├ľzel e─čitim ve rehabilitasyon merkezleri y├Ânetmeli─čine dava

5.193 okundu

DANI┼×TAY BA┼×KANLI─×IÔÇÖNA

Y├ťR├ťTMEY─░ DURDURMA TALEPL─░D─░R.
─░DAREN─░N SAVUNMA VERME S├ťRES─░N─░N KISALTILMASI TALEPL─░D─░R.
MEMUR EL─░YLE TEBL─░─× ─░STEML─░D─░R.

DAVACI : T├╝m ├ľzel E─čitim ve Rehabilitasyon Kurumlar─▒ Derne─či

VEK─░L─░ : Av.Duygu DEM─░R- Av. Umut ATE┼×- Av. Murat KONAR
Necatibey cad. 8/102 S─▒hhiye Ankara

DAVALI : M─░LL─░ E─×─░T─░M BAKANLI─×I

├ľ─×RENME TAR─░H─░ : 24.05.2013

KONU : 24/05/2013 tarihli ve 28656 say─▒l─▒ Resmi GazeteÔÇÖde yay─▒mlanarak y├╝r├╝rl├╝─če giren Milli E─čitim Bakanl─▒─č─▒ ├ľzel E─čitim Kurumlar─▒ Y├Ânetmeli─čiÔÇÖ nin 29. Maddesinin g bendinde de─či┼čiklik yapan 3. Maddesinin ├ľNCEL─░KLE Y├ťR├ťT├ťLMES─░N─░N DURDURULMASI ve akabinde ─░PTAL─░NE karar verilmesi talebidir.

AÇIKLAMALAR :

24.05.2013 tarihli ve 28656 say─▒l─▒ Resmi GazeteÔÇÖ de yay─▒mlanarak y├╝r├╝rl├╝─če giren Milli E─čitim Bakanl─▒─č─▒ ├ľzel E─čitim Kurumlar─▒ Y├Ânetmeli─činde De─či┼čiklik yap─▒lmas─▒na dair Y├Ânetmeli─čin 3. Maddesi ile Milli E─čitim Bakanl─▒─č─▒ ├ľzel E─čitim Kurumlar─▒ Y├Ânetmeli─čiÔÇÖnin 29. Maddesinin g bendi de─či┼čtirilmi┼čtir.
S├Âz konusu madde, 5378 say─▒l─▒ Kanun, Anayasa, BM Engelli Haklar─▒ s├Âzle┼čmesine, evrensel kabul g├Ârm├╝┼č bilimsel ger├žeklere ve kazan─▒lm─▒┼č haklara ayk─▒r─▒l─▒k olu┼čturdu─čundan Y├Ânetmeli─čin ilgili h├╝km├╝n├╝n iptalini istemek zorunlulu─ču do─čmu┼čtur.

M├ťVEKK─░L DERNE─×─░N HUKUK─░ TARAF EHL─░YET─░ :

T├╝m├ľzel E─čitim ve Rehabilitasyon Kurumlar─▒ Derne─či, Medeni Kanun ├çer├ževesinde kurulmu┼č bir dernektir. Derne─čin T├╝z├╝─č├╝nde derne─čin amac─▒,
ÔÇťMilli E─čitim Bakanl─▒─č─▒ÔÇÖna ba─čl─▒ olarak a├ž─▒lm─▒┼č olan ├ľzel ├ľzel E─čitim Kurumlar─▒ (├ľzel ├ľzel E─čitim ─░lk├Â─čretim Okullar─▒ ve ├ľze l ├ľzel E─čitim Kurslar─▒ vb. )ile Sosyal Hizmetler ve ├çocuk Esirgeme KurumuÔÇÖna ba─čl─▒ olarak a├ž─▒lm─▒┼č olan ├ľzel Rehabilitasyon Kurumlar─▒ (Zihinsel, Spastik ve ─░┼čitme-Konu┼čma ├ľz├╝rl├╝ler Rehabilitasyon Merkezleri vb. )aras─▒nda kurumlar aras─▒ i┼č ve i┼čleyi┼č prensipleri (idari i┼čletme, sosyal ve k├╝lt├╝rel ili┼čkiler, sportif etkinlikler, haberle┼čme ve ileti┼čim, e─čitim ve ├Â─čretim, akademik ve bilimsel ├žal─▒┼čmalar, ekonomik ili┼čkiler, personel ve istihdam ili┼čkileri, ├Âzel e─čitim ve rehabilitasyona ihtiya├ž duyulan birey ve aileleri aras─▒ ili┼čkiler vb.) konular─▒nda i┼čbirli─čini sa─člamak, ├Âzel e─čitim ve rehabilitasyon hizmetleri konusunda ├žal─▒┼čmalar yapmak, ├Âzel e─čitim ve rehabilitasyon hizmetleri konusunda yap─▒lan ├žal─▒┼čmalar─▒ desteklemekÔÇŁ ┼čeklinde d├╝zenlenmi┼čtir.
Dernek T├╝z├╝─č├╝ÔÇÖ n├╝n ├çal─▒┼čma konular─▒ ve bi├žimi ba┼čl─▒kl─▒ 3. Maddesinde dernek mensuplar─▒n─▒n m├╝┼čterek ihtiya├žlar─▒n─▒ kar┼č─▒lama, dernek mensuplar─▒n─▒n m├╝┼čterek ihtiya├žlar─▒n─▒ kar┼č─▒lamak, sorunlar─▒na ├ž├Âz├╝m yollar─▒ aramak, derne─čin ├Âzel genel ama├žlar─▒ do─črultusunda gerekli te┼čebb├╝slerde bulunmak, say─▒lm─▒┼čt─▒r. ( Ekte Dernek T├╝z├╝─č├╝ Yer Almaktad─▒r)
M├╝vekkil dernek, yukar─▒da a├ž─▒klanan ama├žlarla ve t├╝z├╝─č├╝nde detayl─▒ ┼čekilde a├ž─▒klanan faaliyetleri yapmak i├žin kurulmu┼č olan ├ľzel E─čitim ve Rehabilitasyon MerkezleriÔÇÖ nin olu┼čturdu─ču bir t├╝zel ki┼čidir. Gerek Dernek T├╝z├╝─č├╝ÔÇÖnde belirtilen faaliyet alan─▒ gerekse iptal davas─▒n─▒n idar├« i┼člemlerin hukuka uygunlu─čunun saptanmas─▒n─▒ ├Âng├Âren objektif niteli─či, m├╝vekkil derne─čin konuyla ilgisinin ciddiyeti hem objektif hem de s├╝bjektif y├Ânden dava a├žma ehliyetinin varl─▒─č─▒n─▒n kabul├╝n├╝ gerektirmektedir. Ayr─▒ca ─░YUK madde 31 g├Ândermesiyle, 6100 say─▒l─▒ HMKÔÇÖ n─▒n topluluk davas─▒ ba┼čl─▒kl─▒ 113. Maddesinde ÔÇť Dernekler ve di─čer t├╝zel ki┼čiler, stat├╝leri ├žer├ževesinde, ├╝yelerinin veya mensuplar─▒n─▒n yahut temsil ettikleri kesimin menfaatlerin korumak i├žin, kendi adlar─▒na, ilgililerin haklar─▒n─▒n tespiti veya hukuka ayk─▒r─▒ durumun giderilmesi yahut ilgililerin gelecekteki haklar─▒n─▒n ihlal edilmesinin ├Ân├╝ne ge├žilmesi i├žin dava a├žabilirlerÔÇŁ demekte olup, m├╝vekkil derne─čin sadece kendi ad─▒na de─čil, ├╝yelerinin ad─▒na da dava a├žabilmesi dayanak bulmu┼čtur.

─░PTAL─░ TALEP ED─░LEN MADDE :
24.05.2013 tarihli ve 28656 say─▒l─▒ Resmi GazeteÔÇÖ de yay─▒mlanarak y├╝r├╝rl├╝─če giren Milli E─čitim Bakanl─▒─č─▒ ├ľzel E─čitim Kurumlar─▒ Y├Ânetmeli─činde De─či┼čiklik yap─▒lmas─▒na dair y├Ânetmeli─čin 3. Maddesi.

─░PTAL NEDENLER─░ :
3. madde:
ÔÇťg) Devam zorunlulu─ču bulunan okullarda kay─▒tl─▒ olan zorunlu e─čitim ├ža─č─▒ndaki engelli bireyin e─čitimine devam etmesi,ÔÇŁ
S├Âz konusu madde ile ├Âdeme yap─▒labilmesi i├žin zorunlu e─čitim ├ža─č─▒ndaki engelli bireyin ├Ârg├╝n e─čitim kurumuna devam etmesi ┼čart─▒ getirilmi┼čtir. ├ľdemenin yap─▒labilmesi i├žin zorunlu e─čitim ├ža─č─▒ndaki ├žocu─čun ├Ârg├╝n e─čitim kurumuna devam etmesinin istenmesi, ├žocu─čun ├Ârg├╝n e─čitim ko┼čullar─▒n─▒n olu┼čmamas─▒, gidece─či ├Ârg├╝n e─čitim okulunun olmamas─▒ ihtimalini de─čerlendirme d─▒┼č─▒ b─▒rakm─▒┼čt─▒r. B├Âylece ├Âzel e─čitim ve rehabilitasyon alacak engellinin bu haktan mahrum kalmas─▒na sebebiyet verdi─či gibi, ├ľzel E─čitim ve Rehabilitasyon Kurumlar─▒n─▒ da bir ├ž─▒kmaza s├╝r├╝klemektedir. Yap─▒lan bu d├╝zenleme, BM Engelli Haklar─▒ S├Âzle┼čmesinin E─čitim Ba┼čl─▒kl─▒ 24. Maddesinde ÔÇťTaraf Devletler, engellilerin e─čitim hakk─▒n─▒ tan─▒rlar. Taraf Devletler, bu hakk─▒n f─▒rsat e┼čitli─či temelinde ve ayr─▒mc─▒l─▒k yap─▒lmaks─▒z─▒n sa─članmas─▒ i├žin, e─čitim sisteminin her seviyede engellileri de i├žine almas─▒n─▒ ve ├Âm├╝r boyu ├Â─črenim imkan─▒ sa─člamal─▒d─▒r.ÔÇŁ, E┼čitlik ve Ayr─▒mc─▒l─▒k Yasa─č─▒ ba┼čl─▒kl─▒ 5. Maddede ÔÇťTaraf Devletler, engellili─če dayal─▒ her t├╝rl├╝ ayr─▒mc─▒l─▒─č─▒ yasaklayacak ve engellilerin herhangi bir nedene dayal─▒ ayr─▒mc─▒l─▒─ča kar┼č─▒ e┼čit ve etkili bir ┼čekilde korunmas─▒n─▒ g├╝vence alt─▒na alacakt─▒rÔÇŁ, Genel Y├╝k├╝ml├╝l├╝kler ba┼čl─▒kl─▒ 4. Maddede ÔÇťTaraf Devletler, engellili─če dayal─▒ herhangi bir ayr─▒mc─▒l─▒k yap─▒lmaks─▒z─▒n b├╝t├╝n engellilerin t├╝m insan hak ve temel ├Âzg├╝rl├╝klerinin tam olarak hayata ge├žirilmesini sa─člama ve hak ve ├Âzg├╝rl├╝kleri g├╝├žlendirme sorumlulu─ču alt─▒ndad─▒rÔÇŁ ┼čeklinde d├╝zenlenmi┼čtir. Yine Anayasam─▒z─▒n 42. MaddesiÔÇÖnde ÔÇť Kimse, e─čitim ve ├ľ─črenim hakk─▒ndan yoksun b─▒rak─▒lmazÔÇŁ demekte, 5378 Say─▒l─▒ yasan─▒n 15. Maddesi de ÔÇťHi├žbir gerek├žeyle ├Âz├╝rl├╝lerin e─čitim almas─▒ engellenemezÔÇŁ demek olup, yap─▒lan bu d├╝zenleme s├Âz konusu h├╝k├╝mlere ayk─▒r─▒l─▒k te┼čkil etmektedir.

Okula devam─▒, okul y├Ânetimleri, milli e─čitim m├╝d├╝rl├╝kleri, il e─čitim denetmenleri, muhtarlar ve m├╝lki amirler sa─člamakla y├╝k├╝ml├╝d├╝r. Ekte sunmu┼č oldu─čumuz Milli E─čitim Bakanl─▒─č─▒ Temel E─čitim Genel M├╝d├╝rl├╝─č├╝ÔÇÖ n├╝n 05.04.2013 tarihli yaz─▒s─▒nda da okula devam─▒n m├╝lk├╝ amirlere, aileye, okul m├╝d├╝rlerine, muhtarlara ait oldu─ču, ├Âzel e─čitim tan─▒s─▒ konulan ├žocuklar─▒n kay─▒tlar─▒n─▒n e- okulda yap─▒lmas─▒ ve raporlar─▒na istinaden durumlar─▒n─▒n pasifle┼čtirilmesi gerekti─či kabul edilmi┼č iken, iptalini istedi─čimiz madde ile ├Âzel e─čitim ve rehabilitasyon e─čitimi alman─▒n ├Ânko┼čulu haline getirilerek i┼č bu y├Ânetmelik maddesi ile okula devam─▒n sa─članmaya ├žal─▒┼č─▒lmas─▒ ├Âzel e─čitim ve rehabilitasyon bilincinden uzak, milli e─čitim ve sadece ├Ârg├╝n e─čitim amac─▒na hizmet etme amac─▒ ta┼č─▒yan bir d├╝zenlemedir.

Engellinin e─čitim ve rehabilitasyon hakk─▒n─▒ da k─▒s─▒tlayacak ┼čekilde ├Âzel e─čitim ve rehabilitasyon hizmeti alabilmek i├žin, okula devam ┼čart─▒ getirilmesi engellinin ├Âzel e─čitim ve rehabilitasyon hizmeti almas─▒n─▒ engelleyecektir. Zorunlu e─čitim ├ža─č─▒nda olan ve ├Ârg├╝n e─čitime devam etmeyen %90 ├╝zerinde engelli olan bir├žok engelli hasta bulunmaktad─▒r. B├Âyle bir durumda bu engelli ├žocuklar─▒n b├Âyle bir belge alabilmeleri m├╝mk├╝n olamayacak, bu da onlar─▒n hak kayb─▒na sebebiyet verecektir. 14 Ocak 2012 tarih ve 28173 say─▒l─▒ Resmi GazeteÔÇÖde yay─▒nlanan ├ľz├╝rl├╝l├╝k ├ľl├ž├╝t├╝, S─▒n─▒fland─▒r─▒lmas─▒ ve ├ľz├╝rl├╝lere Verilecek Sa─čl─▒k Kurulu Raporlar─▒ Hakk─▒ndaki Y├Ânetmelik incelendi─činde, ├Âz├╝rl├╝ olan bireyin ├Ârg├╝n e─čitime devam etmedi─čine ili┼čkin sa─čl─▒k raporunun nas─▒l verilece─čine ili┼čkin herhangi bir d├╝zenlemenin mevcut olmad─▒─č─▒ a├ž─▒k├ža g├Âr├╝lecektir. ├ľzel E─čitim ve Rehabilitasyon Merkezlerinde e─čitim alan ├žocuklar─▒n ├žo─čunlu─ču %80 ve ├╝zeri engellilik raporu olan ├žocuklard─▒r. Bu engelli bireylerin ve ailelerin mevcut y├Ânetmeli─čin y├╝r├╝rl├╝─če giri┼či ile birlikte hizmet alabilmeleri imkans─▒z hale gelmi┼čtir. Hastanelerde nas─▒l bir rapor verilece─čine ili┼čkin herhangi bir d├╝zenleme mevcut olmad─▒─č─▒ndan dolay─▒ da uygulamada ├žok b├╝y├╝k s─▒k─▒nt─▒lar do─čmaktad─▒r.

Ayr─▒ca ├ľRG├ťN E─×─░T─░M VE ├ľZEL E─×─░T─░M VE REHAB─░L─░TASYON KAVRAMLARI TAMAMEN B─░RB─░R─░NDEN FARKLI KAVRAMLARDIR. Y├Ânetmelik haz─▒rlan─▒rken ├Âncelikle bu kavramlar aras─▒ndaki farkl─▒l─▒klar dikkate al─▒nmadan bilimsel ve akademik bir yakla┼č─▒mla ele al─▒nmad─▒─č─▒ndan dolay─▒ bu t├╝r bir s─▒k─▒nt─▒l─▒ durum ortaya ├ž─▒km─▒┼čt─▒r. Zorunlu e─čitim ├ža─č─▒nda olan ve ├Ârg├╝n e─čitime devam etmeyen %90 ├╝zerinde engelli olan bir├žok engelli hasta bulunmaktad─▒r. ├ľrg├╝n e─čitime devam edemeyecek durumda olan engellilerin bu durumlar─▒na belgelendirebilmeleri, bu konuda hastanelerde rapor d├╝zenlenmesine ili┼čkin olarak herhangi bir d├╝zenleme mevcut olmad─▒─č─▒ndan dolay─▒ m├╝mk├╝n olamayacakt─▒r. Bu durumda da zaten bir├žok olumsuz durumla kar┼č─▒ kar┼č─▒ya gelen engelli bireylerin ya┼čam─▒ daha ├žok zorla┼čt─▒r─▒lm─▒┼č olacakt─▒r.

Anadolu ├ťniversitesi Rekt├Ârl├╝─č├╝ ├ľzel E─čitim B├Âl├╝m├╝ Ba┼čkanl─▒─č─▒ÔÇÖndan al─▒nan g├Âr├╝┼čte de ÔÇť├ľzel e─čitim ve rehabilitasyon hizmetinden faydalanmas─▒n─▒n ├Ân ko┼čulunun okula devam etme olmamas─▒ gerekti─či, okul ├ža─č─▒ ├Âncesi ve okul ├ža─č─▒ sonras─▒ bireylerin bu hizmetlere okul ├ža─č─▒nda oldu─čundan daha fazla ihtiyac─▒ olabilece─čiÔÇŁ,

Yine ÔÇť zorunlu ├Â─čretim ├ža─č─▒ndaki ├Âz├╝rl├╝ bireylere ├Âzel e─čitim ve rehabilitasyon hizmetinden yararlanabilmesinin ├Ân ko┼čulu olarak okula devam ┼čart─▒ getirilmesi ile ├Âzel e─čitim ve rehabilitasyon merkezinde verilen destek e─čitimini sadece okul( ├Ârg├╝n e─čitim) program─▒na destek anlam─▒nda tan─▒mlamaktad─▒r. Oysa, ├Âzel e─čitim ve rehabilitasyon merkezlerinde sunulan destek e─čitim, dil, konu┼čma g├╝├žl├╝─č├╝, zihinsel, fiziksel, duyusal, sosyal, duygusal ve davran─▒┼č problemlerine sahip ├Âz├╝rl├╝ bireylerin temel ├Âz bak─▒m becerileri, ba─č─▒ms─▒z ya┼čam becerileri, akademik beceriler, topluma uyum ve mesleki becerileri geli┼čtirmek amac─▒yla tespit edilebilen en erken ya┼čtan ba┼članarak bireyin gereksinimleri devam etti─či s├╝rece bireysel geli┼čiminin desteklenmesidir.ÔÇŁ

ÔÇť t├╝m ├Âzel e─čitim hizmetleri gibi ├Âzel e─čitim ve rehabilitasyon hizmetinin kesintiye u─črat─▒lamayaca─č─▒, ├Âzellikle orta ve a─č─▒r d├╝zeyde zedelenmi┼č bireylerde ├Âm├╝r boyu s├╝rmesinin gerekti─či kolayl─▒kla anla┼č─▒lacakt─▒r. Okula devam─▒n─▒ sa─člad─▒─č─▒m─▒z ya da okula devam─▒n─▒ sa─člayamad─▒─č─▒m─▒z bireyler i├žin ├ľzel ├Âzel e─čitim ve rehabilitasyon merkezleri ┼ču an ├╝lkemizde olmas─▒ gereken kurumlard─▒r. Di─čer deyi┼čle baz─▒ ├žocuklar i├žin destek hizmet sunarken, ba┼čka bir grup ├žocuk i├žinde daha kapsaml─▒ hizmet sunabilir.ÔÇŁ Demektedir.

A├ž─▒klanan nedenlerle, AnayasaÔÇÖ ya, BM engelli Haklar─▒ S├Âzle┼čmesiÔÇÖ ne, ├çocuk Haklar─▒ S├Âzle┼čmesiÔÇÖ ne, 5378 Say─▒l─▒ YasaÔÇÖ ya, 5580 Say─▒l─▒ YasaÔÇÖ ya ayk─▒r─▒l─▒k te┼čkil eden f─▒kralar─▒n iptali gerekmektedir.

Y├ťR├ťTMEN─░N DURDURULMASI ─░STEM─░N─░N GEREK├çES─░:

2577 say─▒l─▒ ─░dari Yarg─▒lama Usul├╝ Yasas─▒ÔÇÖn─▒n 27/II. Maddesi uyar─▒nca ÔÇť─░lgili i┼člemin uygulanmas─▒ halinde telafisi g├╝├ž veya imkans─▒z zararlar─▒n do─čaca─č─▒ ve i┼člemin a├ž─▒k├ža hukuka ayk─▒r─▒ olmas─▒ ┼čartlar─▒ birlikte ger├žekle┼čti─čiÔÇŁ takdirde ilgili i┼člemin y├╝r├╝tmesinin durdurulmas─▒na karar verilece─či h├╝kme ba─članm─▒┼čt─▒r. Y├Ânetmeli─čin iptali istenen maddesinin uygulanmas─▒ engellilerin e─čitimlerinin kesintisiz olmas─▒ ilkesi ile ├ľzel e─čitim ve Rehabilitasyon merkezlerinin hem engelli bireylere uygulayacaklar─▒ e─čitim programlar─▒n─▒n i┼člemez hala gelmesi hem de merkezlerin ekonomik olarak alt─▒ndan kalkamayacaklar─▒ durumlarla kar┼č─▒ kar┼č─▒ya kalacak olmalar─▒ndan kaynakl─▒ olarak telafisi imkans─▒z zararlar─▒n do─čmas─▒na neden olacakt─▒r.

Davam─▒za konu y├Ânetmeli─čin iptali istenen h├╝km├╝ yetki, ┼čekil, konu, sebep, maksat unsurlar─▒ y├Ân├╝nden a├ž─▒k├ža hukuka ayk─▒r─▒ oldu─čundan ve s├Âz konusu i┼člemin uygulanmas─▒ halinde telafisi g├╝├ž veya imkans─▒z zararlar─▒n do─čaca─č─▒ a├ž─▒k oldu─čundan s├Âz konusu istemde bulunulan h├╝k├╝mlerin y├╝r├╝tmesinin durdurulmas─▒ gerekmektedir.
H. Deliller :Anayasa, 5378 say─▒l─▒ yasa, BM uluslar aras─▒ Engelli haklar─▒ s├Âzle┼čmesi, Milli E─čitim Bakanl─▒─č─▒ Temel kanunlar─▒, ve ilgili mevzuat ve i├žtihatlar

DEL─░LLER :T├╝m ├ľzel E─čitim ve Rehabilitasyon Kurumlar─▒ Derne─či T├╝z├╝─č├╝,
Anadolu ├ťniversitesinden al─▒nan g├Âr├╝┼č, Milli E─čitim Bakanl─▒─č─▒ Temel E─čitim Genel M├╝d├╝rl├╝─č├╝ÔÇÖ n├╝n yaz─▒s─▒,

NET─░CE :YUKARIDA ARZ VE ─░ZAH OLUNAN ve reÔÇÖ sen dikkate al─▒nacak NEDENLERLE;
Davam─▒z─▒n kabul├╝ ile;24/05/2013 tarihli ve 28656 say─▒l─▒ Resmi GazeteÔÇÖde yay─▒mlanarak y├╝r├╝rl├╝─če giren Milli E─čitim Bakanl─▒─č─▒ ├ľzel E─čitim Kurumlar─▒ Y├Ânetmeli─čiÔÇÖ nin 29. Maddesinin g bendinde de─či┼čiklik yapan 3. Maddesinin, H├╝k├╝mlerinin ├ľNCEL─░KLE ve ─░VED─░L─░KLE Y├ťR├ťTMES─░N─░N DURDURULMASI ve akabinde ─░PTAL─░NEkarar verilmesi, yarg─▒lama giderleri ve vekalet ├╝cretinin daval─▒ idare ├╝zerinde b─▒rak─▒lmas─▒na karar verilmesini sayg─▒lar─▒mla bilvekale arz ve talep ederiz.

DAVACI VEK─░L─░

Av. Duygu DEM─░R

 

 

DANI┼×TAY ─░DAR─░ DAVA DA─░RELER─░ GENEL KURULUÔÇÖ NA
G├ľNDER─░LMEK ├ťZERE
DANI┼×TAY 8. DA─░RE BA┼×KANLI─×IÔÇÖNA,

Dosya No: 2012/6447 E.

DAVACI : T├╝m ├ľzel E─čitim ve Rehabilitasyon Kurumlar─▒ Derne─či

VEK─░L─░ : Av. Duygu DEM─░R- Av. Umut ATE┼×- Av. Murat KONAR

DAVALI : M─░LL─░ E─×─░T─░M BAKANLI─×I

KONU : Dan─▒┼čtay 8. DairesiÔÇÖnin 14.05.2013 tarihinde vermi┼č oldu─ču y├╝r├╝tmeyi durdurma talebinin reddi karar─▒n─▒n kald─▒r─▒larak, itirazlar─▒m─▒z do─črultusunda y├╝r├╝t├╝lmesinin durdurulmas─▒na karar verilmesi istemidir.

AÇIKLAMALAR :
Dan─▒┼čtay taraf─▒ndan reddedilen y├╝r├╝tmeyi durdurma talebimizin reddi karar─▒n─▒ kabul etmek m├╝mk├╝n de─čildir. ┼×├Âyle ki;

l.Y├Ânetmelik Aile ve Sosyal Politikalar Bakanl─▒─č─▒ ├ľz├╝rl├╝ ve Ya┼čl─▒ Hizmetler Genel M├╝d├╝rl├╝─č├╝ÔÇÖ n├╝n g├Âr├╝┼č├╝ al─▒nmadan haz─▒rlanm─▒┼čt─▒r.
5378 Say─▒l─▒ Kanunun 4. Maddesinin d bendinde ÔÇťKurum ve Kurulu┼člarca ├Âz├╝rl├╝lere y├Ânelik haz─▒rlanacak olan mevzuat d├╝zenlemelerinde ├ľz├╝rl├╝ler ─░daresi Ba┼čkanl─▒─č─▒ÔÇÖ n─▒n g├Âr├╝┼č├╝n├╝n al─▒nmas─▒ zorunludurÔÇŁ denilmi┼čtir. (S├Âz konusu maddede 03.05.2013 yap─▒lan de─či┼čiklik ile ├ľz├╝rl├╝ler ─░daresi Ba┼čkanl─▒─č─▒ yerine Aile ve Sosyal Politikalar Bakanl─▒─č─▒n─▒n g├Âr├╝┼č├╝n├╝n al─▒nmas─▒n─▒n zorunlu oldu─ču ┼čeklinde de─či┼čtirilmi┼čtir. 663 Say─▒l─▒ KHKÔÇÖ ya g├Âre Aile ve Sosyal Politikalar Bakanl─▒─č─▒ B├╝nyesinde Engelli ve Ya┼čl─▒ Hizmetleri Genel M├╝d├╝rl├╝─č├╝ kurulmu┼č olup, 31.12.2011 itibariyle ├ľz├╝rl├╝ler ─░daresi Ba┼čkanl─▒─č─▒ kapat─▒larak, yetkileri yeni kurulan genel m├╝d├╝rl├╝─če devredilmi┼čtir. Dolay─▒s─▒ ile yap─▒lan d├╝zenlemeler ile Aile ve Sosyal Politikalar Bakanl─▒─č─▒ ├ľz├╝rl├╝ ve Ya┼čl─▒ Hizmetler Genel M├╝d├╝rl├╝─č├╝ÔÇÖn├╝n g├Âr├╝┼č├╝n├╝n al─▒nmas─▒ zorunludur. Burada mevzuat d├╝zenlemelerini yapan kuruma takdir hakk─▒ tan─▒nmam─▒┼čt─▒r.( Engellilere ili┼čkin d├╝zenlemelerde g├Âr├╝┼č al─▒nmamas─▒ hususunda idareye takdir hakk─▒ tan─▒nmad─▒─č─▒ ve bu hususun d├╝zenleyici i┼člemin y├╝r├╝t├╝lmesinin durdurulmas─▒ sebebi olu┼čturdu─čuna ili┼čkin Dan─▒┼čtay 8. DairesiÔÇÖ nin 2007/8941 E. say─▒l─▒ emsal karar─▒ ektedir)
Aile ve Sosyal Politikalar Bakanl─▒─č─▒ ├ľz├╝rl├╝ ve Ya┼čl─▒ Hizmetler Genel M├╝d├╝rl├╝─č├╝ÔÇÖne Bilgi Edinme Kanunu ├žer├ževesinde yapm─▒┼č oldu─čumuz m├╝racaat─▒m─▒zda da, Genel M├╝d├╝rl├╝k kay─▒tlar─▒nda Milli E─čitim Kurumlar─▒ Y├Ânetmelik tasla─č─▒na ili┼čkin g├Âr├╝┼č talep edildi─čine ili┼čkin kayda rastlanmad─▒─č─▒ belirtilmi┼čtir. Hal b├Âyle iken zorunlu olan g├Âr├╝┼č al─▒nmadan haz─▒rlanan y├Ânetmelik, ┼čekli unsur olarak eksik olup, y├Ânetmelik maddelerinin y├╝r├╝t├╝lmesinin durdurulmas─▒ gerekmektedir.
Di─čer taraftan yine davadan sonra dosya i├žerisine sunmu┼č oldu─čumuz ├╝niversite g├Âr├╝┼čleri de yap─▒lan y├Ânetmeli─čin yetki, sebep, ┼čekil, maksat unsurlar─▒ a├ž─▒s─▒ndan hatal─▒ oldu─čunu ortaya koymaktad─▒r.
Y├Ânetmeli─čin uygulanmas─▒ neticesinde ba┼čta engelli olmak ├╝zere, ├ľzel E─čitim ve Rehabilitasyon kurumunda ├žal─▒┼čanlar ve ├ľzel E─čitim ve Rehabilitasyon kurumlar─▒ zarar g├Ârm├╝┼čt├╝r ve s├Âz konusu uygulama devam etti─či s├╝rece ba┼čta engelli olmak ├╝zere telafisi imk├óns─▒z zararlar ya┼čanmaya devam edecektir.
Huzurdaki davay─▒ a├žt─▒ktan k─▒sa bir s├╝re sonra y├Ânetmelik h├╝k├╝mlerinin dava konusu etti─čimiz maddelerinin bir k─▒sm─▒nda kanunun do─čurdu─ču s─▒k─▒nt─▒lardan dolay─▒ da bir tak─▒m de─či┼čiklikler yap─▒lm─▒┼č olup, bu durum bile dava a├žmakta ve y├╝r├╝tmeyi durdurmaktaki taleplerimizin hakl─▒l─▒─č─▒n─▒ ortaya koymaktad─▒r.
Dan─▒┼čtay 8. Dairesi taraf─▒ndan verilen y├╝r├╝tmeyi durdurma talebinin reddi karar─▒n─▒n da gerek├žesi bulunmamaktad─▒r, AnayasaÔÇÖn─▒n 135. Maddesi gere─či t├╝m mahkeme kararlar─▒n─▒n gerek├želi olmas─▒ gerekti─či belirtilmi┼čtir. Bu sebeple taleplerimiz konusunda de─čerlendirme yap─▒lmadan, eksik inceleme ve yetersiz gerek├že ile olu┼čturulan red karar─▒n─▒ kabul etmek m├╝mk├╝n de─čildir.

ll. Y├ľNETMEL─░KLE D├ťZENLENEN HUSUSLAR, HUKUKEN Y├ľNETMEL─░KLE DE─×─░L, YASAYLA D├ťZENLENMES─░ GEREKEN KONULARDIR.
Y├Ânetmelik yetki ├Â─česi y├Ân├╝nden hukuka ayk─▒r─▒d─▒r. Normlar hiyerar┼čisi gere─čince, ─░darenin d├╝zenleyici i┼člemlerinin, dolay─▒s─▒yla Y├Ânetmelik ile d├╝zenleyebilece─či alan─▒n ve konular─▒n Anayasa ve yasalara ayk─▒r─▒ olmamas─▒ zorunludur; ─░dare, ├╝st hukuk normlar─▒n─▒n d├╝zenledi─či haklar konusunda daralt─▒c─▒ nitelikte d├╝zenleme yapamayaca─č─▒ gibi ├╝st normlar taraf─▒ndan ├žer├ževesi belirlenmi┼č konularda bu ├žer├ževeyi a┼čacak nitelikte ikincil mevzuat da ├ž─▒karamaz. BU ANLAMDA Y├ľNETMEL─░K ENGELL─░ HAKLARI S├ľZLE┼×MES─░NE, AVRUPA ─░NSAN HAKLARI S├ľZLE┼×MES─░NE VE ANAYASAMIZDAK─░ TEMEL HAK VE ├ľZG├ťRL├ťKLERE A├çIK├çA AYKIRILIKLAR TA┼×IMAKTADIR VE ─░PTAL─░ ve Y├ťR├ťT├ťLMES─░N─░N DURDURULMASI GEREKMEKTED─░R.
Davam─▒za konu y├Ânetmeli─čin iptali istenen h├╝k├╝mleri yetki, konu, ┼čekil, sebep ve maksat unsurlar─▒ y├Ân├╝nden a├ž─▒k├ža hukuka ayk─▒r─▒ oldu─čundan ve s├Âz konusu i┼člemin uygulanmas─▒ halinde telafisi g├╝├ž veya imk├óns─▒z zararlar─▒n do─čaca─č─▒ a├ž─▒k oldu─čundan s├Âz konusu istemde bulunulan h├╝k├╝mlerin y├╝r├╝tmesinin durdurulmas─▒ gerekmektedir.

Ana hatlar─▒n─▒ a┼ča─č─▒da a├ž─▒klayaca─č─▒m─▒z ├╝zere, y├╝r├╝tmeyi durdurma talebimiz a┼ča─č─▒da belirtece─čimiz gerek├želer ile kabul edilmelidir.

1.Y├Ânetmeli─čin G├╝nl├╝k ├çal─▒┼čma saatleri ve Devam, Devams─▒zl─▒k Takibi Ba┼čl─▒kl─▒ 25. Maddesi, BM Engelli Haklar─▒ s├Âzle┼čmesiÔÇÖ nin 24. Ve 5. Maddesi, 5378 Say─▒l─▒ Yasan─▒n 15. Maddesi, Anayasam─▒z─▒n 42., 17. Ve 20. Maddesine, ─░nsan Haklar─▒ s├Âzle┼čmesine ayk─▒r─▒d─▒r:
S├Âz konusu maddenin ilk f─▒kras─▒nda yer alan e─čitim s├╝resinin 60 dakika olarak kabul├╝ uygulamada g├╝├žl├╝klere yol a├žacakt─▒r. ┼×├Âyle ki, ders daha do─čru ifadesiyle seans s├╝resi 45 dakikad─▒r, bunun d─▒┼č─▒nda kalan zaman dinlenme ve di─čer faaliyetler ile ge├žmektedir. Kimlik do─črulama sisteminde e─čitim s├╝resi 60 dakika kabul edildi─činde, 45 dakika sonundaki ders daha do─čru ifade ile seans bitiminde kimlik do─črulamas─▒ yap─▒lamamas─▒ durumu ortaya ├ž─▒kacakt─▒r. Oysa bir seans(ders), 45 dakika olup, bu 45 dakika kar┼č─▒l─▒─č─▒ ├╝cretlendirme yap─▒lmaktad─▒r.
Maddenin ikinci f─▒kras─▒nda, rehabilitasyon hizmetinin ├Ârg├╝n e─čitim programlar─▒n─▒n ders saatleri d─▒┼č─▒nda yap─▒lacak olmas─▒ ve hemen hemen t├╝m ├Ârg├╝n e─čitim kurumlar─▒n─▒n tam g├╝n hizmet verdi─či d├╝┼č├╝n├╝ld├╝─č├╝nde, engelli bireyin rehabilitasyon almas─▒ m├╝mk├╝n olmayacakt─▒r. Bu ise, BM Engelli Haklar─▒ S├Âzle┼čmesiÔÇÖ nin E─čitim Hakk─▒ ba┼čl─▒kl─▒ 24. Maddesi Taraf Devletler, engellilerin e─čitim hakk─▒n─▒ tan─▒rlar. Taraf Devletler, bu hakk─▒n f─▒rsat e┼čitli─či temelinde ve ayr─▒mc─▒l─▒k yap─▒lmaks─▒z─▒n sa─članmas─▒ i├žin, e─čitim sisteminin her seviyede engellileri de i├žine almas─▒n─▒ ve ├Âm├╝r boyu ├Â─črenim imkan─▒ sa─člamal─▒d─▒r.ÔÇŁ, E┼čitlik ve Ayr─▒mc─▒l─▒k Yasa─č─▒ ba┼čl─▒kl─▒ 5. Maddede ÔÇťTaraf Devletler, engellili─če dayal─▒ her t├╝rl├╝ ayr─▒mc─▒l─▒─č─▒ yasaklayacak ve engellilerin herhangi bir nedene dayal─▒ ayr─▒mc─▒l─▒─ča kar┼č─▒ e┼čit ve etkili bir ┼čekilde korunmas─▒n─▒ g├╝vence alt─▒na alacakt─▒rÔÇŁ, Anayasam─▒z─▒n 42. MaddesiÔÇÖ nde ÔÇť Kimse, e─čitim ve ├ľ─črenim hakk─▒ndan yoksun b─▒rak─▒lmazÔÇŁ,5378 Say─▒l─▒ yasan─▒n 15. Maddesinde ÔÇťHi├žbir gerek├žeyle ├Âz├╝rl├╝lerin e─čitim almas─▒ engellenemezÔÇŁ MADDELER─░NE AYKIRILIK TE┼×K─░L ETMEKTE OLUP; BU SEBEPLERLE maddenin y├╝r├╝t├╝lmesinin durdurulmas─▒ ve iptali gerekmektedir.
Yine maddede zikredilen kimlik do─črulama sistemi de insan haklar─▒na, temel hak ve ├Âzg├╝rl├╝klere, ├Âzel hayat─▒n gizlili─či ilkesine ayk─▒r─▒l─▒k te┼čkil etmektedir.
Damar tan─▒ma sistemi, parmak izi vb. sistemler ki┼činin v├╝cut b├╝t├╝nl├╝─č├╝ne ili┼čkin ve ki┼čiye s─▒k─▒ s─▒k─▒ya ba─čl─▒ haklardand─▒r ve v├╝cut b├╝t├╝nl├╝─č├╝n├╝n ayr─▒lmaz bir par├žas─▒ niteli─činde olup, bireyi belirleyebilme ├Âzelli─činden dolay─▒ ki┼čisel bilgi niteli─čindedir.
Ki┼čisel bilgi ise, do─črudan veya dolayl─▒ olarak ├Âzellikle de kimlik numaras─▒ veya fiziksel, psikolojik, zihinse, ekonomik, k├╝lt├╝rel veya sosyal kimli─če ba─čl─▒ olarak belirlenebilir veya belirlenmi┼č, bir ger├žek ki┼čiye ait her t├╝rl├╝ bilgi olarak tan─▒mlanmaktad─▒r.
Parmak izi de bireyin fiziksel belirlenmesini sa─člayan bir bilgi olmas─▒ sebebiyle ki┼čisel bilgiler aras─▒nda yer almaktad─▒r. Dolay─▒s─▒yla elde edilen bilgi parmak izinin tamam─▒ olmasa dahi, bireyi belirlemek i├žin yeterli ise ki┼čisel bilgi olarak kabul edilmektedir.
─░├ž Hukukumuzda, parmak izi alma yetkisi sadece kolluk kuvvetlerine verilmi┼čtir. Ancak kolluk kuvvetlerinin yetkisi dahi s─▒n─▒rs─▒z de─čildir. Bu yetki, yasan─▒n ayr─▒nt─▒l─▒ olarak ├žizdi─či s─▒n─▒rlar i├žerisinde ve ancak belirtilen yasal ┼čartlar─▒n olu┼čmas─▒ halinde kullan─▒labilmektedir.
AnayasaÔÇÖ n─▒n 17. Maddesinde, ki┼činin dokunulmazl─▒─č─▒, maddi ve manevi varl─▒─č─▒ korunmaya al─▒nm─▒┼č, 20. Maddesinde ise herkesin, ├Âzel hayat─▒na ve aile hayat─▒na sayg─▒ g├Âsterilmesini isteme hakk─▒na sahip oldu─ču, ├Âzel hayat─▒n ve aile hayat─▒n─▒n gizlili─čine dokunulamayaca─č─▒ d├╝zenlenmi┼čtir ve i┼č bu d├╝zenleme an─▒lan bu maddelere ayk─▒r─▒l─▒k te┼čkil etmektedir. ( Ki┼čisel veriler ve bilgiler, ├Âzel hayat─▒n gizlili─čine ve ├Ânemine ili┼čkin Anayasa mahkemesinin karar─▒ ekte yer almaktad─▒r.)
Bu anlamda de─čerlendirildi─činde engelli bireyin ders ba┼č─▒nda ve ders bitiminde damar tan─▒ma sistemi, parmak izi vb. sistemlerle muhatap edilmesi tamamen insan haklar─▒na ayk─▒r─▒ olup, engellinin i┼čini daha ├žok zorla┼čt─▒racak bir durumdur. Bu konuda idare herhangi bir denetim yapmak istiyorsa dahi bunun y├Ântemi bu uygulama olmamal─▒d─▒r.
Kald─▒ ki, bu uygulama yaln─▒zca engelli i├žin de─čil, ├žal─▒┼čan kurum g├Ârevlileri i├žinde getirilmi┼čtir. Bu uygulama, gerek Anayasaya, gerek ─░NSAN HAKLARI S├ľZLE┼×MES─░NE, gerekse de ULUSLARARASI s├Âzle┼čmelere a├ž─▒k├ža ayk─▒r─▒l─▒k te┼čkil etmektedir. KALDI K─░, S├ľZKONUSU UYGULAMADA YETK─░ GASPI S├ľZKONUSUDUR. KANUNLA D├ťZENLENMES─░ GEREKEN B─░R KONUNUN Y├ľNETMEL─░KLE D├ťZENLENEB─░LMES─░ M├ťMK├ťN DE─×─░LD─░R. BU NEDENLE BU MADDE A├çIK├çA KANUNA, ANAYASAYA ve EVRENSEL HUKUK ─░LKELER─░NE AYKIRILIK TE┼×K─░L ETMEKTE OLUP; ─░PTAL─░ GEREKMEKTED─░R.
2. Y├Ânetmeli─čin, 29. Maddesi, AnayasaÔÇÖ n─▒n 18. Maddesine, 652 Say─▒l─▒ KHKÔÇÖ n─▒n 43. Maddesine, BM engelli Haklar─▒ S├Âzle┼čmesiÔÇÖ ne, ├çocuk Haklar─▒ S├Âzle┼čmesiÔÇÖ ne, 5378 Say─▒l─▒ YasaÔÇÖ ya, 5580 Say─▒l─▒ YasaÔÇÖ ya ayk─▒r─▒d─▒r:

Maddenin d f─▒kras─▒ ile kurumlara, ayl─▒k belirlenen tutar kar┼č─▒l─▒─č─▒ en az sekiz bireysel ve/veya d├Ârt saat grup e─čitimi verme y├╝k├╝m├╝ y├╝kleyerek, belirlenen tutar─▒n verilmesi i├žin bir alt s─▒n─▒r ├Âng├Âr├╝rken, bu tutar─▒ a┼čan k─▒s─▒m i├žin ek bir ├╝cret belirlemesi yap─▒lmayaca─č─▒ da h├╝k├╝m alt─▒na al─▒nm─▒┼čt─▒r. Buradaki en az ibaresi de kurumlara alabilecekleri maksimum ├╝creti d├╝zenlenerek, bu saatin ├╝st├╝nde verilen e─čitimler i├žin ek bir ├╝cret ├Âdenmeyece─či ifade edilmi┼čtir. Bu durum AnayasaÔÇÖ n─▒n 18. Maddesinde yer alan ANGARYA YASA─×INA ayk─▒r─▒d─▒r.Angarya yasa─č─▒, ├žal─▒┼čma veya sa─članan hizmetin kar┼č─▒l─▒─č─▒n─▒n mutlak surette ├Âdenmesini gerektirir.

Maddenin e f─▒kras─▒ ile de ├Âz├╝rl├╝ bireye verilecek e─čitimin s├╝resine bir ├╝st s─▒n─▒r konulmu┼čtur. Bu ├Âzel e─čitime ve rehabilitasyona ihtiya├ž duyan Engelli i├žin bir s─▒n─▒rlama niteli─či ta┼č─▒d─▒─č─▒ gibi, Uluslararas─▒ Engelli Haklar─▒ S├Âzle┼čmesine, AnayasaÔÇÖ ya ayk─▒r─▒l─▒k te┼čkil etmektedir.

Maddenin f FIKRASINDA SOSYAL G├ťVENL─░K KURUMUNDAN BORCU YOKTUR YAZISI ALINMASININ ├ľDEME ┼×ARTLARI ARASINA ALINMI┼×TIR. 652 Say─▒l─▒ Milli E─čitim Bakanl─▒─č─▒n─▒n Te┼čkilat Ve G├Ârevleri Hakk─▒nda Kanun H├╝km├╝nde KararnameÔÇÖ nin 43. Maddesi, ├Âdemelerin bireye yap─▒ld─▒─č─▒n─▒n kabul edildi─či g├Âr├╝lmektedir. Kanunun ├Âz├╝nde bireye yap─▒lmas─▒ gereken bir ├Âdeme oldu─ču kabul edilmi┼č iken, y├Ânetmelik ile bu ├Âdemenin ├ľzel E─čitim ve Rehabilitasyon merkezinin SGK borcu olup olmad─▒─č─▒na ba─članmas─▒, 652 say─▒l─▒ KHKÔÇÖ n─▒n 43 maddesine ayk─▒r─▒l─▒k te┼čkil etmektedir.

├ľzel E─čitim ve Rehabilitasyon kurumlar─▒n─▒n SGK borcunun olup olmamas─▒ ve borcu yoktur yaz─▒s─▒ istenmesi ve bunun ├Âdeme ┼čart─▒ olarak Milli E─čitim Bakanl─▒─č─▒ÔÇÖ n─▒n d├╝zenlemi┼č oldu─ču y├Ânetmelikle getirilmesi hukuken m├╝mk├╝n de─čildir. Ayr─▒ca b├Âyle durumlardaSGKÔÇÖya borcu olan Kurumun, yapm─▒┼č oldu─ču hizmet neticesinde yap─▒lacak ├Âdenekten SGKÔÇÖn─▒n reÔÇÖsen i┼člem yaparak kamu alaca─č─▒n─▒ tahsil etme hakk─▒ da mevcutken Y├Ânetmelikle bu hususun d├╝zenlenme yap─▒lmas─▒ hukuki bir yarar yoktur. Sosyal G├╝venlik Kurumu 6183 say─▒l─▒ yasan─▒n kendisine tan─▒m─▒┼č oldu─ču hak ve yetkileri kullanarak alaca─č─▒n tahsilini sa─člayabilecek konumda iken b├Âyle bir d├╝zenleme getirilmesi anla┼č─▒labilir bir durum de─čildir. ─░darenin daha ├Ânce olmayan b├Âyle bir uygulama getirmesi hukuka ayk─▒r─▒ olan ve kanunda yeri olmayan ve ticari hayat─▒n ger├žekleri ile ba─čda┼čmayan bir uygulamad─▒r. Gelir ve gider a├ž─▒s─▒ndan en ┼čeffaf durumda olan ├ľzel e─čitim ve rehabilitasyon merkezlerinin bu ┼čekilde denetlenmeye ├žal─▒┼č─▒lmas─▒ da hukuka ayk─▒r─▒ olup, bu durumbir ├žok kurumun kapanmas─▒na ve b├╝y├╝k s─▒k─▒nt─▒lar ya┼čamas─▒na sebebiyet verilecek ve halihaz─▒rda pek ├žok kurum bu konuda s─▒k─▒nt─▒ ya┼čad─▒─č─▒ndan y├╝r├╝t├╝lmesinin durdurulmas─▒ ve akabinde iptali gerekmektedir.

Bir ├žok ├Âzel e─čitim ve rehabilitasyon kurumu Sosyal G├╝venlik kurumuna olan bor├žlar─▒n─▒ yap─▒land─▒rm─▒┼č olup, halen ├Âdemelerine devam etmektedir. Bu ┼čekilde bir uygulama getirilerek bu kurumlar─▒n faaliyetlerini y├╝r├╝tmesi imkans─▒z hale getirilmektedir. Ayr─▒ca bu uygulaman─▒n mant─▒─č─▒ da hukuka a├ž─▒k├ža ayk─▒r─▒d─▒r. Gerekli t├╝m ┼čartlar─▒ ta┼č─▒yan ve y─▒llard─▒r hizmet veren bir├žok kurum bu nedenle s─▒k─▒nt─▒lar ya┼čamaktad─▒r. Pek ├žok kurum hizmet veremeyecek duruma gelmi┼č, pek ├žo─ču kurumunu devretmek zorunda kalm─▒┼čt─▒r. Bu da kurumlar─▒n kazan─▒lm─▒┼č hakk─▒n─▒n kamu g├╝c├╝ ile geri al─▒nmas─▒ anlam─▒na gelmektedir. ─░dare b├Âyle bir d├╝zenleme ile kamu g├╝c├╝n├╝ k├Ât├╝ye kullanmaktad─▒r. Kurumlar─▒n ├žal─▒┼čma h├╝rriyetine ayk─▒r─▒ olarak yap─▒lan bu d├╝zenlemenin iptali gerekmektedir.

Maddenin G F─▒kras─▒nda, dava tarihinden sonra 24.05.2013 tarihinde bir de─či┼čiklik yap─▒lm─▒┼č, ├Âdemenin yap─▒labilmesi i├žin zorunlu e─čitim ├ža─č─▒ndaki ├žocu─čun ├Ârg├╝n e─čitim kurumuna devam etti─činin belgelendirilmesi ┼čart─▒ yerine, ÔÇťDevam zorunlulu─ču bulunan okullarda kay─▒tl─▒ olan zorunlu e─čitim ├ža─č─▒ndaki engelli bireyin e─čitimine devam etmesi,ÔÇŁ ┼čeklinde de─či┼čtirilmi┼čtir. Maddedeki de─či┼čiklik maddenin uygulamadaki ├Âz├╝nde bir de─či┼čiklik yaratmad─▒─č─▒ i├žin maddenin y├╝r├╝t├╝lmesinin durdurulmas─▒ gerekmektedir.

├ľdemenin yap─▒labilmesi i├žin zorunlu e─čitim ├ža─č─▒ndaki ├žocu─čun ├Ârg├╝n e─čitim kurumuna devam etmesinin istenmesi, ├žocu─čun ├Ârg├╝n e─čitim ko┼čullar─▒n─▒n olu┼čmamas─▒, gidece─či ├Ârg├╝n e─čitim okulunun olmamas─▒ ihtimalini de─čerlendirme d─▒┼č─▒ b─▒rakm─▒┼čt─▒r. B├Âylece ├Âzel e─čitim ve rehabilitasyon alacak engellinin bu haktan mahrum kalmas─▒na sebebiyet verdi─či gibi, ├ľzel E─čitim ve Rehabilitasyon Kurumlar─▒n─▒ da bir ├ž─▒kmaza s├╝r├╝klemektedir. Yap─▒lan bu d├╝zenleme, BM Engelli Haklar─▒ S├Âzle┼čmesinin E─čitim Ba┼čl─▒kl─▒ 24. , 5., 4. Maddesi, Anayasam─▒z─▒n 42. Maddesine, ayr─▒mc─▒l─▒k yasa─č─▒na, 5378 Say─▒l─▒ yasan─▒n 15. Maddesine ayk─▒r─▒l─▒k te┼čkil etmektedir.

Okula devam─▒, okul y├Ânetimleri, milli e─čitim m├╝d├╝rl├╝kleri, il e─čitim denetmenleri, muhtarlar ve m├╝lki amirler sa─člamakla y├╝k├╝ml├╝d├╝r. Engellinin e─čitim ve rehabilitasyon hakk─▒n─▒ da k─▒s─▒tlayacak ┼čekilde ├Âzel e─čitim ve rehabilitasyon hizmeti alabilmek i├žin, okula devam ┼čart─▒ getirilmesi engellinin ├Âzel e─čitim ve rehabilitasyon hizmeti almas─▒n─▒ engelleyecektir. Zorunlu e─čitim ├ža─č─▒nda olan ve ├Ârg├╝n e─čitime devam etmeyen %90 ├╝zerinde engelli olan bir ├žok engelli hasta bulunmaktad─▒r. B├Âyle bir durumda bu engelli ├žocuklar─▒n b├Âyle bir belge alabilmeleri m├╝mk├╝n olamayacak, bu da onlar─▒n hak kayb─▒na sebebiyet verecektir. 14 Ocak 2012 tarih ve 28173 say─▒l─▒ Resmi GazeteÔÇÖde yay─▒nlanan ├ľz├╝rl├╝l├╝k ├ľl├ž├╝t├╝, S─▒n─▒fland─▒r─▒lmas─▒ ve ├ľz├╝rl├╝lere Verilecek Sa─čl─▒k Kurulu Raporlar─▒ Hakk─▒ndaki Y├Ânetmelik incelendi─činde, ├Âz├╝rl├╝ olan bireyin ├Ârg├╝n e─čitime devam etmedi─čine ili┼čkin sa─čl─▒k raporunun nas─▒l verilece─čine ili┼čkin herhangi bir d├╝zenlemenin mevcut olmad─▒─č─▒ a├ž─▒k├ža g├Âr├╝lecektir. ├ľzel E─čitim ve Rehabilitasyon Merkezlerinde e─čitim alan ├žocuklar─▒n ├žo─čunlu─ču %80 ve ├╝zeri engellilik raporu olan ├žocuklard─▒r. Bu engelli bireylerin ve ailelerin mevcut y├Ânetmeli─čin y├╝r├╝rl├╝─če giri┼či ile birlikte hizmet alabilmeleri imkans─▒z hale gelmi┼čtir. Hastanelerde nas─▒l bir rapor verilece─čine ili┼čkin herhangi bir d├╝zenleme mevcut olmad─▒─č─▒ndan dolay─▒ da uygulamada ├žok b├╝y├╝k s─▒k─▒nt─▒lar do─čmaktad─▒r.

Ayr─▒ca ├ľRG├ťN E─×─░T─░M VE ├ľZEL E─×─░T─░M VE REHAB─░L─░TASYON KAVRAMLARI TAMAMEN B─░RB─░R─░NDEN FARKLI KAVRAMLARDIR. Y├Ânetmelik haz─▒rlan─▒rken ├Âncelikle bu kavramlar aras─▒ndaki farkl─▒l─▒klar dikkate al─▒nmadan bilimsel ve akademik bir yakla┼č─▒mla ele al─▒nmad─▒─č─▒ndan dolay─▒ bu t├╝r bir s─▒k─▒nt─▒l─▒ durum ortaya ├ž─▒km─▒┼čt─▒r. Zorunlu e─čitim ├ža─č─▒nda olan ve ├Ârg├╝n e─čitime devam etmeyen %90 ├╝zerinde engelli olan bir ├žok engelli hasta bulunmaktad─▒r. ├ľrg├╝n e─čitime devam edemeyecek durumda olan engellilerin bu durumlar─▒na belgelendirebilmeleri, bu konuda hastanelerde rapor d├╝zenlenmesine ili┼čkin olarak herhangi bir d├╝zenleme mevcut olmad─▒─č─▒ndan dolay─▒ m├╝mk├╝n olamayacakt─▒r. Bu durumda da zaten bir ├žok olumsuz durumla kar┼č─▒ kar┼č─▒ya gelen engelli bireylerin ya┼čam─▒ daha ├žok zorla┼čt─▒r─▒lm─▒┼č olacakt─▒r. Ekte sunmu┼č oldu─čumuz ├╝niversite g├Âr├╝┼čleri incelendi─činde de okula devam ┼čart─▒n─▒n getirilmesinin do─čru olmad─▒─č─▒ belirtilmi┼čtir.

A├ž─▒klanan nedenlerle, AnayasaÔÇÖ ya, BM engelli Haklar─▒ S├Âzle┼čmesiÔÇÖ ne, ├çocuk Haklar─▒ S├Âzle┼čmesiÔÇÖ ne, 5378 Say─▒l─▒ YasaÔÇÖ ya, 5580 Say─▒l─▒ YasaÔÇÖ ya ayk─▒r─▒l─▒k te┼čkil eden f─▒kralar─▒n iptali gerekmektedir.

3.├ľz├╝rl├╝ Birey ├ťcretleri Ba┼čl─▒kl─▒ 22. Maddenin 2. F─▒kras─▒, serbest ticaret ve rekabet ilkelerine,hukuka, meri Ticaret ve Bor├žlar Kanunu h├╝k├╝mlerine ayk─▒r─▒l─▒k te┼čkil etmekte olup, y├╝r├╝t├╝lmesinin durdurulmas─▒ akabinde iptali gerekmektedir. ├ľzel E─čitim Kurumlar─▒na ili┼čkin ├╝cret tahsis y├Ânetmeli─činde ba─č─▒ms─▒z ├╝cretlendirme konusunda bir serbestlik tan─▒rken, i┼č bu y├Ânetmelik ile serbest ├╝cret takdir edilememesi de hukuka ve maddi ger├že─če ayk─▒r─▒l─▒k te┼čkil etmektedir.

├ľzel E─čitim ve Rehabilitasyon kurumlar─▒n─▒n hizmet verdi─či bina, yerle┼čkesinin fiziksel ├Âzellikleri, bulundu─ču b├Âlge, kullan─▒lan uzmanl─▒klar─▒n farkl─▒l─▒─č─▒, personel say─▒s─▒, personellerin uzmanl─▒k derecesi, e─čitimde kullan─▒lan arg├╝manlar, ders ara├ž ve gere├žlerin nitelik ve niceliklerindeki farkl─▒l─▒klar, belirli kurumlarda ├Ârnek olarak uzman fizyoterapistler hizmet vermekte iken, ba┼čka bir kurumda fizyoterapistler hizmet vermesi gibi unsurlar maliyet farkl─▒l─▒klar─▒na sebebiyet vermektedir. ├ľrne─čin, AnkaraÔÇÖ da faaliyet g├Âsteren bir kurumun kira giderinin, ├çorum Osmanc─▒kÔÇÖta hizmet veren bir kurumun kira giderinin yakla┼č─▒k 8-10 kat─▒ oldu─ču d├╝┼č├╝n├╝ld├╝─č├╝nde ve buna verilen hizmetin farkl─▒l─▒─č─▒ eklendi─činde maliyet oranlar─▒ artmaktad─▒r. Bu iki kurumun e┼čit maliyete sahip oldu─čunun kabul├╝ ile ├╝cret takdir hakk─▒ tan─▒nmamas─▒ hukuka ayk─▒r─▒l─▒k te┼čkil etmektedir. Maliyet oran─▒ ve verilen hizmete g├Âre ders ├╝cretinin tespiti gerekmekte iken, buna olanak tan─▒mayan bu madde usul ve yasaya a├ž─▒k├ža ayk─▒r─▒l─▒k te┼čkil etmektedir. Ayr─▒ca ├╝lke ├žap─▒ndaki t├╝m kurumlar─▒n bir y├Ânetmelik maddesi ile ayn─▒ ┼čart ve d├╝zeyde kabul edilmesi ve verilen hizmetinin aynile┼čtirilmesi hukuka ayk─▒r─▒l─▒k te┼čkil etmektedir. Maliye Bakanl─▒─č─▒n─▒n yay─▒nlam─▒┼č oldu─ču ├Âdeme tebli─člerinde bu g├╝ne de─čin ÔÇťdevletin ├Âdemi┼č oldu─ču tutar─▒n ├╝st├╝ndeki k─▒s─▒mlar ilgillerce kar┼č─▒lan─▒rÔÇŁ denilerek konu hukuka uygun bir ├žer├ževede telakki olunmu┼č iken, s├Âz konusu f─▒kra ile hukuka, serbest ticaret ve rekabet ilkelerine, meri Ticaret ve Bor├žlar Kanunu h├╝k├╝mlerine, AnayasaÔÇÖ ya mugayir yeni bir mevzuat zemini te┼čkil olunmaya ├žal─▒┼č─▒lmakta olup, h├╝km├╝n bu sebeple iptali gerekmektedir.

4. Y├Ânetmeli─čin i┼č takvimi Ba┼čl─▒kl─▒ 24. Maddesi, BM Engelli Haklar─▒ S├Âzle┼čmesiÔÇÖ nin 24. , 4. Ve 5. Maddesi, Anayasam─▒z─▒n 42. Maddesi, 5378 say─▒l─▒ yasan─▒n 15. Maddesine ayk─▒r─▒d─▒r:

Maddede ├Âng├Âr├╝len i┼č takviminin bir ay ├Ânceden haz─▒rlanmas─▒, engellinin e─čitiminde kesintiler ya┼čanmas─▒na neden olmakta, bu durum ise, BM Engelli Haklar─▒ S├Âzle┼čmesiÔÇÖnin E─čitim Hakk─▒ ba┼čl─▒kl─▒ 24. Maddesi Taraf Devletler, engellilerin e─čitim hakk─▒n─▒ tan─▒rlar. Taraf Devletler, bu hakk─▒n f─▒rsat e┼čitli─či temelinde ve ayr─▒mc─▒l─▒k yap─▒lmaks─▒z─▒n sa─članmas─▒ i├žin, e─čitim sisteminin her seviyede engellileri de i├žine almas─▒n─▒ ve ├Âm├╝r boyu ├Â─črenim imkan─▒ sa─člamal─▒d─▒r.ÔÇŁ, E┼čitlik ve Ayr─▒mc─▒l─▒k Yasa─č─▒ ba┼čl─▒kl─▒ 5. Maddede ÔÇťTaraf Devletler, engellili─če dayal─▒ her t├╝rl├╝ ayr─▒mc─▒l─▒─č─▒ yasaklayacak ve engellilerin herhangi bir nedene dayal─▒ ayr─▒mc─▒l─▒─ča kar┼č─▒ e┼čit ve etkili bir ┼čekilde korunmas─▒n─▒ g├╝vence alt─▒na alacakt─▒rÔÇŁ ┼čeklinde d├╝zenleme bulan, Anayasam─▒z─▒n 42. MaddesiÔÇÖ nde ÔÇť Kimse, e─čitim ve ├ľ─črenim hakk─▒ndan yoksun b─▒rak─▒lmazÔÇŁ, 5378 Say─▒l─▒ yasan─▒n 15. Maddesinde ÔÇťHi├žbir gerek├žeyle ├Âz├╝rl├╝lerin e─čitim almas─▒ engellenemezÔÇŁ MADDELER─░NE AYKIRILIK TE┼×K─░L ETMEKTED─░R. BU SEBEPLERLE y├╝r├╝t├╝lmesinin durdurulmas─▒ ve ─░PTAL─░ GEREKMEKTED─░R.

Engellilik ba┼čl─▒ ba┼č─▒na gerek engelliyi gerekse ├Âzelde ailesini birebir etkileyen ve genel de toplumumuzu etkileyen ve FARKINDALIK kavram─▒ ile ├ž├Âz├╝mlenebilecek bir sorundur. Engelli ├žocuklar ├Âzel ┼čart ve ko┼čullar─▒ olan ├žocuklard─▒r. Bu ├žocuklar─▒n ├žo─čunlu─ču ba─č─▒┼č─▒kl─▒k sistemlerinin d├╝┼č├╝k olmas─▒, ├Âzel durumlar─▒ndan dolay─▒ epilepsi ve benzeri rahats─▒zl─▒klar─▒n─▒n bulunmas─▒, fiziksel vb. durumlar─▒ndan dolay─▒ ameliyatlara ve benzeri tedavilerle kar┼č─▒ kar┼č─▒ya gelmeleri, tedavi s├╝re├žlerinin uzun olmas─▒, epilepsi, ataklar ve benzeri n├Âbetler ge├žirmeleri nedeniyle derslere devaml─▒l─▒k s├╝recinde belirli s─▒k─▒nt─▒lar ya┼čamaktad─▒r. Bu nedenle Kurumlar taraf─▒ndan bu ├žocuklara y├Ânelik olarak almam─▒┼č oldu─ču, rahats─▒zl─▒k ge├žirdi─či d├Âneme ili┼čkin olarak telafi e─čitimi verilmektedir. Ancak getirilen bu d├╝zenleme ile telafi e─čitimine ili┼čkin d├╝zenlemeye bir s─▒n─▒rlama getirilmi┼č ve ayl─▒k i┼č takviminin kalan s├╝resi i├žinde (1-2 f─▒kralar) bu telafi derslerinin verilmemesi halinde telafi e─čitiminin verilmesi imkans─▒z hale getirilmi┼čtir.

Yine Maddenin ilk f─▒kras─▒nda bir sonraki ay─▒n plan─▒n─▒n ├Âz├╝rl├╝ birey mod├╝l├╝ne girilmesi gibi zorunluluk da bireysel e─čitim ve rehabilitasyon sonucu verilen e─čitim ve rehabilitasyonun yeterli olmad─▒─č─▒ durumlarda, ├Ânceden yap─▒lan plan ile mevcut durum aras─▒nda bir farkl─▒l─▒k yaratmakta, bu da engellinin e─čitim ve rehabilitasyon hizmetinden yararlanmas─▒n─▒n ├Ân├╝nde bir engel olmaktad─▒r. Ba┼čka bir anlat─▒mla bu f─▒kra ile seanslar─▒n haftada 2 bireysel ve bir grup seans─▒ olarak verilebilece─či, dolay─▒s─▒yla de─či┼čik nedenlerle yap─▒lamayan seanslar─▒n telafisinin ancak yap─▒lamad─▒─č─▒ hafta i├žerisinde m├╝mk├╝n oldu─čunu, bununsa haftan─▒n son g├╝nlerinde husule gelen ya da bir haftadan daha uzun s├╝ren mazeretler nedeni ile yap─▒lamayan seanslar─▒n yap─▒lmas─▒n─▒n m├╝mk├╝n olmad─▒─č─▒na i┼čaret edilmekte, bu seanslar─▒n yap─▒lamamas─▒ engelli birey a├ž─▒s─▒ndan bir hak kayb─▒, kurumlar a├ž─▒s─▒ndan ise bir gelir kayb─▒ olmaktad─▒r. Kurumlar ve engelli bireyler, hayat─▒n do─čal ak─▒┼č─▒na ve sosyo-k├╝lt├╝rel ger├žeklere ayk─▒r─▒ ve hukuksuz bir d├╝zenleme ile kar┼č─▒ kar┼č─▒ya b─▒rak─▒lm─▒┼člar ve hizmetin s├╝rd├╝r├╝lebilirli─či ciddi bi├žimde yaralanm─▒┼čt─▒r. Seanslar─▒n dengeli da─č─▒t─▒m─▒ yap─▒labildi─či s├╝rece tabii ki yararl─▒d─▒r ve engelli bireyin daha d├╝zenli bir takip ve e─čitim / rehabilitasyon almas─▒na yard─▒mc─▒ olur, ancak hayat─▒n do─čal ak─▒┼č─▒ i├žerisinde normal olan nedenlerle yap─▒lamamas─▒ engellinin e─čitim hakk─▒n─▒n elinden al─▒nmas─▒na gerek├že olmaz niteliktedir.

Bu durum engellilikle m├╝cadele mant─▒─č─▒na da ayk─▒r─▒d─▒r. Engellilikle m├╝cadelede e─čitimin s├╝reklili─či ve kesintisizli─či temel ┼čart iken bu ┼čekilde bir d├╝zenleme getirilmesi hukuka ve insan haklar─▒na uluslararas─▒ s├Âzle┼čmelere a├ž─▒k├ža ayk─▒r─▒l─▒k te┼čkil etmektedir BM ULUSLARARASI ENGELL─░ HAKLARI S├ľZLE┼×MES─░N─░N 4. MADDES─░NE G├ľRE idare engellilikle m├╝cadele hususunda ├╝zerine d├╝┼čen y├╝k├╝ml├╝l├╝kleri tam ve eksiksiz olarak e┼čitlik ilkesine uygun olarak yapmakla y├╝k├╝ml├╝d├╝r. B├╝t├╝n engellilerin t├╝m insan hak ve temel ├Âzg├╝rl├╝klerinin tam olarak hayata ge├žirilmesini sa─člama ve hak ve ├Âzg├╝rl├╝kleri g├╝├žlendirme sorumlulu─ču alt─▒ndad─▒r.

Yine Anayasam─▒z ile g├╝vence alt─▒na al─▒nm─▒┼č olan SOSYAL DEVLET ─░LKES─░, E─×─░T─░M HAKKI ve E┼×─░TL─░K ─░LKES─░ , engelli y├Ân├╝nden POZ─░T─░F AYRIMCILIK vb. ilkeler g├Âz ├Ân├╝ne al─▒narak d├╝zenleme yap─▒lmas─▒ gerekmektedir. Bu nedenle, s├Âz konusu ilkeleri g├Âz ard─▒ ederek, Anayasan─▒n 42. Maddesine, 5378 Say─▒l─▒ Yasan─▒n 15. Maddesine, BM Engelli Haklar─▒ s├Âzle┼čmesine ayk─▒r─▒l─▒k te┼čkil eden d├╝zenlemenin iptali gerekmektedir.

5. Y├Ânetmeli─čin 14. Maddesinin 2. f─▒kras─▒ AnayasaÔÇÖn─▒n 48. Ve 49. Maddesine ayk─▒r─▒d─▒r:

─░kinci f─▒krada rehber ├Â─čretmen ve psikolo─ča haftada 20 saatlik bir s─▒n─▒r getirilmesi de ├Âzel e─čitim kurumlar─▒n─▒n i┼čleyemez hale gelmesine, alanda yeti┼čmi┼č uzmanl─▒k g├╝c├╝n├╝n alan d─▒┼č─▒na s├╝r├╝lmesine ve engellilerin ├Âzel e─čitim ve rehabilitasyon merkezlerinin zarara u─čramas─▒ sonucunu do─čurmu┼čtur.
Engelli bireyler i├žin haz─▒rlanan programlar, ├ľzel E─čitim ve Rehabilitasyon Merkezinin personel say─▒s─▒, e─čitim alan engelli say─▒s─▒, e─čitim seanslar─▒n─▒n verilece─či fiziki ortam gibi nedenlerle farkl─▒l─▒klar g├Âstermektedir. ├ľzel E─čitim ve Rehabilitasyon Merkezinde ├žal─▒┼čan rehber ├Â─čretmen veya psikolo─ča, yukar─▒da say─▒lan nedenlerle haftada 20 saatin ├╝st├╝nde de destek e─čitim program─▒ verilmesi, engellinin alaca─č─▒ di─čer e─čitim programlar─▒ ├žer├ževesinde m├╝mk├╝nd├╝r. Engelli e─čitim ve rehabilitasyonlar─▒ engelli bireyin engel durumu, ├ževresel ve ailevi sebepleri, rapor bo┼čluklar─▒ gibi nedenlerle ├žok kere aksamaya neden oldu─čundan engelli bireye verilecek olan rehberlik ve psikologluk deste─či de aksamalara u─čramaktad─▒r. ├ľzel E─čitim ve Rehabilitasyon Merkezlerinin kendi imkanlar─▒ dahilinde verilecek olan bu deste─če mekan ve zaman ay─▒r─▒rken 20 saatlik ├žal─▒┼čma s├╝resini ayarlayabilmesi ├žo─ču zaman yukar─▒da a├ž─▒klad─▒─č─▒m─▒z sebeplerle m├╝mk├╝n olmayacak, bu durum da engelli say─▒s─▒na ve fiziki ┼čartlara g├Âre daha fazla psikolog ve rehber ├Â─čretmen ├žal─▒┼čt─▒rmak zorunda kalmas─▒na yol a├žacakt─▒r. Ayr─▒ca ┼ču an bir├žok ├ľzel E─čitim ve Rehabilitasyon Kurumlar─▒nda ├žal─▒┼čan rehber ├Â─čretmen ve psikologlarla 20 saat ├╝zeri s├Âzle┼čmeler yap─▒lm─▒┼čt─▒r. ─░┼č bu maddenin y├╝r├╝rl├╝─če girmesi ile, pek ├žok kurumda birden fazla olan rehber ├Â─čretmen ve psikolog yetersiz kalm─▒┼č, yeni personel ihtiyac─▒ do─čmu┼čtur. Yine tam zamanl─▒ ├žal─▒┼čan psikolog ve rehber ├Â─čretmenin 20 saatten fazla ders alamamas─▒ nedeniyle ├Ârne─čin birden fazla psikolo─ču olan bir kurum ikinci veya ├╝├ž├╝nc├╝ psikolog yerine partime ├žal─▒┼čan bir ki┼čiyi tercih yoluna giderek i┼č akitlerini feshetmi┼čtir. Bu durum ba┼čta e─čitimcisine al─▒┼čm─▒┼č engelliyi, daha sonra ├žal─▒┼čan─▒ ve pek tabii olarak kurumu etkilemi┼č ve telafisi imkans─▒z zararlara yol a├žm─▒┼čt─▒r.
Bu maddenin kabul├╝ ile rehber ├Â─čretmen ve psikologlar─▒n kazan─▒lm─▒┼č olan haklar─▒ da ihlal edilmi┼čtir. Anayasam─▒z─▒n 48. Maddesi, ÔÇťHerkes, diledi─či alanda ├žal─▒┼čma ve s├Âzle┼čme h├╝rriyetlerine sahiptir. ├ľzel te┼čebb├╝sler kurmak serbesttir. Devlet, ├Âzel te┼čebb├╝slerin mill├« ekonominin gereklerine ve sosyal ama├žlara uygun y├╝r├╝mesini, g├╝venlik ve kararl─▒l─▒k i├žinde ├žal─▒┼čmas─▒n─▒ sa─člayacak tedbirleri al─▒rÔÇŁ, 49. Maddesi ÔÇť├çal─▒┼čma, herkesin hakk─▒ ve ├Âdevidir.(De─či┼čik: 3/10/2001-4709/19 md.) Devlet, ├žal─▒┼čanlar─▒n hayat seviyesini y├╝kseltmek, ├žal─▒┼čma hayat─▒n─▒ geli┼čtirmek i├žin ├žal─▒┼čanlar─▒ ve i┼čsizleri korumak, ├žal─▒┼čmay─▒ desteklemek, i┼čsizli─či ├Ânlemeye elveri┼čli ekonomik bir ortam yaratmak ve ├žal─▒┼čma bar─▒┼č─▒n─▒ sa─člamak i├žin gerekli tedbirleri al─▒r.ÔÇŁ ┼×eklindedir. Bu y├Ânetmelikle yap─▒lan d├╝zenleme, ├žal─▒┼čma h├╝rriyeti, ├žal─▒┼čma hak ve ├Âzg├╝rl├╝klerine ayk─▒r─▒ olarak yap─▒lm─▒┼č bir d├╝zenleme olup iptali gerekmektedir.

Bu ba─člamda 5378 say─▒l─▒ ├ľz├╝rl├╝ler ve Baz─▒ Kanun ve Kanun H├╝km├╝nde Kararnamelerde De─či┼čiklik Yap─▒lmas─▒ Hakk─▒nda Kanun, 8/2/2007 tarihli ve 5580 say─▒l─▒ ├ľzel ├ľ─čretim Kurumlar─▒ Kanunu, 25/8/2011 tarihli ve 652 say─▒l─▒ Mill├« E─čitim Bakanl─▒─č─▒n─▒n Te┼čkil├ót ve G├Ârevleri Hakk─▒nda Kanun H├╝km├╝nde Kararnamenin 13 ├╝nc├╝, 36 nc─▒ ve 43 ├╝nc├╝ maddelerine dayan─▒larak haz─▒rlanm─▒┼č olan i┼č bu y├Ânetmeli─čin dayanak kanunlar─▒nda da bu y├Ânde herhangi bir d├╝zenleme ve k─▒s─▒tlama bulunmamaktad─▒r. Y├Ânetmelik ile bu anlamda bir dayatma ve k─▒s─▒tlama getirerek ├Âzel e─čitim ve rehabilitasyon merkezlerinin ├žok ciddi ekonomik sorunlarla kar┼č─▒ kar┼č─▒ya kalmas─▒na; engellilik ger├že─či ├žer├ževesinde destek e─čitim programlar─▒n─▒n D├ťZENLENEMEMES─░NE NEDEN OLAN BU D├ťZENLEMEN─░N; KONU, YETK─░, ┼×EK─░L; AMA├ç VE MAKSAT A├çISINDAN KANUNA AYKIRI OLDU─×UNDAN ─░PTAL─░ GEREKMEKTED─░R.
6.├ľzel E─čitim ve Rehabilitasyon Merkezleri ├ľ─čretim Programlar─▒ ba┼čl─▒kl─▒ 16. Maddesinin 2. F─▒kras─▒ ile, BM Engelli Haklar─▒ S├Âzle┼čmesiÔÇÖ nin 24. , 5. Ve 4. Maddeleri, AnayasaÔÇÖ n─▒n 13.18.,40.,42. Ve 48. Maddelerine, 5378 Say─▒l─▒ YasaÔÇÖ n─▒n 15. Maddesine ayk─▒r─▒d─▒r:

├ľzel E─čitim ve Rehabilitasyon Merkezlerinden yararlanacak engellilere bir s─▒n─▒rland─▒rma getirilmi┼čtir. Buna g├Âre ├ľzel E─čitim De─čerlendirme Kurulu raporunda destek e─čitim almalar─▒ uygun g├Âr├╝lenler d─▒┼č─▒ndaki engellilerin( ├ľzel E─čitim ve De─čerlendirme Kurulu Raporu olmayan engellilerin), ├ľzel E─čitim ve Rehabilitasyon Kurumlar─▒ndan yararlanmas─▒ m├╝mk├╝n olmayacakt─▒r. Engellinin ├ľzel E─čitim ve Rehabilitasyon hizmetinden faydalanmas─▒ i├žin kurul raporunun zorunlu tutulmas─▒ uygulamas─▒ ayr─▒mc─▒l─▒k yasa─č─▒na da ayk─▒r─▒l─▒k te┼čkil etmektedir.

Zira engelliler aras─▒nda ayr─▒mc─▒l─▒k yap─▒lamayaca─č─▒ BM Engelli Haklar─▒ S├Âzle┼čmesinin E─čitim Ba┼čl─▒kl─▒ 24. Maddesi, 5. Ve 4. Maddesinde d├╝zenlenmi┼čtir. Yine Anayasam─▒z─▒n 42. MaddesiÔÇÖ nde ÔÇť Kimse, e─čitim ve ├ľ─črenim hakk─▒ndan yoksun b─▒rak─▒lmazÔÇŁ demekte, 5378 Say─▒l─▒ yasan─▒n 15. Maddesi de ÔÇťHi├žbir gerek├žeyle ├Âz├╝rl├╝lerin e─čitim almas─▒ engellenemezÔÇŁ demektedir.

S├Âz konusu d├╝zenleme, yukar─▒da say─▒lan a├ž─▒k h├╝k├╝mlere ra─čmen ayr─▒mc─▒l─▒k yasa─č─▒na ayk─▒r─▒ oldu─ču ve e─čitim hakk─▒n─▒ k─▒s─▒tlad─▒─č─▒ i├žin AnayasaÔÇÖya, 5378 Say─▒l─▒ YasaÔÇÖya, BM Engelli Haklar─▒ S├Âzle┼čmesiÔÇÖ ne ayk─▒r─▒l─▒k te┼čkil etmektedir, bu sebeple iptali gerekmektedir.

Baz─▒ durumlarda aileler ├žocuklar─▒ i├žin rapor almak istememekte, kurumdan kendi ├Âzel imkanlar─▒ ile yararlanmak istemektedirler. ─░ptali istenen bu madde ile, kendi imkanlar─▒ ile hizmet almak isteyen ailelerin rehabilitasyon merkezleri ile s├Âzle┼čme yapma serbestisine bir s─▒n─▒rlama getirilmi┼č olmaktad─▒r. Hukuk d├╝zeni bireylere istedikleri bi├žimde hukuki ili┼čkiler kurmak, de─či┼čtirmek ve ortadan kald─▒rmak hakk─▒n─▒ tan─▒m─▒┼čt─▒r. Bireylere tan─▒nan bu hakka k─▒saca ÔÇťirade├Âzerkli─čiÔÇŁ ad─▒ verilmektedir.

ANAYASANIN 48. MADDES─░ DE ÔÇťHERKES D─░LED─░─×─░ ALANDA ├çALI┼×MA VE S├ľZLE┼×ME H├ťRR─░YETLER─░NE SAH─░PT─░RÔÇŁ D─░YEREK akit serbestisini g├╝vence alt─▒na alm─▒┼č ve Gerek├žeÔÇÖde kanunun bu h├╝rriyetleri ancak kamu yarar─▒ amac─▒yla s─▒n─▒rlayabilece─či belirtilmi┼čtir. Genel olarak ki┼čiler, ├Âzel hukuk anlam─▒nda di─čer ki┼čilerle olan ili┼čkilerini, hukuk d├╝zeni i├žinde kalmak ┼čart─▒yla diledikleri gibi d├╝zenler, diledikleri konuda diledikleri ile s├Âzle┼čme yapabilirler. Bu olanak Bor├žlar KanunuÔÇÖnda ├Âng├Âr├╝len (s├Âzle┼čme serbestli─či) ilkesinin bir sonucudur ve bu hak irade ├Âzerkli─či (s├Âzle┼čme h├╝rriyeti) kavram─▒ ile Anayasa taraf─▒ndan teminat alt─▒na al─▒nm─▒┼čt─▒r (Anayasa m.40). O halde s├Âzle┼čme serbestli─či prensibine g├Âre ki┼čiler; kanun taraf─▒ndan d├╝zenlenmi┼č olan s├Âzle┼čme tiplerinden ayr─▒ karma veya nevÔÇÖi ┼čahs─▒na m├╝nhas─▒r s├Âzle┼čmeler yapmak ve bunlar─▒n ko┼čullar─▒n─▒ diledikleri gibi tespit etmek hukuka (yani buyurucu ve yasak koyan hukuk kurallar─▒na) ve ahlak ve adaba ayk─▒r─▒ olmamak ┼čart─▒yla kanun taraf─▒ndan d├╝zenlenmi┼č olan s├Âzle┼čmelerin fizyonomisini (tipini) de─či┼čtirmek ve konusunu yasal s─▒n─▒rlar i├žinde tayin etmek hakk─▒n─▒ haizdir. Ayr─▒ca bu husus, M├╝lga Bor├žlar KanunuÔÇÖ nun 19. MaddesiÔÇÖne, 6098 say─▒l─▒ Bor├žlar KanunuÔÇÖ nun 26. Maddesine ayk─▒r─▒l─▒k te┼čkil etmekte olup, ticari as├ž─▒dan ├ľzel E─čitim Ve rehabilitasyon hizmeti veren kurumlar─▒n zarar etmesine de yol a├žacakt─▒r.─░dare yap─▒lan bu d├╝zenleme ile ├ľzel E─čitim ve Rehabilitasyon Merkezlerinin ayn─▒ zamanda bir ticari i┼čletme oldu─ču bilincini g├Âz ard─▒ etmektedir. BU HALDE KANUNDA HERHANG─░ B─░R SINIRLAMA YOK ─░KEN YAPILAN BU Y├ľNETMEL─░KLE KANUNA AYKIRI OLARAK, S├ľZLE┼×ME H├ťRR─░YET─░N─░N ENGELLENMES─░ HUKUKA A├çIK├çA AYKIRILIK TE┼×K─░L ETMEKTED─░R.

S├Âz konusu madde, Anayasan─▒n 13. maddesi ├žer├ževesinde de─čerlendirildi─činde, ├žal─▒┼čma hak ve s├Âzle┼čme ├Âzg├╝rl├╝─č├╝ne ili┼čkin s─▒n─▒rlamalar─▒n ancak kanun ile yap─▒lmas─▒ olanakl─▒d─▒r.
YineÔÇťailelere ├Âz├╝rl├╝ bireylerin e─čitimine aktif bir ┼čekilde kat─▒l─▒m─▒n─▒ sa─člamak i├žin aile e─čitimi ve dan─▒┼čmanl─▒─č─▒ hizmeti de verilirÔÇŁ h├╝km├╝ dayanak yasalar da yer alan bir d├╝zenleme olmay─▒p, Y├Ânetmelik ile getirilen herhangi bir yasal dayana─č─▒ olmayan bir d├╝zenlemedir.

Aile E─čitimi bu y├Ânetmelikle birlikte ortaya ├ž─▒kan bir kavram olup, bu kavram─▒n yasal dayana─č─▒ mevcut de─čildir. BU Y├ľNETMEL─░KLE B─░RL─░KTE ─░DARE TARAFINDAN ├ľZEL E─×─░T─░M VE REHAB─░L─░TASYON KURUMLARINA YEN─░ Y├ťK├ťML├ťL├ťKLER GET─░R─░LMEKLE ANCAK BU YEN─░ Y├ťK├ťML├ťL├ť─×E ─░L─░┼×K─░N HERHANG─░ B─░R MAL─░ D├ťZENLEME GET─░RMEMEKTED─░R. ├ľzel E─čitim ve Rehabilitasyon Kurumlar─▒na bir y├╝k├╝ml├╝l├╝k getirilirken bunun kar┼č─▒l─▒─č─▒n─▒n belirlenmemi┼č olmas─▒ da AnayasaÔÇÖ n─▒n 18. Maddesinde yer alan ANGARYA YASA─×INA da ayk─▒r─▒l─▒k te┼čkil etmektedir. Angarya yasa─č─▒, ├žal─▒┼čma veya sa─članan hizmetin kar┼č─▒l─▒─č─▒n─▒n mutlak surette ├Âdenmesini gerektirir.

├ľzel e─čitim ve rehabilitasyon merkezlerine uygulanan B├╝t├že Uygulama tebli─činde de bu y├Ânde herhangi bir d├╝zenleme bulunmamaktad─▒r. Y├Ânetmeli─čin i┼č bu k─▒sm─▒ ile yeni bir d├╝zenleme yarat─▒lmaya ├žal─▒┼č─▒lm─▒┼čt─▒r ki, bu d├╝zenleme yetki, ┼čekil, konu ve maksat hususlar─▒nda hukuka uyarl─▒l─▒k g├Âstermedi─činden iptali gerekmektedir.

A├ž─▒klanan nedenlerle, Anayasan─▒n 13,18,40,42,48. Maddelerine, 5378 Say─▒l─▒ YasaÔÇÖ n─▒n 15. Maddesine, BM Engelli Haklar─▒ S├Âzle┼čmesiÔÇÖ ne ayk─▒r─▒l─▒k te┼čkil eden bu maddenin iptali gerekmektedir.

7. Y├Ânetmeli─čin 31. Maddesi ile e─čitim hakk─▒na, e┼čitlik ilkesini, f─▒rsat e┼čitli─čine ve temel hak ve h├╝rriyetlere, sosyal devlet ilkesine a├ž─▒k├ža ayk─▒r─▒d─▒r.

Maddede sadece bir kurum de─či┼čtirilmesi halinde ├Âdeme yap─▒labilece─či ┼čart─▒ getirilerek, ├Âncelikle Ki┼či hak ve ├Âzg├╝rl├╝klerine ve s├Âzle┼čme serbestine hi├že say─▒lm─▒┼č, daha sonra da kurum de─či┼čtirmek zorunda olan bir aileye y├╝k├╝ml├╝l├╝kler y├╝klemi┼čtir.

Bu d├╝zenleme hayat─▒n ger├žeklikleri ile de ba─čda┼čmamaktad─▒r. ├ľz├╝rl├╝ ├žocuklar, ├Âzel ki┼čilikte ve ├Âzellikleri tabi├« ki di─čer ├žocuklardan farkl─▒ ki┼čilerdir. E─čitim ald─▒klar─▒ s├╝re├žte ├Ârne─čin al─▒┼čk─▒n olduklar─▒ ve kendilerine e─čitim veren Fizyoterapistin veya e─čitmenin kurum de─či┼čtirmesi durumunda ona al─▒┼čk─▒n olan ve ondan e─čitim alan ├Âz├╝rl├╝ ├žocu─čun da kurum de─či┼čtirmesi uygulamada ├žok s─▒k g├Âr├╝len bir durumdur. Engelli ailesi de ├žocuklar─▒n─▒n en iyi ve en rahat ┼čekilde e─čitim almas─▒n─▒ istediklerinden dolay─▒ da kurum de─či┼čikliklerine ba┼čvurabilmektedirler.

Getirilen bu d├╝zenleme ile engelli bir defaya mahsus kurum de─či┼čtirebilecek sonra kurum de─či┼čtirmek istedi─či takdirde ├Âzel e─čitim ve rehabilitasyon merkezinde de─či┼čiklik yapamayacakt─▒r. BU DA ANAYASAMIZ ─░LE TEM─░NAT ALTINA ALINAN E─×─░T─░M HAKKINA, E┼×─░TL─░K ─░LKES─░N─░, FIRSAT E┼×─░TL─░─×─░NE VE TEMEL HAK VE H├ťRR─░YETLERE, SOSYAL DEVLET ─░LKES─░NE A├çIK├çA AYKIRILIK TE┼×K─░L ETMEKTE OLUP, MADDEN─░N ─░PTAL─░ GEREKMEKTED─░R.

8. Y├Ânetmeli─čin 2. Maddesi, 5. Maddesinde 1739 Say─▒l─▒ Milli E─čitim Temel Kanunu yer almas─▒na ra─čmen, dayanak k─▒sm─▒nda bunun yer almamas─▒, gerek mevzuat haz─▒rlama tekni─čine gerekse kanuna ayk─▒r─▒l─▒k te┼čkil etmektedir.

9. Y├Ânetmeli─čin tan─▒mlar ba┼čl─▒kl─▒ 3. Maddesi, esasen ├Âzel e─čitim bilinci ve mant─▒─č─▒na ayk─▒r─▒l─▒k te┼čkil etmektedir.

├ľzel E─čitim ve Rehabilitasyon Kurumlar─▒nda verilen E─čitim ve Rehabilitasyon hizmeti, niteli─či gere─či, ÔÇťseansÔÇŁ kavram─▒yla ifade edilmektedir. Dolay─▒s─▒yla y├Ânetmelikte ÔÇťseansÔÇŁ kavram─▒ yerine ÔÇť dersÔÇŁ kavram─▒n─▒n ge├žmi┼č olmas─▒, hukuka ayk─▒r─▒l─▒k te┼čkil etmektedir. SEANS KAVRAMI YER─░NE DERS KAVRAMININ KULLANILMASI DAH─░ idarenin bu y├Ânetmeli─činin haz─▒rlanmas─▒ a┼čamas─▒nda ├ľzel e─čitim bilinci ve mant─▒─č─▒na ayk─▒r─▒ olarak hareket edilmi┼č oldu─čunun en ├Ânemli g├Âstergelerinden biridir.

S├Âz konusu maddenin f ve g bendinde destek e─čitim programlar─▒ndan yararlanmas─▒ uygun g├Âr├╝len bireylere e─čitim verilmesinden bahsedilmektedir. Bu y├Ânetmelik, ├ľzel E─čitim ve Rehabilitasyon hizmeti alan bireyleri de kapsamakta olup, s├Âz konusu bireylere sadece e─čitim de─čil, rehabilitasyon hizmeti de verilmektedir. Rehabilitasyon, ki┼činin do─ču┼čtan veya sonradan, herhangi bir nedenle olu┼čan kal─▒c─▒ veya ge├žici yetersizliklerinin, kaybedilmi┼č bazen de limitlenmi┼č olan fonksiyonel kapasitesinin belirlenerek tedavi edilmesi, psikolojik sosyal ve mesleki a├ž─▒dan da desteklenerek g├╝nl├╝k ya┼čamda ba─č─▒ms─▒z duruma gelmesini sa─člayan ├žok y├Ânl├╝ bir program olup, bedensel ├Âz├╝rl├╝lerde hastal─▒─ča ve hastaya ├Âzg├╝ fizyoterapi ve rehabilitasyon program─▒n─▒ gerektirir ve rehabilitasyon program─▒n─▒n uygulanmas─▒nda fizik tedavi doktorunun sa─čl─▒k kurulu raporunda tan─▒lad─▒─č─▒ duruma g├Âre fizyoterepist program olu┼čturur, psikolog, sosyal hizmet uzman─▒ gibi meslekler de bu ekibin i├žinde yer al─▒r. Bu durum dikkate al─▒nd─▒─č─▒nda rehabilitasyon hizmetlerini de d├╝zenleyen bu y├Ânetmelikte Rehabilitasyon kavram─▒n─▒n kullan─▒lmamas─▒ ve bu bilin├žten uzak OLARAK Y├ľNETMEL─░KTE SADECE ÔÇťE─×─░T─░MÔÇŁ ─░BARES─░ GE├çMES─░, Y├ľNETMEL─░─×E DAYANAK TE┼×K─░L EDEN 5378 SAYILI KANUNUN ├ľZ├ťNE DE AYKIRILIK TE┼×K─░L ETMEKTED─░R.

Yine y├Ânetmeli─čin ─č bendinde ÔÇťDi─čer personel: Kurumda e─čitim ve rehabilitasyon personeli d─▒┼č─▒ndaki g├Ârevli personeliÔÇŁ olarak tan─▒mlanm─▒┼č yani sadece e─čitim hizmeti verilmedi─či kabul edilmi┼č iken, y├Ânetmeli─čin b├╝t├╝n├╝nde e─čitim ve rehabilitasyon ibaresi birlikte kullan─▒lmayarak hem kanuna, hem de uygulamaya ayk─▒r─▒l─▒k olu┼čturulmu┼č ve y├Ânetmeli─čin b├╝t├╝n├╝nde de birlik olu┼čmam─▒┼čt─▒r.

10. Y├Ânetmeli─čin 5. Maddesinde, dayanak k─▒sm─▒nda ge├žmeyen 1739 Say─▒l─▒ Milli E─čitim Temel Kanunu belirtilmesine ra─čmen, 5378 Say─▒l─▒ yasa ve BM Engelli Haklar─▒ S├Âzle┼čmesi; BM ├çocuk Haklar─▒ S├Âzle┼čmesi ve engellilikle ilgili evrensel normlar do─črultusunda ├ľzel E─čitim ve Rehabilitasyon Merkezlerinin amac─▒ maddede zikredilmemi┼čtir.

─░darenin en ├Ânemli g├Ârevi, ├Âz├╝rl├╝l├╝─č├╝n ├Ânlenmesi, ├Âz├╝rl├╝lerin sa─čl─▒k, e─čitim, rehabilitasyon, istihdam, bak─▒m ve sosyal g├╝venli─čine ili┼čkin sorunlar─▒n─▒n ├ž├Âz├╝m├╝ ile her bak─▒mdan geli┼čmelerini ve ├Ânlerindeki engelleri kald─▒rmay─▒ sa─člayacak tedbirleri alarak topluma kat─▒l─▒mlar─▒n─▒ sa─člamak ve bu hizmetlerin koordinasyonu i├žin gerekli d├╝zenlemeleri yapmakt─▒r. Bu durumda engelli─či ili┼čkin m├╝cadele de temel birim olan ├ľzel E─čitim ve Rehabilitasyon merkezlerinin ├žal─▒┼čma sistemlerini d├╝zenleyen bu y├Ânetmelikte, rehabilitasyon merkezlerinin verdikleri rehabilitasyon hizmetleri ve engellilerinin ihtiya├žlar─▒ g├Âz ard─▒ edilerek, SADECE 1739 SAYILI M─░LL─░ E─×─░T─░M TEMEL KANUNUÔÇÖUN D─░KKATE ALINARAK AMACIN BEL─░RLENM─░┼× OLMASI, GEREK SOSYAL DEVLET ─░LKES─░ ─░LE GEREKSE HAK VE ├ľZG├ťRL├ťKLERE VE ─░NSAN HAKLARINA TAMAMEN AYKIRILIK TE┼×K─░L ETMEKTED─░R.

11. Y├Ânetmeli─čin 7. Maddesinde iptalini istedi─čimiz k─▒sm─▒nda, yapm─▒┼č oldu─čumuz itirazlar─▒n do─črulunu kan─▒tlar nitelikte de─či┼čiklik yap─▒lm─▒┼čt─▒r. ─░ptalini istedi─čimiz metinde sosyal hizmet uzman─▒ ve sosyal ├žal─▒┼čmac─▒n─▒n, rehber ├Â─čretmen veya psikolog yan─▒nda zorunlu olarak bulunmas─▒ istenmi┼č iken, 04.12.2012 tarihinde yap─▒lan de─či┼čiklik ile iste─če ba─čl─▒ olarak sosyal hizmet uzman─▒ ve sosyal ├žal─▒┼čmac─▒n─▒n g├Ârevlendirilece─či belirtilmi┼čtir. Bu durum bile haz─▒rlanan y├Ânetmeli─čin, ├Âzensiz ve sahan─▒n ihtiya├žlar─▒n─▒ kar┼č─▒lamaktan uzak ve kendi i├žinde dahi ├želi┼čkili oldu─čunu ortaya koymu┼čtur. Bu ko┼čullar dahi y├╝r├╝tmeyi durdurma ve akabinde iptal talebini hakl─▒ k─▒lmaktad─▒r.

NET─░CE :YUKARIDA ARZ VE ─░ZAH OLUNAN NEDENLERLE, Dan─▒┼čtay 8. DairesiÔÇÖnce verilen 14.05.2013 tarih, 2012/6447 say─▒l─▒ y├╝r├╝tmenin durdurulmas─▒ talebinin reddi karar─▒n─▒n kald─▒r─▒larak dava konusu i┼člemin y├╝r├╝t├╝lmesinin durdurulmas─▒na, yarg─▒lama giderleri ve vekalet ├╝cretinin daval─▒ tarafa y├╝kletilmesine karar verilmesini sayg─▒lar─▒m─▒zla arz ve talep ederiz.

Davac─▒ Vekili
Av. Duygu Demir

Comments are closed.

%d blogcu bunu be─čendi: