼čma do─čal, okuma bir bulu┼č oldu─čundan bilin├ž d├╝zeyinde ├Â─črenilmesi gerekir. Okumada birey g├Ârsel, simgesel yaz─▒y─▒ dille ilgili kavramlara ├ževirir, harfleri seslere d├Ân├╝┼čt├╝r├╝r. Ayr─▒ca bu seslerin yaz─▒da dizili┼čini de anlamas─▒ gerekir. Dizili┼či anlayamazsa sesleri farkl─▒ s─▒ralayabilir, heceleri kar─▒┼čt─▒rabilir. Okuma bozuklu─ču olan ├žocuklarda yaz─▒n─▒n anla┼č─▒lmas─▒n─▒ engeller.

2. Disidetik Disleksi: Bu tipteki ├žocuklar zihinde canland─▒rma yetenekleri bozuk oldu─ču i├žin harflerin, sembollerin g├Ârsel-mekansal analizini ve ayr─▒mla┼čt─▒rmay─▒ yapamazlar. Bu nedenle harflerin s─▒ras─▒n─▒ kar─▒┼čt─▒r─▒r, ters ├ževirir, g├╝nleri, aylar─▒ s─▒rayla s├Âylemede zorlan─▒rlar.

3. Karma Tip: Her iki gruptaki ├Âzellikleri ta┼č─▒rlar.Ba┼čka bir s─▒n─▒flama ise;

1. ─░┼čitsel-Konu┼čma (Dil) Grubu: S├Âzel alanda g├╝├žl├╝k ├žeken ├žocuklardan olu┼čur. Sorulara yan─▒t vermeleri, isimlendirmeleri, tan─▒mlamalar─▒ zorlukla yaparlar.

2.┬á G├Ârsel-Uzamsal Grup: Bunlar daha ├žok g├Ârsel ve uzaysal alg─▒ya ili┼čkin sorun ya┼čarlar.├ľzg├╝l ├Â─črenme g├╝├žl├╝─č├╝n├╝ hemisfer fonksiyonlar─▒na g├Âre de ay─▒rt etmi┼člerdir (Bakker):

Sol Hemisfer Fonksiyon Bozuklu─ču: Okuma g├╝├žl├╝kleri bu grupta de─čerlendirilir. Yava┼č okuma ya da h─▒zl─▒ okuyup harf atlama, de─či┼čtirme, ekleme t├╝r├╝nden hatalar yaparlar.

Sa─č Hemisfer Fonksiyon Bozuklu─ču: Sa─č hemisfer fonksiyonlar─▒na ba─čl─▒ g├Ârsel alg─▒ kusurlar─▒ olan ├žocuklardaki okuma g├╝├žl├╝klerini ifade eder. Okumalar─▒ yava┼čt─▒r. Eksik b─▒rakma ve tekrarlama hatalar─▒ yaparlar.

├ľzg├╝l ├ľ─črenme G├╝├žl├╝─č├╝n├╝n Belirtileri: ├ľzg├╝l ├Â─črenme g├╝├žl├╝─č├╝ olan ├žocuklarda, g├Ârd├╝─č├╝ ┼čeyi yanl─▒┼č alg─▒lama, uzakl─▒─č─▒ ve derinli─či alg─▒lamada, mekan─▒ alg─▒lamada, sa─č-sol ay─▒rt etmede sorunlar dikkati ├žeker. Top oynarken, ip atlarken, yaz─▒ yazarken, sa├ž─▒n─▒ tararken sanki beceriksizmi┼č gibi g├Âr├╝nen sorunlar ya┼čar. Konu┼čurken sesleri, yazarken harfleri kar─▒┼čt─▒r─▒r. Kar─▒┼č─▒k bir ├žekmecede arad─▒─č─▒ ┼čeyi bulamaz. G├╝r├╝lt├╝l├╝ ortamlarda sesleri ay─▒rt edemez. S─▒raya koymada, organize etmede sorunlar─▒ vard─▒r. ├ľyk├╝leri duydu─ču gibi anlatamaz, ba┼č─▒n─▒, ortas─▒n─▒, sonunu kar─▒┼čt─▒r─▒r. Saati, ├žarp─▒m tablosunu ├Â─črenmede g├╝├žl├╝─č├╝ olur. Soru soruldu─čunda yan─▒tlamada, kendili─činden konu┼čmaya ba┼člamada, y├╝r├╝me, ko┼čma, yazmada sorunlar olur. Bu sorunlarla giderek artan s─▒kl─▒klarla bo─ču┼čmaya ├žal─▒┼č─▒rken sosyal ve duygusal sorunlar ortaya ├ž─▒kar

. Motivasyonunu olumsuz etkiler. Ba┼čar─▒s─▒zl─▒k duygusu devaml─▒ deneyimlendi─činde kendine g├╝veni sars─▒l─▒r. T─▒rnak yeme, en├╝rezis, enkoprezis, arkada┼č ili┼čkilerinde uyum sorunlar─▒ ba┼člayabilir. Bazen de akademik ba┼čar─▒s─▒zl─▒klar─▒n─▒ ├Ârtmek i├žin olduklar─▒ndan farkl─▒ davran─▒rlar; ┼čamatac─▒, dersi kaynatmaya ├žal─▒┼čan, dikkati ├žeken bir ├žocuk olabilirler. Aileler ders ├žal─▒┼čmakta isteksiz oldu─ču, s─▒n─▒f─▒n dikkatini da─č─▒tt─▒─č─▒, giderek i├žine kapand─▒─č─▒ yak─▒nmalar─▒yla ba┼čvururlar.

Dikkat eksikli─či ve hiperaktivite e┼člik edebilir, biri di─čerinden daha a─č─▒r olabilir. Okul ├Âncesi d├Ânemde; koordinasyonu k├Ât├╝ (sakar y├╝r├╝y├╝┼č), konu┼čmas─▒ a─č─▒r, a┼č─▒r─▒ duygusall─▒k, ├Âfke, huzursuzluk, i├žg├╝d├╝leri kontrol etmede g├╝├žl├╝k, kavramlar─▒ ├Â─črenmede g├╝├žl├╝k, ili┼čkileri kavramada g├╝├žl├╝k, ip u├žlar─▒n─▒ de─čerlendirmede yava┼čl─▒k g├Âr├╝lebilir. Kendili─činden konu┼čur ama soru soruldu─čunda yan─▒t vermede g├╝├žl├╝─č├╝ olur. Bu sorunlar─▒n giderek artmas─▒ ve ├╝st ├╝ste binmesi durumunda dikkat etmek gerekir. Tedavi edilmezse; ├žocuk k─▒s─▒r bir d├Âng├╝ye girer. S─▒navlarda ba┼čar─▒s─▒z olduk├ža daha ├žok ├žal─▒┼č─▒r ama yine de ba┼čar─▒l─▒ olamaz. Anne ve baba endi┼čelenerek ├žocu─ču s─▒k─▒ ve uzun ├žal─▒┼čmas─▒ i├žin uyar─▒rlar. ├çocuk evde ├Â─črendiklerini okulda hat─▒rlayamaz. Aile ├žocu─ču su├žlay─▒p cezaland─▒r─▒r. ├çocuk t├╝kenir. Motivasyon kayb─▒ olur. Ba┼čar─▒s─▒zl─▒─č─▒ kendi hatas─▒ olarak g├Âr├╝r. H─▒r├ž─▒n ya da sald─▒rgan olur ya da i├že kapan─▒r.

├ľzg├╝l ├Â─črenme g├╝├žl├╝─č├╝ tan─▒s─▒ i├žin akademik ba┼čar─▒ testine ihtiya├ž var. Ama T├╝rkiyeÔÇÖ;de b├Âyle bir test mevcut de─čildir. ├çocu─čun okuma h─▒z─▒, okudu─čunu anlamas─▒, s├Âzl├╝\kopya yaz─▒ yazmas─▒, hatalar─▒ ve hata s─▒kl─▒─č─▒, imla kurallar─▒ ve matematik becerileri ├Âl├ž├╝l├╝r. Yaz─▒m hatalar─▒; harf atlama, s├Âzc├╝k atlama, hece atlama, ters yazma, harf kar─▒┼čt─▒rma, birle┼čik yazma, s├Âzc├╝k ekleme, yanl─▒┼č yazma (s├Âzc├╝klerin anlamlar─▒n─▒ bozma), imla hatalar─▒, yava┼č yazma gibi sorunlar olup olmad─▒─č─▒na bak─▒l─▒r.Dikkat eksikli─či olan ├žocuk okuma\yazma hatas─▒ yapt─▒─č─▒nda uyar─▒ld─▒─č─▒nda hatas─▒n─▒ d├╝zeltir ama ├Âzg├╝l ├Â─črenme g├╝├žl├╝─č├╝ olan ├žocuk hatas─▒n─▒ d├╝zeltse bile o hatay─▒ ├žok s─▒k yapar.├çocuklar─▒ engellemek yerine neyi, ne zaman, nas─▒l, ne kadar kolay yapabilece─čini ├Â─čretmek gerekir, ├Âzellikle okul ├Âncesi d├Ânemde. ; Aileden ├žocukla ilgili bilgi al─▒yoruz. Akademik ba┼čar─▒s─▒, oryantasyonu, organizasyonu, ders ├žal─▒┼čma al─▒┼čkanl─▒klar─▒, dokunsal alg─▒s─▒, ince-kaba motor becerileri gibi.┬á ;

DEHBÔÇÖ; nda da ├Âzg├╝l ├Â─črenme g├╝├žl├╝─č├╝ g├Âr├╝lebilir ama ikisi iki ayr─▒ alandaki g├╝├žl├╝─č├╝ tarif eden bozukluklard─▒r ve ay─▒rt edici ├Âzellikleri vard─▒r. DEHB belirtileri g├Âsteren ├žocukta her alandaki i┼člev bu bozuklu─čun yaratt─▒─č─▒ engellemeler nedeniyle etkilenir ama ├Âzg├╝l ├Â─črenme g├╝├žl├╝─č├╝nde bir ya da iki alanda sorun varken di─čer alanlar bundan ba─č─▒ms─▒z olabilir. ├ľzg├╝l ├Â─črenme g├╝├žl├╝─č├╝ olan ├žocuklar sadece okuma ya da yazmada zorlan─▒rken DEHB olan ├žocuklar ├Âzellikle de hiperaktivite varsa hem okuma hem yazmada sorun ya┼čayabilirler hem de s├╝rekli zorlan─▒p k─▒s─▒tlanmak durumunda kalabilirler. Zihinsel kapasitelerinin beklenen ba┼čar─▒y─▒ t├╝m alanlarda g├Âsteremeyebilirler.

DEHBÔÇÖ; nda s─▒kl─▒kla dil sorunu g├Âr├╝lmez ├Âzg├╝l ├Â─črenme g├╝├žl├╝─č├╝nde dil sorunu daha s─▒k g├Âr├╝l├╝r. ─░nce motor becerilerde DEHB olan ├žocuklar daha ├žok zorlan─▒rlar kaba motor becerileri iyi olabilir, ├Âzg├╝l ├Â─črenme g├╝├žl├╝─č├╝nde her ikisi de sorun olarak ortaya ├ž─▒kabilir. Hem DEHBÔÇÖ; nda hem ├Âzg├╝l ├Â─črenme g├╝├žl├╝─č├╝nde dikkat sorunu g├Âzlenir ancak ├Âzg├╝l ├Â─črenme g├╝├žl├╝─č├╝ olan ├žocuklar se├žici dikkat sorunu ya┼čar ├Ârne─čin; ders ├žal─▒┼č─▒rken yo─čunla┼čt─▒rmalar─▒ gereken noktaya dikkatlerini yo─čunla┼čt─▒ramaz, da─č─▒n─▒k bir ├žekmeceden istedi─čini bulamaz ama buna ra─čmen dikkati belli bir s├╝re bir konuda yo─čunla┼čt─▒rmada sorun olmaz. DEHB olan ├žocuklar uzun s├╝re bir materyalle u─čra┼čmakta zorlan─▒rlar.

├ľzg├╝l ├Â─črenme g├╝├žl├╝─č├╝nde okul ba┼čar─▒s─▒zl─▒─č─▒ g├Ârsel, i┼čitsel, dokunsal alg─▒, ayr─▒mla┼čt─▒rma ve bellek alanlar─▒nda ortaya ├ž─▒karken DEHBÔÇÖ; da ba┼čar─▒s─▒zl─▒k daha ├žok dikkatini bir konuya yo─čunla┼čt─▒ramamak nedeniyle ya┼čan─▒r. DEHBÔÇÖ; da okul ├Âncesinde a┼č─▒r─▒ hareketlilikleriyle ├žabuk tan─▒n─▒r, ├Âzg├╝l ├Â─črenme g├╝├žl├╝─č├╝ olan ├žocuklar okul d├Ânemine kadar fark edilmeden geli┼čimlerini s├╝rd├╝rebilirler. ├ľzg├╝l ├Â─črenme g├╝├žl├╝─č├╝ ya┼čam boyu s├╝rer, DEHB ya┼čla de─či┼čerek ve azalarak devam eder.

├ľ─črenmen G├╝├žl├╝─č├╝

├ľ─črenme G├╝├žl├╝─č├╝ Olanlar

Zihinsel yetersizli─či olmad─▒─č─▒ halde akademik-sosyal-devimsel yetersizliklere sahip ├žocuklard─▒r

Aileye ├ľneriler

1.┬á┬á┬á┬á┬á┬á A┼č─▒r─▒ hareketli ve dikkati da─č─▒n─▒k olan ├Â─črencinin ├Â─črenmesine ket vurabilecek uyaranlar─▒n azalt─▒lmas─▒ ve ├ževreden ar─▒nd─▒r─▒lmas─▒ gerekir. (├çocu─čun ders ├žal─▒┼čt─▒─č─▒ odadaki parlak,dikkat ├žekici uyaranlar─▒n azalt─▒lmas─▒

2.┬á┬á┬á┬á┬á ├ľ─črenme g├╝├žl├╝─č├╝ g├Âsteren ├žocuklar─▒n ├žal─▒┼čma becerilerini kullanma yetene─čindeki s─▒n─▒rl─▒l─▒klardan dolay─▒ ├žocu─ča ├žal─▒┼čma becerilerini kullanmas─▒n─▒ sa─člay─▒c─▒ ev egzersizleri yapt─▒rmak gerekir.(ÔÇÖG├╝nl├╝k haz─▒rl─▒k ve temizlik i┼člerine kat─▒lma

3. ├ľ─črenme g├╝├žl├╝─č├╝ g├Âsteren ├žocuklar ba┼čar─▒s─▒zl─▒k beklentisi ya┼čad─▒klar─▒ndan onlara evde birtak─▒m sorumluluklar verip,ba┼čar─▒lar─▒ ├Âd├╝llendirilmelidir.

4.┬á┬á┬á┬á┬á┬á Bu ├žocuklar i├žin,dikkat egzersizleri uygulanabilir (boncuk dizme)

5.┬á┬á┬á┬á┬á┬á ├ľ─črenme g├╝├žl├╝─č├╝ g├Âsteren ├žocu─čun olumsuz davran─▒┼člar─▒n─▒ azaltmak i├žin davran─▒┼č de─či┼čtirme tekniklerinden yararlan─▒r.(olumsuz davran─▒┼č─▒n─▒ ve s├Âyledi─či olumsuz ┼čeyleri ├Ânemsememek)

6.┬á┬á ├ľ─črenme g├╝├žl├╝─č├╝ olan ├žocuk doktora g├Ânderilip, fizyolojik problemi varsa tespit edilmelidir.

7.┬á┬á┬á┬á┬á ├ľ─črenme g├╝├žl├╝─č├╝ g├Âsteren ├žocuklarda g├Ârsel ve i┼čitsel alg─▒lama problemi vard─▒r. Bu ├žocuklar─▒n g├Ârsel ve i┼čitsel alg─▒ yetene─čini geli┼čtirin.

G├Ârsel Alg─▒lama Becerilerini Geli┼čtirme Yollar─▒

E┼čyalar─▒ s─▒n─▒fland─▒rma faaliyetleri; (e┼čyalar─▒n renklerine, b├╝y├╝kl├╝klerine ┼čekillerine, cinslerine g├Âre k├╝meleme)

Ay─▒rt etme faaliyetleri; bu ├žal─▒┼čmada resimler, geometrik ┼čekiller ve desenli malzemeler kullan─▒l─▒r.

Haf─▒za oyunlar─▒; bu oyunlarda de─či┼čik t─▒p e┼čyalar kullanarak bunlar─▒n ├žocu─ča neyi hat─▒rlatt─▒─č─▒ veya bunlar─▒ g├Âr├╝nce ├žocu─ča ne hissetti─či sorulur.

─░┼čitsel Alg─▒lama Becerilerini Geli┼čtirme Yollar─▒

G├Âzlerini kapayarak hat─▒rlatma oyunlar─▒ oynatma (El ├ž─▒rparak┬á ellerini ka├ž defa ├ž─▒rpt─▒mÔÇŁdiye sorunuz. Hat─▒rlama oyunlar─▒ iki,├╝├ž veya d├Ârt etapl─▒ olabilir. Mesela┬á mavi kitab─▒ al. masan─▒n ├╝zerine koy.ÔÇŁ

C├╝mle tamamlama oyunlar─▒ (ÔÇťsirkte neler i┼čittin?ilk defa ne i┼čittin ve sonra i┼čitti─činneydiÔÇÖ?ÔÇŁ) Tan─▒ma, ay─▒rma ve lokalizasyon (geldi─či yeri belirleme )faaliyetler;su sesi .kap─▒ sesi (├žarpma ┼čeklinde) k├Âpek havlamas─▒, kedi miyavlamas─▒ gibi her g├╝n her yerde duyulabilen sesleri kullanarak ÔÇťbu sesleri tan─▒yabiliyor musun?ÔÇŁ ÔÇśHangi seslerin ayn─▒ ve hangilerinin ayr─▒ oldu─čunuÔÇŁ ÔÇśbu seslerin hangi taraftan geldi─činiÔÇŁ s├Âyle bakal─▒m

├ľ─×RENME G├ť├çL├ť─×├ť

Zihinsel yetersizli─či olmad─▒─č─▒ halde akademik-sosyal-devimsel yetersizliklere sahip ├žocuklard─▒r.

├ľ─čretmene ├ľneriler

1.┬á┬á┬á┬á┬á┬á Bu ├žocuklara ├žal─▒┼čma becerilerini kullanmay─▒ geli┼čtirici ev egzersizleri verilmelidir. (Ders tekrar─▒ yapmas─▒)

2.       Sınıfta kullanılan komutlar basit, kısa ve net olmalıdır.

3.┬á┬á┬á┬á┬á┬á ├ľ─črenme g├╝├žl├╝─č├╝ g├Âsteren ├žocuklar─▒n i┼čitsel ve g├Ârsel uyaranlar─▒ bellekte tutabilmeleri s├Âze dayal─▒ materyalleri hat─▒rlamalar─▒ g├╝├ž oldu─čundan aileye diyalo─ča┬á ge├žip , evde┬á derslere ili┼čkin soru-cevap tarz─▒nda zihin egzersizleri yapt─▒r─▒labilir┬ş

4.┬á┬á┬á┬á┬á┬á G├Ârsel alg─▒lama problemi olan ├Â─črenme g├╝├žl├╝─č├╝ olan ├žocuk,┬á harfleri kopya edemeyebilir. Baz─▒ geometrik ┼čekilleri birbirinden ay─▒rt edemeyebilir. Bu ├žocuklar─▒ e─čitim faaliyetlerine kat─▒lmaya te┼čvik edin.

5.┬á┬á┬á┬á┬á┬á ├ľ─črenme g├╝├žl├╝─č├╝ olan ├žocuklarda i┼čitsel alg─▒lama problemlerine normal ├žocuklardan daha fazla rastlanmaktad─▒r. ─░┼čitsel alg─▒lama problemi olan ├žocuklar; kap─▒ ziliyle telefon zilinin sesini ay─▒rt edemeyebilirler.┬á Bu duruma dikkat edilmelidir.

6. ├ľ─črenme g├╝├žl├╝─č├╝ olan ├žocuklar ba┼čar─▒s─▒zl─▒k beklentisi ya┼čad─▒klar─▒ndan, onlara s─▒n─▒fta s├Âz hakk─▒ verilmeli,derse kat─▒l─▒mlar─▒ sa─članmal─▒ ve ba┼čar─▒lar─▒ ├Âd├╝llendirilmelidir. Ba┼čar─▒s─▒zl─▒─č─▒n ├╝stesinden gelmeye hizmet edecek stratejilerin ├žocu─ča kazand─▒r─▒lmas─▒ gerekmektedir.

7.┬á ├ľ─črenme g├╝├žl├╝─č├╝ g├Âsteren ├žocuklar ho┼ča gitmeyen bir davran─▒┼č g├Âsterdi─činde, o davran─▒┼č─▒ ortadan kald─▒rmak i├žin, davran─▒┼č de─či┼čtirme yakla┼č─▒m─▒na yer verilmelidir; bulunulan yere, zamana, ortama uygun olmayan bir ┼čekilde s├Âz yahut davran─▒┼čta bulunan ki┼činin,bu t├╝r davran─▒┼č ve s├Âzlerini g├Ârmezden gelerek,onun o ortamdan uzakla┼čt─▒r─▒lmas─▒n─▒n sa─članmas─▒ faydal─▒ olacakt─▒r.

8. ├ľ─črenme g├╝├žl├╝─č├╝ g├Âsteren ├žocuklar,duygusal bozukluk g├Âsteren ├žocuklar─▒n davran─▒┼č ├Âzelliklerini g├Âstermektedirler. ├ľ─črenme g├╝├žl├╝─č├╝ olan ├žocuk, ├žo─ču zaman mutsuzdur Kendini de─čerlendirmesi olumlu de─čildir. S─▒n─▒ftaki ├žocuklar─▒n, kiminle oynad─▒─č─▒ ara┼čt─▒r─▒ld─▒─č─▒nda genellikle ├Â─črenme g├╝├žl├╝─č├╝ olan ├žocuklar─▒n g├Ârmezlikten gelindi─či belirtilmektedir. Bu ├žocuklar arkada┼člar─▒na olumsuz ┼čeyler s├Âyleme e─čilimindedirler.

9.┬á┬á┬á┬á┬á┬á ├ľ─čretmen, ├Â─črenme g├╝├žl├╝─č├╝ g├Âsteren ├žocu─čun hyperact─▒ve(a┼č─▒r─▒ hareketlilik) oldu─čunu anlarsa s─▒n─▒f i├žinde ortam d├╝zenlemesine gidebilir. ├ľ─črenciyi duvardan tarafa oturtarak ve s─▒ras─▒nda yer alabilecek dikkat da─č─▒t─▒c─▒ unsurlar─▒ ay─▒klayarak bu tip davran─▒┼člar─▒ azaltabilir. Ancak bu t├╝r d├╝zenlemeler yap─▒l─▒rken,├žocukla konu┼čularak yap─▒lanlar─▒n, cezaland─▒rma i├žin yapamad─▒─č─▒ anlat─▒lmal─▒d─▒r.

10.┬á ├ľ─črenme g├╝├žl├╝─č├╝ olan ├žocu─čun, herhangi bir eyleme giri┼čmeden ├Ânce d├╝┼č├╝nmesi sa─članmal─▒d─▒r. Burada ama├ž; ├Â─črencinin kendisinin kullanabilece─či stratejileri sa─člayarak kendine yeterli ve ba─č─▒ms─▒zl─▒─č─▒n─▒ kazanm─▒┼č ├Â─črenciler yeti┼čtirmektir Okudu─čunu anlamay─▒ artt─▒rmak i├žin kendi kendini sorgulama tekni─čiyle ├Â─črenciyi destekleyen taktikler┬á kazand─▒r─▒labilir. ─░lk olarak ├Â─črenci kendisine ÔÇťbu par├žaya neden ├žal─▒┼č─▒yorumÔÇÖ sorusunu sormak, ana fikirlerini bulup altlar─▒n─▒ i┼čaretleme, ana f─▒kirlere ili┼čkin soru d├╝┼č├╝n├╝p yazma, soruya ve yan─▒tlar─▒na tekrar┬á bak─▒p, nas─▒l daha fazla bilgi sa─članabilece─čini g├Âsterilmelidir

11. ├ľ─črenme g├╝├žl├╝klerinin olu┼čmas─▒n─▒ artt─▒ran ve ├Â─črenme g├╝├žl├╝─č├╝ olan ├žocuklar─▒n, yarar─▒ olmayan ├Â─čretmen tipi, t├╝m ├žocuklar─▒n ayn─▒ ┼čekilde ├Â─črendi─čini ve ba┼čar─▒l─▒ ├Â─čretim tekni─čini sadece kendisinin bildi─čine inanan ve bir tek ├Â─čretme s├╝recine yer veren ├Â─čretmendir.

G├Ârsel Alg─▒lama Becerilerini┬á Geli┼čtirme Yollar─▒:

E┼čyalar─▒ s─▒n─▒fland─▒rma faaliyetleri; (e┼čyalar─▒n renklerine, b├╝y├╝kl├╝klerine ┼čekillerine, cinslerine g├Âre k├╝meleme)

Ay─▒rt etme faaliyetleri; bu ├žal─▒┼čmada resimler, geometrik ┼čekiller ve desenli malzemeler kullan─▒l─▒r.

Haf─▒za oyunlar─▒; bu oyunlarda de─či┼čik t─▒p e┼čyalar kullanarak bunlar─▒n ├žocu─ča neyi hat─▒rlatt─▒─č─▒ veya bunlar─▒ g├Âr├╝nce ├žocu─ča ne hissetti─či sorulur.

─░┼čitsel Alg─▒lama Becerilerini Geli┼čtirme Yollar─▒:

G├Âzlerini kapayarak hat─▒rlatma oyunlar─▒ oynatma (El ├ž─▒rparak ÔÇťellerimi ka├ž defa ├ž─▒rpt─▒mÔÇŁdiye sorunuz. Hat─▒rlama oyunlar─▒ iki,├╝├ž veya d├Ârt etapl─▒ olabilir. Mesela ÔÇśmavi kitab─▒ al, masan─▒n ├╝zerine koy.ÔÇŁ

C├╝mle tamamlama oyunlar─▒ (ÔÇťsirkte neler i┼čittin?─░lk defa ne i┼činin ve sonra i┼čitti─čin neydi?ÔÇŁ)

Tan─▒ma,ay─▒rma ve lokalizasyon (geldi─či yeri belirleme ) faaliyetleri;su sesi,kap─▒ sesi (├žarpma ┼čeklinde) k├Âpek havlamas─▒, kedi miyavlamas─▒ gibi her g├╝n her yerde duyulabilen sesleri kullanarak ÔÇťbu seslen tan─▒yabiliyor musun?ÔÇŁ ÔÇťHangi seslerin ayni ve hangilerinin ayr─▒ oldu─čunuÔÇŁ ÔÇťbu seslerin hangi taraftan geldi─činiÔÇŁ s├Âyle bakal─▒m.

Kaynaklar
http://ozelegitim.psikolojikdanisma.net/ogrenme_guclugu_olanlar.htm