Engellilerle ilgili ├Âzl├╝ s├Âzler

Engelliler bir toplumun aynas─▒d─▒r.

├ľz├╝rl├╝ insanlar da bizim insan─▒m─▒zd─▒r.

├ľzel e─čitim olmadan ├ža─čda┼č e─čitim olmaz.

Engelliler sadaka de─čil, ilgi ve i┼č beklemektedirler.

Ne oldum de─čil, ne olaca─č─▒m demeli.

Her insan bir engelli aday─▒d─▒r.

Engelli olmak hi├žbir ┼čey yapamamak de─čildir.
Bizi yapamad─▒klar─▒m─▒zla de─čil,
Yapabildiklerimiz
Ve
Sizlere benzeyen yanlar─▒m─▒zla G├ľR├ťN..

Bug├╝n sa─čl─▒kl─▒s─▒n ama yar─▒n.

ENGELL─░ OLMAK ├ľ─×RENMEYE VE ├ťRETMEYE ENGEL DE─×─░LD─░R

BU D├ťNYAYA ─░STED─░─×─░Z G─░B─░ GELMED─░K ─░STED─░─×─░M─░Z G─░B─░ G─░DEMEY─░Z

KARANLI─×A S├ľYLENECE─×─░NE B─░R MUM YAK
Ak─▒ll─▒ Olmak Bir ┼×ey De─čil, ├ľnemli Olan O Akl─▒ Yerinde Kullanmakt─▒r
Engelsiz bir hayat istiyoruz
Hayat─▒ payla┼čmak i├žin engel yoktur
As─▒l engel beyinlerde

E─čitimde feda edilebilecek fert yoktur

As─▒l engelliler, kar┼č─▒lar─▒na ├ž─▒kan engeli ge├žemeyenlerdir.

Engelli insanlara sayg─▒, insanl─▒─ča sayg─▒d─▒r.
Engellilere sayg─▒, onlara ya┼čama sevinci verir
Ne oldum de─čil, ne olaca─č─▒m demeli.

 

3 aral─▒k engelliler g├╝n├╝

1992 y─▒l─▒nda Birle┼čmi┼č Milletler ald─▒─č─▒ bir kararla, 3 Aral─▒k g├╝n├╝n├╝ ÔÇťUluslararas─▒ Engelliler G├╝n├╝ÔÇŁ olarak ilan etti. Bu karar─▒n ard─▒ndan BM ─░nsan Haklar─▒ Komisyonu 5 Mart 1993 tarihli ve 1993/29 say─▒l─▒ bildirisi ile ├╝ye ├╝lkelerce 3 Aral─▒k g├╝n├╝n├╝n ÔÇťengellilerin topluma kazand─▒r─▒lmas─▒ ve insan haklar─▒n─▒n tam ve e┼čit ├Âl├ž├╝de sa─članmas─▒ÔÇŁ amac─▒yla tan─▒nmas─▒n─▒ istedi.

Read More

Ve o g├╝nden beri, 3 Aral─▒k ÔÇťengelliler g├╝n├╝ÔÇŁ olarak bilinmektedir.Siz hi├ž tekerlikli sandalyede oturup ko┼čmay─▒ denediniz mi?

Siz hi├ž g├Âzlerinizi ba─člay─▒p annenizi g├Ârmeyi denediniz mi?

Siz hi├ž kollar─▒n─▒z─▒ ba─člay─▒p birinin size yemek yedirmesini, su i├žirmesini beklediniz mi?

Siz hi├ž konu┼čmay─▒p ┼čark─▒lar s├Âylemek istediniz mi?

Siz hi├ž duymay─▒p kordon da mart─▒lar─▒n sesini dinlemek istediniz mi?

Siz zihinsel engelli yerine gerizekal─▒ yada deli demeyi mi tercih ediyorsunuz?

Siz hi├ž engelli bir yak─▒n─▒n─▒za, arkada┼č─▒n─▒za bakt─▒n─▒z, ilgilendiniz, ona yard─▒mc─▒ oldunuz mu?

Siz hi├ž k├╝├ž├╝k bir ├žocu─ču tekerlikli sandalyesinden kucaklayarak al─▒p belediye otob├╝s├╝ne bindiniz mi?

3 Aral─▒k Engelliler G├╝n├╝ÔÇÖn├╝n Tarih├žesi

1992 y─▒l─▒nda Birle┼čmi┼č Milletler ald─▒─č─▒ bir kararla, 3 Aral─▒k g├╝n├╝n├╝ ÔÇťUluslararas─▒ Engelliler G├╝n├╝ÔÇŁ olarak ilan etti. Bu karar─▒n ard─▒ndan BM ─░nsan Haklar─▒ Komisyonu 5 Mart 1993 tarihli ve 1993/29 say─▒l─▒ bildirisi ile ├╝ye ├╝lkelerce 3 Aral─▒k g├╝n├╝n├╝n ÔÇťengellilerin topluma kazand─▒r─▒lmas─▒ ve insan haklar─▒n─▒n tam ve e┼čit ├Âl├ž├╝de sa─članmas─▒ÔÇŁ amac─▒yla tan─▒nmas─▒n─▒ istedi. Ve o g├╝nden beri, 3 Aral─▒k ÔÇťengelliler g├╝n├╝ÔÇŁ olarak bilinmektedir.

T├╝rkiyeÔÇÖde Engellilerin Durumu

T├╝rkiyeÔÇÖde n├╝fusun y├╝zde 12.29ÔÇ▓u yani 8.5 milyon ki┼či engelli. Erkeklerde bu oran 11.10, kad─▒nlarda y├╝zde 13.45.

www.ozelegitimsitesi.com

Askeri rekreasyon

Bu rekreasyon 1900ÔÇÖlerin ba┼č─▒nda AmerikaÔÇÖda ba┼člat─▒ld─▒.Baz─▒ programlar 1. D├╝nya sava┼č─▒ s─▒ras─▒nda sunuldu ama ger├žek de─čerini 2.D├╝nya sava┼č─▒na kadar ger├žek anlam─▒n─▒ bulamad─▒.Askeri rekreasyon uygulamalar─▒,savunma bakanl─▒─č─▒n─▒n moral sa─čl─▒k ve rekreasyon departman─▒ taraf─▒ndan d├╝zenlenmektedir.

Bunlar zindelik aktiviteleri,spor,yar─▒┼čmalar─▒,sanatsal etkinlikleri,resim ve k├╝t├╝phane ├žal─▒┼čmalar─▒yla benzer sosyal faaliyetler i├žermektedir.

Sabah rekreasyonu ├žer├ževesinde y├╝zme,tombala,bowling,basketball ve satran├ž bulunmaktad─▒r.A├ž─▒k hava rekreasyonu faaliyetine kat─▒lanlar;ok├žuluk,y├╝zme,bisiklet,tenis,golf,soft ball,rugby,futbol,kayak,binicilik,bal─▒k├ž─▒l─▒k,yat├ž─▒l─▒k ve kamp├ž─▒l─▒k aktivitelerinden birini se├žebilir.

ABD di─čer ├╝lkelerdeki ├╝slerinde bir ├žok askerin ├žocuklar─▒ i├žin k├╝├ž├╝k basketbol ligi ve gen├žlik programlar─▒ d├╝zenlemektedir. Asker ├žocuklar─▒ i├žin haz─▒rlanan kamp organizasyonlar─▒ g├╝nl├╝k ve kal─▒c─▒ tecr├╝beler kazand─▒r─▒r.

Sadece 1992 y─▒l─▒nda 300000 den fazla ├žocuk askeri rekreasyon programlar─▒na kat─▒lm─▒┼čt─▒r.

Askeri ├╝slerde subay ve sivil personel i├žin sa─članan rekreasyon programlar─▒ b├Âl├╝nmemi┼čtir.

├ľrne─čin; Tenis kortu ve y├╝zme havuzuna sahip subay kul├╝plerindeki tesislerden sivil personelde yararlanmaktad─▒r. Gemilerde t├╝m personel ayn─▒ rekreasyon imkanlar─▒n─▒ kullanmaktad─▒r. Denizalt─▒ ve u├žak gemileri i├žinde a─č─▒rl─▒k kald─▒rma,ko┼ču band─▒ ve egzersiz bisikletleri olan ├žal─▒┼čma salonlar─▒na sahiptir.
B├╝y├╝k gemilerde,helikopter inme alanlar─▒nda voleyball,basketball oynayabilirler.Ta┼č─▒y─▒c─▒ gemilerde hangarlarda ve u├žu┼č b├Âl├╝m├╝ndeyse futbol oynamak m├╝mk├╝nd├╝r.

Son y─▒llarda askeri rekreasyon programlar─▒n─▒n etkisi belirgin olarak azalm─▒┼čt─▒r.Bunda sivil servislerin yayg─▒nla┼čmas─▒n─▒n rol├╝ olduk├ža fazlad─▒r.

Buna kar┼č─▒l─▒k baz─▒ ekseri kurumlar,yerel hizmet sa─člay─▒c─▒larla yeni ortakl─▒klar kurup d├Âv├╝┼č sanat─▒n─▒ ├Â─čreten rekreasyon faaliyetlerini sivil ve askerlere sunmaktad─▒r.

Kampus Rekreasyon
Kolejler ve ├╝niversiteler kampus toplumuna ge├ži┼č ba─člam─▒nda programlanm─▒┼č aktiviteler sunarlar. Tiyatro, jimnastik, ├Â─črenci birlikleri buna birka├ž ├Ârnektir.

Bu aktivitelerde ├Â─črenciler ├Âncelikle hedef al─▒n─▒r.

Fakat ayn─▒ zamanda fak├╝lte ├žal─▒┼čanlar─▒ ve baz─▒ durumlarda kampus etraf─▒nda ya┼čayanlar─▒n kullan─▒m─▒na da a├ž─▒kt─▒r. Kampus rekreasyonlar─▒ okulun ismini duyurmaya, nitelikli ├Â─črencileri ├žekme ve onlar─▒n okulda kalmas─▒n─▒ sa─člar.

Kampus rekreasyonu y├Âneticileri i├žin bug├╝n en ├Ânemli hedef, ├Â─črencilerin psikolojik ve sosyal ihtiya├žlar─▒n─▒ g├Âz ├Ân├╝ne alan yeni yakla┼č─▒mlar geli┼čtirmektedir. ┼×├╝phesiz en ├Ânemli b├Âl├╝m, ├Â─črenci ili┼čkilerini geli┼čtiren spor yar─▒┼čmalar─▒na kat─▒l─▒m ve g├Âzlemdir.

Sporu seven fakat rekabet etmek istemeyen ├Â─črenciler i├žin salon sporlar─▒ i├žinde geni┼č se├ženekler vard─▒r.Bir ├žok ├Â─črenci oyunlara,m├╝zikhollere,bando ve orkestralara kat─▒lmaktan zevk duyar.Bir ├žok kampus,sosyal bilimlerde (Antropoloji,Sosyoloji,Psikoloji,Siyasal bilimler) yeti┼čkin ki┼čilerin kat─▒ld─▒─č─▒ kongre ve sempozyumlar d├╝zenler.

Baz─▒ kampuslar y├Âneticilik seminerleri organize eder.Tam bu aktiviteler ├Â─črencilere entelekt├╝el ve sosyal tecr├╝be kazand─▒r─▒r,akademik ├Â─črenmeleriyle ger├žek hayat aras─▒nda ba─člant─▒ kurmalar─▒n─▒ sa─člar.A├ž─▒k hava rekreasyonlar─▒,├Â─črencilerin yeni beceriler edinmelerini, ayn─▒ ilgi alanlar─▒na sahip olanlar─▒n tan─▒┼čmalar─▒n─▒ ve ├ževre bilincini kazanmalar─▒n─▒ sa─člar.

Faaliyetler; Kamp, kano, kayak, su sporlar─▒, rafting, yelkencilik, bisiklet turlar─▒, do─ča foto─čraf├ž─▒l─▒─č─▒ ve di─čer do─čal aktiviteleri i├žerir.

Yukar─▒da da ad─▒ ge├žen rekreasyon ├žal─▒┼čma alanlar─▒ gerek T├╝rkiyeÔÇÖmizde gerekse ABD ve Avrupa da bu alandaki mevcut ki┼čileri en fazla y─▒pratan meslek gruplar─▒ndand─▒r.

Bu meslekler ├Ânemli derecede emek verilen ve stresi i├žinde bar─▒nd─▒ran, zor icra edilen meslek gruplar─▒ndand─▒r. Rekreasyon kendi i├žyap─▒s─▒ ve ├žal─▒┼čma alanlar─▒ndaki profesyonelli─čiyle bu alanlarda rahatl─▒kla faaliyet g├Âstermekte, Profesyonel Rekreasyon Uzmanlar─▒ ile Rekreasyon Terapileri yaparak ki┼čileri daha sa─čl─▒kl─▒, mutlu, i┼č verimini y├╝kseltecek kaliteye getirmektedir.

Rekreasyon Terapileri ve uygulamalar─▒ mutlaka profesyonel ki┼čiler taraf─▒ndan yapt─▒r─▒lmal─▒d─▒r.

Rekreasyon sadece bir merkezden veya bir kurumdan ibaret de─čildir.

Rekreasyon ki┼čileri ve daha sonras─▒nda ise kitleleri mutlu eden ├Ânemli bir sportif etkinlik ve faaliyetler b├╝t├╝n├╝d├╝r. Burada dikkat edilmesi gereken en ├Ânemli nokta;
Bu faaliyetler sadece Rekreasyon Uzman&Terapistleri taraf─▒ndan planlan─▒r ve yap─▒l─▒r ilkesidir. Bu unutulmamal─▒d─▒r.

Bu s─▒n─▒f 18. yy da sanayi devrimi s─▒ras─▒nda ortaya ├ž─▒kt─▒.Ayd─▒n b├╝y├╝k ┼čirket sahipleri,├žal─▒┼čkan i┼č├žilerinin bo┼č vakitlerini daha iyi de─čerlendirmelerini sa─člayarak onlar─▒n daha verimli olacaklar─▒n─▒ fark etmeye ba┼člad─▒lar.

Sonradan ofiste ├žal─▒┼čanlar─▒n beden sa─čl─▒─č─▒ i├žin aktivitelerini geni┼čletip erkekler i├žin bowling,basket ball ve base boll tak─▒mlar─▒ olu┼čturdular.G├╝n├╝m├╝zde ise,i┼č├žiler i├žin y├╝ksek pop├╝laritede olan ┼čirketler taraf─▒ndan golf turnuvalar─▒ dahi d├╝zenlenmektedir.

Bug├╝n binlerce i┼č├žilei i├žin rekreasyon faaliyetlerine sponsorluk yapmaktad─▒r.

Baz─▒ ┼čirketler ise sa─čl─▒k ve zindelik uzmanlar─▒n─▒ i┼če al─▒r yada bu t├╝r servislerle anla┼čma yaparlar.Baz─▒ b├╝y├╝k end├╝stri ┼čirketleri ise ├žal─▒┼čanlar─▒na bal─▒k├ž─▒l─▒k,yat├ž─▒l─▒k ve avc─▒l─▒k gibi alanlar─▒ tahsis eder.Kendi b├╝nyesinde rekreasyon faaliyeti i├žin yeri olmayan ┼čirketler ise i┼č├žilerine ba┼čka ticari jimnastik salonlar─▒na gitmesi i├žin bedel ├Âdediler.─░┼č├ži rekreasyon programlar─▒,sa─čl─▒─č─▒ geli┼čtirmek,moral d├╝zeltmek,devams─▒zl─▒─č─▒ d├╝┼č├╝rmek,alkol ve uyu┼čturucu al─▒┼čkanl─▒─č─▒n─▒ ├Ânlemek i├žin tasarlanm─▒┼čt─▒r.

Bu yolla sa─čl─▒k bak─▒m─▒ndan devlet de tasarrufunu artt─▒rm─▒┼čt─▒r.

Sinir sistemi yap─▒s─▒

Sinir sistemi ektoderm denilen germ yapra─č─▒ndan k├Âken al─▒r.Embriyo 3-4 haftal─▒kken ektodermin s─▒rt k─▒sm─▒nda h├╝creler ├žo─čalmaya ba┼člar.Bu ├žo─čalma ├Ânce n├Âral pla─č─▒ olu┼čturur.Sonra bu pla─č─▒n ├╝st├╝nde bir oluk,bu olu─čun kenarlar─▒n─▒n birle┼čmesi ile de bir kanal olu┼čturur.Bu kanala ÔÇťn├Âral t├╝pÔÇŁ ad─▒ verilir.N├Âral t├╝p├╝n iki ucu 4.haftada kapan─▒r,kapal─▒ bir t├╝p halini al─▒r.Bu yap─▒n─▒n belirli b├Âlgelerindeki h├╝crelerin ├žo─čalmalar─▒ ile MSSnin beyin ,beyincik gibi hacimli k─▒s─▒mlar─▒n─▒n taslaklar─▒ olu┼čur.├ço─čalan h├╝creler do─čum ├Âncesi 3.-6. aylarda n├Âral t├╝p i├žinde ba┼č k─▒sm─▒na do─čru g├Â├ž eder.H├╝cre ├žo─čalmas─▒ 25.haftadan sonra tekrar ba┼člayarak do─čumdan sonra 2 y─▒l kadar s├╝rer.

F├Âtal beyinde dakikada 250.000 beyin h├╝cresi yap─▒l─▒r.Bebek do─čdu─čunda ileride gerekli olacak beyin h├╝crelerinin fazlas─▒na sahiptir:7 ya┼č─▒nda bir ├žocu─čun n├Âron say─▒s─▒ eri┼čkinden daha fazlad─▒r.Bu durum gen├ž beyinlerdeki zedelenmelerde iyile┼čme kolayl─▒─č─▒ sa─člar.Destek(glia) h├╝creleri ise do─čumda var olduklar─▒ gibi do─čumdan sonra ,├Âzelikle beyin dokusundaki zedelenmelerin sonucunda ├žo─čalma yeteneklerini devam ettirirler.

H├╝crelerin yerlerini almalar─▒, aralar─▒nda ba─člant─▒lar (sinaps)olu┼čturmalar─▒ gebeli─čin 6.ay─▒nda ba┼člar ve do─čumdan sonra devam eder.Bu arada sinir h├╝creleri beynin d─▒┼č y├╝zeyine yak─▒n tabakalar halinde dizilir ve yapacaklar─▒ i┼člevlere g├Âre farkl─▒la┼čmaya ba┼člar.Sinir h├╝creleri,uzant─▒lar─▒ ile ├ževrelerindeki ├žok say─▒da h├╝creyle se├žici bi├žimde ba─člant─▒lar kurar ve ileti┼čime girerler.Bu ba─člant─▒lar─▒n say─▒s─▒ do─čum sonras─▒ d├Ânemde de artma-azalmalar g├Âsterir.Bu de─či┼čiklikler insan beynine s├╝ratli d├╝┼č├╝nme ve ├Â─črenme ├Âzellikleri kazand─▒r─▒r.

Miyelizasyon:

Miyelinin olu┼čumu do─čum ├Âncesi hayat─▒n 6.ay─▒ndan ba┼člay─▒p eri┼čkin ya┼ča kadar s├╝rer.En h─▒zl─▒ de─či┼čiklik ise┬á do─čumdan 8.aya kadar g├Âr├╝l├╝r.G├Ârsel yollar─▒n miyelizasyonu┬á i┼čitsel yollardan daha h─▒zl─▒ ve erken ba┼člar.

Do─čum Sonras─▒ Beyin Geli┼čimi:

Bebek do─čdu─čunda beyni 350-400 gr a─č─▒rl─▒─č─▒ndad─▒r ve trilyonlarca sinir h├╝cresi i├žerir.Do─čumdan sonra yeni sinir h├╝cresi ├╝retilmez,destek h├╝creleri ├╝retilir.Hatta ilk 1-2 ya┼č i├žinde beyin h├╝crelerinde fazla h├╝crelerin ├Âl├╝m├╝ ya┼čan─▒r.Bu arada aksonlar─▒n yeni dallar─▒ olu┼čur ve bu dallar di─čer n├Âronlarla ba─člant─▒ kurar(sinaps).Beyin n├Âronlar─▒ aras─▒ndaki sinaps say─▒s─▒ artt─▒k├ža beyin daha ayr─▒nt─▒l─▒ ve s├╝ratli i┼člem yapabilir duruma gelir.Sinaptik ba─člant─▒lar milyarlarca h├╝cre aras─▒nda 300km/saat h─▒zla iletimi sa─člar.Ya┼čla orant─▒l─▒ olarak sinir h├╝crelerinin boyutlar─▒ ve di─čer sinir h├╝creleri ile ba─člant─▒ say─▒lar─▒ artarak 6 ya┼ča beyin a─č─▒rl─▒─č─▒ eri┼čkin a─č─▒rl─▒─č─▒na ula┼č─▒r(1300-1400 gr).Beynin i┼člevsel olarak olgunla┼čmas─▒ ve eri┼čkin ├Âzelli─či kazanmas─▒ ergenlik d├Ânemine kadar s├╝rer.Ergenlikte gri cevher azal─▒rken h├╝creler aras─▒ ba─člant─▒lar ,yani beyaz cevher,hacim olarak artar.Yeni ba─člant─▒lar 5-18 ya┼čta, hatta ├Âzellikle prefrontal b├Âlgede gen├ž eri┼čkin d├Ânemimde bile olu┼čabilir.

Sinir h├╝creleri ve uzant─▒lar─▒n─▒n yan─▒s─▒ra beyin i┼člevlerinde rol├╝ olan enzimlerin ,kimyasal maddelerin ve yard─▒mc─▒ h├╝crelerin olgunla┼čmas─▒ da bu geli┼čime paralel gider.N├Ârotransmitter denilen bu kimyasal maddelerin yap─▒m─▒ 3 ya┼č civar─▒na kadar s├╝rer.Bu nedenle ├žocuklardaki n├Ârolojik bulgular ve davran─▒┼člar yeti┼čkinlerden farkl─▒d─▒r(dikkat s├╝res, 4 ya┼č─▒ndan 10 ya┼č─▒na kadar artmas─▒,ergenlikte bir s├╝re azalmas─▒ vb.).

Sinapslar ya┼čam s─▒ras─▒ndaki deneyimlere,beynin ald─▒─č─▒ uyaranlara g├Âre olu┼čur ya da kaybedilirler(Kullan ya da kaybet kural─▒).Kullan─▒lmayan ,ilgili uyarana maruz kalmayan sinir h├╝creleri ve ba─člant─▒lar─▒ ├Âzellikle ya┼čam─▒n ilk iki y─▒l─▒nda ve ergenlikte kullan─▒lmamaya ba─čl─▒ yok edilirler.

Miyelizasyon sinir iletim h─▒z─▒n─▒ artt─▒r─▒r.Bu s├╝re├ž ├žo─čunlukla do─čum sonras─▒nda ,b├╝y├╝k ├Âl├ž├╝de iki ya┼ča kadar tamamlan─▒r, ancak eri┼čkin ya┼ča kadar da devam eden b├Âlgeler vard─▒r.

Sinir dokusu en h─▒zl─▒ olarak 3 ya┼č─▒na kadar geli┼čir.5 ya┼č─▒na kadar ├Â─črendiklerimiz ya┼čam─▒m─▒z─▒n geri kalan─▒ndan daha fazlad─▒r.Ya┼čam─▒m─▒z─▒n bu ilk d├Ânemleri sinir sistemi i├žin kritik d├Ânemlerdir.

S─░N─░R S─░STEM─░N─░N YAPISI

{loadposition header}

MSS: Beyin, beyin sap─▒, Pons, Mezensefalon, ve Medulla Oblangata. Medulla Oblangata otonom i┼člevlerin kontrol merkezi(kalp at─▒┼č─▒,solunumÔÇŽ).Cerebellum,denge koordinasyon, kas tonusu, ve hareketlerin reg├╝lasyonunu sa─člar. Medulla spinalis refleks cevap merkezi ve v├╝cut beyin aras─▒ ileti ta┼č─▒r.

Periferik Sinir Sistemi:Duyulardan ve hareketten sorumludur.Omurilikten ve Beyinden (kranyumdan) v├╝cuda da─č─▒l─▒r.┬á MSS ile v├╝cut aras─▒ndaki ba─člant─▒y─▒ sa─člar(kas,duyular,salg─▒ bezleri ile MSS aras─▒ ba─člant─▒).

Beyni saran zarlar (meninksler) d─▒┼čtan i├že do─čru incelir: Dura mater, Araknoid(├Âr├╝mceksi) ve Pia mater (ince zar).Zarlar─▒n aras─▒nda BOS bulunur.Kan-Beyin bariyeri her kimyasal maddenin kandan beyne ge├žmesini ├Ânler.

Beyinde baz─▒ b├Âlgeler belirli i┼člevlerin merkezi olarak kabul edilir fakat son zamanlarda yap─▒lan ├žal─▒┼čmalar sonucu bu merkezlerin kesin bir ayr─▒m g├Âstermedikleri ve ba┼čka alanlar─▒n da bezer i┼člevleri y├╝r├╝tebilece─či g├Âsterili┼čtir.

{loadposition header}

Beyin en d─▒┼čta korteks(beyin kabu─ču veya gri cevher,beyin h├╝crelerinden olu┼čur) ve alt─▒nda┬á┬á beyaz cevher(akson demetlerinden olu┼čur) den meydana gelir.Beyin kabu─ču yakla┼č─▒k 2mm kal─▒nl─▒─č─▒nda ve 1.5 m2 y├╝zeyindedir:bu y├╝zey ,s─▒n─▒rl─▒ alanda daha ├žok gri cevher bulundurulmas─▒n─▒ sa─člayan girinti ve ├ž─▒k─▒nt─▒larla olu┼čturulmu┼čtu. Bu girus ve sulkuslar─▒n say─▒ca az ya da yap─▒sal olarak bozuk olmas─▒ zeka gerili─čine ve epilepsiye sebep olur.Korteks beynin evrimsel olarak en yeni b├Âlgesidir.─░nsanda korteksin olmamas─▒ ya da hasar g├Ârmesi durumunda alg─▒lama,planl─▒ hareket ve konu┼čma olmaz.

Beynin her bir yar─▒k├╝resi kar┼č─▒ v├╝cut yar─▒s─▒n─▒n hareketlerini ve duyusunu y├Ânetir.─░ki yar─▒k├╝re aras─▒nda ba─člant─▒y─▒,aksonlardan olu┼čan bir yap─▒ olan ÔÇťkorpus kallosumÔÇŁ sa─člar.Konu┼čma merkezi bask─▒n yar─▒k├╝rede bulunur.Bili┼čsel i┼člevlerin ├žo─ču bask─▒n yar─▒k├╝rede yer al─▒r.Toplumun %90 n─▒na yak─▒n bir kesiminde bask─▒n yar─▒k├╝re sol yar─▒k├╝redir.Hangi yar─▒k├╝renin bask─▒n olaca─č─▒ genetik olarak belirlenir.g├Âzlenebilen bask─▒nl─▒k, ├Ârne─čin el tercihi 1-2 ya┼č─▒nda g├Âr├╝l├╝r daha ├Ânce el tercihinin olmas─▒ bir yar─▒k├╝renin hasar─▒na i┼čaret eder.Bask─▒n olmayan yar─▒k├╝re s├Âzel olmayan i┼člevleri y├╝r├╝t├╝r;├Ârne─čin dikkat, bi├žim tan─▒ma, g├Ârsel uzaysal alg─▒, mizah, m├╝zi─či alg─▒lama gibi.Sa─č yar─▒k├╝reyi (bask─▒n olmayan yar─▒k├╝re) etkileyen hasarlarda duygusal olaylara kay─▒ts─▒zl─▒k olur.Sosyal – duygusal veriler i┼členmez.Ses tonu duygusuzdur,mimik ve jestler azd─▒r.Konu┼čmalar─▒ yersiz ve zamans─▒z olabilir.

Dil ve konu┼čma, beynin bask─▒n yar─▒k├╝resindedir ve konu┼čmay─▒ alg─▒lama-anlama, konu┼čmay─▒ olu┼čturma merkezleri buradad─▒r.Bu b├Âlgeleri ilgilendiren olaylar sonucu konu┼čma bozukluklar─▒ olur: bunlara ÔÇťafaziÔÇŁ denir.Konu┼čma merkezindeki hasar sonucu konu┼čma bozuklu─čunun d├╝zelmesi ba┼čka merkezlerin bu i┼či ├╝stlenmesi ile olur(plastisite). Plastisite ilk ya┼člarda daha g├╝├žl├╝ olan bir mekanizmad─▒r.2 ya┼č─▒n alt─▒nda d├╝zelme %80 oran─▒nda k─▒zlarda bu s─▒n─▒r 1 ya┼ča inebilir.

Duyu B├╝t├╝nleme

Duyular─▒n kullan─▒lmak ├╝zere organize olmas─▒d─▒r.Duyular─▒m─▒z bize fiziksel ko┼čullar(ortam,durum)┬á ve v├╝cudumuz hakk─▒nda bilgiler verir.Duyular, nehirlerin denize akt─▒─č─▒ gibi beyne akarlar.Say─▒lmayacak kadar duysal bilgi her an beynimize giri┼č yapar .Ve sadece g├Âzlerimiz,kulaklar─▒m─▒zdan de─čil v├╝cudumuzun her yerinden┬á bilgi beyne iletilir.
Yer ├žekimi ve v├╝cut hareketlerini kontrol eden ve bunlar─▒ yery├╝z├╝ ile ili┼čkilendiren ├Âzel duyular─▒m─▒z bulunmaktad─▒r.

Trafi─či Y├Ânetmek

─░nsan─▒n verimli bir ┼čekilde hareket etmesi,├Â─črenmesi ve davranmas─▒ i├žin beyin duyular─▒ organize etmelidir.Beyin┬á duyular─▒ bir trafik polisinin trafi─či d├╝zene soktu─ču gibi,d├╝zene sokar.Duyular iyi organize(d├╝zene ,s─▒raya sokuldu─čunda) oldu─čunda, beyin bu duyular─▒ alg─▒,davran─▒┼č ve ├Â─črenme i├žin kullanabilir.Duyular─▒n giri┼či d├╝zensiz oldu─čunda hayat tam anlam─▒yla s─▒k─▒┼č─▒k bir trafi─če benzer.

Duyu B├╝t├╝nlemeÔÇŽ

*Beyinde┬á bilin├ž d─▒┼č─▒ geli┼čen bir durumdur (onunla ilgili d├╝┼č├╝nmeden olu┼čur-solunum gibi)

*Duyular taraf─▒ndan al─▒nan bilgileri d├╝zenler.

*Deneyimlenen olguya b├╝t├╝n bilgileri s├╝zerek anlam katar ve odaklan─▒lmas─▒ gereken durumu se├žer(├Â─čretmeni dinlerken d─▒┼čar─▒daki┬á trafik seslerini g├Âzard─▒ etmek gibi).

*Deneyimledi─čimiz duruma anlaml─▒ bir ┼čekilde cevap vermemizi sa─člar(adaptif cevap)

*Akademik ├Â─črenme ve sosyal davran─▒┼č i├žin n├Ârolojik altyap─▒y─▒ d├╝zenler.

Beynin beslemesi: V├╝cudumuzun beslenmesi i├žin yemek yememiz ve bu yeme─či sindirmemiz gerekli.Duyular─▒ beyin i├žin gerekli besin olarak g├Ârebilirsiniz ki onlar┬á v├╝cut ve zihin ile ilgili┬á bilgi sa─člar.
{loadposition header}

Ya┼čam─▒n ─░├žinde Duysal B├╝t├╝nleme

Duyusal b├╝t├╝nle┼čtirme anne karn─▒nda hareketlerin ve anne karn─▒n─▒n alg─▒lanmas─▒yla ba┼člar.

├çok fazla miktarda duysal b├╝t├╝nleme hayat─▒n ilk y─▒l─▒nda emekleme, aya─ča kalkma ve ayakta durmay─▒ sa─člamak┬á i├žin olmak ve geli┼čmek┬á zorundad─▒r.

├çocukluk ├ža─č─▒ oyunlar─▒ olduk├ža fazla miktarda duysal b├╝t├╝nleme sa─člar.├çocuk oynarken v├╝cudunun duyular─▒n─▒ ve yer├žekimini g├Ârsel ve i┼čitsel olarak b├╝t├╝nler.

Dans├ž─▒lar─▒n ve jimnastik├žilerin v├╝cut ve yer├žekimi duyular─▒n─▒n b├╝t├╝nl├╝─č├╝ ├žok iyi geli┼čmi┼čtir.Ressamlar─▒n ve el sanatlar─▒ ile u─čra┼čanlar─▒n el ve g├Âz duyular─▒n─▒n b├╝t├╝nl├╝─č├╝ ├žok iyi geli┼čmi┼čtir.

Mutlu ve sakin insanlarda sinir sisteminin┬á duysal b├╝t├╝nl├╝─č├╝ genelde ├žok iyidir.

Do─čarken herkes yakla┼č─▒k olarak ayn─▒ duysal b├╝t├╝nleme kapasitesi ile d├╝nyaya gelir.Ve bunlar genler ile aktar─▒l─▒r, bizim i├žin temel olu┼čturur.

├çocuk do─čduktan sonra duysal b├╝t├╝nleme kapasitesini d├╝nyadaki bir ├žok┬á uyaranla etkile┼čime girerek geli┼čtirir.B├Âylece┬á ├žocukluk ├ža─č─▒ boyunca┬á v├╝cudu ve beyni fiziksel bir├žok de─či┼čikli─če adapte eder.Duysal b├╝t├╝nlemenin geli┼čimi i├žin en uygun potansiyel adaptif cevap s─▒ras─▒nda olur.

Adaptif┬á Cevap: Adaptif cevap duysal deneyimlere ba─čl─▒┬á hedef odakl─▒, anlaml─▒ cevaplara denir. Bebek ├ž─▒ng─▒ra─č─▒ g├Âr├╝r uzan─▒r ve al─▒r. Burda almak adaptif cevapt─▒r. Ama ellerini ama├žs─▒zca sallamak adaptif cevap de─čildir.Daha kompleks bir adaptif cevap┬á bebek ├ž─▒ng─▒ra─č─▒ daha uzakta g├Âr├╝p onu almak i├žin emekleyince ├ž─▒kar.Adaptif bir cevapta bir zorlu─čun ├╝stesinden gelmi┼č ve yeni bir ┼čeyler ├Â─črenmi┼č oluruz.ayn─▒ zamanda adaptif cevab─▒n ┼čekillendirilmesi beynin geli┼čimi ve organize olmas─▒ i├žin yard─▒mc─▒d─▒r. Baz─▒ yeti┼čkinler bu adece bir oyun diyebilir fakat bilmeliyiz oyun duyusal┬á b├╝t├╝nlemenin sonucunda bir ├žok adaptif cevap serisini i├žerir.

Duysal b├╝t├╝nleme m├╝mk├╝n olan en iyi organizasyon ve daha kompleks becerileri geli┼čtir.Oyununu organize edip oyun i├žinde becerilerini geli┼čtiren ├žocuklar ileride kar┼č─▒la┼čacaklar─▒ durumlarda daha ba┼čar─▒l─▒ olurlar.

**├çocuklar oyunlar ile becerilerini geli┼čtirirler.Bu da ileride daha kompleks yetenekler geli┼čtirmelerine ve kar┼č─▒la┼čt─▒klar─▒ durumlara┬á kar┼č─▒ ba┼čar─▒l─▒ olmalar─▒n─▒ sa─člar.

Duysal i┼člem makinesi

7 ya┼č─▒na kadar beyin bir duysal i┼člem makinesidir. Bu d├Ânemde beyin duyulmad─▒─č─▒ ┼čeye duyulardan ald─▒─č─▒ bilgilerle anlam katar.Yani bir ├žocu─čun soyut d├╝┼č├╝nceleri yoktur veya duyulmad─▒─č─▒ ┼čeylerle ilgili fikir, yorum olu┼čturmaz.

Adaptif cevaplar─▒ zihinselden ├žok kassal veya motoriktir.

Bu ilk 7 y─▒la sensorimotor geli┼čim y─▒llar─▒ denir.

├çocuk daha b├╝y├╝k ya┼člara geldik├že zihinsel ve sosyal cevaplar bir k─▒s─▒m sensorimotor aktivitenin yerini al─▒rlar.

Hareket ederken,konu┼čurken,oynarken olan Duysal integrasyon, okuma,yazma ve iyi davran─▒┼č┬á i├žin gerekli olan daha kompleks duysal b├╝t├╝nlemeye zemin olu┼čturur.E─čer sensorimotor i┼člem ya┼čam─▒n ilk 7 y─▒l─▒nda iyi organize olursa , sonraki zamanlarda ├žocuk zihinsel ve sosyal becerileri daha kolay bir ┼čekilde ├Â─črenebilecektir.

Zevk Almak

Beynin duysal b├╝t├╝nleme kapasitesi ├ževresel┬á ihtiya├žlarla kar┼č─▒la┼čmak i├žin yeterli ise , ├žocuk daha efektif, yarat─▒c─▒ ve mutlu eden cevaplar verecektir.├çocuk efektif cevaplar verebilece─či durumlar─▒ deneyimledi─činde bundan zevk alacakt─▒r.E─členmek/zevk almak duyu b├╝t├╝nleme i├žin ├žok ├Ânemlidir.Zevk almak, duyular─▒ organize etmek ve hatta daha ├Ânce hi├ž deneyimlemedi─čimiz kadar olgun ve copmlex hareketler ile cevap olu┼čturmak i├žin bize ├žok iyi bir doygunluk verir.

─░nsan beyni geli┼čimini ilerleten ┼čeylerden zevk alacak ┼čekilde dizayn edilmi┼čtir.Bu da ├žocuklar─▒n ,z─▒plamak,ko┼čmak,yerde oynamak,t─▒rmanmak ÔÇŽ tan neden ho┼čland─▒klar─▒ sorusuna iyi bir cevapt─▒r.Hareket etmek istiyorlar ├ž├╝nk├╝,hareketin sa─člad─▒─č─▒ duysal girdiler beyinlerini beslemektedir.

Duyu b├╝t├╝nleme disfonksiyonu basit aktiviteleri(├žorap-elbise giyinme,topa vurmaÔÇŽ) bile zorla┼čt─▒rabilir.
{loadposition header}

Alıntıdır : Aymen BALIKÇI
www.pediatrikterapi.com

Ya┼čl─▒ ve engellilere maa┼č

– ├çal─▒┼čma ve Sosyal G├╝venlik Bakan─▒ Faruk ├çelik, 65 ya┼č ├╝st├╝, muhta├ž ayl─▒─č─▒ alan, 85 ya┼č─▒na gelmi┼č vatanda┼člar ile ├Âz├╝rl├╝l├╝k oran─▒ y├╝zde 70’in ├╝zerinde olan 240 bin vatanda┼ča 3 ayda bir ald─▒klar─▒ maa┼člar─▒n─▒ evlerinde teslim etme ├žal─▒┼čmalar─▒n─▒n bug├╝n itibar─▒yla ba┼člat─▒ld─▒─č─▒n─▒ bildirdi.

Bakan ├çelik, uygulaman─▒n ba┼člamas─▒ dolay─▒s─▒yla ya┼čl─▒l─▒k ayl─▒─č─▒ alan ve 85 ya┼č─▒n─▒ doldurmu┼č olan G├╝ls├╝m Alan ile v├╝cut fonksiyon kayb─▒ y├╝zde 70’in ├╝zerinde olan Y. Nuri Kartal’─▒ evlerinde ziyaret etti.

├çelik, T├╝rkiye’de 65 ya┼č ├╝st├╝, muhta├ž ayl─▒─č─▒ ve ├Âz├╝rl├╝ ayl─▒─č─▒ alanlar─▒n say─▒s─▒n─▒n, 1 milyon 203 bin oldu─čunu belirterek, “65 ya┼č ├╝st├╝ muhta├ž ayl─▒─č─▒ alan 85 ya┼č─▒na gelen vatanda┼člar─▒m─▒z ile ├Âz├╝rl├╝l├╝k oran─▒ y├╝zde 70’in ├╝zerinde olan 240 bin vatanda┼č─▒m─▒za 3 ayda bir ald─▒klar─▒ maa┼člar─▒n─▒ evlerinde teslim etme ├žal─▒┼čmalar─▒n─▒ bug├╝n ba┼člatm─▒┼č oluyoruz” dedi.

G├╝ls├╝m Alan ve onun durumundaki vatanda┼člar─▒n ya da yak─▒nlar─▒n─▒n, art─▒k maa┼člar─▒n─▒ banka kuyruklar─▒nda beklemeden evlerinde alabileceklerini ifade eden ├çelik, ┼č├Âyle konu┼čtu:

“Bu ┼čekilde 240 bin vatanda┼č─▒m─▒z var. 240 bin vatanda┼č─▒m─▒zdan, biz bu duyuruyu yapt─▒ktan sonra ├Âz├╝rl├╝ ve 85 ya┼č─▒n─▒ a┼čm─▒┼č 27 bin vatanda┼č─▒m─▒z evde ayl─▒k alma talebinde bulundular. Bu her g├╝n artmaktad─▒r. Bu ay─▒n 4’├╝ ile 9’u aras─▒nda 3 ayda bir bu ayl─▒klar─▒ biz ├Âdeyece─čiz. ┼×u anda 27 bin ki┼či, ├Ân├╝m├╝zdeki ├žok k─▒sa bir s├╝re i├žerisinde bunun 240 bine ula┼čmas─▒n─▒ bekliyoruz. B├Âylece hem ya┼čl─▒lar─▒m─▒z hem de ├Âz├╝r oran─▒ y├╝zde 70’in ├╝zerinde olan vatanda┼člar─▒m─▒z─▒n, devletimizin kendilerine uzatt─▒─č─▒ s─▒cak eliyle yorulmalar─▒n─▒ ve s─▒k─▒nt─▒ya girmelerini ├Ânlemi┼č oluyoruz. Ben hay─▒rl─▒ olmas─▒n─▒ diliyorum. Bunlar devletimize milletimize y─▒llar─▒n─▒ vermi┼čler, devletimiz de bug├╝n kendilerini, onlar─▒ rahats─▒z etmeden evlerinde memnun etme ├žabas─▒ i├žinde.”

Bakan ├çelik, bu kapsama giren ki┼čilerin ilgili kurum taraf─▒ndan belirlendi─čini, ancak vatanda┼člar─▒n kendi r─▒zalar─▒ ile maa┼člar─▒n─▒ nerede almak istediklerini beyan etmeleri gerekti─čini ifade ederek, “├ľyleleri var ki torunu gidip al─▒yor ve b├Âyle bir ┼čeye ihtiya├ž duymayabiliyor. O─člu, k─▒z─▒ al─▒yordur, bu ayr─▒ bir olay, ama ┼ču an itibariyle, biz bu a├ž─▒klamay─▒ temmuz ay─▒nda yapt─▒k, temmuz ay─▒ndan eyl├╝l ay─▒na gelirken 2 ay i├žinde 27 bin vatanda┼č─▒m─▒z evde almak istediklerini beyan ettiler. O beyana dayal─▒ olarak biz de bu hizmeti ba┼člatm─▒┼č bulunuyoruz” diye konu┼čtu.

PTT ile yap─▒lan anla┼čma ├žer├ževesinde, vatanda┼člar─▒n maa┼člar─▒n─▒ sadece Ziraat Bankas─▒ ┼čubelerinden de─čil, PTT Bank’lardan da alabilme imkan─▒ getirdiklerini an─▒msatan ├çelik, “┼×imdi bir ileri uygulamay─▒ getirdik, 85 ya┼č ├╝st├╝ ve ├Âz├╝rl├╝l├╝k oran─▒ y├╝zde 70 ve ├╝zerindeki vatanda┼člar─▒m─▒za maa┼člar─▒n─▒ evlerinde teslim ediyoruz” dedi.

Do─čum y─▒l─▒n─▒n son rakam─▒ 0 ve 5 olanlara her d├Ânemin 5. g├╝n├╝, 1 ve 6 olanlara her d├Ânemin 6. g├╝n├╝, 2 ve 7 olanlara her d├Ânemin 7. g├╝n├╝, 3 ve 8 olanlara her d├Ânemin 8. g├╝n├╝, 4 ve 9 olanlara ise her d├Ânemin 9. g├╝n├╝ maa┼č ├Âdemesi yap─▒laca─č─▒ bildirildi.