Ya┼čl─▒ ve engellilere maa┼č

– ├çal─▒┼čma ve Sosyal G├╝venlik Bakan─▒ Faruk ├çelik, 65 ya┼č ├╝st├╝, muhta├ž ayl─▒─č─▒ alan, 85 ya┼č─▒na gelmi┼č vatanda┼člar ile ├Âz├╝rl├╝l├╝k oran─▒ y├╝zde 70’in ├╝zerinde olan 240 bin vatanda┼ča 3 ayda bir ald─▒klar─▒ maa┼člar─▒n─▒ evlerinde teslim etme ├žal─▒┼čmalar─▒n─▒n bug├╝n itibar─▒yla ba┼člat─▒ld─▒─č─▒n─▒ bildirdi.

Bakan ├çelik, uygulaman─▒n ba┼člamas─▒ dolay─▒s─▒yla ya┼čl─▒l─▒k ayl─▒─č─▒ alan ve 85 ya┼č─▒n─▒ doldurmu┼č olan G├╝ls├╝m Alan ile v├╝cut fonksiyon kayb─▒ y├╝zde 70’in ├╝zerinde olan Y. Nuri Kartal’─▒ evlerinde ziyaret etti.

├çelik, T├╝rkiye’de 65 ya┼č ├╝st├╝, muhta├ž ayl─▒─č─▒ ve ├Âz├╝rl├╝ ayl─▒─č─▒ alanlar─▒n say─▒s─▒n─▒n, 1 milyon 203 bin oldu─čunu belirterek, “65 ya┼č ├╝st├╝ muhta├ž ayl─▒─č─▒ alan 85 ya┼č─▒na gelen vatanda┼člar─▒m─▒z ile ├Âz├╝rl├╝l├╝k oran─▒ y├╝zde 70’in ├╝zerinde olan 240 bin vatanda┼č─▒m─▒za 3 ayda bir ald─▒klar─▒ maa┼člar─▒n─▒ evlerinde teslim etme ├žal─▒┼čmalar─▒n─▒ bug├╝n ba┼člatm─▒┼č oluyoruz” dedi.

G├╝ls├╝m Alan ve onun durumundaki vatanda┼člar─▒n ya da yak─▒nlar─▒n─▒n, art─▒k maa┼člar─▒n─▒ banka kuyruklar─▒nda beklemeden evlerinde alabileceklerini ifade eden ├çelik, ┼č├Âyle konu┼čtu:

“Bu ┼čekilde 240 bin vatanda┼č─▒m─▒z var. 240 bin vatanda┼č─▒m─▒zdan, biz bu duyuruyu yapt─▒ktan sonra ├Âz├╝rl├╝ ve 85 ya┼č─▒n─▒ a┼čm─▒┼č 27 bin vatanda┼č─▒m─▒z evde ayl─▒k alma talebinde bulundular. Bu her g├╝n artmaktad─▒r. Bu ay─▒n 4’├╝ ile 9’u aras─▒nda 3 ayda bir bu ayl─▒klar─▒ biz ├Âdeyece─čiz. ┼×u anda 27 bin ki┼či, ├Ân├╝m├╝zdeki ├žok k─▒sa bir s├╝re i├žerisinde bunun 240 bine ula┼čmas─▒n─▒ bekliyoruz. B├Âylece hem ya┼čl─▒lar─▒m─▒z hem de ├Âz├╝r oran─▒ y├╝zde 70’in ├╝zerinde olan vatanda┼člar─▒m─▒z─▒n, devletimizin kendilerine uzatt─▒─č─▒ s─▒cak eliyle yorulmalar─▒n─▒ ve s─▒k─▒nt─▒ya girmelerini ├Ânlemi┼č oluyoruz. Ben hay─▒rl─▒ olmas─▒n─▒ diliyorum. Bunlar devletimize milletimize y─▒llar─▒n─▒ vermi┼čler, devletimiz de bug├╝n kendilerini, onlar─▒ rahats─▒z etmeden evlerinde memnun etme ├žabas─▒ i├žinde.”

Bakan ├çelik, bu kapsama giren ki┼čilerin ilgili kurum taraf─▒ndan belirlendi─čini, ancak vatanda┼člar─▒n kendi r─▒zalar─▒ ile maa┼člar─▒n─▒ nerede almak istediklerini beyan etmeleri gerekti─čini ifade ederek, “├ľyleleri var ki torunu gidip al─▒yor ve b├Âyle bir ┼čeye ihtiya├ž duymayabiliyor. O─člu, k─▒z─▒ al─▒yordur, bu ayr─▒ bir olay, ama ┼ču an itibariyle, biz bu a├ž─▒klamay─▒ temmuz ay─▒nda yapt─▒k, temmuz ay─▒ndan eyl├╝l ay─▒na gelirken 2 ay i├žinde 27 bin vatanda┼č─▒m─▒z evde almak istediklerini beyan ettiler. O beyana dayal─▒ olarak biz de bu hizmeti ba┼člatm─▒┼č bulunuyoruz” diye konu┼čtu.

PTT ile yap─▒lan anla┼čma ├žer├ževesinde, vatanda┼člar─▒n maa┼člar─▒n─▒ sadece Ziraat Bankas─▒ ┼čubelerinden de─čil, PTT Bank’lardan da alabilme imkan─▒ getirdiklerini an─▒msatan ├çelik, “┼×imdi bir ileri uygulamay─▒ getirdik, 85 ya┼č ├╝st├╝ ve ├Âz├╝rl├╝l├╝k oran─▒ y├╝zde 70 ve ├╝zerindeki vatanda┼člar─▒m─▒za maa┼člar─▒n─▒ evlerinde teslim ediyoruz” dedi.

Do─čum y─▒l─▒n─▒n son rakam─▒ 0 ve 5 olanlara her d├Ânemin 5. g├╝n├╝, 1 ve 6 olanlara her d├Ânemin 6. g├╝n├╝, 2 ve 7 olanlara her d├Ânemin 7. g├╝n├╝, 3 ve 8 olanlara her d├Ânemin 8. g├╝n├╝, 4 ve 9 olanlara ise her d├Ânemin 9. g├╝n├╝ maa┼č ├Âdemesi yap─▒laca─č─▒ bildirildi.

Yarat─▒c─▒ drama uygulamas─▒

G├╝l┼čen YE─×EN
Abant ─░zzet Baysal ├ťniversitesi E─čitim Fak├╝ltesi
Yarat─▒c─▒ Drama
{loadposition header}
Bir ba┼čka yakla┼č─▒mla, yarat─▒c─▒ drama,
├Ânceden yaz─▒lm─▒┼č bir metin olmaks─▒z─▒n
kat─▒l─▒mc─▒lar─▒n kendi yarat─▒c─▒ bulu┼člar─▒,
├Âzg├╝n d├╝┼č├╝nceleri, ├Âznel an─▒lar─▒ ve
bilgilerine dayanarak olu┼čturduklar─▒
eylem durumlar─▒ ve do─ča├žlama
canland─▒rmalard─▒r (San;1998).
Olay, olgu, ya┼čant─▒ ve bilgileri yeniden
yap─▒land─▒rmaya y├Ânelik olan yarat─▒c─▒
drama ├žal─▒┼čmalar─▒nda, tiyatro olgusunda
oldu─ču gibi; bir ba┼člang─▒├ž ve son b├Âl├╝m├╝
olmayabilir. Ancak bildi─čimiz ├žocuk
oyunlar─▒ndaki gibi belli kurallar─▒ ve bu
kuralar i├žindeki sonsuz ├Âzg├╝rl├╝kleri
i├žerir. T─▒pk─▒ tiyatroda oldu─ču gibi,
gruptakiler belli bir atmosferi ve o
andaki oyun oynama ya┼čant─▒s─▒n─▒
p a yl a ┼č ─▒ r l a r (Ad ─▒g├╝ z e l ; 1993) .
Yarat─▒c─▒ Draman─▒n Boyutlar─▒
Yarat─▒c─▒ drama, nerede uygulan─▒rsa
uygulans─▒n bir ├Â─črenme y├Ântemi, kendini

ifade etmede bir ara├ž ya da bir sanat
bi├žimi olarak kabul edilebilir. Drama
s├╝re├žlerinde bir ├Â─črenme, etkile┼čim
sa─člama ve sosyalle┼čme ile birlikte,
g├╝ven kendine sayg─▒y─▒ geli┼čtirir. Ayr─▒ca
bir topluma ait olma ya da bir grubun
├╝yesi olman─▒n getirdi─či bir g├╝├ž, ileti┼čim
ve problem ├ž├Âzme yetilerinin de
geli┼čtirilmesi yarat─▒c─▒ draman─▒n ├Ânemli
boyutlar─▒ndand─▒r.
├ľrg├╝n e─čitim kurumlar─▒nda bir ders
i┼čleme y├Ântemi olarak e─čitimde drama,
profesyonel ve amat├Âr tiyatro oyuncusu
yeti┼čiminde, k├╝├ž├╝k ├žocuk-├žocuk ve
ergenlerin ├Âzg├╝r zaman etkinli─činin
├Ânceden belirlenmi┼č ama├žlara uygun
bi├žimde y├╝r├╝t├╝lmesinde, zihinsel ve
bedensel ├Âz├╝rl├╝lerle, i├že kapan─▒klar─▒n
e─čitilmesinde ba┼čvurulan de─čerli bir
k a y n a k t ─▒ r ( S a n ; 1 9 9 0 ) .
Yarat─▒c─▒ Draman─▒n Hedefleri
G├╝n├╝m├╝z e─čitim sistemi i├žinde, yarat─▒c─▒
draman─▒n hedeflerinden bir b├Âl├╝m├╝ ┼č├Âyle
s─▒ralanabilir (Ad─▒g├╝zel 1993 ve ├ťst├╝nda─č
1998): Yarat─▒c─▒l─▒─č─▒ geli┼čtirme, estetik
geli┼čimi sa─člama, ele┼čtirel d├╝┼č├╝nme
yetene─či kazand─▒rma, birlikte ├žal─▒┼čma
al─▒┼čkanl─▒─č─▒ kazand─▒rma, sosyal geli┼čimi
sa─člama, kendine g├╝ven duyma ve karar
verme becerilerini geli┼čtirme, dil ve
ileti┼čim becerilerini kazand─▒rma, soyut

kavramlar─▒ ya da ya┼čant─▒lar─▒ somutla┼čt─▒rma,
imgelem g├╝c├╝n├╝, duygular─▒n─▒ ve
d├╝┼č├╝ncelerini geli┼čtirme.
Yarat─▒c─▒ Draman─▒n ─░├žeri─či
Yarat─▒c─▒ drama ├žal─▒┼čmalar─▒, sanat
e─čitimi alan─▒ ba┼čta olmak ├╝zere e─čitim
bilimlerinin t├╝m anabilim dallar─▒ndan
yararlan─▒r. Foto─čraftan m├╝zi─če, heykelden
┼čiire, ├Âyk├╝ye, kitle ileti┼čim ara├žlar─▒n─▒n
e─čitim a├ž─▒s─▒ndan etkilerinden resme,
e─čitimin psikolojik temellerinden
sosyolojiye oldu─ču gibi pek ├žok alandan
k e n d i n e i ├ž e rik o l u ┼č t u r a b i l i r
( ├ť s t ├╝ n d a ─č ; 1 9 9 8 ) .
Yarat─▒c─▒ Draman─▒n Y├Ântemleri
Yarat─▒c─▒ drama uygulamalar─▒nda genellikle
5 t├╝r uygulama a┼čamas─▒ vard─▒r.
Is─▒nma ve Rahatlama ├çal─▒┼čmalar─▒: ├çe┼čitli
y├Ântemlerle 5 duyuyu kullanma, g├Âzlem
yetisini geli┼čtirme, bedensel ve dokunsal
├žal─▒┼čmalar─▒n yap─▒lmas─▒, tan─▒┼čma, etkile┼čim
kurma, g├╝ven ve uyum sa─člama gibi
├Âzellikleri kat─▒l─▒mc─▒ya kazand─▒ran, grup
liderinin y├Âneticili─činde yap─▒lan ├žal─▒┼čmad─▒r.
Oyunlar: Belirlenmi┼č kurallar i├žinde
├Âzg├╝rce oyun oynama ve bu oyunlar─▒
geli┼čtirme ├žal─▒┼čmalar─▒ndan olu┼čur. Kimi
zaman bilinen ├žocuk oyunlar─▒ndan
yararlan─▒l─▒r.

Do─ča├žlama: Daha az kesin olarak
belirlenmi┼č bir s├╝re├ž olup, saptanan konu ya
da temadan yola ├ž─▒k─▒l─▒r veya saptanan bir
hedefe do─čru belli a┼čamalarla yol al─▒n─▒r.
Bireysel ve grupsal yarat─▒c─▒l─▒─č─▒n en ├žok ├Ân
plan ├ž─▒kt─▒─č─▒ ├žal─▒┼čmalard─▒r.
Olu┼čum: Bu s├╝re├ž kimi zaman ├Ânceden hi├ž
belirlenmemi┼č bir ├ž─▒k─▒┼č noktas─▒ndan, kimi
zamanda bir nesne, resim, foto─čraf, heykel
vb.ile ileti┼čim kurma ile ba┼člar. S├╝recin
nas─▒l geli┼čece─či ve nereye varaca─č─▒
├Ânceden belirsizdir.
De─čerlendirme: ├çal─▒┼čma ├Âncesi,
├žal─▒┼čma an─▒, ├žal─▒┼čma sonras─▒nda
yap─▒labilir. Draman─▒n a┼čamalar─▒n─▒n her
birinin ya da birka├ž─▒n─▒n ard─▒ndan
tart─▒┼čman─▒n a├ž─▒lmas─▒, ele┼čtiri-├Âzele┼čtiri,
soru-cevap etkile┼čiminin ba┼člamas─▒
de─čerlendirmenin somut ba┼člang─▒c─▒
olarak kabul edilir. Bu a┼čamada
ba┼čkalar─▒n─▒n davran─▒┼č bi├žimleri,
duygular─▒, d├╝┼č├╝nceleri, deneyimleri ile
ilgili bilgi sahibi olmak, bireyin kendi
ya┼čam─▒na bir g├Âz atmas─▒ a├ž─▒s─▒ndan
├Ânemlidir (Ad─▒g├╝zel;1993).
Yarat─▒c─▒ drama,
nerede
uygulan─▒rsa
uygulans─▒n bir
├Â─črenme
y├Ântemi, kendini
ifade etmede bir
ara├ž ya da bir
sanat bi├žimi
olarak kabul
edilebilir.
Kaynak├ža
ADIG├ťZEL,H:├ľmer; (1993). ÔÇťOyun ve
Yarat─▒c─▒ Drama ─░li┼čkisiÔÇŁ.Ankara
├ťniversitesi E─čitim Bilimleri
Enstit├╝s├╝, E─čitim Programlar─▒ ve
├ľ─č r e t im Ana b i l im Dal─▒ ,
Yay─▒nlanmam─▒┼č Y├╝ksek Lisans Tezi.
SAN,─░nci; (1990). ÔÇťE─čitimde Yarat─▒c─▒
DramaÔÇŁ. Ankara ├ťniversitesi E─čitim
Bilimleri Fak├╝ltesi Dergisi, say─▒.23,
Ankara.
_______; (1991). Yarat─▒c─▒ Drama E─čitsel
Boyutlar─▒. Dokuz Eyl├╝l ├ťniversitesi
Buca E─čitim Fak├╝ltesi I.─░zmir E─čitim
Kongresi, 25-27 Kas─▒m.

DRAMA PLANI ├ľRNE─×─░:
Yarat─▒c─▒ drama ├žal─▒┼čmalar─▒ i├žin haz─▒rlanacak olan planlar, drama uygulamas─▒ yap─▒lacak olan grubun yap─▒s─▒ ve
├Âzellikleri dikkate al─▒narak haz─▒rlanmal─▒d─▒r. Kat─▒l─▒mc─▒lar─▒n ya┼člar─▒, geli┼čim ├Âzellikleri, meslekleri varsa di─čer
├Âzellikleri, daha ├Ânce bir drama ya┼čant─▒s─▒ ge├žirip ge├žirmedikleri g├Âz ├Ân├╝nde bulundurularak hedefler
belirlenmelidir. Belirlenmi┼č olan hedeflere uygun olarak i├žerik olu┼čturulmal─▒d─▒r.
A┼ča─č─▒da hedefleri belirtilen bir drama ders plan─▒ verilmi┼čtir. Haz─▒rlanm─▒┼č olan bu plan 3 saatlik (150 dakika) ve
bir oturumluk drama dersi i├žin olu┼čturulmu┼čtur.
DERS:Yarat─▒c─▒ Drama
S├ťRE: 150 dakika
GRUP: 18 ya┼č ├╝st├╝, 20 ki┼či.
KONU: Duyu, dokunma ├žal─▒┼čmalar─▒, heykel ve form olu┼čturma.

HEDEFLER:
1. Drama ilkelerini, drama etkinliklerinde do─čru uygulayabilme.
2. Dokunmaya y├Ânelik oyunlarla duyular─▒n─▒ geli┼čtirebilme.
3. Bir temadan yola ├ž─▒karak, do─ča├žlamalar olu┼čturabilme.
4. Bir konu ya da temay─▒ bedenini kullanarak ifade edebilme.
5. Yarat─▒c─▒l─▒─č─▒n─▒ ortaya koyma ve geli┼čtirmede hayal g├╝c├╝n├╝n kullanabilme.
6. ─░mgesel anlat─▒m g├╝c├╝n├╝ geli┼čtirebilme.
7. Grupla ├žal─▒┼čmaya istekli olu┼č.
8. Drama etkinliklerine kat─▒lmaktan ve izlemekten zevk al─▒┼č.

─░┼×LEN─░┼×:
Is─▒nma: Gruptan m├╝zik e┼či─činde ritimle y├╝r├╝meleri istenir. Daha sonra liderin verdi─či y├Ânergelere g├Âre ayak
parmaklar─▒n─▒n ucunda, topu─čuna basarak, ayaklar─▒n d─▒┼č yan─▒na basarak, ayaklar─▒n i├ž yan─▒na basarak y├╝r├╝n├╝r (5ÔÇÖ).
Oyun: ├ľnde Turna 1-2-3 oyunu: Kat─▒l─▒mc─▒lardan bir ebe se├žilir. Di─čer kat─▒l─▒mc─▒lar alan─▒n bir ba┼čka k├Â┼česinde
dururlar. Ebe y├╝z├╝ duvara d├Ân├╝k bir ┼čekilde ÔÇť├Ânde turna 1-2-3ÔÇŁ diye sayarken kat─▒l─▒mc─▒lar ona do─čru ilerlemeye
├žal─▒┼č─▒rlar, ebe saymay─▒ bitirdi─činde kat─▒l─▒mc─▒lar donacakt─▒r. Ebe, saymay─▒ bitirdi─činde arkas─▒na do─čru d├Ânerek
di─čerlerini hareket halinde yakalamaya ├žal─▒┼č─▒r. Ebenin hareket halinde g├Ârd├╝─č├╝ ki┼či oyun d─▒┼č─▒ kal─▒r. Ebenin tam
arkas─▒na gelindi─činde ona en ├žok yakla┼čm─▒┼č olan ki┼či, s─▒rt─▒na dokunarak gruptan kalan di─čerleriyle birlikte geriye
do─čru ka├žarlar. Ebenin yakalad─▒─č─▒ ki┼či yeni ebe olur. E─čer ebe herhangi birine dokunamam─▒┼čsa yeniden ebe olur.
Bir ba┼čka turda yere en az bir kez dokunmadan ebeye dokunulmayacakt─▒r y├Ânergesi ile tekrarlan─▒r (10-15ÔÇÖ).
Don – Kurtul oyunu:
Gruptakilerden bir ebe se├žilir. Di─čerleri ka├žarlar. Ebenin dokundu─ču ki┼či, ebe ona hangi pozisyonda dokunmu┼č
ise o ┼čekilde donar. Gruptaki di─čer ├╝yelerden herhangi biri, donmu┼č durumda bulunanlardan birinin kar┼č─▒s─▒na
ge├žerek ayn─▒ bi├žimi al─▒rsa, donmu┼č olan kurtulur. Bu s─▒rada ebeye yakalanmamalar─▒ gerekecektir. Ebe t├╝m
kat─▒l─▒mc─▒lar─▒ yakalay─▒ncaya kadar oyun s├╝rd├╝r├╝l├╝r(10ÔÇÖ).(Ayn─▒ oyun ikinci oyuncunun arkada┼č─▒n─▒ kurtarmak i├žin
onun hareketini z─▒t y├Ânde yapmas─▒yla da denenir).
kat─▒l─▒mc─▒lar─▒ yakalay─▒ncaya kadar oyun s├╝rd├╝r├╝l├╝r(10ÔÇÖ).(Ayn─▒ oyun ikinci
oyuncunun arkada┼č─▒n─▒ kurtarmak i├žin onun hareketini z─▒t y├Ânde yapmas─▒yla da
denenir).
Do─ča├žlama
Kukla ÔÇô kuklac─▒ oyunu oynan─▒r. Grup e┼čit say─▒da iki gruba ayr─▒larak, i├ž i├že iki
├žember yap─▒l─▒r. D─▒┼čtakiler kuklac─▒, i├žtekiler kukla olacakt─▒r. Kuklac─▒lar
├Ânlerindeki tahta malzemeyi istedikleri bi├žimde ┼čekillendirdikten sonra, sa─ča
do─čru bir kayarak her bir kukla ├╝st├╝nde oynamalar yaparak d├╝zeltirler. Kendi
kuklalar─▒na geldikten sonra son d├╝zeltmeyi yaparlar, kuklalar─▒n─▒ el
hareketleriyle oynat─▒rlar. Bittikten sonra i├žtekiler ve d─▒┼čtakiler yer de─či┼čtirirler.
Ayn─▒ i┼člemler tekrarlan─▒r (20ÔÇÖ).
Gruptan g├Ân├╝ll├╝ iki ki┼či se├žilir. Bu iki ki┼činin birlikte sevgiyi vurgulayan bir
form olu┼čturmalar─▒ istenir. Gruptakilerden bir ba┼čkas─▒ ikiliden istedi─či birinin
omzuna dokunarak onu d─▒┼čar─▒ ├ž─▒kart─▒r, di─čerinin formuna yeni bir anlam
katacak ┼čekilde bi├žim al─▒r. T├╝m grup birka├ž kez yap─▒ncaya kadar tekrarlan─▒r.
─░steksiz olan varsa lider taraf─▒ndan kat─▒l─▒mc─▒ olmaya y├Ânlendirilir (20ÔÇÖ).
Gruptan serbest ┼čekilde y├╝r├╝meleri istenir. Liderin ÔÇťdurÔÇŁ y├Ânergesi ├╝zerine
herkes oldu─ču ┼čekilde durur. Lider se├žti─či iki ki┼činin duru┼čunu yorumlat─▒r. Bu
uygulama ki┼či say─▒s─▒ 3-4ÔÇÖe ├ž─▒kart─▒larak tekrarlan─▒r.
Lider taraf─▒ndan olu┼čturulacak grup say─▒s─▒na g├Âre 4-5 imge se├žilir. Ard─▒ndan
gruptaki di─čer kat─▒l─▒mc─▒lara t├╝m imgelere bak─▒p, kendi se├žtikleri herhangi bir
imgenin anlam─▒n─▒ b├╝t├╝nle┼čtirecek ┼čekilde o imgeye kat─▒lmalar─▒ s├Âylenir. T├╝m
kat─▒l─▒mc─▒lar bir form ald─▒ktan sonra, lider se├žti─či bir ki┼čiden d├╝zeltme
yapmas─▒n─▒ ister. Liderin se├žti─či ki┼či, olu┼čan gruplardan bir tanesi ├╝zerinde,
onun y├╝kledi─či anlam─▒ bozan bir ki┼čiyi ├ž─▒kartabilecek, di─čerleri ├╝zerinde
istedi─či d├╝zeltmeyi yapabilecektir. Her gruptan ├ž─▒kart─▒lanlar ayn─▒ i┼člemleri
di─čer gruplar ├╝zerinde tekrarlarlar. Her gruptan bir ki┼či ├ž─▒kart─▒larak, belirtilen
a┼čamalar uyguland─▒ktan sonra, herkes kendi d├╝zeltme yapt─▒─č─▒ gruba giderek
anlam─▒ b├╝t├╝nle┼čtirecek ┼čekilde eklenir. Lider taraf─▒ndan se├žilen ilk ki┼čiye
dokunulmaz. T├╝m grup heykeller tamamland─▒ktan sonra, liderin se├žti─či bir
grubun formunu bozmamas─▒ s├Âylenir. Di─čer gruplara ├ž├Âz├╝lmeleri s├Âylenir.
Donuk durumda kalan grup di─čer kat─▒l─▒mc─▒larla birlikte yorumlan─▒r. S─▒rayla
di─čer gruplar da donarlar ve yorumlan─▒r (20ÔÇÖ).
Olu┼čum: Olu┼čturulan gruplara isterlerse dinledikleri yorumlara g├Âre, isterlerse
kendi olu┼čturacaklar─▒ yeni bir kurguya g├Âre beden dili kullan─▒larak
canland─▒rma yapmalar─▒ istenir (canland─▒rmalar ├Ânce beden dili kullan─▒larak,
s├Âzel anlat─▒m bulunmadan yap─▒l─▒r). Her grup s─▒rayla canland─▒rmas─▒n─▒ yapar,
olu┼čturulan grup heykele gelindi─činde donarlar. Daha sonra t├╝m gruplara
donduklar─▒ andan sonras─▒n─▒ da kurgulamalar─▒ ve ba┼čtan itibaren s├Âzel anlat─▒m
da kullanarak sonuca kadar oynamalar─▒ s├Âylenir. Gruplar─▒n ├žal─▒┼čmalar─▒ izlenir
(50ÔÇÖ).
De─čerlendirme: Grup ├žember ┼čeklinde yere oturur. Lider yap─▒lan ├žal─▒┼čmalar─▒n
hedefleri hakk─▒nda bilgi verdikten sonra, hedeflere ula┼č─▒l─▒p ula┼č─▒lmad─▒─č─▒
hakk─▒nda kat─▒l─▒mc─▒lar─▒n g├Âr├╝┼člerini al─▒r. ├çal─▒┼čmalar s─▒ras─▒nda neler hissettikleri,
neler duyumsad─▒klar─▒ sorularak, t├╝m kat─▒l─▒mc─▒lar─▒n duygular─▒n─▒ ve
d├╝┼č├╝ncelerini s├Âylemesi sa─član─▒r(10ÔÇÖ).

 

├ľzel e─čitim materyal sat─▒┼č─▒

├ľzel E─čitimde en ├žok kullan─▒lan materyaler hakk─▒na bilgi almak ve ├žok uygun fiyata sahip olmak i├žin ileti┼čim kurunuz.
0 546 218 6 218

├ľzel E─čitim Materyal ├ľnerileri

─░leti┼čim adresimiz

├ľzel Gereksinimli ├çocuklar (engelli bireyler) i├žin ├ľzel Ders hizmetimiz i├žin ileti┼čim kurunuz

ongun51@gmail.com
0554 958 53 78
0546 218 6 218
├ľzel E─čitim Dan─▒┼čmanl─▒k ─░├žin

ongun51@gmail.com
0554 958 53 78
0546 218 6 218

Web Sitemizden Reklam vermek i├žin

ongun51@gmail.com
0554 958 53 78
0546 218 6 218

Web sitemizde haber makale yay─▒nlatmak i├žin

ongun51@gmail.com
0554 958 53 78

Otizmle ilgili gen bulundu

Otizmle ba─člant─▒l─▒ gen beyni nas─▒l etkiliyor?
Otizmin nedenleri ile ilgili esrar─▒ ├ž├Âzmede bir ad─▒m daha atan bilim adamlar─▒, otizmle ili┼čkili bir genin beyindeki ba─člant─▒lar─▒ nas─▒l etkiledi─čini buldu.ANKARA – ─░ngiliz bas─▒n─▒nda ├ž─▒kan habere g├Âre, California ├ťniversitesi bilim adamlar─▒n─▒n ara┼čt─▒rmas─▒, ilk kez otizmle ilgili bir gen mutasyonunun (CNTNAP2) beyindeki ba─člant─▒lar─▒ nas─▒l etkiledi─čini g├Âsterdi.

Science Translational Medicine dergisinde yay─▒nlanan ara┼čt─▒rmada, bu gen mutasyonunun bulundu─ču ├žocuklar─▒n beyinlerinin, ├Â─črenmede ├Ânemli rol oynayan ├Ân lobunun, beynin di─čer kesimleriyle ba─člant─▒s─▒n─▒n zay─▒f oldu─ču belirlendi.

Ara┼čt─▒rmac─▒ Ashley Scott-Van Zeeland, ”Bu geni ta┼č─▒yan ├žocuklarda beynin ├Ân taraf─▒n─▒n kendi kendine ileti┼čim kurdu─ču g├Âr├╝l├╝yor. Beynin ├Ân taraf─▒ di─čer taraflar─▒yla ileti┼čime ge├žmiyor ve beynin arka taraf─▒yla uzun d├Ânemli ba─člant─▒da zay─▒fl─▒k bulunuyor” dedi.

Bu geni ta┼č─▒yanlar─▒n beyin ├Ân lobu ile konu┼čma ve dili anlamada ├Ânemli rol oynayan sol taraf─▒ aras─▒nda da ba─člant─▒ zay─▒fl─▒─č─▒n─▒n s├Âz konusu oldu─ču belirtildi. Otizmin geneti─činde uzman Dr. Daniel Geschwind, “Bu, yap-bozun tam da arad─▒─č─▒m─▒z par├žas─▒” dedi.

{loadposition header}

BEY─░N LOBLARINDAK─░ BA─×LANTILARDA FARKLILIK G├ľR├ťLD├ť
Bilim adamlar─▒, beynin ├že┼čitli b├Âl├╝mleri aras─▒ndaki ileti┼čim ve bu ileti┼čimin g├╝c├╝ne bakmak i├žin fMRI g├Âr├╝nt├╝leme y├Ântemi kulland─▒. Ara┼čt─▒rmada, ├Â─črenme faaliyeti i├žindeyken, yar─▒s─▒ otistik 32 ├žocu─čun beyinlerinin g├Âr├╝nt├╝s├╝ al─▒nd─▒. Mutasyona u─čram─▒┼č CNTNAP2 geni bulunan ├žocuklarda beynin ├Ân lobundaki i├ž ba─člant─▒larda ve ├Ân lob ile beynin di─čer b├Âl├╝mleri aras─▒ndaki ba─člant─▒larda farkl─▒l─▒k oldu─ču g├Âr├╝ld├╝.

Otizm ve Asperger’s sendromu gibi rahats─▒zl─▒klar ─░ngiltere’de her 100 ├žocuktan birini etkiliyor. Bu rakam─▒n 30 y─▒l ├Âncesine g├Âre on kattan fazla artt─▒─č─▒na dikkat ├žekiliyor. Ancak otizmdeki bu b├╝y├╝k art─▒┼ča kar┼č─▒n, hastal─▒─č─▒n sebepleri hen├╝z anla┼č─▒lamad─▒. Semptomlar─▒ azaltmak i├žin ila├ž tedavisi uygulansa da otizmin tedavisi bulunmuyor.

Otizme 30’dan fazla genin yol a├žt─▒─č─▒ tahmin ediliyor.

www.ntvmsnbc.com

Okul ├ľncesi D├Ânemde ├çocuklarda G├Âr├╝len Korkular

Korku, canl─▒ varl─▒klar─▒n, g├Âr├╝nen ve g├Âr├╝nmeyen tehlikeler kar┼č─▒s─▒nda g├Âsterdikleri en do─čal tepkidir. Korku ├Âzel bir ki┼čiye, nesneye ya da duruma kar┼č─▒ g├Âsterilen heyecansal bir tepkidir. Fobi ise ger├žek herhangi bir tehlike yokken duyulan g├╝├žl├╝, a┼č─▒r─▒ ve ger├žek d─▒┼č─▒ bir korkudur.

2-6 ya┼č aras─▒ndaki ├žocuklar ├žok fazla say─▒da korku ya┼čamaktad─▒rlar. Bu ya┼čtaki ├žocuklar─▒n g├╝├žs├╝zl├╝─č├╝ ve bilmediklerinin ├žoklu─ču d├╝┼č├╝n├╝lecek olursa korkular─▒n ├žok fazla olu┼ču anla┼č─▒labilir. ├ç├╝nk├╝ korkular─▒n geli┼čimi; sosyal geli┼čim, ki┼čilik geli┼čimi ve bili┼čsel geli┼čimle ├žok yak─▒ndan ilgilidir. ├çocuklar b├╝y├╝d├╝k├že, ├ževrelerini tan─▒d─▒k├ža, bedensel ve zihinsel yetenekleri geli┼čtik├že korkular─▒yla daha kolay ba┼ča ├ž─▒kabilirler.

2-3 ya┼č ├žocuklar─▒, y├╝ksek seslerden, elektrik s├╝p├╝rgesinden, g├Âk g├╝r├╝lt├╝s├╝nden, hatta tuvaletin sifonunun ├žekilmesinden korkabilir. ├ť├ž ya┼č─▒ndan itibaren somut olaylar─▒n yan─▒ s─▒ra d├╝┼čler ve hayal edilen ┼čeylerde korku kayna─č─▒ olmaya ba┼člar. Bunun nedeni ├žocu─čun bu d├Ânemde hayal g├╝c├╝n├╝n geli┼čmekte ve hayalle ger├že─či ay─▒rt etmekte zorlanmas─▒d─▒r. ├ľrne─čin bu ya┼čtaki bir ├žocuk, bir insan─▒n canavara d├Ân├╝┼čebilece─čini ya da seyretti─či bir ├žizgi film kahraman─▒n─▒n pencereden s├╝z├╝lerek i├žeri girebilece─čini d├╝┼č├╝nebilir. Bu d├Ânemde d├╝┼č├╝nme kat─▒ ve ├žocu─ča ├Âzel olma e─čilimindedir. Bu nedenle ├žocuklar ak─▒ld─▒┼č─▒, heyecansal tepkiler ve fobiler geli┼čtirebilirler. Genellikle 3-6 ya┼č aras─▒ndaki ├žocuklar, karanl─▒ktan, yaln─▒z kalmaktan, anneden ayr─▒ kalmaktan, dilenciden, hayaletlerden, devlerden v.b. unsurlardan korkarlar. 6 ya┼č─▒nda hayalet korkusunda art─▒┼č g├Âr├╝l├╝r. S─▒k s─▒k ÔÇťyata─č─▒m─▒n alt─▒nda biri varÔÇŁ diyerek odalar─▒nda yatmak istemeyebilirler.

├ľzellikle bu ya┼člarda anne ve babadan ayr─▒ kalmak ├žocuklarda tedirginli─če ve korkuya yol a├žar. Kalabal─▒kta birka├ž dakika annesinden ayr─▒ kalan 3-4 ya┼č─▒ndaki bir ├žocuk ├žok b├╝y├╝k bir korku ve panik ya┼čar. G├Âzlerinden korku ve ┼ča┼čk─▒nl─▒k okunur, y├╝ksek sesle ve ba─č─▒rarak a─člar. Ger├žekten ├žocuklar─▒n ya┼čayabilece─či en b├╝y├╝k korku, annenin gitmesi, anne veya baban─▒n onu terk etmesi ve ortal─▒kta kimsesiz kalmas─▒d─▒r. Her tehlikede s─▒─č─▒nd─▒─č─▒ anne ve babas─▒n─▒n kendisini terk edip gitme olas─▒l─▒─č─▒, ├žocu─ču tedirgin eder ve g├╝venini azalt─▒r.

Anne babalar, b├╝y├╝k anne ve b├╝y├╝k babalar bazen korkuyu bir disiplin arac─▒ olarak kullan─▒rlar. Bu nedenle fark─▒nda olmadan ├žocuklar─▒n ya┼čam boyu izlerini ta┼č─▒yabilece─či korkular─▒n temelini olu┼čtururlar.

Korku ko┼čullanma yoluyla da geli┼čebilir. Bu nedenle her bireyin korkusu farkl─▒d─▒r. Y├╝ksek bir yerden d├╝┼čerek can─▒ ├žok yanm─▒┼č bir ├žocuk, b├╝y├╝k olas─▒l─▒kla yeti┼čkinlik d├Âneminde de y├╝ksek yerlerin yak─▒n─▒ndan ge├žerken tedirgin olacakt─▒r.

Ko┼čullanman─▒n yan─▒ s─▒ra korkular anne babay─▒ ├Ârnek alarak veya onlar─▒n anlatt─▒─č─▒ ├Âyk├╝lerden simgesel olarak da kazan─▒labilirler. Baz─▒ ├žocuklar hi├ž korkutulmad─▒klar─▒ halde ├╝rkek ve korkakt─▒rlar. Genellikle bu ├žocuklar─▒n aileleri bir├žok korkuya sahiptir. Anne veya baban─▒n bir nesne ya da durumdan korkmas─▒ halinde e─čer ├žocuk bu korkuyu g├Âzl├╝yorsa, ayn─▒ nesne veya durumdan korkacakt─▒r. ├ľrne─čin sokakta g├Ârd├╝─č├╝ k├Âpekten, evde kar┼č─▒la┼čt─▒─č─▒ ├že┼čitli b├Âceklerden korkan bir anne ├žocu─čuna da ayn─▒ korkular─▒ yerle┼čtirecektir.

Bu tutumlar─▒n d─▒┼č─▒nda korkuya zemin haz─▒rlayan en ├Ânemli ortamlardan biri de anne ve baban─▒n a┼č─▒r─▒ koruyucu ve kollay─▒c─▒ olmas─▒d─▒r. Her hareketi, bir zarar g├Âr├╝r endi┼česiyle engellenmi┼č bir ├žocuk, neyin tehlikeli, neyin tehlikesiz oldu─čunu ├Â─črenemez. Her ┼čeyden hatta kendi g├Âlgesinden bile tedirgin olur.

├çocuklar─▒n korkular─▒yla ba┼ča ├ž─▒kabilmelerinde yeti┼čkinlerin de b├╝y├╝k rol├╝ oldu─ču unutulmamal─▒d─▒r.

Bunun i├žin;

*├çocu─čun korkusuna sayg─▒ g├Âsterilmelidir. ├çocu─čun korkusuyla alay etmek onu g├╝l├╝n├ž duruma d├╝┼č├╝rmek yap─▒lmamas─▒ gerekenlerin ba┼č─▒nda gelmektedir. Bu t├╝r davran─▒┼člar ├žocu─ču k├╝sk├╝nl├╝─če g├Ât├╝rebildi─či gibi anla┼č─▒lmad─▒─č─▒ inanc─▒n─▒ da verebilir.

* ├çocu─čun korktu─ču ┼čeye yava┼č yava┼č al─▒┼čmas─▒ sa─članmal─▒d─▒r. Korku asla birden bire giderilemez, al─▒┼čt─▒ra al─▒┼čt─▒ra giderilebilir. Karanl─▒ktan korkan bir ├žocu─ču, ─▒┼č─▒─č─▒ yava┼č yava┼č azaltarak karanl─▒─ča al─▒┼čt─▒rmak gibi.

*├çocu─čun korkular─▒n─▒n ge├žici oldu─čuna g├╝venip sab─▒rl─▒ davran─▒lmal─▒d─▒r. ├çocuklar─▒n b├╝y├╝d├╝k├že korkular─▒n─▒n ├╝stesinden gelebilecekleri unutulmamal─▒d─▒r. ├çocuklar korkular─▒ndan daha ├žabuk b├╝y├╝rler.

*├çocuklara g├╝ven verilmesi ve ya┼č─▒tlar─▒n, anne babalar─▒n, karde┼člerin model al─▒nmas─▒ yoluyla korkular azalt─▒labilir ya da ortadan kald─▒r─▒labilir. ├çocuk, kendi ya┼č─▒tlar─▒n─▒n korkusuzca yapt─▒klar─▒ i┼čleri g├Âr├╝p i┼čitirse, kendi de bu ÔÇťcesurÔÇŁ ├žocuklar gibi olmaya ├žal─▒┼č─▒r ve korkusundan kurtulma y├Ân├╝nde ad─▒m atar. Ayr─▒ca ├žocuklar─▒n, korkular─▒yla ilgili olarak s├Âylediklerini dinlemek ve onlara g├╝ven vermek sorunun ├ž├Âz├╝lmesini kolayla┼čt─▒r─▒r

├žocuk, okul ├Âncesi, anaokulu,

Psk.Nilay Torbal─▒ ├ľZT├ťRK

zihinengellier.com