Tag: fiziksel engelliler

Sakatl─▒k indiriminden faydalanmak i├žin

GEL─░R VERG─░S─░ KANUNUNA G├ľRE SAKATLIK ─░ND─░R─░MDEN YARARLANMAK ─░STEYENLERE ─░L─░┼×K─░N A├çIKLAMA

├ľz├╝rl├╝ vatanda┼člar─▒m─▒zla ilgili olarak, 193 say─▒l─▒ Gelir Vergisi Kanunu’nun 31 ve 89’uncu maddelerinde ├Âz├╝rl├╝ hizmet erbab─▒ ve serbest meslek erbab─▒ ile bunlar─▒n bakmakla y├╝k├╝ml├╝ oldu─ču ├Âz├╝rl├╝ ki┼čiler ve basit usulde vergilendirilen baz─▒ esnaf ve sanatkarlara bu kanununda yer alan esaslara g├Âre hesaplanan sakatl─▒k indiriminden yararlanma hakk─▒ verilmi┼č olup, bu hakk─▒n kullan─▒m─▒na ili┼čkin olarak ├ľz├╝rl├╝lere Verilecek Sa─čl─▒k Kurulu Raporlar─▒ Hakk─▒nda Y├Ânetmelik ├ž─▒kar─▒lm─▒┼č ve 222 seri nolu Gelir Vergisi Genel Tebli─či ile gerekli a├ž─▒klamalar yap─▒lm─▒┼čt─▒r.

─░lgili tebli─če g├Âre sakatl─▒k indiriminden yararlanmak isteyen ┼čah─▒slar─▒n bir dilek├že eki ile durumlar─▒na uygun a┼ča─č─▒da belirtilen belgelerle birlikte; ─░llerde Defterdarl─▒k Gelir M├╝d├╝rl├╝─č├╝ne, Ba─č─▒ms─▒z Vergi Dairesi bulunan ─░l├želerde Vergi Dairesi M├╝d├╝rl├╝─č├╝ne, Di─čer ─░l├želerde Malm├╝d├╝rl├╝klerine ba┼čvurmalar─▒ gerekmektedir.

─░STENEN BELGELER:

├ľz├╝rl├╝ Hizmet Erbab─▒ ─░├žin;
– Dilek├že (Dilek├že ├Ârne─či a┼ča─č─▒da g├Âsterilmi┼čtir.)
– 2 adet foto─čraf(Sa─čl─▒k Kurulu Raporunun asl─▒ olanlardan foto─čraf istenmemektedir.Y├Ânetmeli─če uygun rapor ├Ârne─či a┼ča─č─▒da g├Âsterilmi┼čtir.)
– ├çal─▒┼čt─▒─č─▒ yerden ├žal─▒┼čt─▒─č─▒na dair yaz─▒,
– ─░┼č├ži ise sigorta giri┼č bildirgesi veya son d├Ârt ayl─▒k sigorta prim bordrosu,
– N├╝fus c├╝zdan─▒ fotokopisi,
– Sa─čl─▒k Karnesi fotokopisi

Hizmet Erbab─▒n─▒n Bakmakla Y├╝k├╝ml├╝ Oldu─ču ├ľz├╝rl├╝ Ki┼čiler ─░├žin;
– Dilek├že (Dilek├že ├Ârne─či a┼ča─č─▒da g├Âsterilmi┼čtir.)
– Bakmakla y├╝k├╝ml├╝ ki┼činin ve ├ľz├╝rl├╝ ki┼čilerin n├╝fus c├╝zdan─▒ ile sa─čl─▒k karnesi fotokopileri,
– ├ľz├╝rl├╝ye ait 2 adet foto─čraf (Sa─čl─▒k Kurulu Raporunun asl─▒ olanlardan foto─čraf istenmemektedir.Y├Ânetmeli─če uygun rapor ├Ârne─či a┼ča─č─▒da g├Âsterilmi┼čtir.)
– ├çal─▒┼čt─▒─č─▒ yerden ├žal─▒┼čt─▒─č─▒na dair yaz─▒,
– ├ľz├╝rl├╝ ki┼čiye bakmakla y├╝k├╝ml├╝ oldu─čunu g├Âsteren belge (─░┼čyerinden al─▒nacak)
– ├ľz├╝rl├╝ Serbest Meslek Erbab─▒ ─░├žin;
– Dilek├že (Dilek├že ├Ârne─či a┼ča─č─▒da g├Âsterilmi┼čtir.)
– Vergi kimlik numaras─▒n─▒ g├Âsteren belge,
– N├╝fus c├╝zdan─▒ ├Ârne─či
– ├ľz├╝rl├╝ye ait 2 adet foto─čraf (Sa─čl─▒k Kurulu Raporunun asl─▒ olanlardan foto─čraf istenmemektedir.Y├Ânetmeli─če uygun rapor ├Ârne─či a┼ča─č─▒da g├Âsterilmi┼čtir.)

Serbest Meslek Erbab─▒n─▒n Bakmakla Y├╝k├╝ml├╝ Oldu─ču ├ľz├╝rl├╝ Ki┼čiler ─░├žin;
– Dilek├že (Dilek├že ├Ârne─či a┼ča─č─▒da g├Âsterilmi┼čtir.)
– Serbest meslek erbab─▒n─▒n vergi kimlik numaras─▒n─▒ g├Âsteren belge,
– Bakmakla y├╝k├╝ml├╝ ki┼činin ve ├ľz├╝rl├╝ ki┼čilerin n├╝fus c├╝zdan─▒ ile sa─čl─▒k karnesi fotokopileri,
– ├ľz├╝rl├╝ye ait 2 adet foto─čraf (Sa─čl─▒k Kurulu Raporunun asl─▒ olanlardan foto─čraf istenmemektedir. Y├Ânetmeli─če uygun rapor ├Ârne─či a┼ča─č─▒da g├Âsterilmi┼čtir.)
– ├ľz├╝rl├╝ ki┼čiye bakmakla y├╝k├╝ml├╝ oldu─čunu g├Âsteren belge,

Sakatl─▒k ─░ndiriminden Yararlanma Hakk─▒na Sahip Basit Usulde Vergilendirilen ├ľz├╝rl├╝ler ─░├žin;
– Dilek├že (Dilek├že ├Ârne─či a┼ča─č─▒da g├Âsterilmi┼čtir.)
– Vergi kimlik numaras─▒n─▒ g├Âsteren belge,
– N├╝fus c├╝zdan─▒ ├Ârne─či
– 2 adet foto─čraf (Sa─čl─▒k Kurulu Raporunun asl─▒ olanlardan foto─čraf istenmemektedir.Y├Ânetmeli─če uygun rapor ├Ârne─či a┼ča─č─▒da g├Âsterilmi┼čtir.)

D─░LEK├çE ├ľRNE─×─░

DEFTERDARLIK MAKAMINA

Vas─▒tas─▒z Vergiler Gelir M├╝d├╝rl├╝─č├╝:

ÔÇŽÔÇŽÔÇŽÔÇŽÔÇŽÔÇŽÔÇŽÔÇŽÔÇŽÔÇŽÔÇŽÔÇŽÔÇŽÔÇŽÔÇŽÔÇŽÔÇŽÔÇŽÔÇŽÔÇŽÔÇŽÔÇŽÔÇŽÔÇŽÔÇŽ..ÔÇÖnda g├Ârev yapmaktay─▒m. Bakmakla y├╝k├╝ml├╝ bulundu─čumÔÇŽÔÇŽÔÇŽÔÇŽÔÇŽÔÇŽÔÇŽÔÇŽÔÇŽÔÇŽÔÇŽÔÇŽÔÇŽÔÇŽÔÇŽ…rahats─▒zl─▒─č─▒/rahats─▒zl─▒─č─▒m nedeniyle 193 say─▒l─▒ Gelir Vergisi KanunuÔÇÖnun 31ÔÇÖinci maddesi gere─čince sakatl─▒k indiriminden yararlanabilmem i├žin gere─činin yap─▒lmas─▒n─▒ arz ederim. ÔÇŽ../ÔÇŽ../ÔÇŽÔÇŽ.

Ad─▒ Soyad─▒
─░mza

Tel: (Ev)
(─░┼č)

EKLER─░:

1- ( ) 2 Adet Foto─čraf
2- ( ) ├çal─▒┼čt─▒─č─▒ Yerden ├çal─▒┼čt─▒─č─▒na Dair Yaz─▒
3- ( ) ─░┼č├ži ise Sigorta Giri┼č Bildirgesi veya Son D├Ârt Ayl─▒k Bordro
4- ( ) N├╝fus C├╝zdan─▒ Fotokopisi
5- ( ) Bakmakla Y├╝k├╝ml├╝ Oldu─čunu Bildirir Yaz─▒
6- ( ) Sa─čl─▒k Karnesi Fotokopisi
7- ( ) ÔÇŽÔÇŽÔÇŽÔÇŽÔÇŽg├╝n ve ÔÇŽÔÇŽÔÇŽÔÇŽ.say─▒l─▒ ÔÇŽÔÇŽÔÇŽÔÇŽÔÇŽÔÇŽÔÇŽÔÇŽÔÇŽÔÇŽÔÇŽÔÇŽÔÇŽÔÇŽHastanesiÔÇÖnden al─▒nan Sa─čl─▒k Kurulu Raporu Asl─▒ (├ľrnek sa─čl─▒k raporu i├žin t─▒klay─▒n)
****
MAL─░YE BAKANLI─×INCA YAPILAN ─░┼×LEMLER
Defterdarl─▒k Gelir M├╝d├╝rl├╝kleri, Vergi Dairesi M├╝d├╝rl├╝kleri ve Malm├╝d├╝rl├╝kleri kendilerine ba┼čvuran ├Âz├╝rl├╝lerin ki┼čisel bilgilerini “├ľz├╝rl├╝lere Verilecek Sa─čl─▒k Kurulu Raporlar─▒ Hakk─▒ndaki Y├Ânetmelik” ekindeki rapor formuna yazacaklar ve bu formlar─▒ bir yaz─▒ya ekleyerek, ├Âz├╝rl├╝leri yetkili sa─čl─▒k kurulundan en yak─▒n olan─▒na sevk edeceklerdir.

Yetkili sa─čl─▒k kurulu┼ču taraf─▒ndan verilen raporlar yukar─▒da say─▒lan m├╝d├╝rl├╝klerce Maliye Bakanl─▒─č─▒ Merkez Sa─čl─▒k Kurulu’na g├Ânderilecektir. Merkez Sa─čl─▒k Kurulu taraf─▒ndan incelenen ve sakatl─▒k dereceleri belirlenen raporlar, ├╝cretlilerde i┼čverene, di─čerlerinde kendilerine verilmek ├╝zere Defterdarl─▒─ča g├Ânderilecektir.

BAKMAKLA Y├ťK├ťML├ť OLMA HAL─░
Bakmakla y├╝k├╝ml├╝ olunan ki┼či ifadesinden; ├Âz├╝rl├╝ ki┼činin tabi oldu─ču ├žal─▒┼čma mevzuat─▒ veya ba─čl─▒ bulundu─ču sosyal g├╝venlik kurumunun mevzuat─▒na g├Âre bakmakla y├╝k├╝ml├╝ say─▒lan anne, baba, e┼č ve ├žocuklar─▒ anla┼č─▒lacakt─▒r.
├çocuklarda ya┼č s─▒n─▒rlamas─▒na gidilmeksizin i┼člem yap─▒lacakt─▒r.

─░ND─░R─░M UYGULAMASI
Merkez Sa─čl─▒k Kurulunca tespit edilen ├žal─▒┼čma g├╝c├╝ kay─▒p oran─▒n─▒n asgari

% 80’ini kaybetmi┼č bulunan ki┼čiler birinci derece,
% 60’─▒n─▒ kaybetmi┼č bulunan ki┼čiler ikinci derece,
% 40’─▒n─▒ kaybetmi┼č bulunan ki┼čiler ├╝├ž├╝nc├╝ derece sakat say─▒lmaktad─▒r.

Sakatl─▒k indirimi, herkese uygulanmakta olan ├Âzel indirim tutar─▒n─▒n;
Birinci derece sakatlar i├žin sekiz kat─▒,
─░kinci derece sakatlar i├žin d├Ârt kat─▒,
├ť├ž├╝nc├╝ derece sakatlar i├žin iki kat─▒ olarak uygulan─▒r.
(1/1/2004 Tarihinden itibaren 4842 Say─▒l─▒ Kanun Gere─čince)
Madde 31. ÔÇö ├çal─▒┼čma g├╝c├╝n├╝n asgar├« % 80’ini kaybetmi┼č bulunan hizmet erbab─▒ birinci derece sakat, asgar├« % 60’─▒n─▒ kaybetmi┼č bulunan hizmet erbab─▒ ikinci derece sakat, asgar├« % 40’─▒n─▒ kaybetmi┼č bulunan hizmet erbab─▒ ise ├╝├ž├╝nc├╝ derece sakat say─▒l─▒r ve a┼ča─č─▒da sakatl─▒k dereceleri itibariyle belirlenen ayl─▒k tutarlar, hizmet erbab─▒n─▒n ├╝cretinden indirilir.
Sakatl─▒k indirimi;
– Birinci derece sakatlar i├žin 480.000.000 lira,
– ─░kinci derece sakatlar i├žin 240.000.000 lira,
– ├ť├ž├╝nc├╝ derece sakatlar i├žin 120.000.000 lirad─▒r.

Sakatl─▒k derecelerinin tespit ┼čekli ile uygulamaya ili┼čkin esas ve usuller Maliye, Sa─čl─▒k ve ├çal─▒┼čma ve Sosyal G├╝venlik bakanl─▒klar─▒nca bu konuda m├╝┼čtereken haz─▒rlanacak bir y├Ânetmelik ile belirlenir.
Sakatl─▒k indiriminden yararlanacak birden fazla ki┼činin bulunmas─▒ halinde, bu hesaplama her biri i├žin ayr─▒ ayr─▒ yap─▒lacak ve indirim uygulamas─▒nda toplu olarak dikkate al─▒nacakt─▒r.

Bu ┼čekilde hesaplanan sakatl─▒k indiriminin gelirin niteli─čine g├Âre ayl─▒k veya y─▒ll─▒k tutar─▒, ├Âz├╝rl├╝ bireylerin ├╝cretli (hizmet erbab─▒) ise ayl─▒k tevkifat matrah─▒ndan, serbest meslek erbab─▒ ise beyan edece─či serbest meslek kazanc─▒ndan, basit usulde vergilendirilen ise vergi tarh─▒na esas kazanc─▒ndan indirilecektir.

Farkl─▒ ├Âzel indirim tutarlar─▒ belirlenen illerde ├žal─▒┼čan ├Âz├╝rl├╝ler ile bunlar─▒n bakmakla y├╝k├╝ml├╝ bulundu─ču ├Âz├╝rl├╝lerin yararlanabilece─či sakatl─▒k indirimi tutar─▒n─▒n hesaplanmas─▒nda, bu illerde uygulanan ├Âzel indirim tutar─▒ dikkate al─▒nacakt─▒r.

├ťcretlilerde sakatl─▒k indirimi tutar─▒na ayr─▒ca ├Âzel indirim tutar─▒n─▒n ilave edilece─či malumdur.

─░ndirim, beyan edilecek serbest meslek kazanc─▒ ve basit usulde vergilenen kazan├ž tutar─▒ ile s─▒n─▒rl─▒ olup, kazanc─▒n yetersiz olmas─▒ halinde sonraki y─▒la devredilmeyecektir.

Muhtelif yerlerden ├╝cret alanlarda, sakatl─▒k indirimi, ├Âzel indirimin uyguland─▒─č─▒ ├╝cret gelirine uygulanacakt─▒r.

Fizyoterapist Ne ─░┼č Yapar

fizyoterpist kimdir

fizyoterpist kimdir

TANIM

Yaralanma, hastal─▒k, do─ču┼čtan gelen ├Âz├╝r, hareket sistemi bozukluklar─▒ veya di─čer durumlardan kaynaklanan a─čr─▒ ve fonksiyon bozukluklar─▒ndan yak─▒nan ki┼čilere hekimin tan─▒s─▒na uygun bir fizik tedavi program─▒n─▒ planlayan ve uygulayan ki┼čidir.

G├ľREVLER

* S─▒rt ve boyun kire├žlenmeleri olanlar─▒n ├Ânce v├╝cutlar─▒n─▒n rahats─▒z b├Âlgelerini ─▒s─▒ veren aletlerle ─▒s─▒t─▒r, daha sonra ├že┼čitli aletlerle veya elle uyar─▒r, sertlikleri yumu┼čat─▒r,
* S├╝rekli ak─▒m cihazlar─▒ ile fel├žli hastalar─▒n sinirlerini gev┼četir,
* Fel├žli hastalar─▒ s─▒cak su havuzuna yat─▒rarak ve aletlerle hastan─▒n v├╝cuduna su f─▒┼čk─▒rtarak ├Âz├╝rl├╝ b├Âlgenin uyar─▒lmas─▒n─▒ sa─člar,
* Yaralanma veya hastal─▒k sonucunda v├╝cudun hareket yetisi azalm─▒┼č k─▒s─▒mlar─▒n─▒ g├╝├žlendirici egzersizler planlar ve uygulanmas─▒n─▒ denetler,
* ─░┼člev yetersizli─či giderilemeyen veya t├╝m├╝yle yok olan organlar─▒n desteklenmesi i├žin tak─▒lan yard─▒mc─▒ cihazlar─▒n (protez veya ortezlerin) kullan─▒m─▒n─▒ hastaya ├Â─čretir.

 

KULLANILAN ALET VE MALZEMELER

* Ultrasyon, Boyun traksiyon aleti, Elektrikli stimulasyon aleti, Kum torbalar─▒, a─č─▒rl─▒klar, Parafin, Vakum, Lumbal traksiyon aleti.

 

MESLE─×─░N GEREKT─░RD─░─×─░ ├ľZELL─░KLER

Fizyoterapist olmak isteyenlerin;

* Fen bilimlerine, ├Âzellikle biyoloji ve fizi─če ilgili ve bu alanlarda ba┼čar─▒l─▒,
* Bedence g├╝├žl├╝ ve dayan─▒kl─▒,
* G├Âz ve ellerini e┼čg├╝d├╝mle kullanabilen,
* El ve parmak becerileri geli┼čmi┼č,
* Ba┼čkalar─▒n─▒ anlayabilen ve onlara yard─▒m etmekten ho┼članan,
* Sab─▒rl─▒, sevecen, dikkatli ve sorumluluk sahibi
kimseler olmalar─▒ gerekir.
├çALI┼×MA ORTAMI VE KO┼×ULLARI

Fizyoterapistler hastanelerde ve rehabilitasyon merkezlerinde g├Ârev yaparlar. ├çal─▒┼čma ortam─▒ temiz ve sessizdir. Fizyoterapistler genellikle ayakta ve ├že┼čitli aletleri kullanarak g├Ârevlerini y├╝r├╝t├╝rler. G├Ârev s─▒ras─▒nda hastalarla, hekimlerle ve di─čer fizyoterapistlerle etkile┼čim halindedirler.

 

├çALI┼×MA ALANLARI VE ─░┼× BULMA OLANAKLARI

Fizyoterapistler devlet hastanelerinde, ├Âzel hastanelerde, Sa─čl─▒k Bakanl─▒─č─▒, Sosyal Sigortalar Kurumu, belediye ve ├╝niversite ara┼čt─▒rma hastanelerinde, rehabilitasyon merkezlerinde, ├Âzel kliniklerde, spor kul├╝plerinde, huzurevlerinde ├žal─▒┼čabilirler.

 

MESLEK E─×─░T─░M─░N─░N VER─░LD─░─×─░ YERLER

Mesle─čin e─čitimi ├že┼čitli ├╝niversitelere ba─čl─▒ y├╝ksekokullar─▒n Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon b├Âl├╝m├╝nde verilmektedir.

 

MESLEK E─×─░T─░M─░NE G─░R─░┼× KO┼×ULLARI

Bu okullara ve b├Âl├╝mlere girebilmek i├žin ├╝niversite ├ľ─črenci Se├žme S─▒nav─▒ÔÇÖnda (├ľSS) yeterli ÔÇťSay─▒sal (SAY)ÔÇŁ puan almak gerekmektedir.

 

E─×─░T─░M─░N S├ťRES─░ VE ─░├çER─░─×─░
Fizyoterapistlik mesle─činin e─čitim s├╝resi 4 y─▒ld─▒r.
E─čitimleri s├╝resince ├Â─črenciler: T├╝rk Dili ve Edebiyat─▒, Atat├╝rk ─░lkeleri ve ─░nk─▒lap Tarihi, Yabanc─▒ Dil gibi genel k├╝lt├╝r dersleri ile, Biyoloji, ─░nsan Anatomisi, Fizyoloji, Histoloji, Fizik, Kimya, Psikoloji gibi temel t─▒p bilimleri yan─▒nda, Is─▒-─▒┼č─▒k, Elektroterapi, ├ľzel Tedavi Hareketleri, Kinezyoloji, Biomekanik, Yard─▒mc─▒ Cihaz ve Protez E─čitimi ve di─čer mesleki dersleri kuramsal ve uygulamal─▒ olarak al─▒rlar.

MESLEKTE ─░LERLEME

* Fizyoterapistler ├╝niversitelerde akademik kariyer yapabilirler.
* ├çal─▒┼čt─▒klar─▒ i┼čyerinde belli bir alanda uzmanla┼čabilirler (yan─▒k, fel├ž vb.).
* ├çal─▒┼čt─▒klar─▒ kurum ve kurulu┼člarda, uzmanl─▒k alanlar─▒, tecr├╝beleri, kurum ve kurulu┼člar─▒n hizmet i├žerikleri do─črultusunda y├Ânetim kademelerinde yer alabilirler.
BENZER MESLEKLER

* Terapistlik (rehabilite), mas├Ârl├╝k.

 

BURS, KRED─░ VE ├ťCRET DURUMU

* Mesleki e─čitim s├╝resince ├Â─črenciler kredi ve burs olanaklar─▒ndan faydalan─▒rlar. Ayr─▒ca son s─▒n─▒fta ├Âzel hastalar─▒ (fel├žli vb.) evlerinde tedavi etmek suretiyle belli bir kazan├ž elde edebilirler.
* E─čitim sonras─▒nda kamuya ait kurum ve kurulu┼člarda g├Ârev alan fizyoterapistler 657 say─▒l─▒ Devlet Memurlar─▒ Kanunu Sa─čl─▒k Hizmetleri S─▒n─▒f─▒nda ├Âng├Âr├╝len derece ve kademedeki katsay─▒ ve tazminatlara g├Âre ayl─▒k ├╝cret al─▒rlar.
* ├ľzel sekt├Âr├╝n ilgili birimlerinde ├žal─▒┼čan meslek elemanlar─▒n─▒n ├╝creti kar┼č─▒l─▒kl─▒ anla┼čma ile belirlenmektedir.

Multipl Skleroz

 

Multipl Skleroz

Multipl Skleroz

Multipl Skleroz

Multipl Skleroz

Yeni tedaviler ve daha iyi bak─▒m, yani MSÔÇÖi olan ki┼čilere daha iyi bir ya┼čam kalitesi sunmaya y├Ânelik ara┼čt─▒rmalar s├╝r├╝yor. ┼×imdiden bu hastal─▒kla ilgili bir├žok ┼čey ke┼čfedilmi┼č durumda.

Multipl Skleroz (MS) iki ├Ânemli b├Âl├╝mden, beyin ve omurilikten olu┼čan merkezi sinir sistemine ait bir hastal─▒kt─▒r. Merkezi sinir sisteminde sinir liflerini ├ževreleyen ve koruyan miyelin isimli ya─čl─▒ bir doku vard─▒r ve bu doku sinir liflerinin elektrik uyar─▒lar─▒n─▒ iletmelerine yard─▒mc─▒ olur. MSÔÇÖde miyelin skleroz ad─▒ verilen nedbeler b─▒rakarak bir├žok b├Âlgede yok olur. Hasar g├Âren bu b├Âlgeler plaklar veya lezyonlar olarak da bilinir. Miyelin sadece sinir liflerini korumakla kalmay─▒p, g├Ârevlerini yerine getirmelerini de sa─člar. Miyelin yok oldu─čunda veya hasar g├Ârd├╝─č├╝nde, sinirlerin beyine giden veya beyinden gelen elektrik uyar─▒lar─▒n─▒ iletebilme kapasiteleri kesintiye u─črar ve bu durum ├že┼čitli MS belirtilerini (semptomlar─▒n─▒) ortaya ├ž─▒kar─▒r.
MS bula┼č─▒c─▒ de─čildir. Aile hi├ž kimse hastadan bu hastal─▒─č─▒ kapmaz.

Belirtileri Nelerdir?

 

MSÔÇÖin kesin nedeni bilinmese de, bir├žok ara┼čt─▒rmac─▒ miyelin hasar─▒n─▒n v├╝cudun imm├╝n sisteminin (ba─č─▒┼č─▒kl─▒k sisteminin) anormal bir yan─▒t─▒ndan kaynakland─▒─č─▒na inan─▒r. Normal ko┼čullarda, imm├╝n sistem vir├╝sler veya bakteriler gibi yabanc─▒ ÔÇťistilac─▒laraÔÇŁ kar┼č─▒ v├╝cudu korur. Otoimm├╝n hastal─▒klarda v├╝cut istemeyerek kendi dokular─▒na sald─▒r─▒r.
MSÔÇÖde ise, sald─▒r─▒lan madde miyelindir.
Bilim adamlar─▒ miyeline sald─▒rmas─▒ i├žin imm├╝n sistemi tetikleyenin ne oldu─čunu hen├╝z bilmiyor. Bir├žo─ču ├žok say─▒da fakt├Âr├╝n devreye girdi─čini d├╝┼č├╝n├╝yor.

Belirtiler merkezi sinir sisteminin hangi b├Âlgelerinin etkilendi─čine ba─čl─▒ olarak ortaya ├ž─▒kar. Herkes ayn─▒ ┼čekilde etkilenmez. Belirtiler sadece ki┼čiden ki┼čiye de─či┼čiklik g├Âstermekle kalmay─▒p, ayn─▒ ki┼čide zaman i├žinde de de─či┼čiklik g├Âsterebilir. Bu belirtiler ciddiyet ve s├╝re a├ž─▒s─▒ndan da ├že┼čitlilik g├Âsterir.
MSÔÇÖi olan bir ki┼či genellikle birden fazla belirti ya┼čar ancak bu belirtilerin hepsi herkeste g├Âr├╝lmez.
Belirtiler, halsizlik, kar─▒ncalanma, hissizlik veya duyu zay─▒flamas─▒, koordinasyon zay─▒fl─▒─č─▒, yorgunluk, denge problemleri, g├Ârme bozukluklar─▒, istemsiz h─▒zl─▒ g├Âz hareketi (nistagmus da denir), titremeler, spastisite veya kas sertle┼čmesi, bozuk konu┼čma, ba─č─▒rsak veya mesane problemleri, yalpalayarak y├╝r├╝me (ataksi), cinsel i┼člev sorunlar─▒, ─▒s─▒ya hassasiyet ve k─▒sa s├╝reli bellek sorunlar─▒, h├╝k├╝m veya muhakeme problemlerinden (kognitif problemler) olu┼čur. Ciddi durumlarda MS k─▒smi veya tam felce neden olabilir.
MSÔÇÖi olan ki┼čilerin ├žo─čunda bu belirtilerin tamam─▒ g├Âr├╝lmez.
Nas─▒l Tan─▒ Konur?

 

Tek ba┼č─▒na hi├žbir test MS tan─▒s─▒ koyamad─▒─č─▒ i├žin ├že┼čitli test ve y├Ântemlere gerek duyulur. Bu testler ┼čunlar olabilir;
Doktorun ge├žmi┼č belirti ve bulgular─▒n varl─▒─č─▒n─▒ ara┼čt─▒raca─č─▒ t─▒bbi ├Âyk├╝.
Ayr─▒nt─▒l─▒ bir n├Ârolojik muayene.
Beyin ve omurili─čin kesin ve olduk├ža detayl─▒ g├Âr├╝nt├╝lerini veren ve g├Ârece yeni bir g├Âr├╝nt├╝leme bi├žimi olan MRI (manyetik rezonans g├Âr├╝nt├╝leme).
ÔÇťUyar─▒lm─▒┼č potansiyellerÔÇŁ ad─▒ verilen ve merkezi sinir sisteminin belli bir uyar─▒ya verdi─či yan─▒t─▒ ├Âl├žen ├žal─▒┼čmalar.
Daha az kullan─▒lan ancak tan─▒n─▒n ola─čandan daha zor oldu─ču durumlarda faydal─▒ olan di─čer bir inceleme de:
Spinal kanal─▒ ├ževreleyen s─▒v─▒n─▒n (serebrospinal s─▒v─▒ veya SSS) bile┼čimini ara┼čt─▒ran beyin omurilik s─▒v─▒s─▒ incelemesi.
Tedavi Y├Ântemleri Nelerdir?

 

BEL─░RT─░LER─░ ─░Y─░LE┼×T─░RMEYE Y├ľNEL─░K HERHANG─░ B─░R TEDAV─░ MEVCUT MU?
Evet. ├ľrne─čin, kaslardaki sertle┼čme baz─▒ ila├žlarla azalt─▒labilir. Spastisite ve yorgunluk fizik tedavi rehabilitasyon tedavisi ile de tedavi edilir.
Mesane problemleri bazen ├že┼čitli ila├žlar ile iyile┼čme g├Âsterebiliyor. Kendi kendine kateter takma gibi teknikler kolayca ├Â─črenilebilir. ─░drar yollar─▒ enfeksiyonlar─▒n─▒n hemen tedavi edilmesi ve yeterli s─▒v─▒ al─▒m─▒ ba┼čka mesane komplikasyonlar─▒n─▒ ├Ânlemeye yard─▒mc─▒ olabilir. Ba─č─▒rsak problemleri hacimi art─▒rmaya y├Ânelik diyet, fitiller ve ila├žlarla tedavi edilebilirler. Yak─▒c─▒, a─čr─▒l─▒ veya s─▒ra d─▒┼č─▒ duyular ila├žlarla tedavi edilebilirler. Kognitif problemlerle ise rehabilitasyon ve e─čitim ile ba┼čedebilir.
Bilinen bir tedavi mevcut de─čil. Ancak ataklar─▒n s─▒kl─▒─č─▒n─▒ veya ciddiyetini azaltan ve ├Âz├╝rl├╝l├╝k art─▒┼č─▒n─▒ yava┼člatan yeni tedaviler bulunuyor. Umut veren ila├žlar ├╝zerinde da ├žal─▒┼čmalar s├╝r├╝yor. MS tedavisi olduk├ža h─▒zl─▒ de─či┼čti─či i├žin doktordan g├╝ncelle┼čmi┼č tavsiyeleri almak ├╝zere temas i├žinde olman─▒z iyi bir fikir. Ulusal MS Derne─či de yeni geli┼čmeleri almak i├žin bir bilgi kayna─č─▒d─▒r.
T├╝rkiye i├žin telefon numaralar─▒:
1) T├╝rkiye MS Derne─či Genel Merkezi: 0212 275 22 96 – 275 22 97
2) T├╝rkiye MS Derne─či Ankara ┼×ubesi: 0312 440 02 65
3) ─░zmir MS Derne─či: 0232 238 88 88
4) Bursa MS Derne─či: 0224 442 83 00
G├Âr├╝nme S─▒kl─▒─č─▒ Nedir?

 

MS kad─▒nlarda erkeklerin neredeyse iki kat─▒ bir oranda g├Âr├╝l├╝r. Birle┼čik DevletlerÔÇÖde yakla┼č─▒k 350.000 ki┼činin MS ile ya┼čad─▒─č─▒ tahmin ediliyor. Baz─▒ karma┼č─▒k MS olgular─▒na tan─▒ koymak zor ve bula┼č─▒c─▒ bir hastal─▒k olmad─▒─č─▒ i├žin olgular─▒n bildirilmesi zorunlu yok. Bu nedenle MSÔÇÖi olan ki┼čilerin ger├žek say─▒s─▒ sadece tahmin yoluyla hesaplanabiliyor. B├╝t├╝n d├╝nyada MS tropikal iklimlere nazaran ─▒l─▒man iklimlerde daha s─▒k g├Âr├╝l├╝p ve beyaz tenli, ├Âzellikle de atalar─▒ Kuzey Avrupal─▒ olanlar aras─▒nda daha s─▒k ortaya ├ž─▒k─▒yor.

 

─░K─░NC─░ G├ľR├ť┼×LER─░ – TANIYI DO─×RULAMAK ─░├ç─░N – ALMAK ─░Y─░ B─░R F─░K─░R M─░?
Hasta sadece bir doktorla g├Âr├╝┼čt├╝yse, hi├ž ku┼čkusuz ikinci bir g├Âr├╝┼č almak mant─▒kl─▒ olur. Tan─▒y─▒ do─črulatma ilk doktorunuzu a┼ča─č─▒lamaz veya ├╝zmez. Ba┼čka bir uzmana sevk edilmek i├žin doktor tavsiyesi alabilir veya MS derneklerine telefon edebilirsiniz.
B─░R SONRAK─░ A┼×AMA NE OLACAK?
Bunu hi├ž kimse ger├žekten bilmiyor; ancak hasta ve doktorun ki┼čisel durum ├╝zerine mutlaka bir konu┼čma yapmas─▒ ├Ânerilir.
Hastan─▒n en s─▒k duyaca─č─▒s├Âzler ÔÇť├Âng├Âr├╝lemezÔÇŁ ve ÔÇťde─či┼čkenÔÇŁ s├Âzleridir. MS sadece ki┼čiden ki┼čiye b├╝y├╝k oranda de─či┼čiklik g├Âstermekle kalmay─▒p, ayn─▒ ki┼čide zaman i├žinde de de─či┼čiklik g├Âsterir. Bu ├Âng├Âr├╝lmezlik ile ya┼čamak MS ile ya┼čaman─▒n par├žas─▒d─▒r.
Bir├žok ki┼či ┼čiddetlenme d├Ânemleri ge├žirir. Bunlar yeni belirtilerin ortaya ├ž─▒kt─▒─č─▒ akut ataklar, veya varolan belirtilerin daha ciddi hale geldi─či n├╝ksler olarak da isimlendirilirler. ┼×iddetlenmeleri genellikle d├╝zelme d├Ânemleri (remisyonlar) izler ve bu remisyonlar hastay─▒ n├╝ks ├Âncesi haline geri d├Ând├╝rebildikleri gibi, geriye baz─▒ sakatl─▒klar da b─▒rakabilirler. Bu MS bi├žimi genellikle n├╝ks-remisyon g├Âsteren MS olarak isimlendirilir. (Relapsing-remitting MS)
Her MS ayn─▒ olmaz. Baz─▒ ki┼čilerde birka├ž ciddi atak g├Âr├╝l├╝r veya hi├ž g├Âr├╝lmez, bunun yerine belirtilerin s├╝rekli k├Ât├╝le┼čti─či ve zaman i├žinde sakatl─▒─č─▒n ortaya ├ž─▒kt─▒─č─▒ da g├Âr├╝lebilir. Erken bir n├╝ks-remisyon d├Âmemini s├╝rekli k├Ât├╝le┼čme durumu izleyebilir, ki bu durumda sekonder progresif MS ismini al─▒r. Veya ba┼člang─▒├žtan itibaren ilerleme mevcut olabilir ve bu durumda primer progresif MS ismini al─▒r. ┼×ekil ne olursa olsun MS herhangi bir zamanda duraklayabilir.
─░lk birka├ž y─▒ll─▒k MS deneyi, hastal─▒─č─▒nuzun vadeli seyrinde hasta ve doktor i├žin muhtemelen en iyi yol g├Âsterici olur. Ge├žmi┼čte MSÔÇÖi olan ba┼čka hastalar─▒n bak─▒m─▒n─▒ da yapm─▒┼č bir doktor, hastan─▒n durumu ile ilgili ba┼čka g├Âr├╝┼člere de sahip olabilir.
MS KALITSAL MIDIR?
MS do─črudan do─čruya kal─▒tsal olmamak ile birlikte ├žal─▒┼čmalar ailesel e─čilimin varoldu─čunu ortaya ├ž─▒kad─▒lar. Bu durum da karde┼člerin veya di─čer yak─▒n akrabalar─▒n hastal─▒─č─▒ geli┼čtirmelerinin bir ├Âl├ž├╝de daha mehtumel oldu─ču anlam─▒na gelir. Bununla birlikte, MSÔÇÖi olan ki┼čilerin y├╝zde 80ÔÇÖinde MSÔÇÖi olan yak─▒n bir akraba g├Âr├╝lmez.

BEL─░RT─░LER─░ ─░Y─░LE┼×T─░RMEYE Y├ľNEL─░K HERHANG─░ B─░R TEDAV─░ MEVCUT MU?
Evet. ├ľrne─čin, kaslardaki sertle┼čme baz─▒ ila├žlarla azalt─▒labilir. Spastisite ve yorgunluk fizik tedavi rehabilitasyon tedavisi ile de tedavi edilir.
Mesane problemleri bazen ├že┼čitli ila├žlar ile iyile┼čme g├Âsterebiliyor. Kendi kendine kateter takma gibi teknikler kolayca ├Â─črenilebilir. ─░drar yollar─▒ enfeksiyonlar─▒n─▒n hemen tedavi edilmesi ve yeterli s─▒v─▒ al─▒m─▒ ba┼čka mesane komplikasyonlar─▒n─▒ ├Ânlemeye yard─▒mc─▒ olabilir. Ba─č─▒rsak problemleri hacimi art─▒rmaya y├Ânelik diyet, fitiller ve ila├žlarla tedavi edilebilirler. Yak─▒c─▒, a─čr─▒l─▒ veya s─▒ra d─▒┼č─▒ duyular ila├žlarla tedavi edilebilirler. Kognitif problemlerle ise rehabilitasyon ve e─čitim ile ba┼čedebilir.

REHAB─░L─░TASYON NE SA─×LAYAB─░L─░R?
Fizik tedavi (FT) zay─▒flam─▒┼č veya e┼čg├╝d├╝m bozuklu─ču olan kaslar─▒n kuvvet kazanmalar─▒na yard─▒mc─▒ olabilir. FT d├╝zenli hareket egzersizlerini, germeyi, y├╝r├╝me e─čitimini ve bastonlar─▒, y├╝r├╝te├žleri ve di─čer yard─▒mc─▒ aletleri en iyi ┼čekilde kullanmay─▒, nakil e─čitimini (yani ├Ârne─čin, tekerlekli sandalyeden arabalara ge├žmeyi ├Â─črenmek) ve toplam fonksiyonu ve dayan─▒kl─▒l─▒─č─▒ iyile┼čtirmeye y├Ânelik kuvvetlendirme egzersizlerini kapsayabilir.
Rehabilitasyon tedavisi (RT) g├╝nl├╝k ya┼čamda ba─č─▒ms─▒zl─▒─č─▒ iyile┼čtirmeye hedefler. RT giyinme, kendine d├╝zen verme, yemek yeme ve araba kullanma tekniklerini ├Â─čretir ve koordinasyon ve kuvvetlenmeye y├Ânelik egzersizler de sunabilir. Bir rehabilitasyon terapisi evi veya i┼čyerini g├╝venilir ve ba─č─▒ms─▒z hareket edilebilir mekanlar halinde d├╝zenlemek i├žin aletler ve yollar tavsiye edebilir.
Konu┼čma tedavisi kaslar─▒n zay─▒flamas─▒ veya k├Ât├╝ koordinasyonu nedeniyle konu┼čma veya yutkunma zorlu─ču ├žekenler i├žin ileti┼čimi kolayla┼čt─▒r─▒r. Konu┼čma terapistinin kulland─▒─č─▒ teknikler egzersizi, ses e─čitimini veya ├Âzel aletlerin kullan─▒m─▒n─▒ i├žerebilir.

EGZERS─░Z YARDIMCI OLUYOR MU?
Tek ba┼č─▒na egzersiz MSÔÇÖi d├╝zeltemez ancak genel sa─čl─▒─č─▒ iyile┼čtirebilir ve kullan─▒lmamaktan veya etkinsizlikten kaynaklanan komplikasyonlar─▒n ├Ân├╝ne ge├žebilir. Egzersiz i┼čtah ve uykuyu d├╝zenlemeye yard─▒mc─▒ oldu─ču ve kendini iyi hissetmeye katk─▒da bulundu─ču i├žin d├╝zenli bir egzersiz program─▒ fiziksel oldu─ču kadar psikolojik avantajlar─▒n da elde edilebilmesini sa─člar.

YA ─░┼× HAYATI? ─░┼×VERENLER─░N NELER─░ B─░LMES─░ GEREKL─░D─░R?
Ki┼čiden ki┼čiye de─či┼čiklik g├Âsteren MSÔÇÖin, dolay─▒s─▒yla i┼č durumu ├╝zerindeki etkisi de de─či┼čiklik g├Âsterir.
Bir krizin ortas─▒nda iken -gerek tan─▒n─▒n hemen sonras─▒nda, gerek belirtilerin birdenbire canland─▒─č─▒ bir s─▒rada- i┼čle ilgili b├╝y├╝k kararlar vermek pek ak─▒ll─▒ca olmaz. ─░lk olarak, acil sorunlardan kurtulmak i├žin hastan─▒n kendisine zaman tan─▒mas─▒ gerekir. Sonra se├ženeklerini anlamas─▒na yard─▒mc─▒ olacak bilgi toplamas─▒ ├Ânerilir.
Hastan─▒n konulan tan─▒y─▒ i┼č arkada┼člar─▒na ve patronuna a├ž─▒p a├žmamas─▒ ki┼čiye kal─▒r. E─čer t─▒bbi bir muayeneyi gerektiren bir i┼č imkan─▒ sunuluyor ise, tan─▒ ve/veya belirtiler konusunda d├╝r├╝st olman─▒z iyi olur.

MS C─░NSELL─░─×─░ ETK─░LER M─░?
MS ile ba─člant─▒l─▒ her ┼čey fiziksel belirtilerden duygusal etkisine dek cinsel hayat─▒ etkileyebilir. Ancak bu cinsel problemlerin ba┼čar─▒l─▒ bir ┼čekilde tedavi edilemeyecekleri anlam─▒na gelmez. MSÔÇÖi olan ki┼čiler tatminkar bir cinsel ya┼čam ya┼čayabilirler.
Birka├ž ├Ânemli ├Âneri:
E┼činizle duygular─▒n─▒z─▒ payla┼čmaya ├žal─▒┼č─▒n.
D├╝r├╝st├že ileti┼čim kurun.
Fiziksel belirtilerle ilgili t─▒bbi tedavi g├Âr├╝n.
Fiziksel olmayan problemler i├žin bir psikoterapist veya cinsel terapi konusunda uzmanla┼čm─▒┼č bir dan─▒┼čmana da ba┼čvurulabilir.

MSÔÇÖ─░ OLAN B─░R K─░┼×─░DE DEPRESYONA SIK RASTLANIR MI?
MS tan─▒s─▒ konuldu─čunda veya MS k├Ât├╝le┼čti─činde hasta korku, ┼ča┼čk─▒nl─▒k, kontrol kayb─▒ ve bir ─▒zd─▒rap duyabilir. ┼×u ya da bu zamanda MSÔÇÖi olan ki┼čilerin y├╝zde 30 ila 40ÔÇÖ─▒ doktorlar─▒n hafif ya da orta derecede depresyon olarak tan─▒mlad─▒klar─▒ ├Âk├╝nt├╝ye girmektedirler. Depresyon bu hastal─▒─č─▒n neden oldu─ču hasar─▒n do─črudan bir sonucu da olabilir. Depresyon ila├žlarla ve dan─▒┼čmanl─▒kla tedavi edilebilir.
Kendini rahats─▒z hisseden hastan─▒n, yard─▒m istemenin zay─▒fl─▒k de─čil, g├╝├žl├╝l├╝k oldu─čunu unutmamas─▒ gerekir. Ve bir uzmana sevk etmesi i├žin doktoru ile konu┼čmas─▒ ├Ânerilir.

A─░LE DANI┼×MANLI─×I YARDIMCI OLAB─░L─░R M─░?
B├╝t├╝n aile MS ile ya┼čar. ─░┼č, oyun -neredeyse her┼čey- a├ž─▒s─▒ndan ailenin g├╝ndelik al─▒┼čkanl─▒klar─▒n─▒ de─či┼čtirebilir ve herkes bundan etkilenir. Dan─▒┼čmanl─▒k hizmeti vermek b├╝t├╝n ailenin hastal─▒─č─▒ al─▒┼čmas─▒na yard─▒mc─▒ olabilir.

├çOCUKLARA MSÔÇÖ─░ ANLATMANIN EN ─░Y─░ YOLU NED─░R?
K├╝├ž├╝k ├žocuklar temel, basit a├ž─▒klamalara ihtiya├ž duyarlar. Konular─▒ gizlemek yerine tart─▒┼čmak her ya┼čtan ├žocuk i├žin daha faydal─▒ olur. ├çocuklar genellikle ailelerinin d├╝┼č├╝nd├╝─č├╝nden daha esnektirler ve ac─▒ ger├žekleri kabul edebilirler. Hi├ž ku┼čkusuz, b├╝t├╝n ├žocuklar─▒n MS ne getirirse getirsin g├╝venilir olacaklar─▒na ve bak─▒lacaklar─▒na dair g├╝vence duymaya ihtiya├ž duyarlar.

GEBEL─░─×─░N MS ├ťZER─░NDE B─░R ETK─░S─░ VAR MI?
├çal─▒┼čmalar gebeli─čin MSÔÇÖin uzun vadeli seyrini de─či┼čikli─če u─čratmad─▒─č─▒ g├Âsteriyor. Bununla birlikte, bir├žok kad─▒n gebelik s─▒ras─▒nda bir remisyon ya┼č─▒yor ve ard─▒ndan do─čum sonras─▒ndaki belirtilerde ge├žici bir art─▒┼č g├Âsteriyor.

STRES MSÔÇÖ─░ K├ľT├ťLE┼×T─░R─░R M─░?
Stresin MSÔÇÖe neden oldu─čuna veya k├Ât├╝le┼čtirdi─čine ili┼čkin kan─▒t yok. Ancak MSÔÇÖi olan ki┼čiler stresle de m├╝cadele tekniklerinden fayda g├Ârebilirler:
Olabildi─čince aktif olun -zihinsel ve fiziksel a├ž─▒dan.
Zaman─▒ enerjiyi koruyacak ┼čekilde kullan─▒n.
Ya┼čam─▒ basitle┼čtirin -├Âncelikler koyun.
Gev┼čeme/meditasyon egzersizlerini ├Â─črenin.
├ç├Âz├╝lmesi zor sorunlar i├žin yard─▒m al─▒n.
E─členceye zaman ay─▒r─▒n ve mizah duygunuzu koruyun.
Ger├žek├ži hedefler ve beklentiler olu┼čturun.
De─či┼čtirilemeyecek olan─▒ kabul edin.

S─░GARA VE ─░├çK─░ ─░├çMEK MSÔÇÖ─░ ETK─░LER M─░?
Sigara i├žmenin MSÔÇÖi k├Ât├╝le┼čtirdi─čine ili┼čkin kan─▒t yok. Ancak sigara nefes darl─▒─č─▒na, akci─čer enfeksiyonlar─▒na e─čilimli olmaya ve kalp d├╝zensizliklerine neden olabilir -bunlar sakatl─▒─ča katk─▒da bulunabilecek bulgular olup kuvvet azl─▒─č─▒ ve ince beceri koordinasyon bozuklu─ču nedeniyle bu belirtileri g├Âsteren ki┼či sigara kullan─▒yorsa, yang─▒na neden olabilir.
─░├žki i├žme ince beceri bozuklu─čuna, denge bozuklu─čuna ve k├Ât├╝ konu┼čmaya neden olur. Ayn─▒ zamanda muhakemeyi k├Ât├╝le┼čtirir ve davran─▒┼č─▒ de─či┼čtirir. Yine alkol├╝n MSÔÇÖi k├Ât├╝le┼čtirdi─čine dair kan─▒t olmasa da b├╝t├╝n bunlar varolan n├Ârolojik bulgulara eklenmektedir.

SICAKLIK MSÔÇÖ─░ NASIL ETK─░LER?
S─▒cakl─▒k MSÔÇÖi kal─▒c─▒ bir ┼čekilde k├Ât├╝le┼čtirmez. Ancak hepsi olmasa da, MSÔÇÖi olan bir├žok ki┼či s─▒cak ve nemli havan─▒n, s─▒cak bir banyo veya du┼čun veya ate┼čin belirtileri ge├žici olarak k├Ât├╝le┼čtirdi─či g├Âr├╝┼č├╝ndeler. G├╝n├╝n s─▒ca─č─▒ndan ka├ž─▒nmak ve s─▒cak su yerine ─▒l─▒k suda banyo yapmak iyi olur. MSÔÇÖi olan bir├žok ki┼či buz torbalar─▒, buzlu i├žecekler ve ─▒l─▒k banyolarla serinlemenin belirtilerin azalmas─▒na yard─▒mc─▒ oldu─čunu d├╝┼č├╝n├╝yorlar.

LOKAL YA DA GENEL ANESTEZ─░ TEHL─░KEL─░ M─░D─░R?
MSÔÇÖi olan bir ki┼či i├žin genel anestezinin ta┼č─▒d─▒─č─▒ riskler herhangi birinin ta┼č─▒d─▒─č─▒ riskle yakla┼č─▒k ayn─▒ olup yaln─▒z bir istisna bunun d─▒┼č─▒nda tutulur: Ciddi, ilerlemi┼č MSÔÇÖi olanlar ├Ânlem al─▒nmas─▒n─▒ gerektiren solunum problemlerine sahip olabilirler.
Allerjisi olmayan hastalar i├žin sadece novokain gibi s─▒k kullan─▒lan lokal anestezilerden ka├ž─▒nmak gerekmez. Do─čum s─▒ras─▒nda kullan─▒lan epidural anestezi gibi omurilik anestezileri daha problemli olabilir. MSÔÇÖi olan ├žok say─▒da ki┼či epidural anesteziyi iyi tolere edebilse de, baz─▒ n├Ârologlar y├Ântemde olas─▒ komplikasyonlar─▒n oldu─čunu d├╝┼č├╝n├╝p, bu y├Ântemi ├Ânermiyorlar.

GR─░BE KAR┼×I A┼×I YAPTIRMAK GEREKL─░ M─░D─░R?
Grip a┼č─▒s─▒ tart─▒┼čmal─▒d─▒r. Grip a┼č─▒lar─▒ baz─▒ ki┼čilerde MS belirtilerinde bir art─▒┼ča neden olabiliyor. Bununla birlikte, grip a┼č─▒lar─▒n─▒n ┼čiddetlenmelerin say─▒s─▒nda bir art─▒┼ča neden olduklar─▒ fikrini destekleyecek kan─▒t da halihaz─▒rda mevcut de─čildir.
├ľte yandan, grip gibi viral enfeksiyonlar ve ┼čiddetlenmeler aras─▒nda bir ili┼čki oldu─čuna ili┼čkin yeterli kan─▒t vard─▒r. Gribi izleyerek bir ┼čiddetlenme ya┼čam─▒┼č ki┼čiler grip a┼č─▒s─▒ olmay─▒ d├╝┼č├╝nebilirler. Bir kural olarak, imm├╝nsupresif ila├žlar kullanan ki┼čilerin her t├╝rl├╝ a┼č─▒lamadan ka├ž─▒nmas─▒ gerekir.

MSÔÇÖ─░ OLAN B─░R K─░┼×─░ ─░├ç─░N HERHANG─░ B─░R D─░YET ├ľNER─░S─░NDE BULUNULAB─░L─░R M─░?
MSÔÇÖin diyete ba─čl─▒ bir nedeninin oldu─čuna ili┼čkin bilimsel kan─▒t yoktur, bu nedenle ├Âzel bir diyete gerek duyulmaz. Bir├žok ÔÇťMS diyetiÔÇŁ mevcuttur ancak bunlar─▒n hi├žbirinin uzun vadede etkili oldu─ču kan─▒tlanmam─▒┼čt─▒r.
─░yi dengelenmi┼č yemekler genel sa─čl─▒k i├žin ├žok ├Ânemlidir, bu nedenle hastan─▒n ne yedi─čine dikkat etmesi esas al─▒n─▒r.

ALTERNA─░TF TEDAV─░LER YARDIMCI OLUR MU?
Akapunkturun, yogan─▒n, g├Ârselle┼čtirme ve gev┼čeme tekniklerinin veya katk─▒l─▒ g─▒dalar─▒n (vitaminler dahil) MS ├╝zerinde kan─▒tlanm─▒┼č bir etkisi yoktur. Bununla birlikte, baz─▒ ki┼čiler alternatif tedavilerin kendilerini daha iyi hissetmelerine yard─▒mc─▒ oldu─čunu d├╝┼č├╝n├╝yorlar.
MSÔÇÖi olan bir ki┼či, kendine yard─▒mc─▒ olan her tekni─či se├žebilir. Ancak alternatif bir tedavi g├Ârmeye karar vermeden ├Ânce, bu tedavinin potansiyel risklerini, yararlar─▒n─▒ ve maliyetini ara┼čt─▒rmas─▒ ├Ânerilir. Ayr─▒ca planlar─▒n─▒ doktoru ile konu┼čmas─▒ tavsiye edilir.

DOKTORUNUZU G├ľRMEK ─░LE ─░LG─░L─░ ├ľNER─░LER VAR MI?
Doktor ile hasta MS ile ba┼četmekte bir ittifak i├žinde olacakt─▒r. Pratik b├╝t├╝n sorular─▒ tart─▒┼čma konusunda hastan─▒n kendisini rahat hissetmesi gerekir. Semptomlarda bir k├Ât├╝le┼čme oldu─čunda veya yenileri ba┼člad─▒─č─▒nda her zaman bunun bildirilmesi gerekir.
Bununla birlikte, fiziksel veya duygusal bir problemin MS ile hi├žbir ili┼čkisinin olmamas─▒ da m├╝mk├╝nd├╝r. Hastan─▒n b├╝t├╝n problemlerini MSÔÇÖe ba─člamaktan ka├ž─▒nmas─▒ gerekir.

MS ─░LE M├ťCADELE ETMEK NE ANLAMA GEL─░R?
Herkes farkl─▒ ┼čekilde m├╝cadele eder. Burada iyi ya┼čamak i├žin baz─▒ genel ipu├žlar─▒ verilebilir:
Kendinize dikkat edin. ─░yi beslenin, egzersiz yap─▒n ve yeterince dinlenin.
Duygusal sa─čl─▒─č─▒n─▒z─▒ kontrol alt─▒nda tutun. Konu┼čabilece─činiz ve duygular─▒n─▒z─▒ payla┼čabilece─činiz ve size destek sa─člayabilecek ki┼čileri bulun.
Sizin MSÔÇÖiniz size ├Âzg├╝d├╝r. Baz─▒ ki┼čiler bir g├╝nl├╝k tutman─▒n, ne oldu─čunun ve ne zaman oldu─čunu izlemenin faydal─▒ olud─čunu d├╝┼č├╝nmektedirler.
─░├žinde bulundu─čunuz g├╝n├╝ ya┼čay─▒n. MS gelecekle ilgili belirsizlikler getirir. Enerjinizi bug├╝ne y├Âneltin ve gelecekte ya┼čanabilecek sorunlara ├╝z├╝lmemeye ├žal─▒┼č─▒n.
├ľnceliklerinizi inceleyin. Kendi d├╝nya g├Âr├╝┼č├╝n├╝z dahilinde, ki┼čisel de─čerlerinize ve anlay─▒┼č─▒n─▒za g├Âre ya┼čam─▒n─▒za anlam vermeye ├žal─▒┼č─▒n. Yeni ilgi alanlar─▒, hobiler bulun.
Bilgi almak, ba┼čvuruda bulunmak ve destek almak i├žin MS Derne─čini kullan─▒n. Size en yak─▒n derne─či aray─▒n ve programlar─▒n─▒ ├Â─črenin.

MULT─░PL SKLEROZ DERNE─×─░ NASIL YARDIM EDEB─░L─░R?
MS Derne─či b├Âl├╝mleri arac─▒l─▒─č─▒ ile dan─▒┼čmanl─▒k, e─čitmenlik, sosyal etkinlikler ve rekreasyon etkinlikleri, bilgi ve dahas─▒n─▒ sunmaktad─▒r.
Multipl Skleroz Dernekleri multipl sklerozla ilgili bir bilgi kayna─č─▒ olmaktan gurur duyarlar. Yorumlar─▒ mesleki ├Ânerilere, yay─▒nlanm─▒┼č deneyime ve uzman g├Âr├╝┼člerine dayan─▒r; ancak tedavi tavsiyelerini veya re├žete bilgisini temsil etmezler. ├ľzel bilgi ve ├Âneri i├žin bir uzmana dan─▒┼čman─▒z ├Ânerilir.
Dernek MSÔÇÖin ├že┼čitli y├Ânleri ile ilgili ba┼čka bir├žok bro┼č├╝r ve makalede yay─▒nlanmaktad─▒r. Soru sormak veya ba┼čka bilgi almak i├žin size en yak─▒n MS Derne─či ile irtibata ge├žebilirsiniz.