Category: Dil Konu┼čma E─čitimi

Artik├╝lasyon Semineri

├ľZEL GEREKS─░N─░ML─░ ├çOCUKLARDA ┬áINTERDISIPLINER D─░L VE KONU┼×MA TERAP─░S─░
ART─░K├ťLASYON BECER─░LER─░N─░N GEL─░┼×T─░R─░LMES─░ ┬áWORKSHOP-UYGULAMA VE SEM─░NERLER─░

Program─▒n Tarihi: ┬á15 Mart 2014 ─░stanbul S├╝leyman ┼×ah ├ťniversitesi 09.00-18.00
16 Mart 2014 ─░zmir Gediz ├ťniversitesi ┬á09.00-18.00
Bireysel Kat─▒l─▒m ├ťcreti 250 TL
Grup Kat─▒l─▒m ├ťcreti 200 TL
Kay─▒t ve Bilgi: ┬á0 546 218 6 218 ┬á– 0554 958 53 78 speechacademy1@gmail.com
http://www.speechacademy.gen.tr Devam─▒n─▒ Oku

Artik├╝lasyonu D├╝zeltme

G├╝zel ve etkili konu┼čmada ├Ânemli bir konu sesin m├╝kemmel ├ž─▒k─▒┼č─▒d─▒r. Sesin m├╝kemmel ├ž─▒k─▒┼č─▒ ses ├ž─▒k─▒┼č─▒ ile nefesin kullan─▒m─▒ aras─▒nda ba┼čar─▒l─▒ bir uyum olu┼čturulmas─▒n─▒ gerektirir. D├╝zg├╝n sesin d├Ârt temel ├Âzelli─či vard─▒r. Bunlar sesin ÔÇťi┼čitilme d├╝zeyi)y├╝kseklik)ÔÇŁ, ÔÇťsesin h─▒z d├╝zeyiÔÇŁ, ÔÇťho┼ča gitme/t─▒n─▒ d├╝zeyiÔÇŁ, ÔÇťde─či┼čirlik/b├╝k├╝ml├╝l├╝k d├╝zeyiÔÇŁnden olu┼čmaktad─▒r. A┼ča─č─▒da bu ├Âzellikleri ├Â─črenelim ve geli┼čtirmeye ├žal─▒┼čal─▒m. Devam─▒n─▒ Oku

Down Sendromlularda Dil Konu┼čma E─čitimi

down sendromuDown sendromlu ├žocuklar pek ├žok geli┼čim alan─▒nda oldu─ču gibi┬ádil ve konu┼čma geli┼čimi┬ábak─▒m─▒ndan da

g├╝├žl├╝kler ya┼čamaktad─▒r. Down sendromlu ├žocuklar─▒n g├╝├žl├╝ ve g├╝├žl├╝ olmayan y├Ânleri bulunmaktad─▒r. Bu
├žocuklar─▒n s├Âzc├╝k hazineleri, jest-mimik kullan─▒mlar─▒ ve sosyal y├Ânleri genellikle g├╝├žl├╝yken dil ve konu┼čma
becerileri g├╝├žl├╝ olmayan, di─čer bir ifadeyle geli┼čtirilmeye a├ž─▒k y├Ânleridir.
Gecikmi┼č ve bozuk dil-konu┼čma geli┼čimi Down sendromunun ba┼čl─▒ca ├Âzellikleri aras─▒ndad─▒r. Bu gecikme ve
bozukluk s─▒kl─▒kla erken geli┼čim evresinde g├Âr├╝lmektedir. Dil becerilerindeki geli┼čim zihinsel geli┼čime g├Âre daha
geride kal─▒r. ├ço─ču Down sendromlu ├žocuk ├╝├ž├╝nc├╝ ya┼člar─▒nda hala dil geli┼čiminin erken evrelerinde
bulunmaktad─▒r ve baz─▒lar─▒ hala konu┼čmuyor olacaklard─▒r.
Down sendromunda pek ├žok┬ádil ve konu┼čma┬áproblemi bulunmaktad─▒r. Bu problemlerden ba┼čl─▒cas─▒ sesletim
(artik├╝lasyon) ve sesbilgisi (fonoloji) problemleridir. Bu nedenle Down sendromlu ├žocuklarda konu┼čma
anla┼č─▒labilirli─či d├╝┼čmekte ve bu ├žocuklar─▒ genellikle ailesi d─▒┼č─▒ndaki ki┼čiler yeterince anlayamamaktad─▒rlar.
Bu ├žocuklarda fonolojik geli┼čimin erken a┼čamalar─▒ problemli g├Âr├╝lmemektedir. Ancak geli┼čim ilerledik├že, ├žo─ču
Down sendromlu ├žocuk, bab─▒ldama d├Âneminden ba┼člay─▒p konu┼čulan kelimelere kadar uzanan d├Ânem
i├žinde, normal geli┼čen ya┼č─▒tlar─▒n─▒n gerisine d├╝┼čmektedir. Normal akranlar─▒na g├Âre i┼čitsel k─▒sa s├╝reli bellek
g├╝├žl├╝kleri de bulunmaktad─▒r. Bu da dil edinim s├╝recini olumsuz etkilemektedir.
down dilDown sendromlu ├žocuklar─▒n dilbilgisel yap─▒lar─▒ anlamada problemleri bulunmaktad─▒r. ─░fade edici dilleri al─▒c─▒
dillerinden daha geri d├╝zeydedir. Ba┼čka bir deyi┼čle, kurduklar─▒ ileti┼čimde pek ├žok ┼čeyi anlamalar─▒na ra─čmen,
iletmek istediklerini yeterli d├╝zeyde ifade edememektedirler. Di─čer yandan bili┼čsel yetersizlikler de s├╝reci daha
da olumsuz etkileyebilmektedir.
Down sendromlu ├žocuklarda ifade edici dildeki en b├╝y├╝k problem s├Âzdizim (sentaks) ve bi├žimbilgisi
(morfoloji) alan─▒nda ya┼čanmaktad─▒r. Down sendromlu ├žocuklar s├Âzdizim bak─▒m─▒ndan daha basit yap─▒lar
kullanmakta ve baz─▒ eklerde hata yapmakta ya da ekleri atmaktad─▒r. Her ne kadar bu ├žocuklarda s├Âzc├╝k
hazinesi genellikle iyi durumda olsa da bu konuda herhangi bir yetersizlik de bu s├╝reci olumsuz
etkilemektedir.
down dili
ya┼čad─▒klar─▒ bilinmektedir. Bu i┼čitme kay─▒plar─▒n─▒n genellikle, orta kulak iltihab─▒ kaynakl─▒ oldu─ču tespit edilmi┼čtir.
Yap─▒lan ├žal─▒┼čmalarda, Down sendromlu ├žocuklar─▒n yakla┼č─▒k %75-80ÔÇÖi iletim tipi i┼čitme kayb─▒ ve i┼čitsel ayr─▒m
g├╝├žl├╝kleri ya┼čad─▒─č─▒ ortaya konmu┼čtur. Bu i┼čitme problemleri dil ve konu┼čma geli┼čimini ┼č├╝phesiz olumsuz
etkileyecektir. Kulak enfeksiyonlar─▒n─▒n dil becerilerini olumsuz etkileyebilece─čine ili┼čkin baz─▒ g├Âr├╝┼čler de
bulunmaktad─▒r.
Down sendromlu ├žocuklar genellikle konu┼čma geli┼čimlerini etkileyen motor sorunlar ya┼čamaktad─▒r.
Konu┼čmayla ilgili kaslar─▒n gev┼ček olmas─▒ (hypotonia), zamanlama ve koordinasyon problemleri, konu┼čma ve
bunun yan─▒nda ├ži─čneme ve beslenme becerilerini etkilemektedir. Bunun yan─▒nda baz─▒ di┼č, damak, ├žene vb.
yap─▒larda baz─▒ farkl─▒l─▒klar da g├Âr├╝lmektedir. Kapan─▒┼č bozukluklar─▒ ve dilin a─č─▒z d─▒┼č─▒na ├ž─▒kmaya e─čilimli olmas─▒ da
yine s─▒kl─▒kla g├Âr├╝len bir durumdur.
down sendromu dilDown sendromlu ├žocuklar do─čum ├Âncesi ya da do─čumda tan─▒lan─▒r. Bu tan─▒n─▒n zamanlamas─▒, di─čer baz─▒
geli┼čimsel bozukluklara g├Âre olduk├ža avantajl─▒d─▒r. Bu y├╝zden aileler, ├žocuklar─▒nda dil-konu┼čma geli┼čiminde
herhangi bir muhtemel gecikmeye haz─▒rl─▒kl─▒ olabilirler. Bu da ailelere m├╝dahale konusunda erkenden giri┼čim
yapabilmek i├žin b├╝y├╝k bir avantaj sa─člar. Down sendromunda, di─čer dil ve konu┼čma bozukluklar─▒nda da s├Âz
konusu oldu─ču gibi erken m├╝dahale b├╝y├╝k ├Ânem ta┼č─▒r.
T├╝m bu nedenlerden dolay─▒ otizm vb. di─čer geli┼čimsel bozukluklara benzer ┼čekilde Down sendromlu
├žocuklar─▒n da dil ve konu┼čma terapisine ihtiyac─▒ bulunabilmektedir. Bu terapiler ├Âzetle, sesletim (artik├╝lasyon),
sesbilgisi (fonoloji) vb. bak─▒m─▒ndan dil ve konu┼čma geli┼čiminin desteklenmesine, anla┼č─▒labilirli─čin artt─▒r─▒lmas─▒na,
oral-motor sorunlarla ba┼č edilmesine, ├žocuklar─▒n s├Âzel ileti┼čime cesaretlendirilmesine ve ileti┼čim becerilerinin
geli┼čtirilmesine dayanmaktad─▒r. Down sendromlu ├žocuklar─▒n ileti┼čim i├žin hen├╝z konu┼čmay─▒ kullanamad─▒klar─▒
s├╝re├žte destekleyici ve alternatif ileti┼čim y├Ântemlerinden de destek al─▒nmaktad─▒r. Aileler, Down sendromlu bir
├žocu─ča sahip olacaklar─▒n─▒ ya da olduklar─▒n─▒ ├Â─črendiklerinde ├žocuklar─▒nda ne gibi bir dil edinimi s├╝reci
ger├žekle┼čebilece─či, ne gibi yakla┼č─▒mlar g├Âstermeleri ve hangi ev aktivite programlar─▒n─▒n uygulanmas─▒ gerekti─či
konusunda kritik d├Ânemler ka├ž─▒r─▒lmadan dan─▒┼čmanl─▒k almal─▒ ve gerekli haz─▒rl─▒klar─▒ yapmal─▒d─▒rlar.
alıntı:  http://www.ozelegitimforumu.com/konu-down-sendromunda-dil-ve-konusma-terapisi

Kekemelik Nedir Tedavisi

kekemelik

kekemelik

Kekemelik, konusma sirasinda normal disi duraklar yaparak, sesleri ve heceleri uzatarak ya da tekrarlayarak konusma akiciliginin bozulmasi olarak tanimlanabilir.
Nedenleri
Kekemeligin neden olustuguna iliskin g├Âr├╝slerde beraberlik yoktur. Kimilerine g├Âre kekemelik ├Ârgensel nedenlere bagli olarak ortaya ├žikan bir sorundur. Bunlar kekemeligi, fizyolojik ve n├Ârolojik nedenlere baglamaya ├žalisirlar. Diger bir g├Âr├╝se g├Âre ise; kekemelik ├Âgrenilmis bir davranistir ve aslinda konusmanin kendisi ├Âgrenilen bir davranis oldugundan, kekemelik organik bir ├Âzre baglanamaz. Baska bir g├Âr├╝s kekemeligin bir kisilik bozuklugu oldugu seklindedir. Onlara g├Âre kekemeler, kekeleyerek konusmakla, normal sekilde konustugunda doyuramadigi bir takim gereksinimleri doyurmaktadir. Kekemelik bir direnme belirtisi olarak da g├Âr├╝lmektedir. Degisik fizyolojik-organik olabilecegi gibi, psikolojik ve soysalda olabilir. Eger birey direnme davranisina neden olan bir durumun etkisi altinda iken konusmaya zorlanir veya kendini konusmak i├žin zorunlu hissederse, direnme etkisini konusmasinda kekeleyerek g├Âsterir. Diger bir g├Âr├╝s, kekemeligin tek bir nedene baglanamayacagidir.

Kekemeligi Artiran Durumlar:
Telefon g├Âr├╝smeleri, bir isim s├Âylerken, ├Ânemli bir sey s├Âylemek isterken, zaman yetersizliginde, kekeleyen kisiyi zor anlayacagi d├╝s├╝n├╝len birileri ile konusuldugunda, ├Ânemli bir sahis ile konusuldugunda ve genis bir dinleyici kitlesine konusuldugunda ortaya ├žikmaktadir.

Sinif ├ľgretmenine D├╝sen G├Ârevler
A) Birinci D├Ânem Kekemeliginde ├ľgretmen Sunlara Dikkat Etmelidir:
ÔÇó ├çocugu kekeme diye damgalamayiniz.
ÔÇó ├çocugun konusmasi ├╝zerine asiri titizlik g├Âstermeyiniz.
ÔÇó ├çocugu konusmada acele ettirmeyiniz.
ÔÇó Hi├ž bir zaman ├žocuga “dur, acele etme”,”yeniden basla”,”├Ânce derin bir nefes al” gibi uyarilarda bulunmayiniz. B├╝t├╝n bu uyarilar ├žocugun dikkatini konusmasi ├╝zerine toplar.
ÔÇó ├çocuk konusurken onun dudak hareketlerine degil g├Âz├╝n├╝n i├žine bakiniz.
ÔÇó Sinifta rahat bir hava olusturun.
ÔÇó Hizli konusmaktan, askerce emirler vermekten sakinin.
ÔÇó Alayi ve aci sakalari disiplin yolu olarak kullanmayiniz.
ÔÇó ├çocukla samimi ve candan ilgilenin.
ÔÇó ├çocuktan yapabileceginin ├╝zerinde sorumluluklar beklemeyin.
ÔÇó Sinifin kekeme ├žocuga karsi durumunu kontrol edin ve sinifi bu duruma hazirlayin.
ÔÇó Sinifta yapilacak koro ├žalismalari, toplu s├Âylenen marslar, ritmik
5 etkinliklere kekemenin de katilimi saglanmalidir.
ÔÇó ├çocugun basarili oldugu islerle kendini sinifa kabul ettirmesine yardimci olunuz.
ÔÇó Sinifta yapilan k├╝me ├žalismalarinda ona g├Ârev veriniz.
ÔÇó Kisisel kusurlarini azaltmaya yardim ediniz.
ÔÇó ├çocuklarin yaninda baskalariyla onun ├Âzr├╝ hakkinda konusmayiniz.
ÔÇó Ona konusmaya y├Ânelik ├Âzel ├Âdevler veriniz.
ÔÇó Aileyi taniyip onlarla is birligi yapiniz.

B) Ikinci D├Ânem Kekemeliginde ├ľgretmen Sunlara Dikkat Etmelidir:
ÔÇó Kekeme, kekemelik gibi s├Âzc├╝kleri kullanmaktan sakininiz.
ÔÇó Onun konusmasini oldugu gibi kabul ediniz. Siz kabul ederseniz bunu ├žocuk da kabul eder.
ÔÇó ├çocugun en az kekeledigi durum ve kosullari saptayiniz.
ÔÇó ├çocukla problemi hakkinda konusunuz ve saglikli kabullenmesini saglayin.
ÔÇó ├çocugun kekemeligine kendinin g├╝lebilmesini saglayiniz.
ÔÇó ├çocuk kekelemeden konustugunda farkina variniz ve begeninizi belli ediniz.
ÔÇó Konusurken ├žocuk belli bir tutulma g├Âsterirse ├žocugun dikkati baska y├Âne ├žekilmelidir.
ÔÇó ├çocuk konusurken bir s├Âzc├╝k ya da seste tutulursa onu tamamlamak i├žin yardim etmeyiniz.
ÔÇó Her t├╝rl├╝ konusma pekistirme etkinliklerine sinifta yer veriniz.

Kekeme ├çocugu Olan Ailelere D├╝sen G├Ârevler:
ÔÇó Her ├žocugun kendine ├Âzg├╝ konusma gelisim hizi vardir. Bazi ├žocuklarin konusma hizi akranlarindan biraz daha yavas gelisebilir bu onun konusmasinin ge├ž kalacagi geri olacagi anlamina gelmez
ÔÇó Dikkatli, sabirli ve g├╝├žl├╝ ana-babalar telasli, heyecanli ana-babalardan daha yararlidir.
ÔÇó Iyi konusma ├žogunlukla iyi model almayla gelisir. Ailede veya yakin yetiskinler arasinda iyi ├Ârneklere sahip olmayan ├žocuklardan iyi konusma beklemek haksizlik olur.
ÔÇó Akici konusma zaman ister. Zaman isteyen bir sey sabirli olmayi gerektirir.
ÔÇó ├çocugun yaninda iki dil kullanilmamali.
ÔÇó Daha akici konusan kardesleri veya akranlariyla asla kiyaslanmamali.
ÔÇó Onu dinlerken asla g├Âz├╝n├╝z├╝ dikip bocaladigi veya takildigi kelimeyi sabirsizlikla bekler gibi g├Âr├╝n├╝m almayiniz.
ÔÇó Onu sevdiginizi hissettirin.
ÔÇó Esinizle olan sorunlari ona yansitmayin ve g├╝ven veren ortamlar olusturun vb.

kaynak:  speech academy

Artik├╝lasyon Bozuklu─ču

Konu┼čma dilindeki sesler, nefesin ses bantlarini titre┼čtirerek yada titre┼čtirmeden girtlaktan ge├žtikten sonra agiz ve burun bo┼člugunda ┼čekillenmi┼č halidir. Konu┼čma seslerini ├žikarma i┼člemine s├Âyleyi┼č (artik├╝lasyon) denir.Dinleyici konu┼čma seslerini atlanmi┼č, yer degi┼čtirmi┼č, eklemeler ve ├žarpitmalar yapilmi┼č gibi algiliyorsa s├Âyleyi┼č (artik├╝lasyon) bozuklugundan bahsedilebilir.

 
NEDENLER: Yap─▒sal Nedenler: ┬Ě A─č─▒z i├ži, dudak, dil gibi konu┼čma organlar─▒n─▒n bozuklu─ču, (Dudaklar─▒n yar─▒kl─▒─č─▒ veya duda─č─▒n ola─čan d─▒┼č─▒ gergin olmas─▒) ┬Ě

Dil kaslar─▒n─▒n normal i┼čleyi┼čten yoksun olmas─▒, ┬Ě Dil ba─č─▒ denilen ba─člant─▒n─▒n dil ucuna yak─▒n olu┼čmas─▒, ┬Ě Dama─č─▒n ├žok y├╝ksek veya d├╝z olmas─▒, damak yar─▒kl─▒─č─▒ ve burunda et olmas─▒, ┬Ě ├çene kas ve sinirlerinin bozuklu─ču, ┬Ě ─░┼čitme kayb─▒, ┬Ě Zihinsel gerilik,

G├Ârevsel Nedenler: ┬Ě Konu┼čma organlari tam ve saglikli oldugu halde, konu┼čmada ├╝stlendigi g├Ârevi tam ve saglikli olarak yerine getiremedigi durumlardir. Bu durumlar ├žogunlukla ├Âgrenme ve ali┼čkanlikla ilgilidir. ┬Ě Evde yabanc─▒ bir dil konu┼čulmas─▒ veya konu┼čulan dilin yetersiz olmas─▒, ┬Ě Konu┼čmayi kazanma ve peki┼čtirme d├Âneminde ├žocukla ilgilenecek bir yeti┼čkinin olmamasi, ┬Ě ├çocu─ča konu┼čmay─▒ ├Â─čretmek i├žin izlenilen yolun yanl─▒┼č olmas─▒ (bask─▒c─▒, ele┼čtirici tutumlar gibi).

Psikolojik Nedenler: ┬Ě ├çocu─čun zihin d├╝zeyinin konu┼čmay─▒ zaman─▒nda ve do─čru kazanabilmesini engellemesi, ┬Ě ├çocu─čun duygusal bir ├žat─▒┼čma i├žinde olmas─▒, ┬Ě Anababa aras─▒nda ge├žimsizlik, maddi sorunlar, g├Â├ž gibi sorunlar, ┬Ě ├çekingen ve utanga├ž ki┼čilik, ┬Ě Konu┼čmanin kazanilmasi i├žin gereken algiya sahip olmamanin yol a├žtigi ses bellegi ve ses ayirim g├╝c├╝nde zayiflik, ┬Ě Konu┼čmasinda sonradan gerileme olu┼čan ├žocuklarda yapisal ve g├Ârevsel bulgular normal olursa konu┼čma ├Âzr├╝n├╝n nedenini psikolojik nedenlerde aramak gerekir.

BEL─░RT─░LER: ┬Ě ├çocuk ana dilinin ba─č─▒ms─▒z veya bile┼čik sesleri do─čru ve anla┼č─▒l─▒r ┼čekilde ├ž─▒karam─▒yorsa ve ├ž─▒kard─▒─č─▒ sesler ayn─▒ ya┼č grubundaki ├žocuklar─▒n ├ž─▒karmas─▒ gereken seslerden farkl─▒l─▒k g├Âsteriyorsa, ┬Ě E─čer artikulasyon bozuklu─ču ├žocu─čun konu┼čmas─▒n─▒ anla┼č─▒lmaz hale sokuyorsa ve konu┼čma etraf─▒n dikkatini yo─čun olarak ├žekiyorsa, ┬Ě Belirti olarak ta de─čerlendirilebilecek d├Ârt ┼čekilde g├Âr├╝lebilir:

Atlamalar: Atlama yanl─▒┼člar─▒nda s├Âzc├╝klerin yaln─▒z bir k─▒sm─▒ s├Âylenir, ├ľrnek : hayvan -ayvan ,rehberlik -reberlik ,saat -sat ,araba -arba

Yerine Koyma:S├Âzc├╝─č├╝n ba┼č─▒ ,ortas─▒ veya sonundaki bir sesin yerine ba┼čka bir ses kullan─▒l─▒r. ├ľrnek : Ar─▒ -ay─▒ ,kitap-kipat , davul-dayul

Eklemeler:.s├Âzc├╝klerdeki fazla sesleri i├žerir. ├ľrnek : A┼čagi-a┼č┼ča─č─▒ ,atm─▒┼č-altm─▒┼č ,e┼ček -e┼č┼ček, pencere -penicere ,saat- sahat ,

├çarp─▒tmalar:Sesler tam do─črru olmamakla birlikte ger├že─čine yak─▒nd─▒r. Ses, konu┼čma dilinde olmayan yeni bir ses olarak ├ž─▒kar─▒l─▒r. ├ľrnek : karag├Âz -kaxg├Âz ,ekmek -emme

 

Afazi Rehabilitasyon

Afazide dil terapisi performans─▒n zay─▒f oldu─ču dil veya bili┼č moduna uyaran─▒n bir zorluk hiyerar┼čisi i├žinde tan─▒t─▒lmas─▒, beynin uyar─▒lmas─▒ ve ├Â─črenilenin ger├žek ya┼čama transfer edilmesi ┼čeklinde ger├žekle┼čir. Terapinin amac─▒ bireyin edinip kaybetti─či dili tedavi ve e─čitimle tekrar yap─▒land─▒rmaya ve d├╝zenlemeye ├žal─▒┼čmak, dili klinik bir oda i├žinde de─čil, ya┼čam i├žinde onarmak olmal─▒d─▒r.

Terapi sonunda iyile┼čme hastan─▒n uyarana g├Âsterdi─či tepki davran─▒┼č─▒ de─čil, g├╝nl├╝k ya┼čam i├žindeki spontan ve ama├žl─▒ s├Âzel ifade kullan─▒m─▒ olmal─▒d─▒r. O halde, afazi terapisi sadece dil i┼člevine s─▒n─▒rl─▒ kalmamal─▒, afazik hastan─▒n olumlu tutum kazanmas─▒n─▒ sa─člamal─▒, moralini artt─▒rmal─▒, sosyal ili┼čkilerini sa─člamal─▒, ├Âzr├╝ne bir bak─▒┼č a├ž─▒s─▒ kazand─▒rmal─▒, iyimserlik, duygusal tutarl─▒l─▒k, ve kabul duygusu geli┼čtirmeli, bireye ├Âzg├╝ haz─▒rlanmal─▒, geli┼čime ya da ba┼čar─▒s─▒zl─▒k sinyallerine g├Âre devaml─▒ elden ge├žirilmeli, sosyal, dilsel, n├Ârolojik gereksinimlere cevap veren yarat─▒c─▒ bir s├╝re├ž olmal─▒d─▒r. K─▒saca, afazi terapisi hastan─▒n ki┼čisel, duygusal, sosyal, ailevi ve mesleki ya┼čam─▒nda fel├žin getirdi─či hasar─▒n etkilerini azaltabilmektir (Hegde, 1996). Hasta maksimum fiziksel, psikolojik, sosyal, mesleki ve ileti┼čimsel i┼člevlere ula┼čt─▒─č─▒ zaman sonland─▒r─▒labilir.
Yine de bu s├╝renin ├žok k─▒sa olaca─č─▒ s├Âylenemez.

Konu┼čma terapistinin bu s├╝re├ž i├žinde rol├╝ fazlad─▒r. Afazi terapisti sorumlu, duyarl─▒, uzman ve yetkin olmal─▒, soruna ili┼čkin verileri do─čru analiz edip sentezlemeli, basit ya da kompleks olgularda terapi planlay─▒p uygulamak i├žin ilgili bilgi, yakla┼č─▒m veya modeller yaratmal─▒, ve yapt─▒─č─▒ her uygulama i├žin bir gerek├žesi olmal─▒ ve bunu hastas─▒na a├ž─▒klamal─▒d─▒r. Terapi program─▒n─▒ ger├žek├ži planlamal─▒: zaman s─▒n─▒rl─▒l─▒klar─▒n─▒, , ara├ž-gere├ž kullan─▒m─▒n─▒, materyallerin varl─▒─č─▒n─▒ ve ├Âzellikle olgu ├Âzelli─čini g├Âz ├Ân├╝nde bulundurmal─▒d─▒r. Hastan─▒n terapiye uygun olup olmad─▒─č─▒ karar─▒ ├žok ├Ânemlidir. E─čer hastan─▒n terapiye m├╝dahale edici komplike medikal sorunlar─▒ varsa hastan─▒n medikal a├ž─▒dan stabil duruma ge├žmesinin beklenmesi iyi olur. Hastane ├ž─▒k─▒┼č─▒n─▒n hemen arkas─▒nda beyinde ├Âdem devam ediyor olabilir. Bu ├Âdem azal─▒rken spontan iyile┼čme de devreye girebilir; bu durumda hasarlanan h├╝crelerin tekrar onar─▒l─▒yor olmas─▒ olas─▒d─▒r. Bu y├╝zden yo─čun bir terapi program─▒ uygulamadan ├Ânce spontan iyile┼čme d├Ânemi i├žinde neler olaca─č─▒n─▒ bekleyip g├Ârmek iyi bir d├╝┼č├╝nce olabilir.

E─čer terapi program─▒ ba┼člam─▒┼čsa, terapinin NASIL verimli, N─░├ç─░N ba┼čar─▒s─▒z oldu─čunu s─▒k aralarla sorgulamal─▒d─▒r. ├ľ─črenmede sorumluluk almal─▒, hastada uygun tutum ve beceri geli┼čtirmeyi desteklemeli, ba┼čkalar─▒na yard─▒m etme motivasyonu olmal─▒, hastas─▒ ile kar┼č─▒l─▒kl─▒ ili┼čkide g├╝ven sa─člamal─▒, sab─▒rl─▒ bir yap─▒s─▒ olmal─▒, mizah duygular─▒ geli┼čmi┼č olmal─▒, terapisini ilgin├ž ve e─členceli yapabilmelidir.

Terapi program─▒n─▒ ├žok iyi planlamak ve terapistin ├žok etkin olmas─▒, do─čru te┼čhis, de─čerlendirme, terapi ├Ânerme, ve planlama ba┼čar─▒l─▒ terapi programlar─▒n─▒n garantisi olamaz ├ž├╝nk├╝ bunlar─▒n d─▒┼č─▒nda pek ├žok fakt├Âr terapinin ba┼čar─▒s─▒n─▒ etkileyecektir. ├ľrne─čin, terapinin ne s├╝rede, hangi yo─čunlukta verilece─či, Olumlu sonucun zamana terapiye veya ikisinin etkile┼čimine ba─čl─▒ olup olmad─▒─č─▒, Olgu de─či┼čkenli─či, Ya┼č fakt├Âr├╝, Afazi Tipi ve ciddiyeti program planmada d├╝┼č├╝n├╝lmesi gereken ├Âzelliklerdir.

UYGULANAN TERAP─░N─░N ETK─░S─░ (Programl─▒ ve programs─▒z terapilerin etkisi)

Terapide se├žilen yakla┼č─▒m─▒n da b├╝y├╝k ├Ânemi vard─▒r. Terapideki ileti┼čimin klinik bir ortam yerine do─čal ortamda y├╝r├╝t├╝lmesi tercih edilir. Terapiye kat─▒l─▒m ve ailenin deste─či iyile┼čtirmeyi artt─▒r─▒c─▒ fakt├Ârd├╝r. Asl─▒nda klinik zeminli terapi y├Ântemlerinin de i┼člevsel etkisi olabilece─či ge├žmi┼č terapi y├Ântemlerine bir alternatif olarak ├Âne s├╝r├╝lmektedir. ÔÇťTotal CommunicationÔÇŁ a─č─▒r afazik bireyler i├žin ileti┼čimde s├Âzel kesitsel y├Ânleri augmente eden klinik zeminli bir tekniktir. Bu t├╝r bir terapi hastaya ├Âzg├╝ bir kar─▒┼č─▒m terapiyi ├Ânermektedir; ├Ârne─čin, jest-mimik, yaz─▒l─▒, ├žizili, g├Ârsel dilsel ya da dilsel olmayan bi├žimlerden bir karma hastaya sunulabilir. B├╝t├╝n bu terapiler bir klinik ortam i├žinde ger├žekle┼čtirilebilir. Ama├ž hastalar─▒n ortak bir konu veya g├Ânderge ├╝zerinde birle┼čecekleri bir kesit bulabilmektir. Konu┼čma, yaz─▒, ├žizim ve jest-mimiklerin kombine kullan─▒m─▒n─▒ ├Â─črenmek afazik ki┼čiyi bir i├žerik d├╝zeyinde ileti┼čimsel s─▒ra almaya kat─▒l─▒m─▒n─▒ olas─▒ k─▒lacakt─▒r; aksi takdirde hepsi konu┼čma ile bir araya gelemezler.

Ara┼čt─▒rmac─▒lar ne yaz─▒k ki, etkin terapi y├Ântemleri konusunda ├že┼čitli g├Âr├╝┼čleri savunmu┼člard─▒r. ├ľrne─čin, baz─▒lar─▒ etkinli─čin cross-modal stimulasyon kullanarak korteksin kendini tekrar d├╝zenlemesini sa─člamas─▒yla ortaya ├ž─▒kaca─č─▒n─▒ ├Ânermi┼člerdir (Luria, ) Bu g├Âr├╝┼če g├Âre uyaran─▒n al─▒nmas─▒ ve ger├žekle┼čtirilmesine ili┼čkin yeni yollar geli┼čtirilmi┼čtir. Sonu├žta dil ve bellek yeterliliklerinde ciddi geli┼čmeler g├Âzlenmi┼čtir. Schuel bu kuram─▒ i┼čitmeyi e─čitmenin i┼čitsel anlamay─▒ geli┼čtirece─či g├Âr├╝┼č├╝ ile desteklemi┼čtir. Bu yolla i├ž ses organisazyonu geli┼čecek, i┼čitsel anlama da dolay─▒s─▒ ile iyile┼čecektir.

Temel bili┼čsel s├╝re├žleri ├Ânemseyen bir di─čer teknik deblockingÔÇÖtir (Kerns, 1997). de-blocking Di─čer modalitelerin kullan─▒m─▒n─▒ kolayla┼čt─▒rmak amac─▒yla kullan─▒lan bir korunmu┼č i┼člev korteksin kendini tekrar d├╝zenlemesini sa─člayacakt─▒r g├Âr├╝┼č├╝nde yola ├ž─▒km─▒┼čt─▒r. Yar─▒k├╝relerin ├Âzellikleri, ├Ârne─čin, sa─č yar─▒k├╝renin daha ├Ânce sol yar─▒k├╝rede olan i┼člevlerden baz─▒lar─▒na sahip oldu─ču varsay─▒m─▒ bu teknik uyumunda bir g├Âr├╝┼čt├╝r. Melodik Entonasyon Terapisi ve g├Ârsel yarat─▒c─▒l─▒k/ imajlama de-blocking tekniklerinden ├Ârneklerdir. 1945lerde ilk olarak Backus taraf─▒ndan ├Ânerilen melodik ezgi terapisi s├Âzc├╝k ve s├Âzc├╝k ├Âbeklerinin hastaya hep ayn─▒ ritmik ezgi ile tan─▒t─▒lmas─▒n─▒ ├Âng├Ârm├╝┼čt├╝. Aradan ge├žen zamanla 1973 y─▒llar─▒nda Albert ve arkada┼člar─▒ basit s├Âzc├╝k ve kal─▒p s├Âzc├╝k ezgilerinin tutuk afazilerdeki konu┼čmay─▒ kolayla┼čt─▒rd─▒─č─▒n─▒ tekrar g├╝ndeme getirdiler. Bu kuram─▒n d├╝┼č├╝ncesi sa─č hemisferde korunmu┼č baz─▒ i┼člevlerin sol hemisfer hasarl─▒ hastalr─▒n iyile┼čtirilmesinde kullan─▒labilece─či y├Ân├╝ndedir.

G├Ârsel etkinlik terapisi (Visual Action Therapy) hemisferik ├Âzelle┼čtirmenin bir ba┼čka ├Ârne─čidir ve sistemin tekrar d├╝zenlenmesi ile ilgilidir (Helm and Benson, 1978). Global afazili hastalarda bir terapi y├Ântemi olarak g├Ârsel ileti┼čimi kullanan bu kuramc─▒lar yakla┼č─▒mlar─▒n─▒ nesne ve eylemleri tan─▒mlamada kulland─▒klar─▒ el ve kol jestleri ile geli┼čtirdiler. Do─čal olarak bu y├Ântemde s├Âzel terapi uygulanmamaktad─▒r.

kaynak: Mavi┼č, ─░. N├Ârojenik Dil ve Konu┼čma Bozukluklar─▒; ed. O─čuz, H., Dursun, E., ve N,Dursun., T─▒bbi Rehabilitasyon. B├Âl.40, 797-809. Nobel T─▒p Kitapevleri, ─░stanbul, 2.bask─▒, 2004