Otizm Metabolizma

135 okundu

├çocuk Metabolizma Uzman─▒ Do├ž. Dr. Hasan ├ľnal, otizmin g├Âr├╝lme s─▒kl─▒─č─▒n─▒n, t├╝m d├╝nyada oldu─ču gibi T├╝rkiye’de artt─▒─č─▒n─▒ s├Âyledi.
├ľnal, beyin h├╝creleri aras─▒nda ileti┼čim ve ba─člant─▒ bozuklu─ču olarak tan─▒mlanabilecek otizmin beyin geli┼čim anormalli─či oldu─čunu belirtti. Otizmin neden oldu─ču veya nas─▒l tedavi edilece─či konusunda ciddi bir geli┼čme bulunmad─▒─č─▒n─▒, belirli bir ya┼ča kadar normal geli┼čen bir ├žocu─čun birden otistik bulgular g├Âstermesinin aileler i├žin b├╝y├╝k bir y─▒k─▒m oldu─čunu aktaran ├ľnal, sorun i├žin onaylanm─▒┼č tek bilimsel tedavi olarak ├Âzel e─čitimin kabul edildi─čini vurgulad─▒.

Do├ž. Dr. ├ľnal, otizm spektum bozuklu─ču olan ├žocuklar─▒n ailelerinin ya┼čad─▒─č─▒ ├žaresizlik nedeniyle pek ├žok alternatif tedaviye y├Ânlendi─čini, baz─▒lar─▒n─▒n yurt d─▒┼č─▒ndan ├že┼čitli ila├žlarla, vitaminler getirdi─čini ve ├žocu─čun tedavisini kontrols├╝z olarak neredeyse kendilerinin y├Ânetti─čini, ailelerin bir bak─▒ma doktor rol├╝n├╝ ├╝stlendi─čini dile getirerek, ┼čunlar─▒ anlatt─▒: “Psikiyatri biliminin bak─▒┼č a├ž─▒s─▒na g├Âre, otizmde ├Âzel e─čitim d─▒┼č─▒nda alternatif tedavi gibi sunulan literat├╝rde yer almayan, kan─▒tlanmam─▒┼č tedavilerin etkinli─či yoktur ve uygulanmamal─▒d─▒r. Uygulayan ki┼či ve kurumlar bu ├žocuklar─▒ bilerek veya bilmeyerek suistimal etmektedir. Bu ├žocuklar do─ču┼čtan b├Âyle, bu ┼čekilde programlanarak do─čmaktad─▒r ve haftada 35-40 saatlik ├Âzel e─čitimlerle topluma kazand─▒rmaktan ba┼čka ├žare yoktur. Otizm s─▒kl─▒─č─▒ t├╝m d├╝nyada oldu─ču gibi ├╝lkemizde de t─▒pk─▒ bir salg─▒n gibi artmaktad─▒r. S─▒kl─▒─č─▒ bu kadar h─▒zl─▒ artan bir hastal─▒─č─▒n tek gen hastal─▒─č─▒ olmas─▒ pek m├╝mk├╝n g├Âr├╝nmemektedir.”

“BA─×IRSAKLAR BEYN─░N GEL─░┼×─░M─░NDE EN ├ľNEML─░ UYARAN”
Alternatif tedavinin bak─▒┼č a├ž─▒s─▒na g├Âre ise bu ├žocuklar─▒n ├ževresel toksin, a┼č─▒, a─č─▒r metal ve vir├╝slerle etkilendi─činin belirtildi─čini aktaran ├ľnal, “Sindirim sorunlar─▒ y├╝z├╝nden beyin pek ├žok vitamin ve mineralden yoksun kalmaktad─▒r. Fark g├Âzetmeksizin bu ├žocuklara bir yandan detoks uygulan─▒rken bir yandan y├╝ksek dozlarda besin ve vitamin takviyeleri yap─▒l─▒r. Beyinin a├žl─▒─č─▒ giderilmeye ├žal─▒┼č─▒l─▒r. Toksinler at─▒l─▒r. Uygulanan tedaviler abart─▒l─▒, kontrols├╝z ve bir ┼čablon ┼čeklinde her ├žocuk i├žin ayn─▒d─▒r.” ifadelerini kulland─▒.

├ľnal, “Otistik ├žocuklara nas─▒l bir tedavi uygulanmal─▒?” sorusuna farkl─▒ bir bak─▒┼č a├ž─▒s─▒ sunmak istedi─čini dile getirerek, bir bebe─čin b├╝y├╝rken bir yandan beynindeki h├╝crelerinin say─▒s─▒n─▒n, bir yandan da di─čer h├╝creler aras─▒ndaki ba─člant─▒lar─▒n─▒n artt─▒─č─▒n─▒, bu geli┼čimin birden bire olmayaca─č─▒n─▒ ve son y─▒llarda arka arkaya ├ž─▒kan pek ├žok makalede, san─▒lan─▒n aksine beyin mimarisinin geli┼čiminin do─ču┼čtan belirlenmi┼č sabit bir programlama olmad─▒─č─▒, d─▒┼čar─▒dan gelen uyar─▒lar─▒n etkisiyle ┼čekillendi─činin g├Âsterildi─čini anlatt─▒.
├çevreden gelen uyar─▒lar─▒n mimarinin ┼čekillenmesinde, geli┼čmesinde b├╝y├╝k ├Ânem ta┼č─▒d─▒─č─▒n─▒ ifade eden ├ľnal, konu┼čmas─▒n─▒ ┼č├Âyle s├╝rd├╝rd├╝: “├çevresel uyar─▒lar derken s─▒n─▒rl─▒ bir ├žer├ževeden bahsetmiyorum. Bebe─če dokunulmas─▒, g├Âz konta─č─▒ kurulmas─▒, konu┼čulmas─▒, g├╝zel sesler duymas─▒, tatmas─▒, koklamas─▒ ve annesi taraf─▒ndan e─čitilmeye ├žal─▒┼č─▒lmas─▒ gibi say─▒s─▒z etkenlerin hepsi birer uyar─▒d─▒r, mesajd─▒r. Ba─č─▒rsaklar beynin geli┼čiminde en ├Ânemli uyarand─▒r. Son y─▒llarda ba─č─▒rsakla beynin neredeyse konu┼čtuklar─▒ ifade edilmektedir. Ba─č─▒rsa─č─▒n kendi sinir a─č─▒, savunma h├╝creleri, i├žerdi─či bakteriler ve bu bakterilerin ├╝r├╝nleri beyin i├žin birer mesajd─▒r. Sadece bunlar da de─čil. Antibotikler, t├╝ketilen besinlerin prebiyotik, probiyotik, flavanoid yap─▒da olmas─▒, kazein, gluten, katk─▒ maddesi i├žermesi veya alerjik olmas─▒ gibi say─▒s─▒z fakt├Âr yine ba─č─▒rsaklar ├╝zerinden beyne mesaj g├Ânderir.
Otizmli bir ├žocukta bulunabilen ilave bir g─▒da alerjisi, sindirim sorunlar─▒, epilepsi, gluten duyarl─▒l─▒─č─▒, s─▒k antibiyotik kullan─▒m─▒, a┼č─▒ veya vir├╝s gibi antijenik uyar─▒lar, otizmi bulunmayan ├žocuklara g├Âre muhtemelen beyin mimarisinin ┼čekillenmesini daha ciddi etkilemektedir. Bu etkilenme tek tarafl─▒ olmay─▒p, kimi zaman beynin de ba─č─▒rsak ├╝zerindeki kontrol├╝n├╝ bozmaktad─▒r. Di─čer taraftan sindirim bozuklu─ču nedeniyle vitamin ve mineraller yeteri kadar kana ge├žmezken, ba─č─▒rsakta a┼č─▒r─▒ ├╝reyen zararl─▒ mikrop ve toksinler kana ge├žer.

B├╝t├╝n bu olaylar otistik tabloyu a─č─▒rla┼čt─▒r─▒r. Ni├žin bu ├žocuklar di─čer ├žocuklara g├Âre daha hassaslar derseniz, buna kesin bir cevab─▒m yok. Ancak bu ├žocuklarda ├žal─▒┼čma yap─▒lmas─▒ gereken b├Âlgenin kan beyin ve ba─č─▒rsak mukoza bariyerleri oldu─čunu d├╝┼č├╝nmekteyiz.”

“BA┼×KA KANALLARDAN GELEN YANLI┼× UYARILAR E─×─░T─░M─░N ETK─░S─░N─░ AZALTIR”
Otizmde e─čitimin, beyne do─čru bilgilerin iletilmesinde ├Ânemli yollardan birisi oldu─čunu ancak etkisinin belirli bir seviyede kald─▒─č─▒n─▒ ifade eden Do├ž. Dr. ├ľnal, “Ba┼čka kanallardan gelen yanl─▒┼č uyar─▒lar ├Ârne─čin ba─č─▒rsak floras─▒n─▒n bozuk olmas─▒, do─čru olmayan beslenme gibi e─čitimin etkisini azaltmaktad─▒r. O zaman daha iyiye nas─▒l ula┼čabiliriz? Klini─čimizde, ilk kez ba┼čvuran t├╝m otistik ├žocuklarda aminoasit, vitamin ve mineral ├Âl├ž├╝m├╝ yap─▒lmakta, eksikler yerine konulmaktad─▒r. Bunun d─▒┼č─▒nda g─▒da alerjisi veya intolerans─▒ olan g─▒dalar tespit edilerek beslenmeden ├ž─▒kar─▒lmaktad─▒r.” ┼čeklinde konu┼čtu.

Hasan ├ľnal, ba─č─▒rsak flora bozuklu─ču bulunan ├žocuklarda probiyotik deste─či verildi─čini ifade ederek, s├Âzlerini ┼č├Âyle tamamlad─▒: “Asl─▒nda normalde bir ├žocukta ne yap─▒lmas─▒ gerekiyorsa onu bu ├žocuklara uygulamaktay─▒z. Tek fark─▒m─▒z biraz daha hassas davranmam─▒z. ├ľrne─čin 5 ya┼č─▒nda normal bir ├žocukta ├ž─▒kan hafif bir yumurta alerjisinde yumurtay─▒ yasaklamazken, otistik ├žocuklarda yasaklamak veya miktar─▒n─▒ s─▒n─▒rland─▒rmak, duyarl─▒l─▒─č─▒ olmasa da gluten ve kazein gibi antijenik proteinleri beslenmeden ├ž─▒karmayla olumlu etkiler g├Ârmekteyiz.

Buradaki as─▒l amac─▒m─▒z beyine ba─č─▒rsak ├╝zerinden hafifte olsa yanl─▒┼č mesaj gitmesini ├Ânlemektir. Do─čru uyar─▒n─▒n gitmesi, yanl─▒┼č mesajlar─▒n gitmemesi beyin h├╝crelerinin do─čru ba─člant─▒ kurmas─▒ i├žin onlara nefes ald─▒rmak oldu─čunu unutmamal─▒y─▒z.

Hi├žbir ┼č├╝phe yok ki bu ├žocuklara ne kadar erken ula┼č─▒rsak o kadar h─▒zl─▒ tepki verecekler ve ├Âzel e─čitimin etkisi artacakt─▒r.”

Comments are closed.

%d blogcu bunu be─čendi: