Sinir sistemi yap─▒s─▒

Sinir sistemi ektoderm denilen germ yapra─č─▒ndan k├Âken al─▒r.Embriyo 3-4 haftal─▒kken ektodermin s─▒rt k─▒sm─▒nda h├╝creler ├žo─čalmaya ba┼člar.Bu ├žo─čalma ├Ânce n├Âral pla─č─▒ olu┼čturur.Sonra bu pla─č─▒n ├╝st├╝nde bir oluk,bu olu─čun kenarlar─▒n─▒n birle┼čmesi ile de bir kanal olu┼čturur.Bu kanala ÔÇťn├Âral t├╝pÔÇŁ ad─▒ verilir.N├Âral t├╝p├╝n iki ucu 4.haftada kapan─▒r,kapal─▒ bir t├╝p halini al─▒r.Bu yap─▒n─▒n belirli b├Âlgelerindeki h├╝crelerin ├žo─čalmalar─▒ ile MSSnin beyin ,beyincik gibi hacimli k─▒s─▒mlar─▒n─▒n taslaklar─▒ olu┼čur.├ço─čalan h├╝creler do─čum ├Âncesi 3.-6. aylarda n├Âral t├╝p i├žinde ba┼č k─▒sm─▒na do─čru g├Â├ž eder.H├╝cre ├žo─čalmas─▒ 25.haftadan sonra tekrar ba┼člayarak do─čumdan sonra 2 y─▒l kadar s├╝rer.

F├Âtal beyinde dakikada 250.000 beyin h├╝cresi yap─▒l─▒r.Bebek do─čdu─čunda ileride gerekli olacak beyin h├╝crelerinin fazlas─▒na sahiptir:7 ya┼č─▒nda bir ├žocu─čun n├Âron say─▒s─▒ eri┼čkinden daha fazlad─▒r.Bu durum gen├ž beyinlerdeki zedelenmelerde iyile┼čme kolayl─▒─č─▒ sa─člar.Destek(glia) h├╝creleri ise do─čumda var olduklar─▒ gibi do─čumdan sonra ,├Âzelikle beyin dokusundaki zedelenmelerin sonucunda ├žo─čalma yeteneklerini devam ettirirler.

H├╝crelerin yerlerini almalar─▒, aralar─▒nda ba─člant─▒lar (sinaps)olu┼čturmalar─▒ gebeli─čin 6.ay─▒nda ba┼člar ve do─čumdan sonra devam eder.Bu arada sinir h├╝creleri beynin d─▒┼č y├╝zeyine yak─▒n tabakalar halinde dizilir ve yapacaklar─▒ i┼člevlere g├Âre farkl─▒la┼čmaya ba┼člar.Sinir h├╝creleri,uzant─▒lar─▒ ile ├ževrelerindeki ├žok say─▒da h├╝creyle se├žici bi├žimde ba─člant─▒lar kurar ve ileti┼čime girerler.Bu ba─člant─▒lar─▒n say─▒s─▒ do─čum sonras─▒ d├Ânemde de artma-azalmalar g├Âsterir.Bu de─či┼čiklikler insan beynine s├╝ratli d├╝┼č├╝nme ve ├Â─črenme ├Âzellikleri kazand─▒r─▒r.

Miyelizasyon:

Miyelinin olu┼čumu do─čum ├Âncesi hayat─▒n 6.ay─▒ndan ba┼člay─▒p eri┼čkin ya┼ča kadar s├╝rer.En h─▒zl─▒ de─či┼čiklik ise┬á do─čumdan 8.aya kadar g├Âr├╝l├╝r.G├Ârsel yollar─▒n miyelizasyonu┬á i┼čitsel yollardan daha h─▒zl─▒ ve erken ba┼člar.

Do─čum Sonras─▒ Beyin Geli┼čimi:

Bebek do─čdu─čunda beyni 350-400 gr a─č─▒rl─▒─č─▒ndad─▒r ve trilyonlarca sinir h├╝cresi i├žerir.Do─čumdan sonra yeni sinir h├╝cresi ├╝retilmez,destek h├╝creleri ├╝retilir.Hatta ilk 1-2 ya┼č i├žinde beyin h├╝crelerinde fazla h├╝crelerin ├Âl├╝m├╝ ya┼čan─▒r.Bu arada aksonlar─▒n yeni dallar─▒ olu┼čur ve bu dallar di─čer n├Âronlarla ba─člant─▒ kurar(sinaps).Beyin n├Âronlar─▒ aras─▒ndaki sinaps say─▒s─▒ artt─▒k├ža beyin daha ayr─▒nt─▒l─▒ ve s├╝ratli i┼člem yapabilir duruma gelir.Sinaptik ba─člant─▒lar milyarlarca h├╝cre aras─▒nda 300km/saat h─▒zla iletimi sa─člar.Ya┼čla orant─▒l─▒ olarak sinir h├╝crelerinin boyutlar─▒ ve di─čer sinir h├╝creleri ile ba─člant─▒ say─▒lar─▒ artarak 6 ya┼ča beyin a─č─▒rl─▒─č─▒ eri┼čkin a─č─▒rl─▒─č─▒na ula┼č─▒r(1300-1400 gr).Beynin i┼člevsel olarak olgunla┼čmas─▒ ve eri┼čkin ├Âzelli─či kazanmas─▒ ergenlik d├Ânemine kadar s├╝rer.Ergenlikte gri cevher azal─▒rken h├╝creler aras─▒ ba─člant─▒lar ,yani beyaz cevher,hacim olarak artar.Yeni ba─člant─▒lar 5-18 ya┼čta, hatta ├Âzellikle prefrontal b├Âlgede gen├ž eri┼čkin d├Ânemimde bile olu┼čabilir.

Sinir h├╝creleri ve uzant─▒lar─▒n─▒n yan─▒s─▒ra beyin i┼člevlerinde rol├╝ olan enzimlerin ,kimyasal maddelerin ve yard─▒mc─▒ h├╝crelerin olgunla┼čmas─▒ da bu geli┼čime paralel gider.N├Ârotransmitter denilen bu kimyasal maddelerin yap─▒m─▒ 3 ya┼č civar─▒na kadar s├╝rer.Bu nedenle ├žocuklardaki n├Ârolojik bulgular ve davran─▒┼člar yeti┼čkinlerden farkl─▒d─▒r(dikkat s├╝res, 4 ya┼č─▒ndan 10 ya┼č─▒na kadar artmas─▒,ergenlikte bir s├╝re azalmas─▒ vb.).

Sinapslar ya┼čam s─▒ras─▒ndaki deneyimlere,beynin ald─▒─č─▒ uyaranlara g├Âre olu┼čur ya da kaybedilirler(Kullan ya da kaybet kural─▒).Kullan─▒lmayan ,ilgili uyarana maruz kalmayan sinir h├╝creleri ve ba─člant─▒lar─▒ ├Âzellikle ya┼čam─▒n ilk iki y─▒l─▒nda ve ergenlikte kullan─▒lmamaya ba─čl─▒ yok edilirler.

Miyelizasyon sinir iletim h─▒z─▒n─▒ artt─▒r─▒r.Bu s├╝re├ž ├žo─čunlukla do─čum sonras─▒nda ,b├╝y├╝k ├Âl├ž├╝de iki ya┼ča kadar tamamlan─▒r, ancak eri┼čkin ya┼ča kadar da devam eden b├Âlgeler vard─▒r.

Sinir dokusu en h─▒zl─▒ olarak 3 ya┼č─▒na kadar geli┼čir.5 ya┼č─▒na kadar ├Â─črendiklerimiz ya┼čam─▒m─▒z─▒n geri kalan─▒ndan daha fazlad─▒r.Ya┼čam─▒m─▒z─▒n bu ilk d├Ânemleri sinir sistemi i├žin kritik d├Ânemlerdir.

S─░N─░R S─░STEM─░N─░N YAPISI

{loadposition header}

MSS: Beyin, beyin sap─▒, Pons, Mezensefalon, ve Medulla Oblangata. Medulla Oblangata otonom i┼člevlerin kontrol merkezi(kalp at─▒┼č─▒,solunumÔÇŽ).Cerebellum,denge koordinasyon, kas tonusu, ve hareketlerin reg├╝lasyonunu sa─člar. Medulla spinalis refleks cevap merkezi ve v├╝cut beyin aras─▒ ileti ta┼č─▒r.

Periferik Sinir Sistemi:Duyulardan ve hareketten sorumludur.Omurilikten ve Beyinden (kranyumdan) v├╝cuda da─č─▒l─▒r.┬á MSS ile v├╝cut aras─▒ndaki ba─člant─▒y─▒ sa─člar(kas,duyular,salg─▒ bezleri ile MSS aras─▒ ba─člant─▒).

Beyni saran zarlar (meninksler) d─▒┼čtan i├že do─čru incelir: Dura mater, Araknoid(├Âr├╝mceksi) ve Pia mater (ince zar).Zarlar─▒n aras─▒nda BOS bulunur.Kan-Beyin bariyeri her kimyasal maddenin kandan beyne ge├žmesini ├Ânler.

Beyinde baz─▒ b├Âlgeler belirli i┼člevlerin merkezi olarak kabul edilir fakat son zamanlarda yap─▒lan ├žal─▒┼čmalar sonucu bu merkezlerin kesin bir ayr─▒m g├Âstermedikleri ve ba┼čka alanlar─▒n da bezer i┼člevleri y├╝r├╝tebilece─či g├Âsterili┼čtir.

{loadposition header}

Beyin en d─▒┼čta korteks(beyin kabu─ču veya gri cevher,beyin h├╝crelerinden olu┼čur) ve alt─▒nda┬á┬á beyaz cevher(akson demetlerinden olu┼čur) den meydana gelir.Beyin kabu─ču yakla┼č─▒k 2mm kal─▒nl─▒─č─▒nda ve 1.5 m2 y├╝zeyindedir:bu y├╝zey ,s─▒n─▒rl─▒ alanda daha ├žok gri cevher bulundurulmas─▒n─▒ sa─člayan girinti ve ├ž─▒k─▒nt─▒larla olu┼čturulmu┼čtu. Bu girus ve sulkuslar─▒n say─▒ca az ya da yap─▒sal olarak bozuk olmas─▒ zeka gerili─čine ve epilepsiye sebep olur.Korteks beynin evrimsel olarak en yeni b├Âlgesidir.─░nsanda korteksin olmamas─▒ ya da hasar g├Ârmesi durumunda alg─▒lama,planl─▒ hareket ve konu┼čma olmaz.

Beynin her bir yar─▒k├╝resi kar┼č─▒ v├╝cut yar─▒s─▒n─▒n hareketlerini ve duyusunu y├Ânetir.─░ki yar─▒k├╝re aras─▒nda ba─člant─▒y─▒,aksonlardan olu┼čan bir yap─▒ olan ÔÇťkorpus kallosumÔÇŁ sa─člar.Konu┼čma merkezi bask─▒n yar─▒k├╝rede bulunur.Bili┼čsel i┼člevlerin ├žo─ču bask─▒n yar─▒k├╝rede yer al─▒r.Toplumun %90 n─▒na yak─▒n bir kesiminde bask─▒n yar─▒k├╝re sol yar─▒k├╝redir.Hangi yar─▒k├╝renin bask─▒n olaca─č─▒ genetik olarak belirlenir.g├Âzlenebilen bask─▒nl─▒k, ├Ârne─čin el tercihi 1-2 ya┼č─▒nda g├Âr├╝l├╝r daha ├Ânce el tercihinin olmas─▒ bir yar─▒k├╝renin hasar─▒na i┼čaret eder.Bask─▒n olmayan yar─▒k├╝re s├Âzel olmayan i┼člevleri y├╝r├╝t├╝r;├Ârne─čin dikkat, bi├žim tan─▒ma, g├Ârsel uzaysal alg─▒, mizah, m├╝zi─či alg─▒lama gibi.Sa─č yar─▒k├╝reyi (bask─▒n olmayan yar─▒k├╝re) etkileyen hasarlarda duygusal olaylara kay─▒ts─▒zl─▒k olur.Sosyal – duygusal veriler i┼členmez.Ses tonu duygusuzdur,mimik ve jestler azd─▒r.Konu┼čmalar─▒ yersiz ve zamans─▒z olabilir.

Dil ve konu┼čma, beynin bask─▒n yar─▒k├╝resindedir ve konu┼čmay─▒ alg─▒lama-anlama, konu┼čmay─▒ olu┼čturma merkezleri buradad─▒r.Bu b├Âlgeleri ilgilendiren olaylar sonucu konu┼čma bozukluklar─▒ olur: bunlara ÔÇťafaziÔÇŁ denir.Konu┼čma merkezindeki hasar sonucu konu┼čma bozuklu─čunun d├╝zelmesi ba┼čka merkezlerin bu i┼či ├╝stlenmesi ile olur(plastisite). Plastisite ilk ya┼člarda daha g├╝├žl├╝ olan bir mekanizmad─▒r.2 ya┼č─▒n alt─▒nda d├╝zelme %80 oran─▒nda k─▒zlarda bu s─▒n─▒r 1 ya┼ča inebilir.

Duyu B├╝t├╝nleme

Duyular─▒n kullan─▒lmak ├╝zere organize olmas─▒d─▒r.Duyular─▒m─▒z bize fiziksel ko┼čullar(ortam,durum)┬á ve v├╝cudumuz hakk─▒nda bilgiler verir.Duyular, nehirlerin denize akt─▒─č─▒ gibi beyne akarlar.Say─▒lmayacak kadar duysal bilgi her an beynimize giri┼č yapar .Ve sadece g├Âzlerimiz,kulaklar─▒m─▒zdan de─čil v├╝cudumuzun her yerinden┬á bilgi beyne iletilir.
Yer ├žekimi ve v├╝cut hareketlerini kontrol eden ve bunlar─▒ yery├╝z├╝ ile ili┼čkilendiren ├Âzel duyular─▒m─▒z bulunmaktad─▒r.

Trafi─či Y├Ânetmek

─░nsan─▒n verimli bir ┼čekilde hareket etmesi,├Â─črenmesi ve davranmas─▒ i├žin beyin duyular─▒ organize etmelidir.Beyin┬á duyular─▒ bir trafik polisinin trafi─či d├╝zene soktu─ču gibi,d├╝zene sokar.Duyular iyi organize(d├╝zene ,s─▒raya sokuldu─čunda) oldu─čunda, beyin bu duyular─▒ alg─▒,davran─▒┼č ve ├Â─črenme i├žin kullanabilir.Duyular─▒n giri┼či d├╝zensiz oldu─čunda hayat tam anlam─▒yla s─▒k─▒┼č─▒k bir trafi─če benzer.

Duyu B├╝t├╝nlemeÔÇŽ

*Beyinde┬á bilin├ž d─▒┼č─▒ geli┼čen bir durumdur (onunla ilgili d├╝┼č├╝nmeden olu┼čur-solunum gibi)

*Duyular taraf─▒ndan al─▒nan bilgileri d├╝zenler.

*Deneyimlenen olguya b├╝t├╝n bilgileri s├╝zerek anlam katar ve odaklan─▒lmas─▒ gereken durumu se├žer(├Â─čretmeni dinlerken d─▒┼čar─▒daki┬á trafik seslerini g├Âzard─▒ etmek gibi).

*Deneyimledi─čimiz duruma anlaml─▒ bir ┼čekilde cevap vermemizi sa─člar(adaptif cevap)

*Akademik ├Â─črenme ve sosyal davran─▒┼č i├žin n├Ârolojik altyap─▒y─▒ d├╝zenler.

Beynin beslemesi: V├╝cudumuzun beslenmesi i├žin yemek yememiz ve bu yeme─či sindirmemiz gerekli.Duyular─▒ beyin i├žin gerekli besin olarak g├Ârebilirsiniz ki onlar┬á v├╝cut ve zihin ile ilgili┬á bilgi sa─člar.
{loadposition header}

Ya┼čam─▒n ─░├žinde Duysal B├╝t├╝nleme

Duyusal b├╝t├╝nle┼čtirme anne karn─▒nda hareketlerin ve anne karn─▒n─▒n alg─▒lanmas─▒yla ba┼člar.

├çok fazla miktarda duysal b├╝t├╝nleme hayat─▒n ilk y─▒l─▒nda emekleme, aya─ča kalkma ve ayakta durmay─▒ sa─člamak┬á i├žin olmak ve geli┼čmek┬á zorundad─▒r.

├çocukluk ├ža─č─▒ oyunlar─▒ olduk├ža fazla miktarda duysal b├╝t├╝nleme sa─člar.├çocuk oynarken v├╝cudunun duyular─▒n─▒ ve yer├žekimini g├Ârsel ve i┼čitsel olarak b├╝t├╝nler.

Dans├ž─▒lar─▒n ve jimnastik├žilerin v├╝cut ve yer├žekimi duyular─▒n─▒n b├╝t├╝nl├╝─č├╝ ├žok iyi geli┼čmi┼čtir.Ressamlar─▒n ve el sanatlar─▒ ile u─čra┼čanlar─▒n el ve g├Âz duyular─▒n─▒n b├╝t├╝nl├╝─č├╝ ├žok iyi geli┼čmi┼čtir.

Mutlu ve sakin insanlarda sinir sisteminin┬á duysal b├╝t├╝nl├╝─č├╝ genelde ├žok iyidir.

Do─čarken herkes yakla┼č─▒k olarak ayn─▒ duysal b├╝t├╝nleme kapasitesi ile d├╝nyaya gelir.Ve bunlar genler ile aktar─▒l─▒r, bizim i├žin temel olu┼čturur.

├çocuk do─čduktan sonra duysal b├╝t├╝nleme kapasitesini d├╝nyadaki bir ├žok┬á uyaranla etkile┼čime girerek geli┼čtirir.B├Âylece┬á ├žocukluk ├ža─č─▒ boyunca┬á v├╝cudu ve beyni fiziksel bir├žok de─či┼čikli─če adapte eder.Duysal b├╝t├╝nlemenin geli┼čimi i├žin en uygun potansiyel adaptif cevap s─▒ras─▒nda olur.

Adaptif┬á Cevap: Adaptif cevap duysal deneyimlere ba─čl─▒┬á hedef odakl─▒, anlaml─▒ cevaplara denir. Bebek ├ž─▒ng─▒ra─č─▒ g├Âr├╝r uzan─▒r ve al─▒r. Burda almak adaptif cevapt─▒r. Ama ellerini ama├žs─▒zca sallamak adaptif cevap de─čildir.Daha kompleks bir adaptif cevap┬á bebek ├ž─▒ng─▒ra─č─▒ daha uzakta g├Âr├╝p onu almak i├žin emekleyince ├ž─▒kar.Adaptif bir cevapta bir zorlu─čun ├╝stesinden gelmi┼č ve yeni bir ┼čeyler ├Â─črenmi┼č oluruz.ayn─▒ zamanda adaptif cevab─▒n ┼čekillendirilmesi beynin geli┼čimi ve organize olmas─▒ i├žin yard─▒mc─▒d─▒r. Baz─▒ yeti┼čkinler bu adece bir oyun diyebilir fakat bilmeliyiz oyun duyusal┬á b├╝t├╝nlemenin sonucunda bir ├žok adaptif cevap serisini i├žerir.

Duysal b├╝t├╝nleme m├╝mk├╝n olan en iyi organizasyon ve daha kompleks becerileri geli┼čtir.Oyununu organize edip oyun i├žinde becerilerini geli┼čtiren ├žocuklar ileride kar┼č─▒la┼čacaklar─▒ durumlarda daha ba┼čar─▒l─▒ olurlar.

**├çocuklar oyunlar ile becerilerini geli┼čtirirler.Bu da ileride daha kompleks yetenekler geli┼čtirmelerine ve kar┼č─▒la┼čt─▒klar─▒ durumlara┬á kar┼č─▒ ba┼čar─▒l─▒ olmalar─▒n─▒ sa─člar.

Duysal i┼člem makinesi

7 ya┼č─▒na kadar beyin bir duysal i┼člem makinesidir. Bu d├Ânemde beyin duyulmad─▒─č─▒ ┼čeye duyulardan ald─▒─č─▒ bilgilerle anlam katar.Yani bir ├žocu─čun soyut d├╝┼č├╝nceleri yoktur veya duyulmad─▒─č─▒ ┼čeylerle ilgili fikir, yorum olu┼čturmaz.

Adaptif cevaplar─▒ zihinselden ├žok kassal veya motoriktir.

Bu ilk 7 y─▒la sensorimotor geli┼čim y─▒llar─▒ denir.

├çocuk daha b├╝y├╝k ya┼člara geldik├že zihinsel ve sosyal cevaplar bir k─▒s─▒m sensorimotor aktivitenin yerini al─▒rlar.

Hareket ederken,konu┼čurken,oynarken olan Duysal integrasyon, okuma,yazma ve iyi davran─▒┼č┬á i├žin gerekli olan daha kompleks duysal b├╝t├╝nlemeye zemin olu┼čturur.E─čer sensorimotor i┼člem ya┼čam─▒n ilk 7 y─▒l─▒nda iyi organize olursa , sonraki zamanlarda ├žocuk zihinsel ve sosyal becerileri daha kolay bir ┼čekilde ├Â─črenebilecektir.

Zevk Almak

Beynin duysal b├╝t├╝nleme kapasitesi ├ževresel┬á ihtiya├žlarla kar┼č─▒la┼čmak i├žin yeterli ise , ├žocuk daha efektif, yarat─▒c─▒ ve mutlu eden cevaplar verecektir.├çocuk efektif cevaplar verebilece─či durumlar─▒ deneyimledi─činde bundan zevk alacakt─▒r.E─členmek/zevk almak duyu b├╝t├╝nleme i├žin ├žok ├Ânemlidir.Zevk almak, duyular─▒ organize etmek ve hatta daha ├Ânce hi├ž deneyimlemedi─čimiz kadar olgun ve copmlex hareketler ile cevap olu┼čturmak i├žin bize ├žok iyi bir doygunluk verir.

─░nsan beyni geli┼čimini ilerleten ┼čeylerden zevk alacak ┼čekilde dizayn edilmi┼čtir.Bu da ├žocuklar─▒n ,z─▒plamak,ko┼čmak,yerde oynamak,t─▒rmanmak ÔÇŽ tan neden ho┼čland─▒klar─▒ sorusuna iyi bir cevapt─▒r.Hareket etmek istiyorlar ├ž├╝nk├╝,hareketin sa─člad─▒─č─▒ duysal girdiler beyinlerini beslemektedir.

Duyu b├╝t├╝nleme disfonksiyonu basit aktiviteleri(├žorap-elbise giyinme,topa vurmaÔÇŽ) bile zorla┼čt─▒rabilir.
{loadposition header}

Alıntıdır : Aymen BALIKÇI
www.pediatrikterapi.com

Ya┼čl─▒ ve engellilere maa┼č

– ├çal─▒┼čma ve Sosyal G├╝venlik Bakan─▒ Faruk ├çelik, 65 ya┼č ├╝st├╝, muhta├ž ayl─▒─č─▒ alan, 85 ya┼č─▒na gelmi┼č vatanda┼člar ile ├Âz├╝rl├╝l├╝k oran─▒ y├╝zde 70’in ├╝zerinde olan 240 bin vatanda┼ča 3 ayda bir ald─▒klar─▒ maa┼člar─▒n─▒ evlerinde teslim etme ├žal─▒┼čmalar─▒n─▒n bug├╝n itibar─▒yla ba┼člat─▒ld─▒─č─▒n─▒ bildirdi.

Bakan ├çelik, uygulaman─▒n ba┼člamas─▒ dolay─▒s─▒yla ya┼čl─▒l─▒k ayl─▒─č─▒ alan ve 85 ya┼č─▒n─▒ doldurmu┼č olan G├╝ls├╝m Alan ile v├╝cut fonksiyon kayb─▒ y├╝zde 70’in ├╝zerinde olan Y. Nuri Kartal’─▒ evlerinde ziyaret etti.

├çelik, T├╝rkiye’de 65 ya┼č ├╝st├╝, muhta├ž ayl─▒─č─▒ ve ├Âz├╝rl├╝ ayl─▒─č─▒ alanlar─▒n say─▒s─▒n─▒n, 1 milyon 203 bin oldu─čunu belirterek, “65 ya┼č ├╝st├╝ muhta├ž ayl─▒─č─▒ alan 85 ya┼č─▒na gelen vatanda┼člar─▒m─▒z ile ├Âz├╝rl├╝l├╝k oran─▒ y├╝zde 70’in ├╝zerinde olan 240 bin vatanda┼č─▒m─▒za 3 ayda bir ald─▒klar─▒ maa┼člar─▒n─▒ evlerinde teslim etme ├žal─▒┼čmalar─▒n─▒ bug├╝n ba┼člatm─▒┼č oluyoruz” dedi.

G├╝ls├╝m Alan ve onun durumundaki vatanda┼člar─▒n ya da yak─▒nlar─▒n─▒n, art─▒k maa┼člar─▒n─▒ banka kuyruklar─▒nda beklemeden evlerinde alabileceklerini ifade eden ├çelik, ┼č├Âyle konu┼čtu:

“Bu ┼čekilde 240 bin vatanda┼č─▒m─▒z var. 240 bin vatanda┼č─▒m─▒zdan, biz bu duyuruyu yapt─▒ktan sonra ├Âz├╝rl├╝ ve 85 ya┼č─▒n─▒ a┼čm─▒┼č 27 bin vatanda┼č─▒m─▒z evde ayl─▒k alma talebinde bulundular. Bu her g├╝n artmaktad─▒r. Bu ay─▒n 4’├╝ ile 9’u aras─▒nda 3 ayda bir bu ayl─▒klar─▒ biz ├Âdeyece─čiz. ┼×u anda 27 bin ki┼či, ├Ân├╝m├╝zdeki ├žok k─▒sa bir s├╝re i├žerisinde bunun 240 bine ula┼čmas─▒n─▒ bekliyoruz. B├Âylece hem ya┼čl─▒lar─▒m─▒z hem de ├Âz├╝r oran─▒ y├╝zde 70’in ├╝zerinde olan vatanda┼člar─▒m─▒z─▒n, devletimizin kendilerine uzatt─▒─č─▒ s─▒cak eliyle yorulmalar─▒n─▒ ve s─▒k─▒nt─▒ya girmelerini ├Ânlemi┼č oluyoruz. Ben hay─▒rl─▒ olmas─▒n─▒ diliyorum. Bunlar devletimize milletimize y─▒llar─▒n─▒ vermi┼čler, devletimiz de bug├╝n kendilerini, onlar─▒ rahats─▒z etmeden evlerinde memnun etme ├žabas─▒ i├žinde.”

Bakan ├çelik, bu kapsama giren ki┼čilerin ilgili kurum taraf─▒ndan belirlendi─čini, ancak vatanda┼člar─▒n kendi r─▒zalar─▒ ile maa┼člar─▒n─▒ nerede almak istediklerini beyan etmeleri gerekti─čini ifade ederek, “├ľyleleri var ki torunu gidip al─▒yor ve b├Âyle bir ┼čeye ihtiya├ž duymayabiliyor. O─člu, k─▒z─▒ al─▒yordur, bu ayr─▒ bir olay, ama ┼ču an itibariyle, biz bu a├ž─▒klamay─▒ temmuz ay─▒nda yapt─▒k, temmuz ay─▒ndan eyl├╝l ay─▒na gelirken 2 ay i├žinde 27 bin vatanda┼č─▒m─▒z evde almak istediklerini beyan ettiler. O beyana dayal─▒ olarak biz de bu hizmeti ba┼člatm─▒┼č bulunuyoruz” diye konu┼čtu.

PTT ile yap─▒lan anla┼čma ├žer├ževesinde, vatanda┼člar─▒n maa┼člar─▒n─▒ sadece Ziraat Bankas─▒ ┼čubelerinden de─čil, PTT Bank’lardan da alabilme imkan─▒ getirdiklerini an─▒msatan ├çelik, “┼×imdi bir ileri uygulamay─▒ getirdik, 85 ya┼č ├╝st├╝ ve ├Âz├╝rl├╝l├╝k oran─▒ y├╝zde 70 ve ├╝zerindeki vatanda┼člar─▒m─▒za maa┼člar─▒n─▒ evlerinde teslim ediyoruz” dedi.

Do─čum y─▒l─▒n─▒n son rakam─▒ 0 ve 5 olanlara her d├Ânemin 5. g├╝n├╝, 1 ve 6 olanlara her d├Ânemin 6. g├╝n├╝, 2 ve 7 olanlara her d├Ânemin 7. g├╝n├╝, 3 ve 8 olanlara her d├Ânemin 8. g├╝n├╝, 4 ve 9 olanlara ise her d├Ânemin 9. g├╝n├╝ maa┼č ├Âdemesi yap─▒laca─č─▒ bildirildi.

Yarat─▒c─▒ drama uygulamas─▒

G├╝l┼čen YE─×EN
Abant ─░zzet Baysal ├ťniversitesi E─čitim Fak├╝ltesi
Yarat─▒c─▒ Drama
{loadposition header}
Bir ba┼čka yakla┼č─▒mla, yarat─▒c─▒ drama,
├Ânceden yaz─▒lm─▒┼č bir metin olmaks─▒z─▒n
kat─▒l─▒mc─▒lar─▒n kendi yarat─▒c─▒ bulu┼člar─▒,
├Âzg├╝n d├╝┼č├╝nceleri, ├Âznel an─▒lar─▒ ve
bilgilerine dayanarak olu┼čturduklar─▒
eylem durumlar─▒ ve do─ča├žlama
canland─▒rmalard─▒r (San;1998).
Olay, olgu, ya┼čant─▒ ve bilgileri yeniden
yap─▒land─▒rmaya y├Ânelik olan yarat─▒c─▒
drama ├žal─▒┼čmalar─▒nda, tiyatro olgusunda
oldu─ču gibi; bir ba┼člang─▒├ž ve son b├Âl├╝m├╝
olmayabilir. Ancak bildi─čimiz ├žocuk
oyunlar─▒ndaki gibi belli kurallar─▒ ve bu
kuralar i├žindeki sonsuz ├Âzg├╝rl├╝kleri
i├žerir. T─▒pk─▒ tiyatroda oldu─ču gibi,
gruptakiler belli bir atmosferi ve o
andaki oyun oynama ya┼čant─▒s─▒n─▒
p a yl a ┼č ─▒ r l a r (Ad ─▒g├╝ z e l ; 1993) .
Yarat─▒c─▒ Draman─▒n Boyutlar─▒
Yarat─▒c─▒ drama, nerede uygulan─▒rsa
uygulans─▒n bir ├Â─črenme y├Ântemi, kendini

ifade etmede bir ara├ž ya da bir sanat
bi├žimi olarak kabul edilebilir. Drama
s├╝re├žlerinde bir ├Â─črenme, etkile┼čim
sa─člama ve sosyalle┼čme ile birlikte,
g├╝ven kendine sayg─▒y─▒ geli┼čtirir. Ayr─▒ca
bir topluma ait olma ya da bir grubun
├╝yesi olman─▒n getirdi─či bir g├╝├ž, ileti┼čim
ve problem ├ž├Âzme yetilerinin de
geli┼čtirilmesi yarat─▒c─▒ draman─▒n ├Ânemli
boyutlar─▒ndand─▒r.
├ľrg├╝n e─čitim kurumlar─▒nda bir ders
i┼čleme y├Ântemi olarak e─čitimde drama,
profesyonel ve amat├Âr tiyatro oyuncusu
yeti┼čiminde, k├╝├ž├╝k ├žocuk-├žocuk ve
ergenlerin ├Âzg├╝r zaman etkinli─činin
├Ânceden belirlenmi┼č ama├žlara uygun
bi├žimde y├╝r├╝t├╝lmesinde, zihinsel ve
bedensel ├Âz├╝rl├╝lerle, i├že kapan─▒klar─▒n
e─čitilmesinde ba┼čvurulan de─čerli bir
k a y n a k t ─▒ r ( S a n ; 1 9 9 0 ) .
Yarat─▒c─▒ Draman─▒n Hedefleri
G├╝n├╝m├╝z e─čitim sistemi i├žinde, yarat─▒c─▒
draman─▒n hedeflerinden bir b├Âl├╝m├╝ ┼č├Âyle
s─▒ralanabilir (Ad─▒g├╝zel 1993 ve ├ťst├╝nda─č
1998): Yarat─▒c─▒l─▒─č─▒ geli┼čtirme, estetik
geli┼čimi sa─člama, ele┼čtirel d├╝┼č├╝nme
yetene─či kazand─▒rma, birlikte ├žal─▒┼čma
al─▒┼čkanl─▒─č─▒ kazand─▒rma, sosyal geli┼čimi
sa─člama, kendine g├╝ven duyma ve karar
verme becerilerini geli┼čtirme, dil ve
ileti┼čim becerilerini kazand─▒rma, soyut

kavramlar─▒ ya da ya┼čant─▒lar─▒ somutla┼čt─▒rma,
imgelem g├╝c├╝n├╝, duygular─▒n─▒ ve
d├╝┼č├╝ncelerini geli┼čtirme.
Yarat─▒c─▒ Draman─▒n ─░├žeri─či
Yarat─▒c─▒ drama ├žal─▒┼čmalar─▒, sanat
e─čitimi alan─▒ ba┼čta olmak ├╝zere e─čitim
bilimlerinin t├╝m anabilim dallar─▒ndan
yararlan─▒r. Foto─čraftan m├╝zi─če, heykelden
┼čiire, ├Âyk├╝ye, kitle ileti┼čim ara├žlar─▒n─▒n
e─čitim a├ž─▒s─▒ndan etkilerinden resme,
e─čitimin psikolojik temellerinden
sosyolojiye oldu─ču gibi pek ├žok alandan
k e n d i n e i ├ž e rik o l u ┼č t u r a b i l i r
( ├ť s t ├╝ n d a ─č ; 1 9 9 8 ) .
Yarat─▒c─▒ Draman─▒n Y├Ântemleri
Yarat─▒c─▒ drama uygulamalar─▒nda genellikle
5 t├╝r uygulama a┼čamas─▒ vard─▒r.
Is─▒nma ve Rahatlama ├çal─▒┼čmalar─▒: ├çe┼čitli
y├Ântemlerle 5 duyuyu kullanma, g├Âzlem
yetisini geli┼čtirme, bedensel ve dokunsal
├žal─▒┼čmalar─▒n yap─▒lmas─▒, tan─▒┼čma, etkile┼čim
kurma, g├╝ven ve uyum sa─člama gibi
├Âzellikleri kat─▒l─▒mc─▒ya kazand─▒ran, grup
liderinin y├Âneticili─činde yap─▒lan ├žal─▒┼čmad─▒r.
Oyunlar: Belirlenmi┼č kurallar i├žinde
├Âzg├╝rce oyun oynama ve bu oyunlar─▒
geli┼čtirme ├žal─▒┼čmalar─▒ndan olu┼čur. Kimi
zaman bilinen ├žocuk oyunlar─▒ndan
yararlan─▒l─▒r.

Do─ča├žlama: Daha az kesin olarak
belirlenmi┼č bir s├╝re├ž olup, saptanan konu ya
da temadan yola ├ž─▒k─▒l─▒r veya saptanan bir
hedefe do─čru belli a┼čamalarla yol al─▒n─▒r.
Bireysel ve grupsal yarat─▒c─▒l─▒─č─▒n en ├žok ├Ân
plan ├ž─▒kt─▒─č─▒ ├žal─▒┼čmalard─▒r.
Olu┼čum: Bu s├╝re├ž kimi zaman ├Ânceden hi├ž
belirlenmemi┼č bir ├ž─▒k─▒┼č noktas─▒ndan, kimi
zamanda bir nesne, resim, foto─čraf, heykel
vb.ile ileti┼čim kurma ile ba┼člar. S├╝recin
nas─▒l geli┼čece─či ve nereye varaca─č─▒
├Ânceden belirsizdir.
De─čerlendirme: ├çal─▒┼čma ├Âncesi,
├žal─▒┼čma an─▒, ├žal─▒┼čma sonras─▒nda
yap─▒labilir. Draman─▒n a┼čamalar─▒n─▒n her
birinin ya da birka├ž─▒n─▒n ard─▒ndan
tart─▒┼čman─▒n a├ž─▒lmas─▒, ele┼čtiri-├Âzele┼čtiri,
soru-cevap etkile┼čiminin ba┼člamas─▒
de─čerlendirmenin somut ba┼člang─▒c─▒
olarak kabul edilir. Bu a┼čamada
ba┼čkalar─▒n─▒n davran─▒┼č bi├žimleri,
duygular─▒, d├╝┼č├╝nceleri, deneyimleri ile
ilgili bilgi sahibi olmak, bireyin kendi
ya┼čam─▒na bir g├Âz atmas─▒ a├ž─▒s─▒ndan
├Ânemlidir (Ad─▒g├╝zel;1993).
Yarat─▒c─▒ drama,
nerede
uygulan─▒rsa
uygulans─▒n bir
├Â─črenme
y├Ântemi, kendini
ifade etmede bir
ara├ž ya da bir
sanat bi├žimi
olarak kabul
edilebilir.
Kaynak├ža
ADIG├ťZEL,H:├ľmer; (1993). ÔÇťOyun ve
Yarat─▒c─▒ Drama ─░li┼čkisiÔÇŁ.Ankara
├ťniversitesi E─čitim Bilimleri
Enstit├╝s├╝, E─čitim Programlar─▒ ve
├ľ─č r e t im Ana b i l im Dal─▒ ,
Yay─▒nlanmam─▒┼č Y├╝ksek Lisans Tezi.
SAN,─░nci; (1990). ÔÇťE─čitimde Yarat─▒c─▒
DramaÔÇŁ. Ankara ├ťniversitesi E─čitim
Bilimleri Fak├╝ltesi Dergisi, say─▒.23,
Ankara.
_______; (1991). Yarat─▒c─▒ Drama E─čitsel
Boyutlar─▒. Dokuz Eyl├╝l ├ťniversitesi
Buca E─čitim Fak├╝ltesi I.─░zmir E─čitim
Kongresi, 25-27 Kas─▒m.

DRAMA PLANI ├ľRNE─×─░:
Yarat─▒c─▒ drama ├žal─▒┼čmalar─▒ i├žin haz─▒rlanacak olan planlar, drama uygulamas─▒ yap─▒lacak olan grubun yap─▒s─▒ ve
├Âzellikleri dikkate al─▒narak haz─▒rlanmal─▒d─▒r. Kat─▒l─▒mc─▒lar─▒n ya┼člar─▒, geli┼čim ├Âzellikleri, meslekleri varsa di─čer
├Âzellikleri, daha ├Ânce bir drama ya┼čant─▒s─▒ ge├žirip ge├žirmedikleri g├Âz ├Ân├╝nde bulundurularak hedefler
belirlenmelidir. Belirlenmi┼č olan hedeflere uygun olarak i├žerik olu┼čturulmal─▒d─▒r.
A┼ča─č─▒da hedefleri belirtilen bir drama ders plan─▒ verilmi┼čtir. Haz─▒rlanm─▒┼č olan bu plan 3 saatlik (150 dakika) ve
bir oturumluk drama dersi i├žin olu┼čturulmu┼čtur.
DERS:Yarat─▒c─▒ Drama
S├ťRE: 150 dakika
GRUP: 18 ya┼č ├╝st├╝, 20 ki┼či.
KONU: Duyu, dokunma ├žal─▒┼čmalar─▒, heykel ve form olu┼čturma.

HEDEFLER:
1. Drama ilkelerini, drama etkinliklerinde do─čru uygulayabilme.
2. Dokunmaya y├Ânelik oyunlarla duyular─▒n─▒ geli┼čtirebilme.
3. Bir temadan yola ├ž─▒karak, do─ča├žlamalar olu┼čturabilme.
4. Bir konu ya da temay─▒ bedenini kullanarak ifade edebilme.
5. Yarat─▒c─▒l─▒─č─▒n─▒ ortaya koyma ve geli┼čtirmede hayal g├╝c├╝n├╝n kullanabilme.
6. ─░mgesel anlat─▒m g├╝c├╝n├╝ geli┼čtirebilme.
7. Grupla ├žal─▒┼čmaya istekli olu┼č.
8. Drama etkinliklerine kat─▒lmaktan ve izlemekten zevk al─▒┼č.

─░┼×LEN─░┼×:
Is─▒nma: Gruptan m├╝zik e┼či─činde ritimle y├╝r├╝meleri istenir. Daha sonra liderin verdi─či y├Ânergelere g├Âre ayak
parmaklar─▒n─▒n ucunda, topu─čuna basarak, ayaklar─▒n d─▒┼č yan─▒na basarak, ayaklar─▒n i├ž yan─▒na basarak y├╝r├╝n├╝r (5ÔÇÖ).
Oyun: ├ľnde Turna 1-2-3 oyunu: Kat─▒l─▒mc─▒lardan bir ebe se├žilir. Di─čer kat─▒l─▒mc─▒lar alan─▒n bir ba┼čka k├Â┼česinde
dururlar. Ebe y├╝z├╝ duvara d├Ân├╝k bir ┼čekilde ÔÇť├Ânde turna 1-2-3ÔÇŁ diye sayarken kat─▒l─▒mc─▒lar ona do─čru ilerlemeye
├žal─▒┼č─▒rlar, ebe saymay─▒ bitirdi─činde kat─▒l─▒mc─▒lar donacakt─▒r. Ebe, saymay─▒ bitirdi─činde arkas─▒na do─čru d├Ânerek
di─čerlerini hareket halinde yakalamaya ├žal─▒┼č─▒r. Ebenin hareket halinde g├Ârd├╝─č├╝ ki┼či oyun d─▒┼č─▒ kal─▒r. Ebenin tam
arkas─▒na gelindi─činde ona en ├žok yakla┼čm─▒┼č olan ki┼či, s─▒rt─▒na dokunarak gruptan kalan di─čerleriyle birlikte geriye
do─čru ka├žarlar. Ebenin yakalad─▒─č─▒ ki┼či yeni ebe olur. E─čer ebe herhangi birine dokunamam─▒┼čsa yeniden ebe olur.
Bir ba┼čka turda yere en az bir kez dokunmadan ebeye dokunulmayacakt─▒r y├Ânergesi ile tekrarlan─▒r (10-15ÔÇÖ).
Don – Kurtul oyunu:
Gruptakilerden bir ebe se├žilir. Di─čerleri ka├žarlar. Ebenin dokundu─ču ki┼či, ebe ona hangi pozisyonda dokunmu┼č
ise o ┼čekilde donar. Gruptaki di─čer ├╝yelerden herhangi biri, donmu┼č durumda bulunanlardan birinin kar┼č─▒s─▒na
ge├žerek ayn─▒ bi├žimi al─▒rsa, donmu┼č olan kurtulur. Bu s─▒rada ebeye yakalanmamalar─▒ gerekecektir. Ebe t├╝m
kat─▒l─▒mc─▒lar─▒ yakalay─▒ncaya kadar oyun s├╝rd├╝r├╝l├╝r(10ÔÇÖ).(Ayn─▒ oyun ikinci oyuncunun arkada┼č─▒n─▒ kurtarmak i├žin
onun hareketini z─▒t y├Ânde yapmas─▒yla da denenir).
kat─▒l─▒mc─▒lar─▒ yakalay─▒ncaya kadar oyun s├╝rd├╝r├╝l├╝r(10ÔÇÖ).(Ayn─▒ oyun ikinci
oyuncunun arkada┼č─▒n─▒ kurtarmak i├žin onun hareketini z─▒t y├Ânde yapmas─▒yla da
denenir).
Do─ča├žlama
Kukla ÔÇô kuklac─▒ oyunu oynan─▒r. Grup e┼čit say─▒da iki gruba ayr─▒larak, i├ž i├že iki
├žember yap─▒l─▒r. D─▒┼čtakiler kuklac─▒, i├žtekiler kukla olacakt─▒r. Kuklac─▒lar
├Ânlerindeki tahta malzemeyi istedikleri bi├žimde ┼čekillendirdikten sonra, sa─ča
do─čru bir kayarak her bir kukla ├╝st├╝nde oynamalar yaparak d├╝zeltirler. Kendi
kuklalar─▒na geldikten sonra son d├╝zeltmeyi yaparlar, kuklalar─▒n─▒ el
hareketleriyle oynat─▒rlar. Bittikten sonra i├žtekiler ve d─▒┼čtakiler yer de─či┼čtirirler.
Ayn─▒ i┼člemler tekrarlan─▒r (20ÔÇÖ).
Gruptan g├Ân├╝ll├╝ iki ki┼či se├žilir. Bu iki ki┼činin birlikte sevgiyi vurgulayan bir
form olu┼čturmalar─▒ istenir. Gruptakilerden bir ba┼čkas─▒ ikiliden istedi─či birinin
omzuna dokunarak onu d─▒┼čar─▒ ├ž─▒kart─▒r, di─čerinin formuna yeni bir anlam
katacak ┼čekilde bi├žim al─▒r. T├╝m grup birka├ž kez yap─▒ncaya kadar tekrarlan─▒r.
─░steksiz olan varsa lider taraf─▒ndan kat─▒l─▒mc─▒ olmaya y├Ânlendirilir (20ÔÇÖ).
Gruptan serbest ┼čekilde y├╝r├╝meleri istenir. Liderin ÔÇťdurÔÇŁ y├Ânergesi ├╝zerine
herkes oldu─ču ┼čekilde durur. Lider se├žti─či iki ki┼činin duru┼čunu yorumlat─▒r. Bu
uygulama ki┼či say─▒s─▒ 3-4ÔÇÖe ├ž─▒kart─▒larak tekrarlan─▒r.
Lider taraf─▒ndan olu┼čturulacak grup say─▒s─▒na g├Âre 4-5 imge se├žilir. Ard─▒ndan
gruptaki di─čer kat─▒l─▒mc─▒lara t├╝m imgelere bak─▒p, kendi se├žtikleri herhangi bir
imgenin anlam─▒n─▒ b├╝t├╝nle┼čtirecek ┼čekilde o imgeye kat─▒lmalar─▒ s├Âylenir. T├╝m
kat─▒l─▒mc─▒lar bir form ald─▒ktan sonra, lider se├žti─či bir ki┼čiden d├╝zeltme
yapmas─▒n─▒ ister. Liderin se├žti─či ki┼či, olu┼čan gruplardan bir tanesi ├╝zerinde,
onun y├╝kledi─či anlam─▒ bozan bir ki┼čiyi ├ž─▒kartabilecek, di─čerleri ├╝zerinde
istedi─či d├╝zeltmeyi yapabilecektir. Her gruptan ├ž─▒kart─▒lanlar ayn─▒ i┼člemleri
di─čer gruplar ├╝zerinde tekrarlarlar. Her gruptan bir ki┼či ├ž─▒kart─▒larak, belirtilen
a┼čamalar uyguland─▒ktan sonra, herkes kendi d├╝zeltme yapt─▒─č─▒ gruba giderek
anlam─▒ b├╝t├╝nle┼čtirecek ┼čekilde eklenir. Lider taraf─▒ndan se├žilen ilk ki┼čiye
dokunulmaz. T├╝m grup heykeller tamamland─▒ktan sonra, liderin se├žti─či bir
grubun formunu bozmamas─▒ s├Âylenir. Di─čer gruplara ├ž├Âz├╝lmeleri s├Âylenir.
Donuk durumda kalan grup di─čer kat─▒l─▒mc─▒larla birlikte yorumlan─▒r. S─▒rayla
di─čer gruplar da donarlar ve yorumlan─▒r (20ÔÇÖ).
Olu┼čum: Olu┼čturulan gruplara isterlerse dinledikleri yorumlara g├Âre, isterlerse
kendi olu┼čturacaklar─▒ yeni bir kurguya g├Âre beden dili kullan─▒larak
canland─▒rma yapmalar─▒ istenir (canland─▒rmalar ├Ânce beden dili kullan─▒larak,
s├Âzel anlat─▒m bulunmadan yap─▒l─▒r). Her grup s─▒rayla canland─▒rmas─▒n─▒ yapar,
olu┼čturulan grup heykele gelindi─činde donarlar. Daha sonra t├╝m gruplara
donduklar─▒ andan sonras─▒n─▒ da kurgulamalar─▒ ve ba┼čtan itibaren s├Âzel anlat─▒m
da kullanarak sonuca kadar oynamalar─▒ s├Âylenir. Gruplar─▒n ├žal─▒┼čmalar─▒ izlenir
(50ÔÇÖ).
De─čerlendirme: Grup ├žember ┼čeklinde yere oturur. Lider yap─▒lan ├žal─▒┼čmalar─▒n
hedefleri hakk─▒nda bilgi verdikten sonra, hedeflere ula┼č─▒l─▒p ula┼č─▒lmad─▒─č─▒
hakk─▒nda kat─▒l─▒mc─▒lar─▒n g├Âr├╝┼člerini al─▒r. ├çal─▒┼čmalar s─▒ras─▒nda neler hissettikleri,
neler duyumsad─▒klar─▒ sorularak, t├╝m kat─▒l─▒mc─▒lar─▒n duygular─▒n─▒ ve
d├╝┼č├╝ncelerini s├Âylemesi sa─član─▒r(10ÔÇÖ).

 

├ľzel e─čitim materyal sat─▒┼č─▒

├ľzel E─čitimde en ├žok kullan─▒lan materyaler hakk─▒na bilgi almak ve ├žok uygun fiyata sahip olmak i├žin ileti┼čim kurunuz.
0 546 218 6 218

├ľzel E─čitim Materyal ├ľnerileri

─░leti┼čim adresimiz

├ľzel Gereksinimli ├çocuklar (engelli bireyler) i├žin ├ľzel Ders hizmetimiz i├žin ileti┼čim kurunuz

ongun51@gmail.com
0554 958 53 78
0546 218 6 218
├ľzel E─čitim Dan─▒┼čmanl─▒k ─░├žin

ongun51@gmail.com
0554 958 53 78
0546 218 6 218

Web Sitemizden Reklam vermek i├žin

ongun51@gmail.com
0554 958 53 78
0546 218 6 218

Web sitemizde haber makale yay─▒nlatmak i├žin

ongun51@gmail.com
0554 958 53 78