Tag: hiperaktivite

Dikkat Eksikli─či ve Hiperaktivite Yap─▒lan Ara┼čt─▒rmalar

Linkten ─░ndirebilirsiniz.

Faydal─▒ Olmas─▒ Dile─či ─░le

D─░KKAT ─░ND─░R

Dikkat Eksikli─či ve Hiperaktivite Bozuklu─ču

dikkat eksikli─či ve hiperaktivite sorunu

dikkat eksikli─či ve hiperaktivite sorunu

Dikkat Eksikli─či ve Hiperaktivite Bozuklu─ču

├çocukta 7 ya┼č─▒ndan ├Ânce ba┼člayan, en az iki ortamda (ev, okul) 6 ay s├╝reyle ya┼č─▒na ve geli┼čim seviyesine uygun olmayan dikkat eksikli─či, a┼č─▒r─▒ hareketlilik, hiperaktivite ve d├╝rt├╝sellik belirtileriyle g├Âr├╝len bozuklu─ča denir.

 

Dikkat Eksikli─či ve Hiperaktivite Bozuklu─ču g├Âsteren bireylerde ├Â─črenme , davran─▒┼č vb. problemler g├Âr├╝lebilmektedir.

 

DSM IV Dikkat Eksikli─či ve Hiperaktivite/ A┼č─▒r─▒

Hareketlilik Bozuklu─čunun Tan─▒ ├ľl├ž├╝tleri:

a) Dikkatsizlik

1. ├ço─ču zaman dikkatini ayr─▒nt─▒lara veremez ya da okul ├Âdevlerinde, i┼člerinde ya da di─čer etkinliklerinde dikkatsizce hatalar yapar,

2. ├ço─ču zaman ├╝zerine ald─▒─č─▒ g├Ârevlerde ya da oynad─▒─č─▒ etkinliklerde dikkati da─č─▒l─▒r,

3. Do─črudan kendisine konu┼čuldu─čunda ├žo─ču zaman dinlemiyormu┼č gibi g├Âr├╝n├╝r,

4. ├ço─ču zaman y├Ânergeleri izlemez ve okul ├Âdevlerini, ufak tefek i┼čleri ya da i┼č yerindeki g├Ârevlerini tamamlayamaz (kar┼č─▒t olma bozuklu─čuna ya da y├Ânergeleri anlayamamaya ba─čl─▒ de─čildir),

5. ├ço─ču zaman ├╝zerine ald─▒─č─▒ g├Ârevleri ve etkinlikleri d├╝zenlemekte zorluk ├žeker,

6. ├ço─ču zaman s├╝rekli zihinsel ├žabay─▒ gerektiren g├Ârevlerden ka├ž─▒n─▒r, bunlar─▒ sevmez ya da bunlarda yer almaya kar┼č─▒ isteksizdir,

7. ├ço─ču zaman ├╝zerine ald─▒─č─▒ g├Ârevler ya da etkinlikler i├žin gerekli olan ┼čeyleri kaybeder (├Ârn. Oyuncaklar, okul ├Âdevleri, kalemler, kitaplar ya da ara├ž-gere├žler),

8. ├ço─ču zaman dikkati d─▒┼č uyaranlara kolayl─▒kla da─č─▒l─▒r,

9. G├╝nl├╝k etkinliklerinde ├žo─ču zaman unutkand─▒r.

 

 

b) Hiperaktivite/ A┼č─▒r─▒ hareketlilik

1. ├ço─ču zaman elleri, ayaklar─▒ k─▒p─▒r k─▒p─▒rd─▒r ya da oturdu─ču yerde k─▒p─▒rdan─▒p durur,

2. ├ço─ču zaman s─▒n─▒fta ya da oturmas─▒ beklenen di─čer durumlarda oturdu─ču yerden kalkar,

3. ├ço─ču zaman uygunsuz olan durumlarda ko┼ču┼čturup durur ya da t─▒rman─▒r (ergenlerde ya da eri┼čkinlerde ├Âznel huzursuzluk duygular─▒ ile s─▒n─▒rl─▒ olabilir),

4. ├ço─ču zaman, sakin bir bi├žimde, bo┼č zamanlar─▒ ge├žirme etkinliklerine kat─▒lma ya da oyun oynama zorlu─ču vard─▒r,

5. ├ço─ču zaman hareket halindedir ya da bir motor taraf─▒ndan s├╝r├╝l├╝yormu┼č gibi davran─▒r,

 

c) D├╝rt├╝sellik/ Atakl─▒k

1. ├ço─ču zaman sorulan sorunun tamamlanmas─▒n─▒ beklemeden cevab─▒n─▒ verir,

2. ├ço─ču zaman s─▒ras─▒n─▒ bekleme g├╝├žl├╝─č├╝ vard─▒r,

3. ├ço─ču zaman ba┼čkalar─▒n─▒n s├Âz├╝n├╝ keser ya da yapt─▒klar─▒n─▒n aras─▒na girer.

(hiperaktivite-atakl─▒k belirtilerinden alt─▒s─▒ ya da daha fazlas─▒n─▒, en az alt─▒ ayd─▒r uyumsuzluk yaratacak ve geli┼čim d├╝zeyine uygun olmayan ┼čekilde g├Âstermesi gerekir)

├çocukta yukar─▒da yer alan tan─▒ ├Âl├ž├╝tlerinin yan─▒ s─▒ra; temel belirtilerin 7 ya┼č─▒ndan ├Ânce ba┼člamas─▒, en az iki ortamda g├Âr├╝lmesi, (okul ve evde) ve 6 ay boyunca da devam ediyor olmas─▒ Yayg─▒n geli┼čimsel bozukluk, zihinsel ve geli┼čimsel yetersizlik ve di─čer psikolojik bozukluklar─▒n ve i┼čitme ve g├Ârme yetersizliklerin olmamas─▒ gerekmektedir.
Bireylerde okul ├Âncesi d├Ânemden itibaren g├Âr├╝lmeye ba┼člayan DEHBÔÇÖnin, tan─▒s─▒n─▒ kesinle┼čtirecek bir test bulunmamaktad─▒r. Bu nedenle DEHBÔÇÖnin tan─▒s─▒n─▒n konulmas─▒ ├žok y├Ânl├╝ de─čerlendirmeyi ve farkl─▒ bilgi kaynaklar─▒n─▒n i┼č birli─čini gerekmektedir. Klinisyenin tan─▒ ara├žlar─▒, ana baba ├žocuk g├Âr├╝┼čmesi, ana baba ├žocuk g├Âzlemi, ebeveyn ve ├Â─čretmen davran─▒┼č dereceleme ├Âl├žekleri, fiziksel ve n├Ârolojik muayene, bili┼čsel testler, i┼čitme ve g├Ârme testi gibi yakla┼č─▒mlard─▒r. ├çocuk-ergen ruh sa─čl─▒─č─▒ ve hastal─▒klar─▒ kliniklerinde DEHB tan─▒s─▒, mevcut belirtilerin ya┼č ve zihinsel d├╝zeye g├Âre de─čerlendirilip ├žocuk psikiyatristleri ve klinik psikologlar taraf─▒ndan DSM-IV tan─▒ ├Âl├ž├╝tlerine g├Âre konulmaktad─▒r.

 

├ľzellikleri:

 

Bili┼čsel Geli┼čim ├ľzellikleri:

Zekalar─▒ normal ya da normalin ├╝st├╝nde olmas─▒na ra─čmen dikkatleri ├žok k─▒sa s├╝reli ve ├žabuk da─č─▒ld─▒klar─▒ i├žin genellikle ├Â─črenme problemleri ya┼čamaktad─▒rlar.

Genellikle ba┼člad─▒klar─▒ i┼či sonland─▒rmada g├╝├žl├╝k ├žekerler. Devaml─▒ dikkat ve emek isteyen i┼člerde ├žal─▒┼čmak istemezler.

Dikkatlerini uygun olarak ortama y├Ânlendirmede zorluk ya┼čamaktad─▒rlar.

├çal─▒┼čmalar─▒n─▒ plans─▒z, d├╝zensiz ve karmakar─▒┼č─▒k bir bi├žimde s├╝rd├╝r├╝rler.

G├╝nl├╝k i┼člerinde genellikle unutkand─▒rlar. Randevular─▒n─▒, beslenme saatini, e┼čyalar─▒n─▒, ├Â─čretmenin aileye g├Ânderdi─či mesajlar─▒ vb. s─▒kl─▒kla unutabilmektedirler.

Okuma ve yazma becerilerinde s─▒k─▒nt─▒lar ya┼čayabilmektedirler.

Bu ├žocuklar─▒n bellek i┼čleyi┼činde g├╝├žl├╝kleri vard─▒r. Belle─če ili┼čkin as─▒l sorun, s├Âylenen s├Âz├╝n ├žocu─čun dikkat alan─▒na girmemesi nedeniyle ├Â─črenmede yetersizlik ya┼čanmas─▒d─▒r. Aileler ve ├Â─čretmenler s─▒kl─▒kla bu ├žocuklar─▒n unutkanl─▒klar─▒ndan yak─▒nmaktad─▒rlar. Bellek sorunlar─▒ ├Âzellikle ├žocuklardan bir ┼čey yapmalar─▒ istendi─činde ya da birka├ž y├Ânerge ayn─▒ anda verildi─činde ya┼čan─▒r.

Motor Geli┼čim ├ľzellikleri:

Baz─▒ DEHB ├žocuklarda geli┼čimsel gerilik g├Âr├╝lebilmektedir. Motor koordinasyonu zay─▒f olabilmektedir. DEHB olan ├žocuklar─▒n ├žo─ču ince motor becerisi gerektiren i┼člerde ├Âzellikle yaz─▒ yazmada zorluk ya┼čarlar.

Sosyal ve Duygusal Geli┼čim ├ľzellikleri:

Dikkat s├╝relerinin k─▒sa ve atak olmalar─▒ ├žocuklar─▒n sosyal kurallar─▒ ├Â─črenmelerini g├╝├žle┼čtirmektedir. Bu nedenle arkada┼č bulmakta ve kurallar─▒na g├Âre oyun oynamakta g├╝├žl├╝k ├žekebilmektedirler.

Grup i├žinde oynarken ya da ├žal─▒┼č─▒rken s─▒ras─▒n─▒ beklemekte zorlanmaktad─▒rlar ve y├Ânergelere ve kurallara uymada zorluk ya┼čad─▒klar─▒ i├žin sosyal olarak uyumsuzluk g├Âstermektedirler.

A┼č─▒r─▒ hareketlidirler.

E┼čyalar─▒n─▒, kitaplar─▒n─▒, kalemlerini ve oyuncaklar─▒n─▒ s─▒k s─▒k kaybetmektedirler.

├ľdevlerin ve etkinliklerin d├╝zenlenmesinde s─▒kl─▒kla zorluk ├žekmektedirler. ├ço─ču kez olas─▒ sonu├žlar─▒ d├╝┼č├╝nmeden kendini fiziksel olarak tehlikeye atabilirler (sa─č─▒na soluna bakmadan caddeye f─▒rlamak gibi),

─░steklerini ertelemekte ve d├╝rt├╝lerini kontrol etmekte zorluk ├žekebilmektedirler.

 

Dil ve Konu┼čma ├ľzellikleri:

Konu┼čurken ses ve s├Âzc├╝k atlamalar─▒ g├Âr├╝lebilir.

 

Nedenleri:

 

DEHB’nin s─▒kl─▒─č─▒ DSM IV (K├Âro─člu, 1994)’├╝n verilerine g├Âre toplumda %3-5 aras─▒nda, erkek ├žocuklarda k─▒zlara oranla 3 kat daha fazla oldu─ču tespit edilmi┼čtir. DEHB’nin nedenleri tam olarak bilinmese de psiko-sosyal ve biyolojik fakt├Ârlerin etkili oldu─ču belirlenmi┼čtir.

Psiko-sosyal Etmenler:─░lk ├žocukluk d├Ânemindeki e─čitim hatalar─▒, a┼č─▒r─▒ beklenti (├žocuktan yapabilece─činden fazlas─▒n─▒ bekleme) ,korkulu olma, az ya da yanl─▒┼č motivasyon, geli┼čim krizleri, olumsuz ya┼čam ┼čartlar─▒,

Biyolojik ve Genetik Etmenler: Beyin zedelenmesi , genetik etkenler, beyindeki yap─▒sal ve i┼člevsel anormallikler, biyokimyasal de─či┼čimler,merkezi sinir sistemindeki yap─▒sal ve i┼člevsel bozukluklar.

 

├ľ─čretmenlere ├ľneriler:

 

Size yard─▒mc─▒ olabilecek kaynaklar─▒ harekete ge├žirin.okulun ve anne baban─▒n deste─čini isteyin.bir sorun ortaya ├ž─▒kt─▒─č─▒nda dan─▒┼čabilece─činiz bu konuda bilgili bir profesyonelle(psikolog,dan─▒┼čman v.b) i┼č birli─či yapmal─▒s─▒n─▒z.
├ľ─črencinizi size en yak─▒n noktaya oturtun ve s├╝rekli g├Âz g├Âze gelerek dikkati da─č─▒lan ├Â─črencinizin dikkatini her an ├╝zerinizde tutabilirsiniz
├ľ─črenmenizi duygusal y├Ân├╝n├╝ g├Âz ard─▒ etmeyin.Bu ├žocuklar s─▒n─▒ftaki faaliyetlerin e─člendirici y├Ân├╝n├╝ bulmak, ba┼čar─▒s─▒zl─▒k ya da becerisizlik yerine ba┼čar─▒l─▒ olman─▒n tad─▒na varmak, korku yada s─▒k─▒nt─▒ yerine heyecan ya┼čamak ihtiyac─▒ndad─▒rlar.
Dikkat eksikli─či olan ├Â─črenciler d├╝zenli ortamlara ihtiya├ž duyarlar. Kendi ba┼člar─▒na i├ž d├╝nyalar─▒n─▒ d├╝zenleyemedikleri i├žin d─▒┼č d├╝nyalar─▒n─▒n ba┼čkalar─▒ taraf─▒ndan d├╝zenlenmesini isterler.Ne yapacaklar─▒n─▒ bilmeyen ya da unutan ├žocuklar ├Ânceden haz─▒rlanm─▒┼č listelerden faydalanabilirler. Onlar─▒n hat─▒rlat─▒lmaya, prova yapmaya, tekrar yapmaya, y├Ânlendirilmeye, s─▒n─▒rlar konulmas─▒na ve d├╝zene ihtiya├žlar─▒ vard─▒r.
Kurallar─▒ yaz─▒n ve her dakika g├Âz ├Ân├╝nde olaca─č─▒ bir yere as─▒n.├çocuklar kendilerinden ne beklendi─činden emin olduklar─▒nda, ├ževrelerindeki ki┼čilere daha fazla g├╝ven duyacaklard─▒r.
─░┼člerin nas─▒l yap─▒lmas─▒ gerekti─čini tekrarlay─▒n,yaz─▒n,s├Âyleyin.
S─▒n─▒rlar koymaktan ├žekinmeyin.S─▒n─▒rlar ├žocuklara ceza vermek i├žin de─čil,onlar─▒ rahatlatt─▒─č─▒ ve ├ževrelerine g├╝ven duymalar─▒n─▒ sa─člad─▒─č─▒ i├žin konur.
├ľnceden belirlenmi┼č bir programa dakik bir bi├žimde sad─▒k kalmas─▒n─▒ sa─člay─▒n.Bu program─▒ tahtaya yada ├Â─črencinin s─▒ras─▒na yap─▒┼čt─▒rabilir ve s─▒k s─▒k bakmas─▒ i├žin uyarabilirsiniz.
Okul sonras─▒nda yapmas─▒ gerekenleri yazmas─▒ i├žin yard─▒mc─▒ olun.
├ľdevleri kontrol ederken , miktardan ├žok ├Âdevin kalitesine bak─▒n.
├çocu─čun neler ├Â─črendi─čini s─▒k s─▒k kontrol edin..
B├╝y├╝k projeleri, k├╝├ž├╝k ve bitirilmesi kolay par├žalara b├Âl├╝n.B├╝y├╝k projeler dikkat eksikli─či olan ├Â─črencileri hemen y─▒ld─▒r─▒r ve ÔÇśben bunu bilmiyorum , bitirmeyi asla ba┼čaramamÔÇÖ demelerine neden olur.Oysa b├╝y├╝k bir i┼či kolayca ba┼čar─▒labilir k├╝├ž├╝k par├žalara b├Âlmek, onlar─▒ ├╝rk├╝tmeyecektir.
S─▒n─▒fta ┼čakac─▒, al─▒┼č─▒lm─▒┼č─▒n d─▒┼č─▒nda , ne┼čeli biri olmaya ├žal─▒┼čmal─▒s─▒n─▒z.Bu ├žocuklar e─členceye bay─▒l─▒rlar ve hemen kat─▒l─▒rlar.Bu da dikkatlerini toplamalar─▒na neden olur.Bu arada ├žocuklar─▒ fazla heyecanland─▒rmaktan da ka├ž─▒nmal─▒s─▒n─▒z
├çocu─čun ba┼čar─▒lar─▒n─▒ yakalamak ve ├Âvmek i├žin hep tetikte olun.Dikkat eksikli─či olan ├žocuklar, o kadar fazla ba┼čar─▒s─▒zl─▒k ya┼čarlar ki, verebilece─činiz her t├╝rl├╝ olumlu tepkiye ihtiya├žlar─▒ vard─▒r.├ľvg├╝ye ├žok olumlu tepki verirler; ├Âvg├╝ almad─▒klar─▒ durumda siner ve i├žine kapan─▒rlar,g├╝venlerini kaybederler.
├ľ─čretirken konu ba┼čl─▒klar─▒n─▒ kullan─▒n, ana fikri ├ž─▒karmay─▒ ├Â─čretin.
Neler s├Âyleyece─činizi s├Âylemeden ├Ânce anons edin, sonra s├Âylemek istedi─činizi s├Âyleyin.
Y├Ânergelerinizi basitle┼čtirin.Se├žilecek ┼č─▒klar─▒ basitle┼čtirin.Basit c├╝mleleri kavratmak daha kolayd─▒r.Ama renkli c├╝mleler kullan─▒n,renkli bir dil dikkat toplamaya yard─▒mc─▒ olur.
Kendilerini de─čerlendirebilmeleri i├žin onlara yard─▒mc─▒ olun.├ço─ču zaman nas─▒l davrand─▒klar─▒n─▒n ya da bulunduklar─▒ noktaya nas─▒l geldiklerinin fark─▒nda de─čildirler.Kendi kendisini tan─▒mas─▒na yard─▒mc─▒ olacak sorular sormal─▒s─▒n─▒z.
Davran─▒┼člar─▒n y├Ânlendirilmesini sa─člamak i├žin daha b├╝y├╝k ├žocuklarda puanlama sistemi ve daha b├╝y├╝k ├žocuklarda ├Âd├╝llendirme sistemi geli┼čtirin.
E─čer ├žocuk sosyal i┼čaretlerden ÔÇôv├╝cut dili, ses tonu, zamanlama vb.- anlam─▒yorsa, o zaman tedbirli bir ┼čekilde bunlar─▒ anlamay─▒ ona ├Â─čretmelisiniz.
S─▒nav tamamlamay─▒ ├Â─čretin.
├çocuklar─▒ ├žifter ya da ├╝├žer gruplar halinde ay─▒r─▒n.Birlikte ├žal─▒┼čabilecek grup ┼čeklini bulana kadar denemekten vazge├žmeyin.
Grubuna ba─čl─▒ kalmas─▒na dikkat edin.Bu ├žocuklar bir gruba ait olmak ve i┼člev sahibi olmak ihtiyac─▒ duyarlar.
Olanak bulduk├ža ├žocu─ča sorumlulu─čunu verin.
Evden ÔÇôokula-eve bir ├Âdev defteri tutturun.Bu y├Ântem ev ile okul aras─▒nda s├╝rekli bir ileti┼čim sa─člar.
G├╝nl├╝k karne sistemi geli┼čtirin.├çocuk k├╝├ž├╝kse karne eve, daha b├╝y├╝kse direkt olarak ├žocu─ča okunmal─▒d─▒r. G├╝nl├╝k karne disiplin ama├žl─▒ de─čil, cesaret verici olmal─▒d─▒r.
├ľv├╝n, s─▒rt s─▒vazlay─▒n, onaylay─▒n, cesaret verin, umutland─▒r─▒n.
Daha b├╝y├╝k ├žocuklara, ├Â─črendiklerini daha sonra hat─▒rlayabilmek i├žin k├╝├ž├╝k notlar yazmalar─▒n─▒ ├Ânerin.
Bir senfoniyi y├Âneten bir orkestra ┼čefi gibi davran─▒n. Orkestran─▒n senfoni ba┼člamadan ├Ânce dikkatini toplamas─▒n─▒ sa─člay─▒n.
Olanak bulduk├ža, birlikte ├žal─▒┼čabilmeleri i├žin onlar─▒ her ders i├žin bir ├žal─▒┼čma arkada┼č─▒ se├žmeye ve telefon numaras─▒n─▒ yazmaya te┼čvik edin.
├çocu─čun arkada┼člar─▒ taraf─▒ndan damgalanmas─▒n─▒ ├Ânlemek i├žin, s─▒n─▒f arkada┼člar─▒na durumu a├ž─▒klay─▒n ve normal davranmalar─▒n─▒ sa─člay─▒n.
Anne ve babayla s─▒k s─▒k g├Âr├╝┼č├╝n.Onlarla yaln─▒zca sorun ortaya ├ž─▒kt─▒─č─▒nda g├Âr├╝┼čmekten ka├ž─▒n─▒n.
Evde y├╝ksek sele kitap okumas─▒n─▒ ├Ânerin.S─▒n─▒fta olanak bulduk├ža y├╝ksek sesle okuyun.├çocu─čun tek bir konu ├╝zerinde odaklanmas─▒n─▒ sa─člay─▒n.
S─▒k s─▒k tekrar yap─▒n.

Dikkat eksikli─či ve Hiperaktivite nedir

dikkat eksikli─či ve hiperaktivite

dikkat eksikli─či ve hiperaktivite

Hiperaktivite Tan─▒m─▒

A┼č─▒r─▒ hareketli ├žocuklara t─▒p dilinde ÔÇťhiperaktif ├žocukÔÇŁ denir. Yuvada; yuvaya gitmediyse ilk├Â─čretim birinci s─▒n─▒fta tespit edilir. A┼č─▒r─▒ hareketlidirler, yerlerinde oturamazlar, s├╝rekli k─▒p─▒r k─▒p─▒rd─▒rlar. Halk aras─▒nda ÔÇťeli dursa aya─č─▒ durmuyorÔÇŁ ┼čeklinde ifade edilir. Bu ├žocuklarda s─▒k├ža g├Âr├╝len;

1. Yo─čunla┼čamama

2. Unutkanl─▒k, dalg─▒nl─▒k

3. D├╝rt├╝sellik

4. Uslu duramama

5. Hareket etme

6. S├Âz├╝ kesme

7. Sald─▒rgan davran─▒┼člar

 

Dikkat eksikli─či de varsa;

1. Derse hemen ba┼člayamazlar

2. Zaman─▒nda bitiremezler

3. Arkada┼člar─▒yla ili┼čkilerinde zorlan─▒rlar

4. Oyunlarda zorlan─▒rlar

5. Bir konudan di─čerine ge├žerken zorlan─▒rlar. ├ľrne─čin; matematikten T├╝rk├žeye ge├žerken zorlan─▒rlar.

6. Arkada┼člar─▒na hemen uyum sa─člayamazlar. Ya hemen vazge├žerler ya da kavga ederler.

 

Hiperaktif ├çocuklar─▒n ├ľzellikleri

 

– ├çocuk ├žok hareketlidir.

– Yerinde duramaz.

– S├Âz dinlemez.

– ├çok h─▒r├ž─▒nd─▒r.

– Zarar verici olabilir.

– Kurallara uymakta zorlan─▒r.

– Kendini ve davran─▒┼člar─▒n─▒ kontrol edemez.

– S├╝rekli olarak bir yerlerini sa─ča sola ├žarpar.

– Yemek yerken ├žo─čunlukla ├╝zerine d├Âker.

– S─▒k s─▒k ufak ev kazalar─▒ ya┼čar.

– Pek ├žok yerde ÔÇťyaramazÔÇŁ diye ad─▒ ├ž─▒kar.

– ─░┼člemedi─či su├žlar da ├╝zerine kalabilir.

– Her ┼čeyi mutlaka ellemek, tutmak, eline almak ister.

– Arkada┼člar─▒yla uyumlu oynama s├╝resi s─▒n─▒rl─▒d─▒r.

– Yuvaya gitti─činde di─čer ├žocuklardan farkl─▒ y├Ânleri oldu─ču fark edilir.

– ─░lkokula ba┼člad─▒─č─▒nda zeki olmas─▒na ra─čmen zorlan─▒r.

– Harfleri ve say─▒lar─▒ kar─▒┼čt─▒r─▒r.

– Harfleri ve say─▒lar─▒ ters yazar ve okur.

– ├ľdevlerini kaydetmeyi beceremez.

– ├ľdevlerini yanl─▒┼č anlar ve yanl─▒┼č yapar.

– ├ľdevlerini yapt─▒─č─▒ halde evde unutur.

– Okulda e┼čyalar─▒ b─▒rak─▒r ya da unutur.

– ├ľ─čretmenleri ondan ┼čikayet├ži olur.

– Serviste arkada┼člar─▒n─▒ rahats─▒z etti─či i├žin s─▒k s─▒k ┼čikayetler gelir.

 

Bu ├Âzelliklerden 10 tanesi ├žocuk i├žin ge├žerliyse psikolo─ča ba┼čvurmak gerekir.

 

Hiperaktif ├çocuklar─▒n Olumsuz ├ľzellikleri

 

1. Dalg─▒n, dikkatsiz, unutkan, sakar ve kazalara a├ž─▒kt─▒r.

2. Alg─▒lama g├╝├žl├╝kleri ya┼čarlar.

Bilgi beyine 5 duyunun t├╝m├╝n├╝ kullanarak gelir. ├ľ─črenmede ├Ânemli olanlar: g├Ârsel ve

i┼čitsel duyulard─▒r.

G├Ârsel alg─▒lama g├╝├žl├╝─č├╝ g├Ârsel bilgileri kar─▒┼čt─▒rmas─▒na sebep olabilir. ÔÇťcÔÇŁ yerine ÔÇťeÔÇŁ, ÔÇťbÔÇŁ yerine ÔÇťdÔÇŁ, ÔÇťmÔÇŁ yerine ÔÇťnÔÇŁ, ÔÇťbÔÇŁ yerine ÔÇťpÔÇŁ gibi… G├Ârsel motor problemleri olan ├žocuk top yakalama ya da f─▒rlatmada, bulmaca ├ž├Âzmede, ip atlamada, ├žeki├ž ve ├živi kullanma da sorun ya┼čar.

ÔÇťFig├╝r yerle┼čtirmeÔÇŁ problemi olabilir: okurken kelime ve sat─▒rlar─▒ atlayabilir.

Derinli─či yanl─▒┼č de─čerlendirebilir; bu y├╝zden e┼čyalara ├žarpabilir, sandalyeden

d├╝┼čebilir.

─░┼čitsel alg─▒lama g├╝├žl├╝─č├╝: hafif ses farkl─▒l─▒klar─▒n─▒ ay─▒rt etmede g├╝├žl├╝k ya┼čayabilir. ├ľrne─čin; ba┼čka ├žocuklar─▒n oyun oynad─▒─č─▒ odada tv izliyorsa, sizin ona: ÔÇť Buraya gel ve sofray─▒ kurÔÇŁ dedi─činizi duymayabilir. Bunun nedeni sizin sesinizi (fig├╝r) di─čer seslerden (fon) ay─▒rt edememesidir. B├Âylece sizi dinlemiyormu┼č gibi g├Âr├╝n├╝r.

B├╝t├╝nleme g├╝├žl├╝kleri, soyutlama ve organize etme g├╝├žl├╝kleri ya┼čayabilirler. S─▒ralama g├╝├žl├╝kleri ya┼čayabilirler; anlat─▒lan bir hikayeyi tekrar anlatmas─▒ istendi─činde olaylar─▒n s─▒ras─▒n─▒ kar─▒┼čt─▒rabilir; ÔÇť23ÔÇŁ ├╝ ÔÇť32ÔÇŁ diye yazabilir. ├ľrne─čin; 12 ay─▒ ezberler sayar ama ÔÇťEyl├╝lden sonra hangi ay gelir?ÔÇŁ sorusuna cevap veremeyebilir.

Haf─▒za g├╝├žl├╝kleri ya┼čayabilir; bilgiyi k─▒sa s├╝reli bellekten uzun s├╝reli belle─če ge├žirmede sorun ya┼čayabilirler. Uzun s├╝reli haf─▒zada sorun yoktur. 3 y─▒l ├Ânceki olay─▒ detayl─▒ ┼čekilde aktar─▒r. Ancak ├Â─čretmenin istedi─či ├Âdevi ertesi g├╝n tamam─▒yla unutabilir. Normal ├žocuk 3-5 kerede ├Â─črenirken o 10 kerede ├Â─črenir.

T├╝m bu g├╝├žl├╝klerden ├Ât├╝r├╝ yazma ve okumada fakl─▒l─▒klar g├Âsterirler. ├ľnlerine konan bir metni farkl─▒, eksik, fazla ya da yanl─▒┼č okuyabilirler.

 

3. Da─č─▒n─▒k ve d├╝zensizdirler. 17. S─▒n─▒rlar─▒ ├žizemeler.

4. Kulland─▒klar─▒ e┼čyan─▒n yerini s─▒k s─▒k unuturlar. 18. ├ľncelikleri ayarlayamazlar.

5. Acelecidirler. 19. S├╝reklili─či sa─člayamazlar.

6. Heyecanl─▒d─▒rlar. 20. M├╝kemmeliyet├židirler.

7. Sab─▒rs─▒zd─▒rlar. 21. K─▒skan├žt─▒rlar, karde┼člerini k─▒s-

8. Çabuk olumsuz tavır takınırlar. kanırlar.

9. ├çabuk sinirlenirler. 22. Kontrol g├╝├žl├╝─č├╝ ya┼čarlar.

10. ─░nat├ž─▒d─▒rlar. 23. ─░leti┼čim bozuklu─ču ya┼čarlar.

11. Tak─▒l─▒p kal─▒rlar. 24. ├çabuk karar de─či┼čtirirler.

12. Israrcıdırlar 25. Çok duyarlı, hassas ve roman-

13. ─░ddiac─▒d─▒rlar. dirler.

14. Abart─▒l─▒d─▒rlar. 26. Utanga├žt─▒rlar.

15. Merakl─▒d─▒rlar.

16. Zaman─▒ iyi kullanamazlar.

 

 

 

Hiperaktif Çocuklarda Yapılması Gerekenler

 

Hiperaktif ├žocukla ba┼čar─▒l─▒ bir ileti┼čim kurabilmek i├žin:

 

Cezadan ├Ânce ├Âd├╝l y├Ântemi kullan─▒lmal─▒, o davran─▒┼č─▒ tesad├╝fen bile yapm─▒┼č olsa.

A├ž─▒k, net ve k─▒sa konu┼čulmal─▒. Tatl─▒-sert olunmal─▒. Kurallar kesin, kararl─▒ ve de─či┼čmez

olmal─▒.

├ľzellikle duygu d├╝zeni konusunda istikrarl─▒ olunmal─▒. Ak┼čamlar─▒ ka├žta yataca─č─▒ kesin bir dille ifade edilmeli. E─čer esneme olacaksa nedeni ve ne kadar olaca─č─▒ belirtilmeli. Kurallar yaz─▒l─▒ olarak olu┼čturulmal─▒ ve odas─▒na as─▒lmal─▒. G├╝nl├╝k program haline getirilmeli. Bazen s├Âzle┼čme haline getirilerek kar┼č─▒l─▒kl─▒ imzalanabilir.

Çocuk düzene uymazsa;

– Hareketlili─či artar.

– Sinir ve H─▒r├ž─▒nl─▒k artar.

– Sakarl─▒k ve kazalara a├ž─▒kl─▒k artar.

– ─░┼čtahs─▒zl─▒k olu┼čur.

– Geli┼čimi olumsuz etkilenebilir, boy uzamas─▒ azalabilir.

 

K─▒saca;

– A├ž─▒klay─▒c─▒ k─▒sa ve ├Âz olun

– 2 se├ženek sunun.

– Do─čru yapt─▒─č─▒ her ┼čeyi ├Âd├╝llendirin.

– Zaman y├Ânetimini ├Â─čretin.

– K─▒yaslama yapmay─▒n.

– Yasaklar koymay─▒n. ( ├Ârn.; ÔÇť Sen zay─▒f ald─▒n sinemaya gitmiyorsun.ÔÇŁ )

 

Hiperaktivite ve Dikkat Da─č─▒n─▒kl─▒─č─▒ Olan ├çocuklarda Okul Ba┼čar─▒s─▒ ─░├ži

Yap─▒lmas─▒ Gerekenler:

 

D─▒┼č ortam─▒n d├╝zenlenmesi:

– Hep ayn─▒ odada ├žal─▒┼č─▒lmal─▒, o masada sadece ders ├žal─▒┼č─▒lmal─▒.

– Televizyon ve m├╝zik kapat─▒lmal─▒.

– Oda sade olmal─▒; ├žocu─čun bak─▒┼č a├ž─▒s─▒na giren resim, obje, s├╝s e┼čyas─▒ vb.

kald─▒r─▒lmal─▒.

– Y├╝z├╝ duvara d├Ân├╝k olmal─▒, oda ayd─▒nlat─▒lm─▒┼č olmal─▒.

– K├╝t├╝phane varsa ├╝st├╝ne beyaz ├žar┼čaf ├Ârt├╝lmeli.

– Dersler b├Âl├╝n├╝p planlamal─▒. 10 dk. mat., 10 dk. t├╝rk├že, 10 dk. hayat bilgisi.

Zorlan─▒yorsa araya basit, dinlendirici dersler ( m├╝zik, resim vb.) serpi┼čtirilebilir.

 

Ders ├žal─▒┼č─▒rken;

– Sabit zaman-sabit yer y├Ântemi: Hep ayn─▒ yerde hep ayn─▒ saatte ├žal─▒┼čt─▒r─▒lmal─▒.

– Hemen ┼čimdi y├Ântemi (s─▒ca─č─▒ s─▒ca─č─▒na): ├çocuk okuldan derse ─▒s─▒nm─▒┼č olarak gelir.

Hemen derse ba┼člarsan─▒z daha h─▒zl─▒ ve kolay adapte olur. Bu y├╝zden ders ├žal─▒┼čma ve ├Âdev yapma okuldan gelir gelmez hemen halledilmelidir.

– Dikkat yo─čunlu─ču saptama y├Ântemi: Dikkat sabah saatlerinde yo─čundur. Bu

yo─čunluk ├Â─člene do─čru azal─▒r. Ak┼čam azalma doruk noktas─▒ndad─▒r. Saat 21:30ÔÇÖdan itibaren dikkat biter.

– K─▒sa ├žal─▒┼čma-k─▒sa ara y├Ântemi: K─▒sa ├žal─▒┼čma: 15-20 dk. Ara s├╝resi: 2-3 dk.

televizyon seyretme, bilgisayar oynama aralarda olmamal─▒d─▒r.

– K├╝├ž├╝k par├žalara ay─▒rarak ├žal─▒┼čma y├Ântemi: ├Ârne─čin; 2 sayfal─▒k bir oku-anlat ya da yaz─▒ ├žal─▒┼čmas─▒ varsa; bir par├ža 4-5 paragrafa ayr─▒larak ├žal─▒┼čt─▒r─▒l─▒r.

 

Dikkat eksikli─či ve hiperaktivite bozuklu─ču her 20 ├žocuktan 1ÔÇÖinde g├Âr├╝l├╝r. 3 kolu

vard─▒r:

1. Dikkatsizlik

2. Hiperaktivite

3. D├╝rt├╝sellik : Ba┼čkalar─▒n─▒n s├Âz├╝n├╝ keser, araya girer, s─▒ras─▒n─▒ bekleme zorlu─ču

vard─▒r.

 

Tedavide davran─▒┼čsal yakla┼č─▒m─▒n yan─▒ s─▒ra ila├ž tedavisi (metilfenidat t─▒bbi tedavisi) uygulan─▒r. Bu kriterlerle 7 ya┼č─▒ndan ├Ânce ortaya ├ž─▒km─▒┼č olmas─▒ ve 6 aydan fazla s├╝rmesi ┼čartt─▒r. DEHB i├žin metilfenidat─▒n etkisi 30-45 dk ile ba┼člar, 1,5-2,5 saatte maksimuma ula┼č─▒r. 4 saatte biter.

DEHB genetiktir. Bu bozuklu─ču olan ├žocuklar─▒n %10 ile %35ÔÇÖinin birinci derecede akrabas─▒nda ayn─▒ bozukluk vard─▒r.

Ergenlikte devam edebilir. D├╝rt├╝sellikten dolay─▒ erken ya┼čta madde kullan─▒m─▒, alkol/sigara ba─č─▒ml─▒l─▒─č─▒, istenmeyen gebelikler, araba kazalar─▒ g├Âr├╝lebilir. Eri┼čkinlikte ani kararla evlenmeler/bo┼čanmalar, kaybedilen i┼čler, kazalar, bor├žlar, ├žocuklara fiziksel ┼čiddet g├Âr├╝lebilir.

Ya┼čam boyu ÔÇťsebats─▒zl─▒kÔÇŁ problemi, sosyal izolasyon, ├Âfke ve agresyon, yaln─▒zl─▒k, d─▒┼članma ve alay edilme g├Âr├╝l├╝r.

 

TESTLER

 

├çocuklara Y├Ânelik Testler

 

1. ├çocu─čum hiperaktif mi?

Bu test 2-6 ya┼č aras─▒ ├žocuklar i├žin ge├žerlidir. Burada yaz─▒lan ├Âzellikler genel ├Âzelliklerdir. Bu konuda karar─▒ bir psikolog vermelidir.

– Her ┼čeyi ellemek, tutmak, eline almak ister.

– Dur, yapma, gitme gibi emirlere uymak istemez.

– Yemek yerken ├╝st├╝ne d├Âker.

– Oturdu─ču yerde k─▒p─▒rdar.

– Elini a─čz─▒na sokar veya t─▒rnak yer.

– Elini veya aya─č─▒n─▒ sallar veya hareket ettirir.

– Uykuya g├Ât├╝rmek istedi─činizde itiraz eder. Uyumak istemez

– Yuvaya gitmek istemez.

– Yuvaya ilk birka├ž g├╝n gider sonra vazge├žer.

– S├╝rekli aya─ča kalkar veya y├╝r├╝mek ister.

– Evdeyken d─▒┼čar─▒ ├ž─▒kar─▒lmak gezmeye g├Ât├╝r├╝lmek ister.

– ─░nsanlar─▒n onunla ilgilenmelerinden ├žok ho┼čla─▒r.

– ─░natla┼č─▒r. Yapma denileni yapmak ister.

– ─░stedikleri olmazsa tutturur.

– S─▒k d├╝┼čer.

– S─▒k s─▒k ev kazalar─▒nda yaralan─▒r.

– G├Ârd├╝─č├╝ her ┼čeyin i├žine bakmak ister.

– Oyuncaklar─▒n nas─▒l ├žal─▒┼čt─▒─č─▒n─▒ merak eder. ─░├žine bakmak ister. Onlar─▒ k─▒rar veya

├žal─▒┼čamaz hale getirir.

 

– ├çok h─▒zl─▒ veya y├╝ksek sesle konu┼čur. Uyar─▒ld─▒─č─▒nda bazen hemen d├╝zelir. Ama

k─▒sa zaman i├žinde unutur ve yine ayn─▒ ┼čekilde davran─▒┼ča devam eder.

Yukar─▒da sayd─▒─č─▒m─▒z ┼č─▒klardan 10 tanesi ├žocu─čunuzda g├Âr├╝len davran─▒┼člardansa bu konuda bir uzmandan bilgi almal─▒s─▒n─▒z.

 

2. ├çocu─čunuz yuvada zorlanacak m─▒?

├çocu─čunuzu yuvaya g├Ât├╝rmeden bu testi yap─▒n. Bu testte yer alan 15 sorudan 7ÔÇÖsine

evet cevab─▒ veriyorsan─▒z ├žocu─čunuz i├žin ideal yuva se├žimi i├žin bir psikologla g├Âr├╝┼čmenizin iyi olaca─č─▒n─▒ d├╝┼č├╝n├╝yoruz.

– ├çocu─čunuz hareketliyse

– ├çocu─čunuz soru soruyorsa

– ├çocu─čunuz her ┼čeyi ellemek, eline almak, a├žmak, bakmak istiyorsa

– ├çocu─čunuzda inat├ž─▒l─▒k varsa

– ├çocu─čunuzun hayal g├╝c├╝ ├žok geni┼č ve zenginse

– E┼čyalar─▒, giysileri ve oyuncaklar─▒ payla┼čmak istemiyorsa

– Oyunda kaybetmeyi kabullenmek istemiyorsa

– Evde duygusal sorunlar ya┼č─▒yorsa

– Evlili─činizde ayr─▒lma karar─▒ ald─▒ysan─▒z

– Eve yeni bir karde┼č gelecekse

– Ev ta┼č─▒mak veya i┼č de─či┼čikli─či gibi hayat─▒n─▒zda ├Ânemli bir de─či┼čiklik olacaksa

– ├çocu─čunuza daha ├Ânce anneanne ve b├╝y├╝kanne bak─▒yorsa

– Yemek sorunlar─▒ ya┼č─▒yorsan─▒z

– Yeniden evlilik zaman─▒ ile yuvaya ba┼člama e┼č zamana denk geldi ise

– Siz ├žocu─čunuzdan daha ├Ânce hi├ž ayr─▒lmam─▒┼čsan─▒z veya siz bu ayr─▒l─▒─ča haz─▒r

de─čilseniz

 

3. ├çocu─čunuzda dikkat da─č─▒n─▒kl─▒─č─▒ var m─▒?

Bu test 7-12 ya┼člar─▒ aras─▒ndaki ├žocuklar i├žin ge├žerlidir. Bu testi anneler yaparak

├žocuklar─▒nda dikkat da─č─▒n─▒kl─▒─č─▒ olup olmad─▒─č─▒ konusunda bir uzman psikolo─ča dan─▒┼čmal─▒y─▒m fikrine varabilirler. Kesin karar─▒ psikolog verecektir. Burada ama├ž ailelere yol g├Âsterici olmakt─▒r.

A┼ča─č─▒daki 30 durumdan 15ÔÇÖi ├žocu─čunuz i├žin ge├žerli ise bir psikologla konu┼čabilirsiniz.

– ├çocu─čunuz s├╝rahiden barda─ča su d├Âkerken mutlaka yere su d├Âker veya suyu

ta┼č─▒r─▒r.

– Her ┼čeyi sorar.

– Sordu─ču sorular─▒ tekrar tekrar sorar.

– ─░simleri akl─▒nda tutamaz. Arkada┼člar─▒n─▒n, ├Â─čretmenlerinin ad─▒n─▒ unutur.

– Telefon, adres gibi ┼čeyleri ├žabuk unutur.

– Akrabalar─▒n─▒n isimlerini akl─▒nda tutamaz.

– Ezberde zorlan─▒r.

– ├çarp─▒m tablosunu ezberleyemez. Ya da ezberler ama k─▒sa s├╝re sonra unutur.

– Saati zor ├Â─črenir.

– Sa─č sol elini zor ├Â─črenir.

– Dersleri ezberlerken ├žok zorlan─▒r.

– Derslerde maddeleri ezberlemekte zorlan─▒r veya ├žabuk unutur.

– Birden fazla ┼čey almas─▒ istenirse ya kar─▒┼čt─▒r─▒r ya da unutur. ├ľrne─čin; peynir,

yumurta, zeytin denirse bunlar─▒ akl─▒nda tutamaz. Yaz─▒p eline vermek gerekmektedir.

– S─▒n─▒fta g├╝r├╝lt├╝ varsa ├Â─črenemez. Yaz─▒l─▒ imtihanda ortamda ses varsa konuyu

bildi─či halde performans─▒ d├╝┼čer.

– Tahtaya kalkmakta ├žok heyecanlan─▒r. Hatta bildi─čini bile unutur.

– Toplama yaparken ilave 1ÔÇÖleri unutur.

– ├ç─▒kartma yaparken yar─▒s─▒ toplama yar─▒s─▒ ├ž─▒kartma bi├žiminde yapar.

– ├çarpmalarda hep elde 1ÔÇÖleri hesaba katmay─▒ unutur.

 

4. ├çocu─čunuz okulda zorlanacak m─▒?

Bu bir ankettir. Anne babalara yard─▒mc─▒ olmak i├žin bir ├žal─▒┼čmad─▒r. Bu ankette yer alan

16 sorunun 7ÔÇÖsi ├žocu─čunuz i├žin ge├žerli ise bir psikologdan yard─▒m almal─▒s─▒n─▒z.

– ├çocu─čunuz yerinde durmakta zorlan─▒yor.

– Bir yerde uzun s├╝re kalam─▒yor. Hep gezmek, dola┼čmak istiyor.

– Y├╝ksek sesle konu┼čuyor.

– ├çok h─▒zl─▒ konu┼čuyor.

– Hep en ├Ânce kendisine bak─▒ls─▒n istiyor.

– En cici ├žocuk kendisi olsun istiyor.

– En m├╝kemmel olmak istiyor. En iyi olmak istiyor.

– Oyunda hi├ž kaybetmek istemiyor. Kaybetmeye katlanam─▒yor.

– Yazd─▒─č─▒ yaz─▒n─▒n ├žok g├╝zel olmas─▒n─▒ istiyor. ├çirkin yazmaya katlanam─▒yor.

– Kendi yazd─▒─č─▒ yaz─▒y─▒ kendisi okuyam─▒yor.

– Arkada┼člar─▒n─▒n ona niye k├╝st├╝klerini anlayam─▒yor.

– Bazen bir ┼čeye tak─▒l─▒yor. O olmazsa olmaz diye tutturuyor.

– E┼čyalar─▒n─▒ kaybediyor veya unutuyor.

– Kendini kontrol etmekte zorlan─▒yor.

– Notalar─▒ ├Â─črenmekte veya ├žarp─▒m tablosunu ├Â─črenmekte zorlan─▒yor.

 

Gen├žlere Y├Ânelik Testler

 

1.Gen├žte dikkat da─č─▒n─▒kl─▒─č─▒ varsa

A┼ča─č─▒daki 14 sorudan 7 tanesine evet diyorsan─▒z bir psikologla g├Âr├╝┼čmenizi ├Âneririz. M├╝mk├╝nse ├Ânce siz dan─▒┼č─▒n sonra gerekiyorsa birlikte de gidebilirsiniz.

1. Ders ├žal─▒┼čmas─▒na ra─čmen zay─▒f not al─▒yorsa

2. Yaz─▒l─▒ s─▒navlarda zorlan─▒yorsa

3. S├Âzl├╝ s─▒navlarda ├žok zorlan─▒yorsa

4. Dersi g├╝n├╝ g├╝n├╝ne tekrar etmiyor veya ├žal─▒┼čm─▒yorsa

5. Arkada┼člar─▒yla sorunlar ya┼č─▒yorsa

6. Ezber isteyen derslerde ├žok zorlan─▒yorsa

7. Matematikte zorlan─▒yorsa

8. Fen derslerinde zorlan─▒yorsa

9. Edebiyat, sosyal, tarih, co─črafya gibi derslerde zorlan─▒yorsa

10. ├çok ├žal─▒┼čmas─▒na ra─čmen ├žal─▒┼čt─▒─č─▒n─▒n kar┼č─▒l─▒─č─▒n─▒ alam─▒yorsa

11. ├ľ─čretmeni hep ben senden daha iyi not bekliyordum diyorsa

12. ├ľ─čretmeni bu ├žocu─čun zekas─▒ var. ├çok zeki bu not ona hi├ž yak─▒┼čm─▒yor diyorsa

13. Derslerini ├žal─▒┼č─▒rken radyo tvÔÇÖyi de birlikte devreye sokmak istiyorsa

14. ├ľdevleri ve yaz─▒l─▒ olaca─č─▒ g├╝nleri unutuyor veya s─▒k s─▒k kar─▒┼čt─▒r─▒yorsa

 

2. Gen├žlerde hiperaktivite var m─▒?

A┼ča─č─▒daki 15 sorudan 7 tanesine evet diyorsan─▒z, ├Âncelikle bir psikolo─ča dan─▒┼čmak

do─čru olacakt─▒r.

15. Elini kolunu, aya─č─▒n─▒ sall─▒yorsa

16. Yeme─čini elde at─▒┼čt─▒rmay─▒ tercih ediyorsa

17. M├╝zi─či veya tvÔÇÖnin sesini y├╝ksek a├ž─▒yorsa

18. Kendi odas─▒nda ├žal─▒┼čmay─▒p salonda ├žal─▒┼č─▒yorsa

19. Ders ├žal─▒┼čmaya bir t├╝rl├╝ ba┼člayam─▒yorsa

20. ├ľnemli bir imtihan─▒ oldu─ču zaman gereksi ┼čeylerle vakit ge├žirebiliyorsa

21. Size veya karde┼člerine k─▒zd─▒─č─▒nda ├žok a─č─▒r, sert, s├Âylenmemesi gereken s├Âzler s├Âyl├╝yorsa

22. Bana su getir diye kendi d─▒┼č─▒ndaki ki┼čilere emirler ya─čd─▒r─▒yorsa

23. Kendi odas─▒ da─č─▒n─▒k, dolaplar─▒ genelde kar─▒┼č─▒k halde ise

24. E┼čyalar─▒n─▒ bulmakta zorlan─▒yorsa

25. Karde┼čleriyle veya karde┼čiyle s├╝rekli olarak tart─▒┼č─▒yorsa

26. Ba┼čkalar─▒na kendinden fazla vakit ay─▒r─▒yorsa

27. Vaktini hep d─▒┼čar─▒da ge├žiriyorsa

28. Onu s├╝rekli arkada┼člar─▒ ar─▒yorsa

29. Cep telefonu ve ev telefonunu ├žok fazla kullan─▒yorsa

30. ├ľdevlerini ya yapmay─▒ unutuyor ya da yapt─▒─č─▒ halde g├Ât├╝rmeyi unutuyorsa

 

 

DEHS TANISI KONMU┼× L─░SE ├ľ─×RENC─░LER─░NDEN ├ľ─×RETMENLER─░NE..

 

1. Dikkat ├žekmeye, ukalal─▒k etmeye ya da k├╝stah olmaya ├žal─▒┼čm─▒yorum, ger├žekten bir

s├╝r├╝ ┼čeyi unutuyorum, her ┼čeyi her zaman hat─▒rlayam─▒yorum. Rivayete g├Âre, e─čer ├Ânemli bir ┼čeyse hat─▒rlarm─▒┼č─▒m, ama ad─▒ ├╝st├╝nde rivayetÔÇŽ

2. Ben aptal de─čilim!.

3. ├ço─ču zaman ger├žekten ├Âdevimi yap─▒yorum ama benim i├žin ka─č─▒t kaybetmek, evde

unutmak ya da ├Âdevi gerekli oldu─ču zamanda aray─▒p bulamamak ├žok ola─čan ┼čeyler. ├ľdevlerimi bir deftere yapmak sanki kaybetmemi ├Ânlermi┼č gibi geliyor, ├ž├╝nk├╝; tek tek ka─č─▒t toparlamak daha g├╝├ž. ( Bir keresinde annem ├Âdevimi ben okula gittikten sonra ekmek kutusunda bulmu┼č)

4. E─čer ayn─▒ soruyu bir daha sorarsam ya da gere─činden fazla soru sorarsam bunun

nedeni k├╝stahl─▒k de─čil. Anlamaya, toparlamaya ve neler s├Âyledi─činizi hat─▒rlamaya ├žal─▒┼č─▒yorum. L├╝tfen sab─▒r g├Âsterin ve yard─▒mc─▒ olun.

5. Ba┼čarmak istiyorum. Okul ba┼čar─▒s─▒ i├žin ├Âyle ├žok u─čra┼č─▒yorum kiÔÇŽ Tek istedi─čim

s─▒n─▒f─▒m─▒ ge├žmek

6. DEHS bir ├Âz├╝r de─čil.DEHS ger├žekten var ve d├╝┼č├╝nce yetene─čimi etkiliyor. Ben de

ÔÇťnormalÔÇŁ olmak ve ├Â─črendiklerimi hat─▒rlamak istiyorum.

7. Ba┼čar─▒l─▒ olabilmek i├žin yard─▒m─▒n─▒za ihtiyac─▒m var. Ba┼čkas─▒ndan yard─▒m istemek

benim i├žin kolay de─čil, o zaman kendimi aptal gibi hissetti─čim zamanlar oluyor. L├╝tfen bana kar┼č─▒ sab─▒rl─▒ davran─▒n ve yard─▒m teklif edin.

8. Uygunsuz davran─▒┼člar─▒m olursa l├╝tfen bunlar─▒ benimle ba┼č ba┼ča ├Âzel olarak

konu┼čun. L├╝tfen beni utand─▒rmay─▒n, a┼ča─č─▒lamay─▒n ya da hatalar─▒m─▒ s─▒n─▒fa s├Âylemeyin.

9. Detayl─▒ bir planla, benden ne bekledi─činizi bilerek daha ba┼čar─▒l─▒ olabilirim. E─čer

elinizde olmayan nedenlerden dolay─▒ planda de─či┼čiklik yaparsan─▒z l├╝tfen uyum sa─člayabilmem i├žin bana ┼čans tan─▒y─▒n. Benim de─či┼čikliklere uyum sa─člamam di─čer ├žocuklardan daha fazla uzun s├╝rer. D├╝zen ve rehberlik bana bu konuda ├žok yard─▒mc─▒ olacakt─▒r.

10. ÔÇť├ľzel davran─▒lmas─▒ndanÔÇŁ ho┼članm─▒yorum. L├╝tfen bana b├Âyle davranmay─▒n ve

DEHS s├Âz konusu edilmeden ba┼čar─▒l─▒ olabilmem i├žin bana yard─▒mc─▒ olun.

11. L├╝tfen DEHS konusunda kaynaklara ba┼čvurun. B├Âylece bizlerin nas─▒l

├Â─črenebilece─čini ve bizi y├Ânlendirmek i├žin neler yapabilece─činizi g├Ârebilirsiniz.

12. Benim duygular─▒, ihtiya├žlar─▒ ve ama├žlar─▒ olan bir brey oldu─čumu unutmay─▒n─▒z.

Sizinkiler sizin i├žin ne kadar ├Ânemliyse benimkiler de benim i├žin o kadar ├ÂnemliÔÇŽ.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Dikkat Da─č─▒n─▒kl─▒─č─▒ Olan ├çocuklar Hakk─▒nda Bilmeniz Gerekenler

1. Dikkat da─č─▒n─▒kl─▒─č─▒ olan ├žocuklar, bir ┼čeye yo─čunla┼čmakta g├╝├žl├╝k ├žeker. Bunun anlam─▒, beyinleri ortama bir ba─član─▒r bir kapan─▒r. ├çevre ile ba─člant─▒lar─▒ kesildi─činde, bu ├žocuklar o an ├Ânemli olmayan ┼čeylerle ilgilenmeye ba┼člarlar. Bu onlar─▒n ├Ânemli olan ┼čeyleri ka├ž─▒rmas─▒na sebep olur.
2. S─▒n─▒ftayken, ak─▒llar─▒ ba┼čka yere gider. ├ľrne─čin, pencereden d─▒┼čar─▒y─▒ seyrederler, saatin tik taklar─▒na tak─▒l─▒rlar ya da bir ├Ânceki ak┼čam televizyonda izledikleri bir┼čey ├╝st├╝ne d├╝┼č├╝n├╝rler.
3. Bazen kendilerini okulda ├žok yorgun ve s─▒k─▒lm─▒┼č hissederler. Bu ├Âzellikle oturmalar─▒ ve dinlemeleri ya da okul ├žal─▒┼čmalar─▒n─▒ yapmalar─▒ gerekti─činde olur.
4. Dikkat da─č─▒n─▒kl─▒─č─▒ olan ├žocuklar─▒n ak─▒llar─▒ h─▒zl─▒ i┼čler. Bu y├╝zden pek ├žok hata yapabilirler.
5. Bazen ├žok hareketli olurlar. Bedenleri durmad─▒─č─▒ndan, insanlar onlara hiperaktif der. Oturmalar─▒ gerekti─činde yerlerinde duramaz ve dola┼č─▒rlar. Bu onlar─▒n gereken bitirmeleri gereken i┼člere mani olur ve ├ževrelerinde ki insanlar─▒ da rahats─▒z eder.
6. Pek ├žok kez, dikkat da─č─▒n─▒kl─▒─č─▒ olan ├žocuklar, d├╝┼č├╝nmeden hareket eder ve konu┼čurlar. Bu y├╝zden d├╝rt├╝seldirler. Bunun sonucunda kastetmedikleri ┼čeyleri s├Âyler ve yaparlar. Bazen de ba┼člar─▒ derde girer.
7. Dikkat da─č─▒n─▒kl─▒─č─▒ olan baz─▒ ├žocuklar, devaml─▒ yeni oyunlar oynamak, yeni oyuncaklar ve heyecan ister. Bir ┼čeyi istediklerinde de olduk├ža ─▒srarc─▒ olabilirler.
Aile i├ži ileti┼čim ├Ânemli
├çocuk veya yeti┼čkin ruh sa─čl─▒─č─▒ alan─▒nda pek ├žok sorun, hem biyolojik hem psikolojik hem de sosyal etkenlere ba─čl─▒. ├ľrne─čin ├žocuklarda, haf─▒zay─▒ en fazla geli┼čtiren olgulardan biri, “anneyle etkile┼čim.” Yani ├žocu─ču, duygusal anlamda yeterince doyuran bir ki┼činin mevcudiyeti. ├ľzellikle ‘duygusal ├Â─črenme ile haf─▒zam─▒z─▒n var oldu─ču d├Ânemde’, anneyle etkile┼čim sosyal bir etkile┼čim olarak g├Âr├╝l├╝yor.Ayn─▒ zamanda ├žocu─čun var olan haf─▒zayla ilgili kapasitesini en fazla etkileyen fakt├Ârlerden biride ‘aile i├žinde sa─čl─▒kl─▒ bir ileti┼čim, konu┼čma ve anlatma ortam─▒n─▒n olmas─▒. ├çocuklar─▒na bu a├ž─▒dan uygun bir ortam sunan anne baba, onlar─▒ da bu y├Ânde te┼čvik etmi┼č oluyor.

Hiperaktivitede ├ľ─čretmenler Ne Yapmal─▒

├ľncelikle ├žocuk e─čer s─▒n─▒f ortam─▒na uyum sa─člamakta a┼č─▒r─▒ hareketlili─činden dolay─▒ zorluk ├žekiyor ve her t├╝rl├╝ e─čitsel ├Ânleme ra─čmen sorun devam ediyorsa okul Rehber ├ľ─čretmenine (Psikolojik Dan─▒┼čman) havale edilmelidir. E─čer okulun Rehber ├ľ─čretmeni (Psikolojik Dan─▒┼čman) yoksa ba─čl─▒ bulundu─ču rehberlik ve ara┼čt─▒rma merkezine ayr─▒nt─▒l─▒ g├Âzlem formu ile m├╝racaat etmesi sa─članmal─▒d─▒r. Daha sonraki s├╝relerde de ├Â─čretmen bu merkezle devaml─▒ olarak ba─člant─▒ kurmal─▒, yard─▒m almal─▒d─▒r.

├ľ─čretmenler Hiperaktif ├žocuklar─▒n e─čitimlerinde nelere dikkat etmelidir:

1. Hiperaktif ├žocuklar san─▒ld─▒─č─▒n─▒n aksine ├ževresinde kendisine y├Ânelik her t├╝rl├╝ davran─▒┼č─▒n hemen fark─▒na var─▒r ve hemen tepki verirler. Siz ├žo─čunlukla ├ževresinde olan bitenlerden habersiz olduklar─▒n─▒ san─▒rs─▒n─▒z ama bazen akranlar─▒ndan daha ├žok olan bitenlerin fark─▒ndad─▒rlar. Dolay─▒s─▒yla onlar─▒ ger├žek anlamda y├╝re─činizde hissederek sevdi─činiz zaman hemen o da sizi en az sizin kadar sevecektir. E─čer korku, ac─▒ma ya da zorunluluktan dolay─▒ ÔÇśseversenizÔÇÖ bunu hemen anlayacak ve sizden daha d├╝r├╝st davran─▒p sizi sevmeyecektir. Severseniz i┼činiz o kadar kolayla┼čacak ki art─▒k ├žocuk sorun olmaktan kurtulacakt─▒r. Sevmezseniz ya da ├žaresiz olarak ÔÇśseversenizÔÇÖ inan─▒n sorun daha fazla b├╝y├╝yecek ve ÔÇťNe yaparsam yapay─▒m olmuyorÔÇŁ noktas─▒na gelecektir.
2. En ├Ânemli sorunun dikkat eksikli─či olmas─▒ nedeni ile e─čitimde en temel ama├žlardan biri dikkatini daha uzun s├╝reler verebilece─či farkl─▒ etkinlikler yaratmak olmal─▒d─▒r.
3. S─▒n─▒f i├žinde devaml─▒ ├Â─čretmenin temas kurabilece─či ve dikkatini da─č─▒tmay─▒ engelleyen bir yerde yani en ├Ân ve pencereden uzak bir s─▒rada oturtulmal─▒d─▒r.
4. Bu ├žocuklar─▒n e─čitiminde ├Âdev yaparken en iyi performans, ara vererek yapt─▒klar─▒ zaman al─▒n─▒r. Bu nedenle uzun s├╝reli ├Âdevlerde s─▒k s─▒k ara vermesini sa─člay─▒n. ├çal─▒┼čma s├╝resi ├žocuktan ├žocu─ča de─či┼čir. Bu nedenle en iyi zamanlama ├žocu─čun s─▒k─▒lmaya ba┼člad─▒─č─▒ anda verilen arad─▒r.
5. ─░├žinde varolan enerjinin iyi ┼čekilde de─čerlendirilmesinin yolu harekete ,a├ž─▒k ve geni┼č alana ├Âzg├╝ oyunlard─▒r. Bu nedenle oyunun ve teneff├╝s├╝n kald─▒r─▒lmas─▒ ya da k─▒salt─▒lmas─▒ gibi uygulamalar yanl─▒┼čt─▒r. Tam aksine oyun ya da teneff├╝s gibi uygulamalardan daha ├žok yararland─▒r─▒lmas─▒ sa─članmal─▒d─▒r. Hatta ├žocu─čun s─▒n─▒f i├žinde ciddi anlamda sorun yaratt─▒─č─▒ g├Âr├╝ld├╝─č├╝nde, hemen s─▒n─▒f d─▒┼č─▒ k─▒sa bir g├Ârev verme ya da bah├žede ko┼čarak tek ba┼č─▒na tur atmas─▒na izin verme gibi uygulamalara gidilmelidir.
6. Yo─čun hareket gerektiren y├╝zme, basketbol, futbol, folklor gibi, sosyal, sportif ya da k├╝lt├╝rel etkinliklere kat─▒l─▒m─▒ sa─članmal─▒d─▒r.
7. S─▒n─▒f ortam─▒n─▒n rahat ve kurallar a├ž─▒s─▒ndan gev┼ček de─čil; kat─▒ ve s─▒k─▒c─▒ ├Âzelli─či olmayan, ancak kesin s─▒n─▒rlar─▒ ├žizilmi┼č kurallar─▒ olmal─▒d─▒r.
8. Uzun s├╝reli olan ├Âdevler k├╝├ž├╝k par├žalara ayr─▒lmal─▒, basamaklar halinde ve neden sonu├ž ili┼čkisi ile verilmelidir.
9. ├çocu─čun iyi niyetli olarak yapt─▒─č─▒ her ├žabay─▒: e─čer olumlu sonu├žlar─▒ olmu┼čsa destekleyin, olumsuz sonu├žlar─▒ olmu┼čsa g├Âr├╝n, iyi niyetinden yapt─▒─č─▒n─▒ bildi─činizi s├Âyleyin.
10. ├ľd├╝l ve ├Âzellikle puanlara dayal─▒ ├Âd├╝l motivasyonu artt─▒r─▒r. Bu nedenle olumlu davran─▒┼člar─▒ ile ilgili ba┼čar─▒lar─▒n─▒ y─▒ld─▒z ya da grafiklerle g├Âstermek her zaman yararl─▒ sonu├žlar do─čuracakt─▒r.
11. Her t├╝rl├╝ talimatlar, basit, yal─▒n, somut ve kesin olmal─▒d─▒r.
12. S─▒k s─▒k grup ├žal─▒┼čmas─▒ yapt─▒r─▒n. Bu yolla gruba kabul edilmesinin keyfini ya┼čayacak, motivasyonu artacak ve kurall─▒ ya┼čamay─▒/kurallara uyum sa─člamay─▒ ├Â─črenecektir.
13. Ders anlat─▒rken olabildi─čince g├Ârsel, i┼čitsel ve hareketli ara├žlar kullan─▒lmal─▒d─▒r. M├╝mk├╝nse bu ara├žlar─▒n kurulmas─▒ ve kullan─▒lmas─▒nda ondan yard─▒m al─▒nmal─▒d─▒r.
14. S─▒k s─▒k tahtaya kald─▒r─▒n ve silmeniz gereken yaz─▒lar─▒ sildirin, s─▒n─▒fta da─č─▒t─▒lmas─▒ gereken materyalleri onun da─č─▒tmas─▒n─▒ sa─člay─▒n.
15. S─▒k s─▒k geri-bildirimde bulunulmal─▒d─▒r.
16. Eyleme ge├žmeden ├Ânce durmas─▒, d├╝┼č├╝nmesi ve sonra uygulamaya ge├žmesi s├Âylenmelidir.
17. S─▒k s─▒k ders anlat─▒rken hareketli olmaya ├žal─▒┼č─▒lmal─▒, olabildi─čince dura─čan olmaktan ka├ž─▒n─▒lmal─▒d─▒r.
18. ├ľzellikle dikkatinin da─č─▒ld─▒─č─▒n─▒ hissetti─činiz zaman, ona yan─▒t verebilece─čine emin oldu─čunuz sorular─▒ sormal─▒ ve s─▒ras─▒na yak─▒n yerlerde bulunarak ders anlatmaya ├žal─▒┼č─▒lmal─▒d─▒r.
19. Ders i├ži ya da ders d─▒┼č─▒ zihinsel ve fiziksel aktivitelere daha ├žok yer verilmelidir.
20. ├çocu─čun derste olmad─▒─č─▒ bir zamanda di─čer ├Â─črencilere a├ž─▒klama yap─▒lmal─▒d─▒r. Bu a├ž─▒klamada ├žocukla ilgili olarak zaman zaman dikkatini toplamakta g├╝├žl├╝k ├žekti─čini, ancak iyi, yard─▒msever ve iyi niyetli oldu─čunu, kendilerinin de onu aralar─▒na alarak yard─▒m etmeleri gerekti─či vurgulanmal─▒d─▒r.
21. S─▒navlarda dikkatinin da─č─▒n─▒kl─▒─č─▒ g├Âz├Ân├╝ne al─▒narak de─čerlendirme yap─▒lmal─▒ ve s─▒navlarda ├žok s─▒k─▒ld─▒─č─▒ hissedildi─či zaman ara verilerek s─▒nav yap─▒lmal─▒d─▒r. Ayr─▒ca s├Âzl├╝ s─▒navlarda daha ba┼čar─▒l─▒ oldu─ču ger├že─či unutulmamal─▒d─▒r.
22. Bu ├žocuk i├žin ├Ânlem al─▒rken k─▒skan─▒laca─č─▒ olas─▒l─▒─č─▒ d├╝┼č├╝n├╝lerek, m├╝mk├╝n oldu─ču kadar di─čer ├žocuklar─▒n dikkatini ├žekecek a┼č─▒r─▒l─▒ktan ka├ž─▒n─▒lmal─▒d─▒r.
23. Kalabal─▒k s─▒n─▒flarda ders yapabilmesi daha g├╝├žt├╝r. Bu nedenle aile, okul se├žiminde bu ├Âzellikleri de aramal─▒ ve istekli, ilgili ve tecr├╝beli ├Â─čretmenin yan─▒ s─▒ra mevcudu az olan s─▒n─▒flarda okumas─▒ sa─članmal─▒d─▒r.
24. Genellikle erkek ├Â─čretmenler taraf─▒ndan verilen e─čitimde daha ba┼čar─▒l─▒ sonu├žlar al─▒nmaktad─▒r. Bunun nedeni de erkek ├Â─čretmenin otoriteyi temsil etme ├Âzelli─činin daha belirgin olmas─▒ olarak d├╝┼č├╝n├╝lebilir.
25. S─▒kl─▒kla s─▒n─▒f de─či┼čikli─či yapmak, bu ├žocuklar i├žin olumsuz reaksiyonlar g├Âstermelerine neden olmaktad─▒r. Ancak ciddi sorunlar─▒n ya┼čand─▒─č─▒ s─▒n─▒ftan ger├žek anlamda yararlanabilece─či bir s─▒n─▒fa ge├žti─či zaman ├žok olumlu sonu├žlar─▒n ya┼čand─▒─č─▒ da g├Âr├╝lmektedir.

Yukar─▒da olabildi─čince a├ž─▒k, yal─▒n ve uygulamas─▒ olas─▒ ├Ânerileri s─▒n─▒f─▒m─▒zda uygulamay─▒ ba┼čard─▒─č─▒m─▒z zaman, ger├žek anlamda sorun yuma─č─▒ haline gelebilecek durum, daha hen├╝z sorunla┼čmadan ├Ân├╝n├╝ almak m├╝mk├╝n olacakt─▒r.

Rehberlik ve ara┼čt─▒rma merkezlerine ula┼čan hiperaktif ├Â─črencilerle ilgili yap─▒lan ├žal─▒┼čmalarda, e─čer ├Â─čretmen do─črular─▒ yakal─▒yabilmi┼čse s─▒n─▒f i├žinde ciddi anlamda herhangi bir sorun ya┼čanmamakta ve ├žocu─čun gelecekte ├žok farkl─▒ ve ba┼čar─▒l─▒ bir ├Â─črenci olmas─▒ avantaj─▒n─▒ da beraber getirmektedir.

├çocu─čun e─čitiminde ├Âzellikle ilkba┼člarda rehber ├Â─čretmen, rehberlik ara┼čt─▒rma merkezi ve veli ile devaml─▒ ve s─▒kl─▒kla temas i├žinde olmakta ├Ânemli yararlar g├Âr├╝lecektir.

Her┼čey, sevmek ve yard─▒ma haz─▒r olmakla ba┼člar. Ger├žek anlamda sevmeyi ve yard─▒m almay─▒ baa┼čard─▒─č─▒n─▒z zaman, bunlar─▒n e─čitiminin ├žok da zor olmad─▒─č─▒n─▒ g├Âreceksiniz. Kimbilir, belki de ileride insanl─▒─ča ├žok b├╝y├╝k bir arma─čan hediye etmenin hakl─▒ gururunu hayat─▒n─▒z boyunca ta┼č─▒yacaks─▒n─▒z. ├ç├╝nk├╝ bu ├žocuklar da sizi sevmi┼člerse, birg├╝n, nerede olursan─▒z olun, sizi bulacak ve hakl─▒ gururunuzu y├╝z├╝n├╝ze hayk─▒racakt─▒r.

Sinifta Dikkat Sorunlari Olan Çocuklarla Çalismanin Yollari

* ├çocugun o g├╝n neler yapilacagini ├Ânceden bilmesi saglayacak ve hep uyulan bir sinif d├╝zeni gelistirin.

* ├çocugun ├Âgretmenin g├Âz├╝ ├Ân├╝nde, pencereden uzak ve tahtaya yakin bir yerde oturmasini saglayin.
* Kendi basina yapilabilecek ├Âdevleri, diger ├žocuklardan ayri bir k├Âsede dikkati dagilmadan yapmasina izin verin.
* ├çocugun ├Âdevlerini yaparken gerektiginde ara vermesine olanak taniyin. Bu aralara diger ├žocuklardan daha sik ihtiya├ž duyacaktir.
* Oyun saatlerini azaltma ve teneff├╝s iptalinden ka├žinin. Oyun saatleri ├žocugun fazla enerjisinden kurtulmasi i├žin iyi bir firsattir.
* Farkli aktivite d├╝zeyleri gerektiren dersleri g├╝n i├žine dagitin. M├╝zik, beden egitimi, resim gibi yardimci dersleri daha ├žok dikkat gerektiren T├╝rk├že, matematik gibi derslerin arasina koyun.
* Dikkat sorunlari olan yas├ža daha b├╝y├╝k ├Âgrencilerin, verimli ├žalisma ve dinleme aliskanliklari kazanabilmeleri i├žin ├žalisma y├Ântemleri ile ilgili ek ├Âzel dersler almalari yararlidir.
* Ders ├žalisirken belli aliskanliklar edinmelerini saglayacak ve istenmeyen davranislarini kontrol edecek etkin bir sistem gelistirin. ├ľd├╝l puanlari, ├žocugun basarisini grafikler ile g├Âstermek, ├žocugu ├žikartmalar veya yildizlar ile ├Âd├╝llendirmek, ├žocugu istenilen davranislari g├Âstermesi i├žin heveslendirecektir.
* Yeni seyler ├Âgretip, yanitlar istemeden ├Ânce ├žocuga s├Âzel ya da g├Ârsel bazi ipu├žlari verin. ├ľrnegin ├žocuga yalnizca onun anlayacagi bir isaret vermek onu utandirmadan dikkatini anlatilana vermesini saglar.
* Uzun s├╝rebilecek ├Âdevleri k├╝├ž├╝k par├žalara b├Âl├╝n. B├Âylece ├žocuga bir isi tamamlamis olma duygusunu tattirmis olursunuz.
* ├çocugun her zaman ayni performansi g├Âstermesini beklemeyin. ├çocugun ├žabalari sonu├ž m├╝kemmel olmasa bile destekleyin.
* M├╝mk├╝nse derste islediklerinizi ve ├Âdevleri yazili hale getirin.
Hiperaktif Çocuklar Büyüdüklerinde Ne Olur?
ÔÇť├çocuk b├╝y├╝d├╝g├╝nde hiperaktiflik ge├žerÔÇŁ diye s├Âylendigini duymus olabilirsiniz; bu dogru degildir. Ama asagidaki nedenlerden dolayi ├žocuk olgunlastik├ža bazi iyilesmeler olacaktir.
* ├çocuklar saldirgan davranislarini birakmayi veya azaltmayi genellikle arkadas baskisi nedeniyle ├Âgrenirler.
* Yas b├╝y├╝d├╝k├že bazi problemlerin ├╝stesinden daha kolay gelmeyi ├Âgrenir (├Ârnegin ilgilerini ├žeken bir sey ├╝zerinde yogunlasarak ve ilgilerini ├žekmeyenlere ├Ânem vermeyerek).
* Bazi ├žocuklar problemlerinin ├╝stesinden gelmeyi ├Âgrenirken, bazilari da ├Âzellikle daha k├╝├ž├╝k yaslardan itibaren siddeti hiperaktif olanlar ergenlik ├žaginda ciddi davranis bozukluklari gelistirebilirler.
* Hiperaktif ├žocuklarin ├žogunlugu b├╝y├╝d├╝klerinde iyi olacak, veya en azindan idare edebilecek d├╝zeye geleceklerdir.
* Bazen, ├Âzellikle 6 yasin altinda, kisa dikkat s├╝resi genel bir gelisim geriliginin bir b├Âl├╝m├╝d├╝r. B├Âyle durumlarda ├žocuk b├╝y├╝d├╝g├╝nde bundan kurtulacaktir. ├çocuk genel gelisim d├╝zeyini yakaladiginda dikkat edebilme yetisini de kazanacaktir.

Tedavi:
Hiperaktiviteyi ortadan kaldirici bir kesin tedavi yoktur, fakat hiperaktiflere yardimci olabilecegimiz pek ├žok yol vardir. Doktoru, ├Âgretmeni, danismani ve aile bireylerinin karsilikli fikir alisverisi ve isbirligiyle ├žocugunuz bu rahatsizliga ragmen normal bir yasam s├╝rebilir.
Ila├ž Tedavileri: Hiperaktivitenin tedavisinde uyarici ila├žlar olduk├ža ise yararlar. Hiperaktivite ve dikkat eksikligi ilk basta garip gelebilir. Bu ila├žlar ├žocugu daha hareketli kilmak yerine, sasirtici olarak hiperaktiviteyi azaltip dikkat s├╝resini uzatmaktadir. Hiperaktif bir ├žocuga davranislarini kontrol etmesinde yardimci olan bu ila├žlari kullanan bir ├žocuk ilaci kullandigi s├╝reler i├žerisinde daha sakin ve dikkatli olmaktadir.
Okul ├žagindaki hiperaktif ├žocuklar i├žin en ├žok kullanilan ila├ž Ritalin (Metilfenidat)ÔÇÖdir.
Bunun disinda Pemolin (Tradon), Tofranil (Imipramin) ve Catapresan (Klonidin) gibi baska bazi ila├žlar da yardimci olabilmektedir. Ila├ž tedavisi gerekli oldugunda doktorunuz ├žocugunuz i├žin en etkili ilaci bulmanizda size yardimci olacaktir.
Kullanilan bu ila├žlar bagimlilik yapmaz, fakat bir takim yan etkilere yol a├žabilirler (bas agrisi, uykusuzluk, istah kaybi ve depresyon gibi). ├çocugunuzun doktoru tarafindan d├╝zenli olarak g├Âr├╝lmesini saglayin. Bu sekilde ├žocugunuzun genel sagligini g├Âzetim altinda tutacaktir.
Psikolojik ve pedagojik tedaviler: Ila├žlar hiperaktif ├žocuklar i├žin asla tek tedavi y├Ântemi olarak kullanilmamalidir. ├çocugun davranislarini kontrol etmesine yardimci olurken ├Âgretmenler, danismanlar ve ailenin diger bireyleriyle yapilacak isbirligi i├žerisinde uygulanacak tedaviler ├žok ├Ânemlidir.
Anne-babanin ├žocuga yaklasim konusunda egitimi, ├Âgretmen ve okul danisman psikologunun bilgili yaklasimi ve ├žocugun kendisini kontrol etme ve duygularini ifade etme becerilerini kazandigi psikoterapi ve pedagojik terapilerin birlikte uygulanmasi, ilacin sagladigi kazanimlarin uzun vadeli olabilmesi i├žin sarttir. Bu tedaviler hakkinda ayrintili bilgileri diger bros├╝rlerimizde bulabilirsiniz.
Son Birka├ž S├Âz
Erken tedaviyle hiperaktif ├žocugun gelecegi i├žin cesaret verici sonu├žlara ulasilmaktadir. Hiperaktivite etkilerinden tam anlamiyla ÔÇťkurtulamayacakÔÇŁ olsalar bile bug├╝n sorun yaratan davranislari gelecekte onlara yardimci olabilir. Sinif ortamindan kurtulduktan sonra hayatta basariya ulasmak hiperaktif ├žocuklar i├žin diger ├žocuklar i├žin oldugundan daha kolaydir. Bu ├žocuklardan pek ├žogu eriskin yasa geldiklerinde is adamligi gibi kendi davranis tarzlarina uygun meslekler se├žmekte, veya sanat ve eglence d├╝nyasinda basarili olmaktadirlar. Hiperaktif bir ├žocugun anne-babasindan, ├Âgretmenlerinden ve danismanlarindan bug├╝n g├Ârecegi yardim ve destek, onun basarili ve mutlu bir eriskin olmasina yardim edecektir.