├ľzel E─čitimin Sorunlar─▒

4.836 okundu

├ľzel e─čitim, ├Âzel e─čitime ihtiyac─▒ olanlar─▒n dezavantaj ve ├Âzelliklerine uygun ortamlarda s├╝rd├╝r├╝len e─čitimdir. Bu e─čitim ├Â─črencilerin ihtiya├žlar─▒n─▒ kar┼č─▒lamak i├žin bu alanda yeti┼čtirilmi┼č uzman personel taraf─▒ndan ├Âzel e─čitim programlar─▒ ve y├Ântemleri ile yap─▒lmaktad─▒r. ├ľzel e─čitimin amac─▒ ├Â─črencilerin topluma ve ├ževresine uyumunu sa─člamak, kendisini tehlikelere kar┼č─▒ koruyabilmelerini ├Â─čretmek, zihinsel haritas─▒n─▒ geli┼čtirmek, evde ve trafikte hareket edebilme kabiliyeti kazand─▒rmak, bulundu─ču noktadan gitmek istedi─či noktaya kolay ve tehlikesiz bir ┼čekilde ula┼čmas─▒n─▒ sa─člamak, bastonlu – bastonsuz bina i├ži ve d─▒┼č─▒ serbest├že dola┼čabilme yetene─čini geli┼čtirmektir. Kendi kendilerine yeterli bir duruma gelmeleri i├žin uygun e─čitim programlar─▒ ile ├Âzel y├Ântem, personel ve ara├ž-gere├ž kullanarak; ilgileri, ihtiya├žlar─▒, yetenekleri ve yeterlilikleri do─črultusunda ├╝st ├Â─črenime, i┼č ve meslek alanlar─▒na ve hayata haz─▒rlanmalar─▒n─▒ ama├žlar.
├ľzel e─čitime ihtiyac─▒ olan bireylerin, m├╝mk├╝n olan en erken zamanda, ihtiya├žlar─▒na uygun e─čitim ortamlar─▒nda, uygun y├Ântemler ve ara├ž-gere├žler kullan─▒larak desteklenmesi gerekir. Ayr─▒ca bu bireylerin toplumca kendilerinden beklenen rol ve sorumluluklar ile geli┼čimsel g├Ârevlerini yerine getirebilmeleri, kendilerine en uygun ├Âzel e─čitim hizmetinden yararlanabilmelerine ba─čl─▒d─▒r. Bu mevcut kapasitelerini en ├╝st seviyede kullanabilmeleri a├ž─▒s─▒ndan ├Ânemlidir. Dolay─▒s─▒yla g├╝n├╝m├╝z ┼čartlar─▒na uygun nitelik ve kalitede hizmet veren bu kurumlara duyulan ihtiya├ž g├╝n ge├žtik├že artmaktad─▒r.
Kal─▒c─▒ ve a├ž─▒k bir dille yaz─▒lm─▒┼č y├Ânetmeli─činin olamamas─▒ belki de ├Âzel e─čitimin en b├╝y├╝k sorunudur. ├ťlkemizde ├Âzel e─čitime muhta├ž insanlar─▒ kapsayan yasal d├╝zenlemelere bakt─▒─č─▒m─▒zda; e─čitim, sa─čl─▒k, istihdam ve topluma tam kat─▒l─▒m konular─▒ndaki yasalar─▒n i├žeriklerinde kurumlar─▒n ve bu ├Â─črencilerin haklar─▒n─▒n korunmaya ├žal─▒┼č─▒ld─▒─č─▒n─▒ g├Ârmekteyiz. Ancak, bu yasalar─▒n uygulamaya yans─▒mas─▒nda ya┼čanan aksakl─▒klar ise tam bir ├želi┼čkidir. ├ťlkemizde sekiz milyona yak─▒n vatanda┼č─▒m─▒z─▒n ├Âzel e─čitime ihtiyac─▒ oldu─ču tahmin edilmektedir. Ancak bunlardan sadece ┼čuanda iki y├╝z yirmi bini e─čitim g├Ârmektedir. Bu y├╝zde iki bile de─čildir. ├ľzel e─čitime ihtiyac─▒ bulunan di─čer vatanda┼člar─▒m─▒z nerede ve ne halde olduklar─▒ bilinmiyor. Devlet ┼ču anda e─čitim g├Âren bu ├Â─črenciler i├žin ayl─▒k bireysel ve grup e─čitimine kar┼č─▒l─▒k d├Ârt y├╝z yirmi iki lira ├Âd├╝yor. Bu para ├žok yeterli de─čil.
Sekt├Ârde a┼č─▒r─▒ derecede personel s─▒k─▒nt─▒s─▒ var. Bu alanda yeti┼čmi┼č personelin yetersizli─či en ├Ânemli sorunlardan birisidir. ├çocuklar uzman personelce e─čitilmeleri gerekirken, lisans e─čitimi alm─▒┼č, ba┼čvuru yapan t├╝m ├Â─čretmenleri MEB ihtiyaca binaen atama yapabilmektedir. Bu durum camiada ├žok de─či┼čik tepkilere sebep olmaktad─▒r. ├ľzel e─čitim ├Â─čretmenleri ├žal─▒┼čma imk├ónlar─▒n─▒n daralt─▒ld─▒─č─▒na inanmaktad─▒rlar. Bu ├Â─čretmenlerimiz; y─▒llarca onlara ├Â─čretilen ├Âzel e─čitim ├Â─čretmenin uzman, ├Â─črencisinin ├Âzel, y├Ântemin bireysel ve ├Âzel oldu─ču ├Â─čretildi─či halde yerlerine s─▒n─▒f ├Â─čretmenlerinin al─▒nmas─▒n─▒ kabullenemiyorlar. ├ç├╝nk├╝ onlara g├Âre bran┼č d─▒┼č─▒ atanan bu ├Â─čretmenler ilk defa otistik, i┼čitme g├Ârme, a─č─▒r zihinsel engelli, problem bir ├žocukla kar┼č─▒la┼čt─▒klar─▒nda nas─▒l davranacaklar─▒n─▒ bilemezler ve dolay─▒s─▒yla e─čitimini almad─▒klar─▒ bir i┼čin uygulamas─▒n─▒ yapacaklar─▒na inanmamaktad─▒rlar. ├ľte yandan ├Âzel sekt├Âr temsilcileri, MEB kendi resmi kurumlar─▒na personel a├ž─▒─č─▒n─▒ ge├žici olarak kapatmak i├žin s─▒n─▒f ├Â─čretmenlerini atad─▒ ama bize bu hakk─▒ vermedi ┼čeklinde ┼čik├óyetleri bulunmaktad─▒r. ├ľzel sekt├Âr temsilcileri MEBÔÇÖin kendi kurumlar─▒na tan─▒d─▒─č─▒ bu hakk─▒ ge├žici de ├Âzel kurumlara da tan─▒mas─▒ gerekti─čini s├Âylemektedirler. Kurumlar─▒n i├žinde bulunduklar─▒ ├ž─▒kmaz─▒ f─▒rsat bilen baz─▒ sertifikal─▒ ├Â─čretmenler de diplomalar─▒n─▒ kiralayarak bu k─▒s─▒r d├Âng├╝ye f─▒rsat vermektedirler. ├ľzel e─čitim alan─▒nda ├že┼čitli seminer programlar─▒na kat─▒larak sertifika alan ├Â─čretmenlerimizin bir├žo─ču da atanmaktad─▒r. Personel ihtiyac─▒n─▒ kar┼č─▒layamayan kurumlar da illegal personel ├žal─▒┼čt─▒rma yoluna gidiyorlar. Sekt├Âre y├Ânelik ├žal─▒┼čan uzman personelin say─▒sal yetersizli─či giderilmelidir. Bu say─▒sal yetersizlik ├╝niversiteler veya ilgili kurumlar taraf─▒ndan a├ž─▒lacak olan e─čitim ve uzun s├╝reli programlar ile giderilebilir. Di─čer bir ihtimal atanamayan s─▒n─▒f ├Â─čretmenlerine bir ayl─▒k bir hizmet i├ži e─čitim vererek bir sertifika program─▒ yap─▒labilir.
┼×u anda ├╝lkemizde Ocak 2010 itibari ile on bin ├Âzel e─čitim ├Â─čretmenine ihtiya├ž do─čacak, bu ┼čekilde devam ederse ├╝lkemiz yirmi y─▒lda ├Â─čretmen a├ž─▒─č─▒n─▒ kapatamaz. ├ľzel e─čitimle durumlar─▒na uygun bir i┼čte ├žal─▒┼čmalar─▒ sa─članabilir. Devlet dairelerinde belli oranlarda ve ├Âzel ┼čirketlerde ├žal─▒┼čmalar─▒ te┼čvik edilebilir.
├ľzel e─čitim hizmetlerinden yararlanabilmek i├žin ├Ân ko┼čul niteli─či ta┼č─▒yan sa─čl─▒k kurulu raporu almak bu ├Â─črencilerimiz ve aileleri i├žin zor bir s├╝re├ž i├žermektedir. Her y─▒l sa─čl─▒k kurulu raporunun yenilenmesi e─čitime muhta├ž insan─▒m─▒z─▒ ve aileyi zor durum b─▒rakmaktad─▒r. ├çocuktaki sorun erken fark edilip gerekli giri┼čimlerde bulunsalar bile mevcut te┼čhis prosed├╝r├╝ ebeveynleri ve ├žocuklar─▒ aylar s├╝ren bir s─▒k─▒nt─▒l─▒ s├╝rece ve maddi k├╝lfete katlanmak zorunda b─▒rakmaktad─▒r. ├çocuklar─▒m─▒z─▒n e─čitime ba┼člama ya┼č─▒n─▒ olduk├ža geciktirmektedir Kald─▒ ki genellikle belirlenen bir y─▒l gibi bir s├╝re ├Âzel e─čitim i├žin ├žok k─▒sa bir s├╝redir. Bu s├╝renin k─▒sal─▒─č─▒ ├Âzel e─čitime muhta├ž vatanda┼č─▒m─▒z─▒ ├Âzel kuruma devam sorunlar─▒n─▒ da beraberinde getirmektedir. ├ľzel e─čitim hizmetlerinin bedelinin ilgili kurumlarca ├Âdenmesi i├žin b├╝t├že uygulama talimat─▒na g├Âre her y─▒l yeniden rapor alma ko┼čulunun kald─▒r─▒lmas─▒n─▒n ve sa─čl─▒k kurulu raporunun ge├žerlik s├╝relerinin en az ├╝├ž y─▒l olmas─▒n─▒n sa─članmas─▒ gerekmektedir. Bu da e─čitim s├╝recinin ge├ž ba┼člamas─▒na sebep olmaktad─▒r. Bu konudaki k─▒rtasiyecilik kald─▒r─▒l─▒rsa aileler ve kurumlar rahatlayacakt─▒r. D├╝nyadaki di─čer ├╝lkelerde bu e─čitimin ayl─▒k gideri bin be┼č y├╝z dolar civar─▒ndad─▒r. ├ťlkemizde de bu e─čitimin ki┼či ba┼č─▒ maliyeti bin be┼č y├╝z-iki bin lira civar─▒nda seyretmektedir. Anayasam─▒zda devlet her vatanda┼č─▒n─▒n e─čitiminden hi├ž bir katk─▒ olmaks─▒z─▒n sorumludur. Bir ay okula devam eden bir ├Âzel e─čitime muhta├ž vatanda┼č─▒m─▒z i├žin yeni y├Ânetmeli─če g├Âre sekiz saat bireysel, d├Ârt saat grup e─čitimi ├╝cretlendirilmektedir.
Verilen e─čitimin s├╝resi yetersizdir. Ayda sekiz saat bireysel ve d├Ârt saat grup e─čitimi alan ├žocuklar bu k─▒s─▒tl─▒ s├╝rede yeterli geli┼čmeyi g├Âsterememektedirler. Bir de ├že┼čitli nedenlerle devams─▒zl─▒k yapt─▒klar─▒nda s├╝reklili─čin esas oldu─ču ├Âzel e─čitimde bir ad─▒m ileri d├Ârt ad─▒m geri k─▒s─▒r d├Âng├╝s├╝n├╝ olu┼čturmaktad─▒r. Bu hizmeti veren kurumlar yeterli ├╝cretle desteklendi─činde ve ders saatleri de artt─▒─č─▒nda kazanan yine ├žocuklar─▒m─▒z olacakt─▒r. S├╝rekli geli┼čmekte ve de─či┼čmekte olan e─čitim y├Ântem ve teknikleri, ileti┼čim ve bili┼čim teknolojilerine ula┼čmalar─▒ i├žin hizmet i├ži e─čitim seminerlerine a─č─▒rl─▒k verilmelidir. Bu alanda personel kendisini yenilemelidir. Ayr─▒ca, MEB resmi kuruma devam eden ├Â─črencilerin okul servis ├╝cretlerini kar┼č─▒lamaktad─▒r. Bu imkan ├Âzel sekt├Ârde e─čitim g├Âren ├Â─črencilere de tan─▒nabilir.
├ľzel kurumlar─▒n ├Âdemi┼č oldu─ču y├╝ksek vergiler sekt├Âr├╝ ekonomik olarak zor duruma sokmaktad─▒r. ├ľzel bir e─čitim ve uzmanl─▒k alan─▒ gerektiren ├Âzel ├Âzel e─čitim ve rehabilitasyon hizmetlerinin i┼čleyi┼či her nedense sadece ekonomik boyutlar─▒ ile ele al─▒nmaktad─▒r. Oysa bu durum bir├žok boyutu ile de─čerlendirilebilir. Alanda yap─▒lan g├╝zel ├žal─▒┼čmalar─▒, yine alanda kar┼č─▒la┼č─▒lan s─▒k─▒nt─▒lar g├Âlgelemektedir. Sonu├ž olarak, ├Âzel e─čitime muhta├ž vatanda┼člar─▒m─▒z─▒n sadece t├╝ketici de─čil ayn─▒ zamanda ├╝retici olarak topluma kat─▒lmas─▒n─▒ sa─člayarak kendine g├╝veninin artt─▒rmak, hizmetlerde ├ža─čda┼č teknolojilerin daha ├žok kullan─▒lmas─▒n sa─člayarak mevcut kaynaklara yeni kaynaklar olu┼čturacak yeterli finansman sa─članmas─▒n─▒ ├Âng├Âreni bir politika olu┼čturmaya ihtiya├ž vard─▒r. B├Âylece ├Âzel e─čitime muhta├ž insan hak ve ├Âzg├╝rl├╝klerine ve ├Âzerkli─čine, sosyal g├╝vencesine sahip ├ž─▒kacak, yasalar olu┼čturacak ve bu yasalar─▒ uygulamaya aktaracak ÔÇť├Âzel e─čitim politikas─▒ÔÇŁna ihtiya├ž duyulmaktad─▒r. Sosyal Devlet olmak bunu gerektirir.
(Mesut Kaymak├ž─▒)

.

Comments are closed.

%d blogcu bunu be─čendi: