İşitsel algı ve İşitsel hafıza

İşitsel algı sorunları sadece işitme engelleri bulunan bireylerde görülen bozukluklar değildir.Birey söylenen sözleri algılamakta,yönergeleri anlamlandırmakta,ard arda verilen 2-3 komutu yerine getirmekte zorlanıyor ya da bir kısmını yerine getirebiliyorsa işitsel algı ve işitsel hafıza probleminden söz edilebilir.
İşitsel algılama akademik beceriler de önem arz ettiği kadar sosyal ilişkilerde de zaman sorunlar çıkmasına sebep olabilir.İletişim kuran bireyler arasında mesaj alış verişi sırasında problem ortaya çıkabilir ve bireyler birbirlerini yanlış algılayabilir.

İşitsel algı ve işitsel hafıza sorunu olan bireyler kendilerine verilen sözel yönergeleri algılamakta,belirtilen istekleri eksiksiz yerine getirmekte zorlanırlar ve bu da sosyal ilişkilerde sorun yaşamalarına neden olur.Bu da topluma adaptasyon hususunda ciddi sorunlara neden olur.
İşitsel algı ve işitsel hafıza sorununu ortadan kaldırmak için bireyle erken yaşlardan itibaren sık sık yönerge algılama- verilen yönergeyi yerine getirme çalışmalarına yer vermek oldukça gelişme kaydedilmesini sağlar.Sınıf içi ortam ya da ev ortamı bu çalışmalara uygun biçimde düzenlenerek yaklaşık 5-10 dakika çocuğa ard arda yönergeler verilir.İlk etapta tekli yönergelerle başlanır.”Topu al.”,”Topu at.” Gibi.Daha sonra bu yönergelerin içerisinde kavramlar ve yer yön sıfatları eklenir. “Masanın yanında dur.”, “Topu sepetin içine koy.” Gibi.Tekli yönergeleri başarıyla yerine getiren çocukla ikili yönergeler çalışılmaya başlanır. “Topu al,sepete koy.”, “Boyaları al,masanın üstüne koy.”, “Kırmızı kutuyu al,mavi kutunun içine koy” gibi.Örneklerde de görüldüğü gibi yönerge sayısı ile beraber betimleyici öğelerde artmakta , yönergeler giderek zorlaşmaktadır.Yönerge sayısı 3 ve üstüne de çıkabilir.
Yönerge çalışmalarının dışında yapılabilecek bir diğer etkinlik de kelime hatırlama oyunudur.Çocuğun dikkati etkinliğe çekilir ve nasıl bir etkinlik yapılacağı açıklanır.Gerekirse bir deneme yapılır.Daha önceden belirlenmiş 3 kelime sırayla ve sadece 1 kez olmak üzere çocuğa okunur.Çocuğunda aynı kelimeleri sırasıyla söylemesi istenir.Kelime sayısı giderek arttırılır.(5-6 kelime civarı ) Ör: masa,kalem,defter…. ( İlk çalışmalarda birbirleriyle ilişkili öğelere yer vermek daha doğru olabilir.Zamanla birbirinden tamamen bağımsız öğelere geçiş yapılmalıdır.)
Bir başka şekilde de şöyle uygulanabilir:
Yaklaşık 10-15 kelimelik bir liste hazırlanır ve çocuğa bir kez yüksek sesle okunur.Çocuktan hatırladığı kelimeleri söylemesi istenir.Genelde ilk başlarda en fazla 2-3 kelime hatırlayabilmektedirler.Amaç bu sayıyı olabildiğince yükseltmektir.
İşitsel algılama üzerine de şöyle bir çalışma yapılabilir; uzun ve detaylı bir cümle kurulur.( Özellikle 5N 1K çalışması yapılabilecek nitelikte bir cümle olmalıdır.Nerede?Ne zaman? Gibi soruların yanıtlarını içinde barındırmalıdır.) Örneğin;”Dün sabah köpekten korkup kaçan sarı bir kedi bizim bahçeye atladı.”, “Siyah kedi ağlıyormuş çünkü o akşam annesiyle birlikte yemek yiyememiş”.Cümleyi çocuğa yüksek sesle bir kez okuduktan sonra cümleye ilişkin sorular sorulmalı. “Kim ağlıyormuş?” , “Neden ağlıyormuş?”,”Kedi ne renkmiş?” v.b.
Bunların haricinde herhangi bir ses kaynağından çeşitli sesler dinlettirilerek bu seslerin neye ya da kime ait olduğunu söyleme çalışmaları yapılabilir.
Seher Kuzu

Zihinsel Sınıf Öğretmeni

Comments are closed.