Tag: konu┼čma e─čitimi

Kekemelik Nedir Tedavisi

kekemelik

kekemelik

Kekemelik, konusma sirasinda normal disi duraklar yaparak, sesleri ve heceleri uzatarak ya da tekrarlayarak konusma akiciliginin bozulmasi olarak tanimlanabilir.
Nedenleri
Kekemeligin neden olustuguna iliskin g├Âr├╝slerde beraberlik yoktur. Kimilerine g├Âre kekemelik ├Ârgensel nedenlere bagli olarak ortaya ├žikan bir sorundur. Bunlar kekemeligi, fizyolojik ve n├Ârolojik nedenlere baglamaya ├žalisirlar. Diger bir g├Âr├╝se g├Âre ise; kekemelik ├Âgrenilmis bir davranistir ve aslinda konusmanin kendisi ├Âgrenilen bir davranis oldugundan, kekemelik organik bir ├Âzre baglanamaz. Baska bir g├Âr├╝s kekemeligin bir kisilik bozuklugu oldugu seklindedir. Onlara g├Âre kekemeler, kekeleyerek konusmakla, normal sekilde konustugunda doyuramadigi bir takim gereksinimleri doyurmaktadir. Kekemelik bir direnme belirtisi olarak da g├Âr├╝lmektedir. Degisik fizyolojik-organik olabilecegi gibi, psikolojik ve soysalda olabilir. Eger birey direnme davranisina neden olan bir durumun etkisi altinda iken konusmaya zorlanir veya kendini konusmak i├žin zorunlu hissederse, direnme etkisini konusmasinda kekeleyerek g├Âsterir. Diger bir g├Âr├╝s, kekemeligin tek bir nedene baglanamayacagidir.

Kekemeligi Artiran Durumlar:
Telefon g├Âr├╝smeleri, bir isim s├Âylerken, ├Ânemli bir sey s├Âylemek isterken, zaman yetersizliginde, kekeleyen kisiyi zor anlayacagi d├╝s├╝n├╝len birileri ile konusuldugunda, ├Ânemli bir sahis ile konusuldugunda ve genis bir dinleyici kitlesine konusuldugunda ortaya ├žikmaktadir.

Sinif ├ľgretmenine D├╝sen G├Ârevler
A) Birinci D├Ânem Kekemeliginde ├ľgretmen Sunlara Dikkat Etmelidir:
ÔÇó ├çocugu kekeme diye damgalamayiniz.
ÔÇó ├çocugun konusmasi ├╝zerine asiri titizlik g├Âstermeyiniz.
ÔÇó ├çocugu konusmada acele ettirmeyiniz.
ÔÇó Hi├ž bir zaman ├žocuga “dur, acele etme”,”yeniden basla”,”├Ânce derin bir nefes al” gibi uyarilarda bulunmayiniz. B├╝t├╝n bu uyarilar ├žocugun dikkatini konusmasi ├╝zerine toplar.
ÔÇó ├çocuk konusurken onun dudak hareketlerine degil g├Âz├╝n├╝n i├žine bakiniz.
ÔÇó Sinifta rahat bir hava olusturun.
ÔÇó Hizli konusmaktan, askerce emirler vermekten sakinin.
ÔÇó Alayi ve aci sakalari disiplin yolu olarak kullanmayiniz.
ÔÇó ├çocukla samimi ve candan ilgilenin.
ÔÇó ├çocuktan yapabileceginin ├╝zerinde sorumluluklar beklemeyin.
ÔÇó Sinifin kekeme ├žocuga karsi durumunu kontrol edin ve sinifi bu duruma hazirlayin.
ÔÇó Sinifta yapilacak koro ├žalismalari, toplu s├Âylenen marslar, ritmik
5 etkinliklere kekemenin de katilimi saglanmalidir.
ÔÇó ├çocugun basarili oldugu islerle kendini sinifa kabul ettirmesine yardimci olunuz.
ÔÇó Sinifta yapilan k├╝me ├žalismalarinda ona g├Ârev veriniz.
ÔÇó Kisisel kusurlarini azaltmaya yardim ediniz.
ÔÇó ├çocuklarin yaninda baskalariyla onun ├Âzr├╝ hakkinda konusmayiniz.
ÔÇó Ona konusmaya y├Ânelik ├Âzel ├Âdevler veriniz.
ÔÇó Aileyi taniyip onlarla is birligi yapiniz.

B) Ikinci D├Ânem Kekemeliginde ├ľgretmen Sunlara Dikkat Etmelidir:
ÔÇó Kekeme, kekemelik gibi s├Âzc├╝kleri kullanmaktan sakininiz.
ÔÇó Onun konusmasini oldugu gibi kabul ediniz. Siz kabul ederseniz bunu ├žocuk da kabul eder.
ÔÇó ├çocugun en az kekeledigi durum ve kosullari saptayiniz.
ÔÇó ├çocukla problemi hakkinda konusunuz ve saglikli kabullenmesini saglayin.
ÔÇó ├çocugun kekemeligine kendinin g├╝lebilmesini saglayiniz.
ÔÇó ├çocuk kekelemeden konustugunda farkina variniz ve begeninizi belli ediniz.
ÔÇó Konusurken ├žocuk belli bir tutulma g├Âsterirse ├žocugun dikkati baska y├Âne ├žekilmelidir.
ÔÇó ├çocuk konusurken bir s├Âzc├╝k ya da seste tutulursa onu tamamlamak i├žin yardim etmeyiniz.
ÔÇó Her t├╝rl├╝ konusma pekistirme etkinliklerine sinifta yer veriniz.

Kekeme ├çocugu Olan Ailelere D├╝sen G├Ârevler:
ÔÇó Her ├žocugun kendine ├Âzg├╝ konusma gelisim hizi vardir. Bazi ├žocuklarin konusma hizi akranlarindan biraz daha yavas gelisebilir bu onun konusmasinin ge├ž kalacagi geri olacagi anlamina gelmez
ÔÇó Dikkatli, sabirli ve g├╝├žl├╝ ana-babalar telasli, heyecanli ana-babalardan daha yararlidir.
ÔÇó Iyi konusma ├žogunlukla iyi model almayla gelisir. Ailede veya yakin yetiskinler arasinda iyi ├Ârneklere sahip olmayan ├žocuklardan iyi konusma beklemek haksizlik olur.
ÔÇó Akici konusma zaman ister. Zaman isteyen bir sey sabirli olmayi gerektirir.
ÔÇó ├çocugun yaninda iki dil kullanilmamali.
ÔÇó Daha akici konusan kardesleri veya akranlariyla asla kiyaslanmamali.
ÔÇó Onu dinlerken asla g├Âz├╝n├╝z├╝ dikip bocaladigi veya takildigi kelimeyi sabirsizlikla bekler gibi g├Âr├╝n├╝m almayiniz.
ÔÇó Onu sevdiginizi hissettirin.
ÔÇó Esinizle olan sorunlari ona yansitmayin ve g├╝ven veren ortamlar olusturun vb.

kaynak:  speech academy

Konu┼čma Terapisi

─░leti┼čim ya┼čam─▒m─▒z─▒n en ├Ânemli par├žas─▒d─▒r ve ├ževremizdeki herkesle ileti┼čim kurmaya ihtiya├ž duyar─▒z. ─░leti┼čime do─čdu─čumuz andan itibaren ba┼člay─▒p, ya┼čam─▒m─▒z boyunca da devam ederiz.

Dil, ileti┼čim ve konu┼čma terimlerini uzmanlardan, e─čitimcilerden ya da doktorlardan defalarca duymu┼čsunuzdur. Bu ├╝├ž terim ├žo─ču zaman birbirinin yerine kullan─▒lmaktad─▒r. Oysa bu ├╝├ž terimin birbirinden farkl─▒ anlamlar─▒ vard─▒r.

─░leti┼čim, insanlar aras─▒ndaki etkile┼čimdir. Dil, bu ileti┼čimi sa─člayan ara├ž; konu┼čma ise arac─▒ iletme yoludur. Konu┼čma, s├Âzel dilin seslerle ifade bi├žimidir ve insan─▒n temel bir biyolojik ├Âzelli─čidir.

Dil ve konu┼čma bozuklu─ču olan ├žocu─čunuzun dil becerilerini anlaman─▒z ve ├žocu─čunuzu do─čru de─čerlendirmeniz i├žin bu terimleri iyi bilmeniz gereklidir.├çocuklarda hi├ž bir sorun olmasa dahi, ilk s├Âzc├╝klerini ├Â─črenme ve s├Âyleme, kulland─▒klar─▒ s├Âzc├╝k say─▒s─▒, dilin yap─▒s─▒n─▒ edinme ve c├╝mlelerle konu┼čma gibi dil edinimindeki h─▒zlar─▒ ile kullan─▒mda nicelik ve nitelik bak─▒m─▒ndan bireysel farkl─▒l─▒klar g├Âstermektedirler. ├çocuklar─▒n ├Ânemli bir b├Âl├╝m├╝, konu┼čmaya ve dil becerilerini kullanmaya ba┼člamakta gecikmi┼č olmakla birlikte, dil geli┼čimi s├╝rmekte ve sonunda tamamen normal bir dil geli┼čebilmnektedir. Ba┼čka bir grup ise, dilin baz─▒ ├Âgelerini geli┼čtirmekte s├╝rekli gecikmete, dil sorunu ileri ya┼člar─▒nda da devam etmektedir.
─░┼čitme engeli, zihin engeli, otistik sendrom ve beyin zedelenmeleri normal dil geli┼čimini olumsuz y├Ânde etkileyebilmektedir. Belirli bir ya┼ča geldi─či halde, ├žocu─čun konu┼čmaya ba┼člamamas─▒ ya da ya┼č─▒tlar─▒na g├Âre geride kalmas─▒, i┼čaretlerle ya da tek s├Âzc├╝klerle ileti┼čim kurmaya ├žal─▒┼čma, c├╝mle kuramama, konu┼čurken tutulma, kekeleme, konu┼čma seslerinin kimilerini s├Âyleyememe, konu┼čurken sesin k─▒s─▒lmas─▒, ├žatlamas─▒, burundan konu┼čma, anla┼č─▒lamayacak kadar h─▒zl─▒ konu┼čma, sesleri heceleri yutma vb. bi├žimde ifade edilmeye ├žal─▒┼č─▒lan bu sorunlar─▒n, kimileri konu┼čma sorunu iken kimileri de dil sorunudur.

Peki ├žocu─čunuzda olabilecek dil ve konu┼čma sorununu nas─▒l fak edebilirsiniz?

Dil geli┼čiminde bir aksakl─▒k olup olmad─▒─č─▒ y├Ân├╝ndeki ilk belirtiler, ├žocukta konu┼čma davran─▒┼č─▒n─▒n ortaya ├ž─▒kmas─▒ ile ba┼člamaktad─▒r. Bu ise, ancak 12-18 ay dolaylar─▒nda olmaktad─▒r. Bu y├╝zden aileler 12-18 ay i├žindeki ├žocuklar─▒n dil geli┼čiminleri dikkatlice izlemelidirler. E─čer herhangi bir dil ve konu┼čma sorununundan ┼č├╝phelenilirse, takip eden zamanlarda ├žocu─čun izlenme ve m├╝dahelesinde ├žocuk geli┼čimcileri, okul ├Âncesi e─čitimcileri, ve ├Âzellikle ÔÇśDil ve Konu┼čma TerapistiÔÇÖ sorumlukluk al─▒r.

Dil ve Konu┼čma Terapisti kimdir?

Dil ve konu┼čma terapisti, kendi konular─▒nda ay─▒r─▒c─▒ tan─▒ koyabilen, sorunlar─▒ ve ├ž├Âz├╝mlerini belirleyen, terapiyi planlayan ve y├╝r├╝ten, bu g├Ârevlerini yerine getirirken ilgili uzman ve yard─▒mc─▒ uzmanlarla s─▒k─▒ bir i┼čbirli─či i├žerisinde ├žal─▒┼čan bireyleraras─▒ ileti┼čim sorunlar─▒n─▒n ├že┼čitli alanlar─▒nda uzmanla┼čm─▒┼č ba─č─▒ms─▒z bir meslek grubunun eleman─▒d─▒r ( ASHA ve IALP, 1994; 2000; akt, Topba┼č ve ark. 2002)

En s─▒k g├Âr├╝len dil ve konu┼čma sorunlar─▒ nelerdir?

─░┼čitme engeli, zihin engeli, otistik sendrom, serebral palsi (CP) vb. g├Âr├╝len dil ve konu┼čma sorunlar─▒n─▒n yan─▒s─▒ra, bunlar─▒n d─▒┼č─▒nda kalan ve en s─▒k kar┼č─▒la┼č─▒lan dil ve konu┼čma sorunlar─▒ ┼čunlard─▒r :
a. Sesbilgisi ve sesletim sorunlar─▒ : Okul├Âncesi d├Ânemde ├žocuklar─▒nda en ├žok kar┼č─▒lan sorunlar aras─▒nda yer al─▒r. Aileler ya da ├Â─čretmenler ├žocu─čun 2bir sesin yerine bir ba┼čka ss kulland─▒─čn─▒ÔÇÖ, baz─▒ sesleri s├Âyleyemedi─činiÔÇÖ, ÔÇśkonu┼čmas─▒n─▒n anla┼č─▒lamad─▒─č─▒n─▒ÔÇÖ vb. ifade ederler.

Dil ve konu┼čma terapisti, sorunun ay─▒r─▒c─▒ ├Âzellikleri do─črultusunda bir terapi/e─čitim program─▒ desenlendi─činde aileden ve varsa ├Â─čretmenden hem kendisine hem de ├žocu─ča destek olmas─▒ isteyebilir.
b. Dil ve konu┼čma geli┼čiminde gecikme : En erken 18 ay ├žocu─čunda belirtileri fark edilebilecek bir sorun olan dil gecikmesi, ailenin ├ževreden gelen ├Âneriler ve tavsiyeler nedeniyle beklemesi ne yaz─▒k ki ├žocu─ča pek yard─▒mc─▒ olamaz. Bu y├╝zden aileler farkl─▒l─▒k hissettikleri anda bir dil ve konu┼čma terapistine ba┼čvurmalar─▒ gerekebilir.

c. Sesleme (fonasyon) bozukluklar─▒ : Okul├Âncesi d├Ânemi ├žocuklar ile ilk├Â─čretim ├Â─črencileri aras─▒nda ses bozukluklar─▒ t├╝r├╝nden konu┼čma bozukluklar─▒ olduk├ža yayg─▒nd─▒r. Bunun temel nedeni de bu ya┼č grubundaki ├žocuklar─▒n oyunda ve di─čer durumlarda a┼č─▒r─▒ y├╝ksek sesle konu┼čmalar─▒ ya da ba─č─▒rmalar─▒d─▒r. E─čer ├žocu─čunuzun sesinin kalitesinde bir bozulma varsa bir KBB uzman─▒na ve gerekiyorsa bir dil ve konu┼čma terapistine ba┼čvurman─▒z gerekebilir.

d. Kekemelik : Bir konu┼čma sorunu olarak kekemelik, dil ve konu┼čma geli┼čiminin ilk evrelerinde ortaya ├ž─▒kmaktad─▒r. Genellikle iki ile d├Ârt ya┼č aras─▒nda ba┼člamakta ve konu┼čma s─▒ras─▒nda tekrarlar, tutulmalar(bloklar) ya da seslerin uzat─▒lmas─▒ bi├žiminde ├Âzellikler g├Âstermektedir. Bu konu┼čma sorunu erken m├╝dahale edilmezse di─čer sorunlar gibi yeti┼čkin ya┼člara kadar s├╝reklilik g├Âsterebilir.

Ailelere ├ľneriler
1. Dil ve konu┼čma sorunu oldu─čunu sezdi─činiz ya da ku┼čkuland─▒─č─▒n─▒z ├žocu─čun bir dil ve konu┼čma terapisti taraf─▒ndan de─čerlendirilmesini sa─člay─▒n─▒z. Bulundu─čunuz ┼čehirde bir dil ve konu┼čma terapisti yoksa i┼čitme ve zihin engelliler alan─▒nda e─čitim g├Ârm├╝┼č ├Â─čretmenlerden, psikologlardan, i┼čitmenin ├Âl├ž├╝lmesi ve cihazland─▒rma alan─▒nda e─čitim g├Ârm├╝┼č odyologlardan, bu konuya ilgi duyan ve kendilerini bu konuda yeti┼čtirmeye ├žal─▒┼čan ki┼čilerden yararlanman─▒z, belki ├žocu─ča yard─▒m─▒ olabilir. Bu ki┼čilerin ├Ânerilerinin – belki yanl─▒┼č de─čil – ama s─▒n─▒rl─▒ ve yetersiz olabilece─čini de g├Âz ├Ân├╝nde bulundurun.

2. ├çocu─čunuzun nas─▒l konu┼čtu─čundan ├žok ne s├Âyledi─čine dikkat edin. E─čer nas─▒l konu┼čtu─čuna dikkat etmek istiyorsan─▒z, olumsuzluklara de─čil olumlu davran─▒┼člara dikkat edin ve bunlar─▒ peki┼čtirin. ├çocu─čunuzun yapad─▒klar─▒n─▒ d├╝zeltmeye ├žal─▒┼čmak yerine, yapabildiklerinden yola ├ž─▒karak yapamad─▒klar─▒n─▒ neden yapamad─▒─č─▒n─▒n fark─▒na varmas─▒n─▒ sa─člamak yoluyla sistemi kavramas─▒na yard─▒mc─▒ olun.

3. Bir ├žocu─ču ba┼čka ├žocukla k─▒yaslamay─▒n. Onu kendi i├žerisinde ve zaman do─črultusunda de─čerlendirin.

Kaynak:
┬Ě ÔÇś├çocukta Dil Ve Kavram Geli┼čimiÔÇÖ, Anadolu ├ťniversitesi Yay─▒n─▒ No : 1318, Eski┼čehir 2001

┬Ě ÔÇśDil Ve Konu┼čma Terapistli─čiÔÇÖ, Anadolu ├ťniversitesi Yay─▒n─▒ No : 1333, Eski┼čehir 2002

D─░L VE KONU┼×MA YETERS─░ZL─░─×─░ OLAN B─░REYLER

Dil ve Konu┼čma G├╝├žl├╝─č├╝: S├Âzel ileti┼čimde farkl─▒ seviye ve bi├žimlerde ortaya ├ž─▒kan aksakl─▒klar ve d├╝zensizlikler nedeniyle dili kullanma, konu┼čmay─▒ edinme ve ileti┼čimdeki g├╝├žl├╝klerin, bireyin e─čitim performans─▒ ve sosyal uyumunu olumsuz y├Ânde etkilemesi durumudur. Konu┼čma, ho┼č olmayan bir sesle ve ya┼č─▒na uygun olmayan veya anla┼č─▒lmayan bir ┼čekilde yap─▒l─▒r, dolay─▒s─▒yla normalden ├žok farkl─▒l─▒k g├Âsterir ve dikkati konu┼čana ├žeker ise genellikle engelli konu┼čma olarak kabul edilir. Bir ba┼čka deyi┼čle konu┼čma esnas─▒nda dinleyenlerin ├žo─ču, ├žo─ču kez ne s├Âylendi─čine de─čil de nas─▒l s├Âylendi─čine dikkat ediyor, ├žo─ču konu┼čmay─▒ umduklar─▒ndan farkl─▒ buluyor ve konu┼čan ne s├Âyleyece─čini de─čil de nas─▒l s├Âyleyece─čini d├╝┼č├╝n├╝r veya o endi┼če i├žinde olur ise o konu┼čma, engelli bir konu┼čma say─▒labilir. Konu┼čma engelinin t├╝rleri

1-Gecikmi┼č Konu┼čma
2-Ses Bozuklu─ču
3-Artik├╝l├ósyon Bozuklu─ču
4-Kekemelik
5-─░┼čitme Engeline Ba─čl─▒ Konu┼čma Bozukluklar─▒
6-Yar─▒k Damak ve Beyin Engeline Ba─čl─▒ Konu┼čma Bozukluklar─▒
7-Yabanc─▒ Dil ve B├Âlgesel Konu┼čma Ayr─▒l─▒klar─▒na Ba─čl─▒ Konu┼čma Bozukluklar─▒
Konu┼čma engeli olan birey ├žocukluktan yeti┼čkinli─če kadar reddedilme, izole edilme (gizlenme), alay edilme ve ac─▒maya kar┼č─▒ devaml─▒ olarak sava┼čmak zorunda kalacakt─▒r. Bundan dolay─▒, nedeni organik olan konu┼čma bozukluklar─▒ gerekli tedbir al─▒nmad─▒─č─▒nda k─▒sa zamanda duygusal problemler haline gelirler.
KONU┼×MA ENGEL─░N─░N NEDENLER─░

Çocukla ilgili olan nedenler:
a- Zeka:
Konu┼čma olduk├ža karma┼č─▒k becerilerin belli bir d├╝zen i├žinde olu┼čmas─▒n─▒ gerektirir. Ara┼čt─▒rmalar, zeka gerili─činin konu┼čma engelinin tek sebebi olarak g├Âsterilemeyece─čini ortaya ├ž─▒karm─▒┼čt─▒r. Zihin kabiliyeti ile dil kabiliyeti aras─▒nda olumlu bir ili┼čki oldu─ču genellikle kabul edilir. Konu┼čmay─▒ kazanmadan ├Ânce i┼čitme engelli ├žocuklardan zekaca ├╝st├╝n olanlar, konu┼čmay─▒ normal ve zihinsel engelli olan i┼čitme engellilere oranla daha erken, daha kolay ve daha iyi kazanabilmektedirler.
b-Sa─čl─▒k:
A─č─▒r ve uzun s├╝ren hastal─▒klar ├žocu─čun her t├╝rl├╝ geli┼čimini yava┼člat─▒r, bazen durdurur. Ba┼čta g─▒rtlak iltihab─▒ (larenjit) olmak ├╝zere bo─čazda yerle┼čmi┼č ├že┼čitli mikrobik hastal─▒klar ve ses telleri ├╝zerinde olu┼čan yumrucuklar da sesin k─▒s─▒k ve bo─čuk ├ž─▒kmas─▒na yol a├žarak konu┼čmay─▒ g├╝├žle┼čtirir.
c-─░┼čitme:
─░┼čitme-konu┼čma aras─▒nda ├žok s─▒k─▒ bir ili┼čki vard─▒r. Do─ču┼čtan i┼čitme engellilerin, ├Âzel e─čitime tabi tutulmazlarsa konu┼čmay─▒ ├Â─črenemedikleri bilinen bir ger├žektir.
d-Sinir-kas sa─čl─▒─č─▒ ve aralar─▒ndaki e┼čg├╝d├╝m:
Sinir ve konu┼čma engelli oldu─ču zaman ├žocuklarda konu┼čma gerili─či de g├Âr├╝lmektedir.Beyin felci ile engelli olan ├žocuklar─▒n konu┼čma ve ses geli┼čimlerinde gerilik g├Âr├╝lmektedir.
e-Konu┼čma organlar─▒:
Di┼č, dil, damak, bo─čaz ve ses bantlar─▒ engelli oldu─čunda ├žocuk muhtemelen konu┼čma g├╝├žl├╝─č├╝ ├žekecektir.
f-Olgunla┼čma:
Sinir, kas sa─čl─▒─č─▒ ve aralar─▒ndaki e┼č g├╝d├╝m normal olabilir.fakat motor geli┼čim y├Ân├╝nden belirli olgunlu─ča eri┼čemedik├že ├žocuk konu┼čamaz. ├çocuk ├žene ve dil kaslar─▒na hakim olup, onlar─▒ kullanacak d├╝zeye eri┼čmeden sesleri ├ž─▒karamaz.
g-Cinsiyet:
K─▒zlarda kekemelik oran─▒ daha azd─▒r. K─▒zlarda konu┼čma geli┼čimi daha erken ba┼člar, daha iyi geli┼čir ve daha az konu┼čma engeli g├Âr├╝l├╝r.
h-Duygusal durum:
Korkun├ž kazalar, duygusal ┼čok ge├žirenlerde konu┼čman─▒n kaybedildi─či g├Âr├╝l├╝r. ─░lk ├žocukluk devresinde ├žocu─čun kar┼č─▒la┼čt─▒─č─▒ duygusal g├╝├žl├╝kler onun konu┼čma geli┼čimini etkiler, geciktirebilir.

├çevresel nedenler: a-G├╝d├╝leme, uyar─▒m, te┼čvik:
├çevresinden gelen te┼čvik sonucu ├žocuk konu┼čmaya y├Ânelecektir. Konu┼čmas─▒ i├žin uyaranlar─▒n zengin olmas─▒ gerekir.
b-Konu┼čmay─▒ ├Â─čretmek i├žin kullan─▒lan metot:
Konu┼čma e─čitmeni denen uzmanlar─▒n amac─▒ ├že┼čitli t├╝rden konu┼čma bozukluklar─▒ ya da sorunlar─▒ olan insanlara yard─▒mc─▒ olmakt─▒r. K├╝├ž├╝k bir ├žocu─ča da konu┼čmay─▒ ├Â─čretmek i├žin se├žilen metot, konu┼čmaya te┼čvik edici olmal─▒ ve dilin do─čru kullan─▒larak konu┼čmada iyi bir model olunmal─▒d─▒r.
c-Di─čer ├ževresel nedenler:
Yap─▒lan ara┼čt─▒rmalar sosyo-ekonomik d├╝zeyi y├╝ksek ├žocuklar─▒n; sosyo-ekonomik d├╝zeyi d├╝┼č├╝k olan ├žocuklardan daha fazla kelime hazinesine sahip olduklar─▒n─▒ ve konu┼čmaya daha erken ba┼člad─▒klar─▒n─▒ g├Âstermi┼čtir. GEC─░KM─░┼× KONU┼×MA
├çocu─čun konu┼čmas─▒ kendi ya┼č─▒ndan beklenenden ├žok geri veya konu┼čma geli┼čimi ya┼č─▒tlar─▒ndan ├žok daha yava┼č ise o ├žocu─čun konu┼čmas─▒ ÔÇťgecikmi┼č konu┼čmaÔÇŁ olarak adland─▒r─▒l─▒r.
├ço─čunlukla 2-3 ya┼člar─▒nda konu┼čamayan ├žocuklar─▒n anne babalar─▒ konu┼čman─▒n gecikti─činin fark─▒na var─▒rlar. GEC─░KM─░┼× KONU┼×MANIN BEL─░RT─░LER─░
Gecikmi┼č konu┼čma problemi ├žok de─či┼čik ┼čekilde ve de─či┼čik derecelerde g├Âr├╝l├╝r. ├çocuklar normal konu┼čmaya sahip olmad─▒klar─▒ i├žin ├žal─▒┼čmalar daha ├žok g├Âzlem yoluyla veya ├ževresindekilerden al─▒nan bilgilere dayan─▒r.
Konu┼čmalar─▒ dikkate al─▒nd─▒─č─▒nda belirtileri; hi├ž konu┼čmamaktan, ├žok zor anla┼č─▒l─▒r birka├ž kelime s├Âylemeye kadar de─či┼čiklik g├Âsterir. Kelime da─čarc─▒klar─▒nda eksiklik vard─▒r. ÔÇťBenÔÇŁ,ÔÇŁbenimÔÇŁ gibi zamirleri kullanmay─▒ 3 ya┼č civar─▒nda bile tam olarak ├Â─črenemezler. C├╝mle kuramazlar. Jest, mimik ve di─čer i┼čaretli hareketleri daha ├žok kullan─▒rlar. ─░steklerini ifade edemezler. Ba┼čkalar─▒n─▒n konu┼čmalar─▒na ilgi g├Âstermez ve dinlemezler. Durmadan ses ├ž─▒kar─▒rlar.
─░leri derecede gecikmi┼č konu┼čma engeli olan ├žocuklar kendi istek ve duygular─▒n─▒ direkt hareketlerle belli ederler. Ki┼čiye, e┼čyaya vurmak, itmek gibi fiziki g├╝├ž ile yap─▒l─▒r. Bu hareketlerinden dolay─▒ kendi ya┼č─▒tlar─▒yla ge├žinmeleri zordur. Dolay─▒s─▒yla uyum problemleri de g├Âr├╝l├╝r.
Bu ├žocuklar─▒n baz─▒lar─▒ topluluktan ayr─▒ kalma e─čilimindedirler. Kendi ba┼č─▒na oyun oynamak veya bir ┼čeyle me┼čgul olmak isterler.
Normal konu┼čmaya sahip ├žocuklara k─▒yasla daha ├žabuk a─člama, ba─č─▒rma, oyuncaklar─▒ k─▒rma, da─č─▒tma ve h─▒r├ž─▒nl─▒k gibi k├Âk├╝ duygusal olan hareketler g├Âr├╝lebilir. GEC─░KM─░┼× KONU┼×MANIN NEDENLER─░
Zihinsel engel:2 ya┼č─▒na kadar ├žocu─čun ├ž─▒kard─▒─č─▒ seslerle zekan─▒n ili┼čkisi olmamas─▒na kar┼č─▒n, 2 ya┼č─▒ndan sonra dil geli┼čimiyle IQ aras─▒nda s─▒k─▒ bir ili┼čki oldu─ču g├Âr├╝┼č├╝ a─č─▒r basmaktad─▒r.
Dil zekaya ba─čl─▒ olarak geli┼čir. Zihinsel engellili─či meydana getiren veya zeka geli┼čimini engelleyici sebeplerin bir ├žo─ču konu┼čma geli┼čimini engelleyici sebeplerin bir ├žo─ču konu┼čma geli┼čimini de engeller.
Zeka seviyesi tan─▒ ve terapide izlenecek yolun saptanmas─▒ i├žin ├Ânemlidir.
Sa─čl─▒k durumu:
Konu┼čma geli┼čim devresinde uzun s├╝ren ve a─č─▒r ge├žen hastal─▒klar ├žocu─čun konu┼čma geli┼čimini engeller. Hastal─▒k birinci ya┼čta olursa etkisi daha ├žok olabilir. Hasta olan bebe─čin ÔÇťbab─▒ldama ÔÇť d├Âneminde keyifli ve rahat ses ├ž─▒karmas─▒ beklenemez.B├Âylece bab─▒ldama ile kazanaca─č─▒ sesleri ├ž─▒karamaz. Ayr─▒ca b├Âyle durumlarda ├žocuk konu┼čmaya az te┼čvik edilir, kendini iyi hissetmez ve her istedi─či ├Ânceden yap─▒l─▒r buda ├žocu─čun konu┼čma ihtiyac─▒ duymamas─▒na neden olur.
─░┼čitme kayb─▒:
Konu┼čma ses alg─▒s─▒na dayand─▒─č─▒ i├žin ├žocu─čun i┼čitme engeli konu┼čma geli┼čimini etkiler. Do─ču┼čtan i┼čitme engelli olanlar ├Âzel metotlarla ├Â─čretilmedik├že konu┼čmay─▒ kazanamazlar. A─č─▒r i┼čitenler ise i┼čitme engellerinin iletisel veya sinirsel olu┼člar─▒na g├Âre artik├╝lasyon bozuklu─čundan ses bozukluklar─▒na kadar ├že┼čitli konu┼čma engeli geli┼čtirirler. ├çocu─čun i┼čitme durumu tespit edilmelidir. Odiometrik muayene ile bir odiogram─▒n─▒n ├ž─▒kar─▒lmas─▒nda fayda vard─▒r
Motor-koordinasyon g├╝├žl├╝─č├╝:
Baz─▒ ├žocuklar dil, damak, dudak gibi konu┼čma organlar─▒n─▒ kontrolde g├╝├žl├╝k ├žekerler. 5 veya 4 ya┼č─▒ndan ├Ânce ├žocuk felci ge├žirmi┼č olanlar─▒n anla┼č─▒l─▒r bir konu┼čma kazanmalar─▒ pek enderdir. Damak ve bo─čaz ├ževresinde k─▒smi fel├ž oldu─čunda yine ayn─▒ durum g├Âr├╝lebilir. Bu bak─▒mdan n├Ârolojik muayeneyi i├žine alan tam bir t─▒bbi muayene gerekmektedir.
Aile ve ├çevre Ko┼čullar─▒:
Aile ile ilgili nedenlerin ba┼č─▒nda ├žocu─čun konu┼čma i├žin gerekti─či kadar g├╝d├╝lenmeyi┼či gelir. ├çocuk konu┼čman─▒n bir i┼če yarad─▒─č─▒n─▒ hissetmezse konu┼čmay─▒ ├Â─črenmek i├žin kendini zorlamaz. ├ľ─črenmede g├╝d├╝leme ├Âd├╝l ve ceza ile olur. Ailenin ├žocu─ča konu┼čmay─▒ ├Â─čretmek i├žin ne gibi bir yol izledi─čini ├Â─črenmek gerekir. Disiplin daha a─č─▒r bas─▒p ├Âd├╝l yetersiz,zamana ve duruma uygun olarak kullan─▒lm─▒yorsa konu┼čma geli┼čimi ├žok yava┼č olur. Hatta bazen hi├ž geli┼čmez.
3 ya┼č─▒ndan ├Ânce konu┼čmalar─▒nda geli┼čme g├Âr├╝lmeyen ├žocuklarla ilgili olarak yap─▒lan vaka incelemeleri bu ├žocuklar─▒n bir ya┼č─▒ndan ├Ânce tuvalet kontrol├╝ ve kendi kendilerine yemek yemeleri i├žin a┼č─▒r─▒ zorlanm─▒┼č olduklar─▒n─▒ ortaya ├ž─▒karm─▒┼čt─▒r.
├çocu─čun konu┼čmay─▒ ├Â─črendi─či devrede evde iyi, a├ž─▒k ve anla┼č─▒l─▒r konu┼čma ├Ârne─čine sahip olmas─▒ ├Ânemlidir. Evde birden fazla dilin konu┼čulmas─▒ da ├žocukta dilin alg─▒lanmas─▒n─▒ g├╝├žle┼čtirir.
Duygusal ├çat─▒┼čma:
├çocuklar konu┼čmalar─▒n─▒ bir kaza, bir ┼čok veya duygusal ├žat─▒┼čma nedeniyle kaybedebilirler. Korkular, heyecanlar, aile hayat─▒ndaki b├╝y├╝k de─či┼čiklikler, yeni bir karde┼čin do─čumu gibi durumlar konu┼čmay─▒ etkiler.
Problemin giderilmesi, ├žocu─čun konu┼čmas─▒n─▒n ilerletilebilmesi i├žin te┼čhis ┼čartt─▒r. Ne ├že┼čit bir problem oldu─ču ve ayr─▒nt─▒lar─▒ bilinirse terapi s├╝recinin ba┼člat─▒l─▒p ba┼člat─▒lmayaca─č─▒na karar verilir.
─░nceleme doktorlar , psikologlar ve konu┼čma engeli uzmanlar─▒ taraf─▒ndan yap─▒l─▒r. ─░nceleme raporu haz─▒rlanarak yap─▒lacak ├žal─▒┼čmalar belirlenerek aileye bilgi verilir.

KEKEMEL─░K

 

Kekemelik konu┼čma engelleri aras─▒nda oran itibariyle az olmakla beraber etki bak─▒m─▒ndan ├žok ├Ânemli yer tutan bir engel t├╝r├╝d├╝r. Kekemelik konu┼čman─▒n t├╝m├╝n├╝ etkileyen bir engeldir.
Kekemelik, seslerin, hecelerin, s├Âzc├╝klerin s├Âylenmesinde i┼čitilebilir veya sessiz tekrar ve uzatmalar bi├žiminde s├Âzl├╝ anlat─▒m ak─▒c─▒l─▒─č─▒ndaki bozukluk olarak tan─▒mlanabilir. Bazen bu bozukluklar konu┼čma organlar─▒n─▒n hareketleri ile ilgili ya da ilgisiz beden hareketleri ile birlikte g├Âr├╝lmektedir. Bu bozukluklar s─▒kl─▒kla heyecan veya gerilim durumlar─▒n─▒n ve korkular─▒n, utanma, rahats─▒zl─▒k gibi ├Âzel duygular─▒n belirtisidir.
Kekemelik k─▒z ├žocuklara oranla erkek ├žocuklar aras─▒nda daha s─▒k g├Âr├╝lmektedir. Ayr─▒ca kekemeli─čin derecesi de erkek ├žocuklarda k─▒zlara oranla daha fazla olmakta ve problemin s├╝reklili─či de erkekler aleyhine fazla olmaktad─▒r.
Kekemelik, konu┼čmada tutukluk, bocalama ve tekrar normal konu┼čmaya d├Ân├╝┼č gibi belirtilerle 3-4 ya┼č─▒ndaki ├žocuklarda ba┼člayabilir. As─▒l kekemelik tablosunun ger├žek yerle┼čimi daha ├žok 5-6 ya┼člar─▒nda olur. S─▒n─▒fta bir ┼čey okuyaca─č─▒ s─▒rada kekeleyen ├žocuk, ┼čark─▒ s├Âylerken ya da telefonla konu┼čurken kekelemeyebilir. ├çocuklar─▒n ├žo─čunlukla 2,5 -3,5 ya┼člar─▒ aras─▒nda kekelemelerinin nedeni, bu s─▒rada ├žocu─čun ├Âzellikle heyecanl─▒yken d├╝┼č├╝nce ile dilini birbirine kar─▒┼čt─▒rmas─▒ndan kaynaklanmaktad─▒r. S├Âzc├╝k da─čarc─▒─č─▒ k─▒s─▒tl─▒ olmas─▒na kar┼č─▒n ├žok ┼čey s├Âylemek isteyen ├žocuk, konu┼čmada zorluk ├žeker ve sonu├ž olarak kekeler.

Ses organlar─▒n─▒ geli┼čtirme

dil egzersizleri

dil egzersizleri

Akci─čerlerden ├ž─▒kan hava g─▒rtlaktan ge├žerken ses tellerinde titre┼čimler olu┼čturur, bu titre┼čimlerle g─▒rtlak yap─▒s─▒na g├Âre de─či┼čik ┼čekillerde ├žok zay─▒f sesler olu┼čur. Bu sesler di─čer ses organlar─▒yla yo─črulur, titre┼čimlerle rahatl─▒kla i┼čitilebilecek kadar b├╝y├╝r ve kimlik kazan─▒r. Herkesin ses organlar─▒n─▒n yap─▒s─▒n─▒n farkl─▒l─▒─č─▒ ├Âl├ž├╝s├╝nde farkl─▒ sesleri veya ses kimlikleri vard─▒r. Burada ├Ânce ses organlar─▒m─▒z─▒n istedi─čimiz sesi ├ž─▒karabilecek yetene─če ula┼čmas─▒n─▒ sa─člamal─▒y─▒z.

Ses organlar─▒n─▒n e─čitimi diksiyonun altyap─▒s─▒n─▒ olu┼čturur. Ses organlar─▒ e─čitimsiz oldu─čunda diksiyon ├žal─▒┼čmalar─▒n─▒n her a┼čamas─▒nda t─▒kan─▒kl─▒klar olu┼čacakt─▒r. diksiyon ├žal─▒┼čmalar─▒n─▒n kendisi de dolayl─▒ ┼čekilde ses organlar─▒n─▒n geli┼čimine yol a├žar. Ana ses organlar─▒n─▒ tek tek ele alal─▒m ve geli┼čtirilmeleri i├žin al─▒┼čt─▒rmalar yapal─▒m.

Dil
Dilimiz ├╝nl├╝leri hari├ž tutarsak di─čer t├╝m seslerin ├ž─▒kar─▒lmas─▒nda mutlaka kulland─▒─č─▒m─▒z ├ž├Âk ├Ânemli bir ses organ─▒m─▒zd─▒r. ÔÇťa,e,─▒,i,o,├Â,u,├╝ÔÇŁ den olu┼čan ├╝nl├╝lerin dilimiz sabit dururken seslendirilmeleri m├╝mk├╝nd├╝r. Sadece farkl─▒ ├╝nl├╝lerde ├žene ve a─č─▒z i├žinin ald─▒─č─▒ pozisyonun de─či┼čimine paralel olarak de─či┼čik pozisyonlar alabilir. Ancak dil ├Âzellikle baz─▒ seslerin ├ž─▒kar─▒lmas─▒nda en ├Ânemli fonksiyonlar─▒ icra eder.
Dil a─č─▒z i├žinde ├žok rahat hareket edebilmelidir. Dilin ├Ân alt di┼člerin k├Âk├╝ne, ├Ân alt di┼člerin ├╝st b├Âl├╝m├╝ne, ├Ân ├╝st di┼člerin k├Âk├╝ne, k─▒vr─▒larak ├╝st duda─ča dokunabilmesi gerekir. Dilin ucu rahatl─▒kla kas─▒labilmeli ve k─▒vr─▒labilmelidir. Dilin a─č─▒z i├žinde sa─č ├Ân ve arka y├Ânde, sa─č ve sol y├Ânde veya ucundan k─▒vr─▒larak geriye do─čru hareketi rahat olabilmelidir.
E─čer dilimizin kaslar─▒n─▒n dilimize rahat bir ┼čekilde hakim olmas─▒n─▒ sa─člayamazsak ├Âzellikle dilimizi kullanarak ├ž─▒kard─▒─č─▒m─▒z seslerin bozuk ├ž─▒kt─▒─č─▒n─▒ g├Âr├╝r├╝z. De─či┼čik milletlerin dillerindeki fonetik ├Âzellikler farkl─▒ dil yeteneklerini gerektirebilir. ├ľrne─čin Japonca ÔÇťtsuÔÇŁ sesi, ─░ngilizce ÔÇťtheÔÇŁ sesi, Arap├žaÔÇÖdaki ÔÇťpeltek zÔÇŁ T├╝rk├že foneti─činde bulunmaz. Bu sesleri ├ž─▒karabilmek i├žin de o milletlerin fonetikleri ├žer├ževesinde dilimizi geli┼čtirmemiz gerekir. E─čer dilimizin kullan─▒m─▒n─▒n genel anlamda geli┼čtirilmesini sa─člamay─▒ ba┼čar─▒rsak, bu yetene─čimiz yabanc─▒ dil ├Â─črenirken ÔÇťtelaffuz- pronounciationÔÇŁ sorununu ├žok kolay a┼čmam─▒z─▒ sa─člayacakt─▒r.
T├╝rk├žeÔÇÖde dil tembelli─činin en fazla olumsuz etkiledi─či sesler ┼čunlard─▒r: ÔÇťc, ├ž, d, j, l, n, r, s, ┼č, t, zÔÇŁ E─čer bu seslerden herhangi birini ├ž─▒karmakta g├╝├žl├╝k ├žekiyorsan─▒z veya seste bo─čukluk, olu┼čuyorsa dil egzersizleri ├╝zerinde yo─čunla┼čman─▒z gerekecektir.

ALI┼×TIRMA: D─░L─░ GEL─░┼×T─░RME ├çALI┼×MASI
A┼ča─č─▒daki al─▒┼čt─▒rmalar─▒ dilinizi y├Âneten a─č─▒z i├ži kaslar─▒n─▒z─▒ iyice yoracak kadar uzun s├╝re ve abart─▒l─▒ olarak tekrar ediniz.
-Dilinizi a─čz─▒n─▒zda sak─▒z ├ži─čner gibi h─▒zla ├ži─čneyiniz.
-Dilinizi a─čz─▒n─▒z─▒n i├žinde, ├ženelerinizin d─▒┼č─▒ndan, dudaklar─▒n─▒z─▒n alt─▒ndan dairesel hareketlerle h─▒zla dola┼čt─▒r─▒n─▒z.
-Dil ucunu ├Ân alt di┼člere dayand─▒rarak a─č─▒z i├žinde k├Âklerden ileri geri hareket ettiriniz.
-Dilinizi iyice d─▒┼čar─▒ ├ž─▒kar─▒n─▒z. ─░terek uzun s├╝re dayan─▒n─▒z.
-Dilinizi yuvarlat─▒p daraltt─▒─č─▒n─▒z dudaklar─▒n─▒z ve ├ženeleriniz aras─▒ndan i├žeri-d─▒┼čar─▒ hareket ettiriniz.
-Dilinizin ucunu ├Ân alt di┼člerinize dayand─▒r─▒n─▒z ve dilinizi k├Âk├╝nden i├žeri d─▒┼čar─▒ h─▒zla hareket ettiriniz.

Çene
G├╝zel konu┼čmada ├ženenin rol├╝ ├žok ├Ânemlidir. T├╝m dillerdeki t├╝m harfler ├ženenin kullan─▒m─▒yla seslendirilirler. Konu┼čma esnas─▒nda ├žene h─▒zla birbirinden farkl─▒ hareketleri ard arda ger├žekle┼čtirmek zorundad─▒r. ├çene a├ž─▒l─▒r, kapan─▒r, daral─▒r, geni┼čler. Alt ├žene ileri ve geri hareket eder. A─čz─▒m─▒z─▒n ├╝st b├Âlgesinde bulunan di┼člerin ba─čl─▒ oldu─ču kemik yap─▒s─▒ sabittir. dolays─▒yla t├╝m bu hareketler alt ├ženeyi y├Âneten kaslar taraf─▒ndan ger├žekle┼čtirilirler. Dikkat edelim: ÔÇť─▒─▒─▒ÔÇŁ sesini ├ž─▒kard─▒─č─▒m─▒zda ├žene geriye do─čru ├ž─▒kmaya zorlan─▒r. ÔÇťaaaÔÇŁ sesini ├ž─▒kard─▒─č─▒m─▒zda hizas─▒ndan a┼ča─č─▒ya do─čru a├ž─▒l─▒r. ÔÇť├ť├╝├╝ÔÇŁ sesini ├ž─▒kard─▒─č─▒m─▒zda ileriye do─čru ge├žmeye zorlan─▒r. ^neÔÇŁ dedi─činizde daral─▒p birden a├ž─▒l─▒r. ÔÇťSenÔÇŁ dedi─čimizde ├Ânce kapan─▒r, sonra a├ž─▒l─▒r ve sonra yine kapan─▒r. T├╝m bu son derece karma┼č─▒k ama ger├žekten karma┼č─▒k hareketleri inan─▒lmaz bir h─▒zla ger├žekle┼čtirir.
├çenemizin kullan─▒m─▒nda sorunlarla kar┼č─▒la┼čabiliriz. ├çene kaslar─▒ geli┼čtirilmemi┼č ve kondisyonsuz oldu─čunda de─či┼čik hareketleri d├╝zenli olarak ve sorunsuz ┼čekilde yapamay─▒z.
Bu durumda baz─▒ ├žene hareketleri kaybolur ve bu kaybolu┼č seste de kay─▒p olu┼čturur. Di─čer ├Ânemli sorun ÔÇť├žene darl─▒─č─▒ÔÇŁd─▒r. T├╝rkiye toplumunda yayg─▒n bir ├žene darl─▒─č─▒ oldu─ču s├Âylenmektedir. Dar ├žene a├ž─▒k ve yuvarlak sesleri bozuk seslendirir. ├ľrne─čin ÔÇťaaÔÇŁ, ÔÇť─▒─▒ÔÇŁ gibi anla┼č─▒labilir. ÔÇťOooÔÇŁ, ÔÇťuuuÔÇŁ gibi anla┼č─▒labilir. E─čer ├ženemizi yeterince sa─čl─▒kl─▒ kullanam─▒yorsak t├╝m seslerin ├ž─▒kar─▒lmas─▒nda sorunlar ya┼čayabiliriz.

ALI┼×TIRMA: ├çENE ├çALI┼×MASI
A┼ča─č─▒daki al─▒┼čt─▒rmalarla ├žene a├ž─▒kl─▒─č─▒n─▒ sa─člama ve ├ženemizin her hareketi rahatl─▒kla yapmas─▒n─▒ temin etme ama├žlanm─▒┼čt─▒r. T├╝m egzersizleri a┼č─▒r─▒ abart─▒ ile ger├žekle┼čtirmelisiniz.
a) Elinizi alt ├ženenize dayayarak ÔÇť├žak ├žakÔÇŁ diye ba─č─▒r─▒n. A┼ča─č─▒ya itilen ├ženenizin yukar─▒ya itilmesini sa─člay─▒n. B├Âylece ├ženenizi a┼ča─č─▒ya iten kaslar─▒n─▒z─▒n g├╝├žlenmesini sa─člay─▒n.
b) ─░ki elinizin i├žiyle yanak kemiklerinize masaj yap─▒n. Avu├žlar─▒n─▒z─▒ alt ├ženenize do─čru ├žekip ├ženenizi a├ž─▒n.
c) Yumruk yap─▒lm─▒┼č iki ellerinizle ├ženenizin alt─▒ndan bast─▒r─▒n. Alt ├ženenizi a├ž─▒n, ba┼č─▒n─▒z─▒ geri itin ve alt ├ženenizi kapat─▒n. Tekrar ├ženenizi a├ž─▒n ve ba┼č─▒n─▒z─▒ daha geriye itin. Tekrar yap─▒n.
d) ├çenenizi h─▒zla iyice a├ž─▒p kapat─▒n. H─▒zlan─▒n.
e) Çenenizi hızla ileri, geri hareket ettirin.
f) ├çenenizi dairesel hareketlerle h─▒zla d├Ând├╝r├╝n.

Dudak
Dudaklar─▒n kullan─▒lmamas─▒ durumunda baz─▒ seslerin ├ž─▒kar─▒lmas─▒ kesinlikle m├╝mk├╝n de─čildir. Dudak tembelli─či olan ki┼čiler ├Âzellikle dudaklar─▒n kullan─▒m─▒yla seslendirilen seslerde sorun ya┼čarlar. T├╝rk├žeÔÇÖde a─č─▒rl─▒kl─▒ olarak duda─č─▒n kullan─▒m─▒na dayand─▒r─▒lan sesler ┼čunlard─▒r: ÔÇťb, f, m, o, ├Â, p, u, ├╝, v,ÔÇŁ Bu seslerde bulan─▒kl─▒k veya anla┼č─▒lma g├╝├žl├╝ olu┼čturan bir konu┼čma bi├žimine sahipseniz bunun mutlaka dudak tembelli─činden kaynakland─▒─č─▒n─▒ d├╝┼č├╝nebilirsiniz. Bununla birlikte dudaklar di─čer seslerde de belli pozisyonlar al─▒rlar. Bu y├Ân├╝yle ├Ârne─čin ÔÇť─▒, i,ÔÇŁ gibi sesleri ├ž─▒kar─▒rken duda─č─▒n katk─▒s─▒ dikkate al─▒nmal─▒d─▒r. Bu sesler dudak olmaks─▒z─▒n da seslendirilebilirler ama istenen kalitede seslendirilmeleri m├╝mk├╝n olmaz. dudak egzersizleriyle dudak kaslar─▒m─▒z─▒n istenen her hareketi dudaklar─▒m─▒za rahatl─▒kla yapt─▒rmas─▒n─▒ sa─člamam─▒z gerekiyor
.
ALI┼×TIRMA: DUDAK ├çALI┼×MASI
a) Nefesinizi a─čz─▒n─▒zdan kuvvetle verirken ÔÇťpoffffÔÇŁ deyin. Hava dudaklar─▒n─▒z─▒ bas─▒n├žla itsin. Bas─▒nc─▒n dudak kaslar─▒n─▒z─▒ ┼čiddetli zorlamas─▒ sa─člay─▒n.
b) S─▒k─▒ s─▒k─▒ kapal─▒ ve di┼člerinize yak─▒n -├ženeniz kapal─▒ya yak─▒n- tuttu─čunuz dudaklar─▒n─▒zdan ├╝fledi─činiz havan─▒n dudaklar─▒n─▒z─▒ kuvvetle ├╝f├╝rerek ├ž─▒kmas─▒n─▒ sa─člay─▒n.
c) Dudaklar─▒n─▒z─▒ kapat─▒p ileri uzat─▒n ve dairesel hareketlerle h─▒zla d├Ând├╝r├╝n. A┼ča─č─▒ yukar─▒, sa─ča sola hareket ettirin.
d) ├çenenizi kapat─▒n ve h─▒zla ÔÇťm─▒, mu, m─▒, muÔÇŁ deyin. Ard─▒ndan ayn─▒ ┼čekilde ┼ču sesleri tekrar edin: ÔÇťfe, veÔÇŁ, ÔÇťpe, beÔÇŁ, ÔÇťu, ├╝ÔÇŁ, ÔÇťo, ├ÂÔÇŁ. Abart─▒ yapman─▒z ve dudak kaslar─▒n─▒z─▒ yoruncaya kadar ├žal─▒┼čmay─▒ s├╝rd├╝rmeniz ├Ânemlidir.
e) Bir kalemi yatay olarak dudaklar─▒n─▒zda tutup ÔÇťBenim memleketim. Bir ben vard─▒r bende benden i├žeriÔÇŁ deyin. Dudaklar─▒n─▒z iyice yoruldu─čunda dudaklar─▒n─▒z─▒ gev┼četin ve kapal─▒ tutarak havay─▒ d─▒┼čar─▒ itin. Hava p├╝f├╝rdeyerek, dudaklar─▒n─▒z─▒ titre┼čtirerek d─▒┼čar─▒ ├ž─▒ks─▒n.

Engellilerde dil konu┼čma e─čitimi

dil konu┼čma egitim

dil konu┼čma egitim

D─░L ├ľ─×RENME
Di─čer insanlarla ileti┼čim kurma ihtiyac─▒ , insan─▒n en temel ihtiya├žlar─▒ndan biridir. Her anne-baba ileti┼čimin ├žocu─ču i├žin ne kadar ├Ânemli oldu─čunu bilir. ├ľz├╝rl├╝ ├žocuk i├žin, ihtiya├žlar─▒n─▒ ve isteklerini dile getirme becerisi kazanmas─▒ yard─▒m gerektirir ve bir├žok kap─▒ a├žar. Bu beceri ├žocu─ča, ├ževresini kontrol etme ve bu ├ževreden ÔÇť├Â─črenmekÔÇŁ f─▒rsat─▒n─▒ verir.
├ľneminin bilinmesine ra─čmen, e─čitimcilerin ileti┼čim becerilerini ├Â─črenme yollar─▒ bulmalar─▒ di─čer beceri alanlar─▒na k─▒yasla daha yava┼č oldu. Sebebi a├ž─▒k; ├žocu─čun elinden tutarak ona ka┼č─▒k tutmay─▒ veya yuvarlak ├žizmeyi ├Â─čretebilirsiniz, fakat ona konu┼čmas─▒ i├žin fiziksel olarak yard─▒m edemezsiniz. Baz─▒ yap─▒land─▒r─▒lm─▒┼č davran─▒┼č teknikleri, ├žocuklara ders saatleri s├╝resince kelime s├Âyletebilmi┼č, fakat ├žocuklara g├╝nl├╝k ya┼čant─▒lar─▒nda etkin olarak ileti┼čim kurmay─▒ ├Â─čretememi┼čtir.
Son y─▒llarda ├žocu─čun ileti┼čime olan ihtiyac─▒ i├žin ├ževresindeki insan ve e┼čyalarla ili┼čkisini hesaba katan teknikler geli┼čtirildi. Bug├╝n biliyoruz ki, dil ├Â─črenimi hayat─▒n ilk haftalar─▒ndan ba┼člayarak g├╝nl├╝k hayat─▒n bir par├žas─▒ olmal─▒. ─░leti┼čimin ne oldu─ču konusunda bilin├žli, ├žocu─čun ├Ân├╝ndeki basamaklar i├žin haz─▒r olan anne ve babalar─▒n ├žocu─čun dil kazan─▒m─▒nda ├žok fazla ├Ânemi oldu─čunu biliyoruz. E─čitimciler bu anlay─▒┼ča, bebekleriyle ileti┼čim halinde olan anne babalar─▒ g├Âzleyerek geldiler.

D─░L ├ľ─×RENME VE ├ľ─×RETME NEY─░ KAPSAR ?

Dil (veya ileti┼čim) sadece konu┼čmaktan daha ├žok ┼čey kapsar. Konu┼čamayan ama ├žok etkin bir ileti┼čim sa─člayan bir├žok insan vard─▒r (├ľrne─čin i┼čaret diliyle). Ayn─▒ zamanda konu┼čabilen ama ileti┼čim kuramayan insanlar da vard─▒r.

Konu┼čmayla birlikte dil;
* Dinleme ve anlama.
* Di─čer ki┼čilerin dillerine cevap verme.
* ─░leti┼čim i├žinde ÔÇťs─▒raÔÇŁ ile konu┼čmay─▒ da i├žerir.

Bu beceriler, konu┼čmak i├žin daha zaman─▒ olan bebekler i├žin de ge├žerlidir. Dil geli┼čtik├že ├žocuklar ┼čunlar─▒ kazan─▒rlar :
* T├╝rl├╝ ihtiya├žlar─▒n kar┼č─▒lanmas─▒ (sosyal, duygusal ve maddi).
* Ba┼čta i┼čaretler sonra s├Âzc├╝kler ve daha sonra s├Âzc├╝klerin birle┼čmesiyle, de─či┼čik anlamlar ifade etme yetene─či.
* Dil bilgisi formlar─▒n─▒ kullanmak yoluyla, daha detayl─▒ anlamlar ifade etme becerisi, d├╝zg├╝n s├Âzc├╝k s─▒ras─▒ (├žo─čullar, zamanlar gibi).
* T├╝rl├╝ sesler ├ž─▒karma becerisi.
* Bir konu┼čmay─▒ ba┼člatabilme ve izleyebilme becerisi.
Bu beceriler dinleme, anlama, cevap verme ve s─▒ra alma gibi yukar─▒da ad─▒ ge├žen yetenekleri i├žerir.
Belki b├╝t├╝n bunlar biraz karma┼č─▒k g├Âz├╝k├╝yor. Asl─▒nda karma┼č─▒k da…├çocuklar ├žo─ču dilin karma┼č─▒kl─▒─č─▒n─▒ ├ž├Âzebiliyorlar; ama bu otomatik olarak halledilmiyor. ├ľnemli olan ÔÇťplanlamakt─▒rÔÇŁ. Ama├žlar─▒n se├žimi ve hangi tekniklerin kullan─▒laca─č─▒n─▒ planlamak vaktinizin ├žo─čunu alacakt─▒r.

ÇOCUKTAN CEVAP BEKLEYİN

├çocuk, y├╝z├╝n├╝ze bakmay─▒ ├Â─črenen bir bebek de olsa, c├╝mle kuran okul ├Âncesi bir ├žocuk da olsa, tav─▒rlar─▒n─▒zla, her zaman onun cevap verece─čini umdu─čunuzu g├Âsterin, ona zaman tan─▒y─▒n. E─čer dikkati ba┼čka yerlerde de─čilse, cevap vermesini ÔÇťbekleyinÔÇŁ.
Ona ileti┼čimi ba┼člatma f─▒rsat─▒ ve zaman─▒ da verin. E─čer her zaman siz konu┼čuyor, insiyatifi her zaman siz al─▒yorsan─▒z, ├žocuk ileti┼čim s├╝recindeki rol├╝n├╝ ke┼čfetme f─▒rsat─▒ bulamayacakt─▒r.
├çocukla konu┼čmak ├žok ├Ânemlidir; fakat ├žocuk bak─▒p dinliyorsa bile iki y├Ânl├╝ bir ileti┼čime kat─▒l─▒rcas─▒na konu┼čun. Cevaplar─▒ sezmek anlamak i├žin susun, bekleyin. Ona zaman tan─▒y─▒n, size kat─▒laca─č─▒n─▒ umun; kat─▒lacakt─▒r.

├çOCU─×U ─░LG─░LEND─░REN ┼×EYLER HAKKINDA KONU┼×UN

Canl─▒ bir bebekle a┼ča─č─▒ yukar─▒ her┼čey hakk─▒nda konu┼čabilirsiniz. Cevap vermeyen, sessiz bir bebekle konu┼čmay─▒ zor bulan anne babalar vard─▒r. ÔÇťSizinÔÇŁ ne yapt─▒─č─▒n─▒zla ilgili konu┼čmak iyi bir ba┼člang─▒├žt─▒r; ├ž├╝nk├╝ her┼čeye ra─čmen siz en ├Ânde gelen ilgi kayna─č─▒s─▒n─▒z.
├çocuk dikkatini objelere ve etraf─▒nda geli┼čen hareketlere vermeye ba┼člad─▒─č─▒nda, ipu├žlar─▒n─▒ onun oyuncak se├žiminden ve neye g├╝l├╝msedi─činden al─▒n. Daha aktif ve oyuncu oldu─čunda, se├žebildi─činiz konular artacakt─▒r. Tercihleri ne ile ilgili konu┼čmak istedi─čini g├Âsterecektir. Konu┼čmuyorsa ona sevdi─či ┼čeylerin isimlerini ├Â─čretin. Sevdi─či ┼čeyler kelime ├Â─črenmek i├žin harika bir kaynak sa─člar. Kendinizi isimler hakk─▒nda konu┼čma ile s─▒n─▒rlamay─▒n. Hareketler, renkler ve sesler hakk─▒nda da konu┼čun.

AKT─░F ├çOCU─×A D─░KKAT─░N─░ YO─×UNLA┼×TIRMASINDA YARDIMCI OLMAK

K├╝├ž├╝k ├žocu─čun dikkati, bir ┼čeyden ba┼čka bir ┼čeye kolayca kayabilir. Sadece onun dikkat etti─či ┼čeyleri izlerseniz, ├Â─črenmesi gereken ┼čeylerin anlamlar─▒na dikkatini toplamas─▒ g├╝├ž olur. Di─čer yandan dil ├Â─čretimi i├žin dikkatini ├žekmek istiyorsunuzdur. Bu problemi, ├žocukla oynamaya ay─▒rd─▒─č─▒n─▒z zaman─▒, s─▒n─▒rl─▒ say─▒da oyuncak ve aktiviteleri bulundu─ču, daha ├Ânceden haz─▒rlad─▒─č─▒n─▒z bir ortamda ge├žirmekle ├ž├Âzebilirsiniz. Onun sevdi─čini bildi─činiz oyuncak ve aktiviteleri se├žin ama dikkat da─č─▒t─▒c─▒ ┼čeyleri uzak tutun. Ayn─▒ amaca ├že┼čitli yollardan ula┼čabilirsiniz. Diyelim ki ÔÇťtopÔÇŁ kelimesini ├Â─črenmesini istiyorsunuz, bah├žede ├že┼čitli renkte toplar─▒ koydu─čunuz bir kutu ile oturabilirsiniz. Bu toplar─▒, yuvarlayarak, atarak, sakla bul oynayarak kullanabilirsiniz. ├çocuk hangi topu se├žece─čine ve bununla nas─▒l oynayaca─č─▒na kendi karar verebilir; ama ayn─▒ zamanda siz, onun dikkatini, amac─▒n─▒za y├Ânelik tutmay─▒ ba┼čar─▒rs─▒n─▒z.

DO─×AL B─░R CESARETLEND─░RME D─░L─░ KULLANIN

ÔÇť─░yi ├žocukÔÇŁ veya ÔÇťiyi konu┼čmaÔÇŁ gibi ifadelerden ka├ž─▒n─▒n. Biz konu┼čurken kimse bize b├Âyle ┼čeyler s├Âylemez. Bunun yerine ├žocu─ča onu anlad─▒─č─▒n─▒z─▒ ve kabul ederek cevap verin. E─čer size, ├žok rastlan─▒r bir ileti┼čim yolu olarak, oyunca─č─▒n─▒ uzat─▒rsa, al─▒n ve onunla oynay─▒n. Sizden bir ┼čey istedi─činde e─čer bu verebilece─činiz bir ┼čeyse, ona verin; ama veremeyece─činiz bir ┼čeyse, en az─▒ndan anlad─▒─č─▒n─▒z─▒ g├Âsterin.

KONU┼×AB─░LEN ├çOCUK ─░├ç─░N

Yukar─▒da anlat─▒lan alanlar, konu┼čmay─▒ ├Â─črenen ├žocuk i├žin ├Ânemini s├╝rd├╝r├╝r. Yeni kelimeler ├Â─črenmede taklit ├žok ├Ânemli bir yoldur. ├çocuk yava┼č yava┼č istek ve ihtiya├žlar─▒n─▒ belirtmek i├žin, kelimeleri kullanmay─▒ ├Â─črenir.
Bu a┼čamada ayr─▒ca ┼ču alanlar ├Ânem kazan─▒r :

DE─×─░┼×─░K T├ťRDE ANLAMLARI ─░FADE ETMEK

├çocuk, geni┼č bir kelime bilgisinden daha ├žok ┼čeye ihtiya├ž duyar. Tabi ki bir├žok kelime ├Â─črenmesini isteriz; fakat ├Â─črendiklerinin ona de─či┼čik ┼čeyler hakk─▒nda konu┼čma f─▒rsat─▒ vermesi gerekir. ├ľrne─čin, bir ├žocuk 50 kelime biliyor olabilir, ama bu kelimeler sadece obje isimleriyle (araba, top gibi), bu objelerin ne yapt─▒klar─▒ hakk─▒nda konu┼čamayacakt─▒r, veya neye benzediklerini s├Âyleyemeyecektir.

D─░LB─░LG─░S─░ KALIPLARINI KULLANMAK

├çocuk, bir noktaya kadar dilbigisi a├ž─▒s─▒ndan do─čru olmasada , kendini ifade edebilir. Yani, bir s├╝re dilbilgisi hatalar─▒ ├╝zerinde durman─▒za gerek yok; fakat ileride daha ince ayr─▒nt─▒lar ├╝zerinde konu┼čaca─č─▒ zaman, bu kurallar─▒ ├Â─črenmek zorunda kalacakt─▒r.

A─×IZ HAREKETLER─░ VE S├ľZC├ťKLER─░ TELAFFUZ ETMEK

Bu alan, di─čer ileti┼čim becerilerini ├Â─črenmi┼č olsalar bile bir├žok ├Âz├╝rl├╝ ├žocuk i├žin g├╝├žl├╝k yarat─▒r.

KONU┼×MAYI BA┼×LATMAK VE DEVAM ETT─░RMEK

Olgunla┼čm─▒┼č bir konu┼čma becerisi, konu┼čma ba┼člatma ve di─čer ki┼čilerin konu┼čtuklar─▒na cevap verme aras─▒nda bir denge i├žerir. S─▒ra alma becerileri iyi geli┼čmi┼č ├žocuklar, bu dengeyi ├Âzel bir e─čitim almadan ba┼čar─▒rlar; fakat bazen b├Âyle bir denge do─čal olarak geli┼čmez. Baz─▒ ├žocuklar vard─▒r, ilgilerini ├žeken konular hakk─▒nda uzun s├╝re gevezelik edebilirler; ama di─čer insanlar─▒n s├Âylediklerine dikkat etmezler, dinlemezler. Ayr─▒ca sadece onlarla konu┼čuldu─čunda konu┼čan ve ├žok nadir olarak kendi ba┼člar─▒na konu┼čma ba┼člatan ├žocuklar da vard─▒r. ─░ki u├ž da etkin bir ileti┼čime izin vermez. Bu vakalarda bir denge bulmay─▒ ├Â─čretmek ├Ânemli bir aland─▒r.

D─░L ├ľ─×RETMEK ─░├ç─░N TEMEL PRENS─░PLER

* ├çocu─ča, cevap vermek i├žin s├╝re tan─▒y─▒n, dinleyin, bekleyin,
* ├çocukla onu ilgilendiren ┼čeyler hakk─▒nda konu┼čun,
* Planlanm─▒┼č aktiviteler e┼čli─činde, ├žocu─čun dikkatini belli ama├žlara y├Âneltin,
* ├çocu─ču do─čal bir bi├žimde te┼čvik edin.

NASIL ├ľ─×RETMEL─░ ?

ÔÇťNe ├Â─čretmeli?ÔÇŁ listesi size ├žok uzun geliyorsa, bu becerilerin ayn─▒ anda ├Â─čretebilece─čini bilmek, tam olarak neyi ama├žlad─▒─č─▒n─▒z─▒ akl─▒n─▒zdan ├ž─▒karmad─▒─č─▒n─▒z s├╝rece sizi rahatlatacakt─▒r. Dahas─▒, dil ├Â─čretmenin b├╝y├╝k bir k─▒sm─▒, g├╝nl├╝k aktivitelerin bir par├žas─▒d─▒r ve ├Âyle olmal─▒d─▒r. Bu ├žocukla oynanan oyunlar─▒n ve ona verilen bak─▒m─▒n do─čal bir uzant─▒s─▒ olmal─▒d─▒r. ├çocu─čun geli┼čiminin baz─▒ d├Ânemlerinde, belli ama├žlara ve aktivitelere y├Ânelip, bunlara ayr─▒ bir ├Ânem vermek gerekir.

NE ├ľ─×RET─░LECEK ?

HEN├ťZ KONU┼×MAYAN ├çOCUK

* Dinleme ve oyun becerileri : Bebekler kelimeleri kullanabilmeden ├žok ├Ânce, konu┼čmalara kat─▒labilirler. Bunu yapmak i├žin, di─čer ki┼čilerin ne yapt─▒─č─▒na dikkat etmeli ve oyundaki objelere dikkat etmeliler. Bebekler b├╝y├╝d├╝k├že ├ževrelerini tan─▒mak i├žin oyun becerilerini kullan─▒r ve b├Âylece ileti┼čim kurmak istedikleri ┼čeyleri ke┼čfederler.

*S─▒ra almak : ─░leti┼čim iki y├Ânl├╝ bir s├╝re├žtir ve konu┼čmayla birlikte, dinleme ve beklemeyi de i├žerir. Bebeklik ├ža─č─▒, sesler, hareketler veya basit oyunlar ile ÔÇťs─▒ra almay─▒ÔÇŁ ├Â─črenmek i├žin ideal ├ža─čd─▒r. Konu┼čamayan daha b├╝y├╝k ├žocuklar da ÔÇťs─▒ra almaÔÇŁ ├žal─▒┼čmalar─▒ndan yararlanabilirler.

* Taklit etmek : Taklit, yeni sesler ├Â─črenmede b├╝y├╝k rol oynar (ileride kelime ├╝retmede kullan─▒lacak olan sesler). Bebeklerin pek ├žo─ču taklit etmekten ho┼član─▒rlar. Birka├ž g├╝nl├╝k bebeklerin bile, annelerinin y├╝z ifadelerini taklit ettikleri g├Âzlemlenmi┼čtir. Taklit sadece seslerle k─▒s─▒tlanmamal─▒d─▒r, hareketler de taklit edilebilir.

* Sesleri ve jestleri de─či┼čik ama├žlarla kullanmak : ├çocuklar, ├ž─▒kard─▒klar─▒ seslerin ve yapt─▒klar─▒ hareketlerin, ├ževrelerindeki insanlar─▒n hareketlerini etkiledi─čini ve bulunduklar─▒ ortam─▒ kontrol etti─čini ├Â─črenmelidirler. Sesler ve jestler istenmeyen bir yiyece─či, oyunca─č─▒ reddetmek i├žin yard─▒m istemek i├žin veya ÔÇťmerhabaÔÇŁ demek i├žin kullan─▒labilir.

*Anlamak : Hen├╝z konu┼čamayan ├žocuklar ki┼čileri, objeleri, olaylar─▒ betimleyen kelimeleri anlamay─▒ ├Â─črenebilirler.
├çocu─čun ├Âz├╝r├╝, ileti┼čim becerilerini ├Â─črenmesini engelliyorsa, anne-baban─▒n ve e─čitmenin, bu konuda daha duyarl─▒ olmas─▒ gerekir. ├ľzellikle, ├žocu─čun ileti┼čimine y├Ânlendirecek oyun ├že┼čitlerinden ve bu t├╝r durumlardan haberdar olmalar─▒ gerekir. Kendi konu┼čmalar─▒n─▒n, dinleme ve cevap vermelerinin, ├žocu─čun dil ├Â─črenmesinde ne kadar ├Ânemli oldu─čunu g├Âz ├Ân├╝nde bulundurmal─▒d─▒r. Ak─▒lda tutacak ve d├╝┼č├╝necek ├žok ┼čey var gibi g├Âz├╝k├╝yor ama MacquarieÔÇÖde ├žal─▒┼čan anne babalar, b├╝t├╝n bu d├╝┼č├╝nce tarz─▒n─▒n do─čal gelmeye ba┼člad─▒─č─▒n─▒ s├Âyl├╝yorlar. Dil ├Â─čretme teknikleri, anne babalar─▒n ├žocuklar─▒yla ileti┼čim kuru┼č ┼čekilleri ├╝zerine kuruludur. Bu konuda okuyacaklar─▒n─▒z asl─▒nda bize yabanc─▒ olmayan, sa─čduyuyla bulunabilecek ┼čeyler.

BU ├çOCUK KONU┼×MAYI ├ľ─×RENEB─░L─░R M─░ ?

A─č─▒r derecede ├Âz├╝rl├╝ ├žocuklar dahil, ├žocuklar─▒n bir├žo─ču konu┼čmay─▒ ├Â─črenebilir. ├ľ─črenilmedi─či nadir vakalarda , konu┼čman─▒n yerine i┼čaret dili ├Â─čretilebilir.
├çocuk daha k├╝├ž├╝kse (bebekse) hareket veya i┼čaret dilinde mi daha rahat olaca─č─▒na karar vermek i├žin ├žok zaman─▒n─▒z var demektir. 2. konuda sunulan erken dil ├Â─črenimi yakla┼č─▒m─▒ size yard─▒mc─▒ olacakt─▒r.

Konu┼čma nas─▒l ├Â─črenilir

NASIL ├ľ─×RETMEL─░ ?

ÔÇťNe ├Â─čretmeli?ÔÇŁ listesi size ├žok uzun geliyorsa, bu becerilerin ayn─▒ anda ├Â─čretebilece─čini bilmek, tam olarak neyi ama├žlad─▒─č─▒n─▒z─▒ akl─▒n─▒zdan ├ž─▒karmad─▒─č─▒n─▒z s├╝rece sizi rahatlatacakt─▒r. Dahas─▒, dil ├Â─čretmenin b├╝y├╝k bir k─▒sm─▒, g├╝nl├╝k aktivitelerin bir par├žas─▒d─▒r ve ├Âyle olmal─▒d─▒r. Bu ├žocukla oynanan oyunlar─▒n ve ona verilen bak─▒m─▒n do─čal bir uzant─▒s─▒ olmal─▒d─▒r. ├çocu─čun geli┼čiminin baz─▒ d├Ânemlerinde, belli ama├žlara ve aktivitelere y├Ânelip, bunlara ayr─▒ bir ├Ânem vermek gerekir.

NE ├ľ─×RET─░LECEK ?

HEN├ťZ KONU┼×MAYAN ├çOCUK

* Dinleme ve oyun becerileri : Bebekler kelimeleri kullanabilmeden ├žok ├Ânce, konu┼čmalara kat─▒labilirler. Bunu yapmak i├žin, di─čer ki┼čilerin ne yapt─▒─č─▒na dikkat etmeli ve oyundaki objelere dikkat etmeliler. Bebekler b├╝y├╝d├╝k├že ├ževrelerini tan─▒mak i├žin oyun becerilerini kullan─▒r ve b├Âylece ileti┼čim kurmak istedikleri ┼čeyleri ke┼čfederler.

*S─▒ra almak : ─░leti┼čim iki y├Ânl├╝ bir s├╝re├žtir ve konu┼čmayla birlikte, dinleme ve beklemeyi de i├žerir. Bebeklik ├ža─č─▒, sesler, hareketler veya basit oyunlar ile ÔÇťs─▒ra almay─▒ÔÇŁ ├Â─črenmek i├žin ideal ├ža─čd─▒r. Konu┼čamayan daha b├╝y├╝k ├žocuklar da ÔÇťs─▒ra almaÔÇŁ ├žal─▒┼čmalar─▒ndan yararlanabilirler.

* Taklit etmek : Taklit, yeni sesler ├Â─črenmede b├╝y├╝k rol oynar (ileride kelime ├╝retmede kullan─▒lacak olan sesler). Bebeklerin pek ├žo─ču taklit etmekten ho┼član─▒rlar. Birka├ž g├╝nl├╝k bebeklerin bile, annelerinin y├╝z ifadelerini taklit ettikleri g├Âzlemlenmi┼čtir. Taklit sadece seslerle k─▒s─▒tlanmamal─▒d─▒r, hareketler de taklit edilebilir.

* Sesleri ve jestleri de─či┼čik ama├žlarla kullanmak : ├çocuklar, ├ž─▒kard─▒klar─▒ seslerin ve yapt─▒klar─▒ hareketlerin, ├ževrelerindeki insanlar─▒n hareketlerini etkiledi─čini ve bulunduklar─▒ ortam─▒ kontrol etti─čini ├Â─črenmelidirler. Sesler ve jestler istenmeyen bir yiyece─či, oyunca─č─▒ reddetmek i├žin yard─▒m istemek i├žin veya ÔÇťmerhabaÔÇŁ demek i├žin kullan─▒labilir.

*Anlamak : Hen├╝z konu┼čamayan ├žocuklar ki┼čileri, objeleri, olaylar─▒ betimleyen kelimeleri anlamay─▒ ├Â─črenebilirler.
├çocu─čun ├Âz├╝r├╝, ileti┼čim becerilerini ├Â─črenmesini engelliyorsa, anne-baban─▒n ve e─čitmenin, bu konuda daha duyarl─▒ olmas─▒ gerekir. ├ľzellikle, ├žocu─čun ileti┼čimine y├Ânlendirecek oyun ├že┼čitlerinden ve bu t├╝r durumlardan haberdar olmalar─▒ gerekir. Kendi konu┼čmalar─▒n─▒n, dinleme ve cevap vermelerinin, ├žocu─čun dil ├Â─črenmesinde ne kadar ├Ânemli oldu─čunu g├Âz ├Ân├╝nde bulundurmal─▒d─▒r. Ak─▒lda tutacak ve d├╝┼č├╝necek ├žok ┼čey var gibi g├Âz├╝k├╝yor ama MacquarieÔÇÖde ├žal─▒┼čan anne babalar, b├╝t├╝n bu d├╝┼č├╝nce tarz─▒n─▒n do─čal gelmeye ba┼člad─▒─č─▒n─▒ s├Âyl├╝yorlar. Dil ├Â─čretme teknikleri, anne babalar─▒n ├žocuklar─▒yla ileti┼čim kuru┼č ┼čekilleri ├╝zerine kuruludur. Bu konuda okuyacaklar─▒n─▒z asl─▒nda bize yabanc─▒ olmayan, sa─čduyuyla bulunabilecek ┼čeyler.

BU ├çOCUK KONU┼×MAYI ├ľ─×RENEB─░L─░R M─░ ?

A─č─▒r derecede ├Âz├╝rl├╝ ├žocuklar dahil, ├žocuklar─▒n bir├žo─ču konu┼čmay─▒ ├Â─črenebilir. ├ľ─črenilmedi─či nadir vakalarda , konu┼čman─▒n yerine i┼čaret dili ├Â─čretilebilir.
├çocuk daha k├╝├ž├╝kse (bebekse) hareket veya i┼čaret dilinde mi daha rahat olaca─č─▒na karar vermek i├žin ├žok zaman─▒n─▒z var demektir. 2. konuda sunulan erken dil ├Â─črenimi yakla┼č─▒m─▒ size yard─▒mc─▒ olacakt─▒r.