Category: Bilgi Kaynak

Yap g├Âster s├Âyle ├ľ─čretim basamaklar─▒

Bu y├Ântemin ├Â─čretim s├╝reci ÔÇśyapÔÇÖ, ÔÇśg├ÂsterÔÇÖ, ÔÇśs├ÂyleÔÇÖ ve ÔÇśyazÔÇÖbasamaklar─▒na ili┼čkin etkinlikleri i├žermektedir .Yap, g├Âster, s├Âyle ve yaz basamaklar─▒nda ├Â─čretmenin ger├žekle┼čtirdi─či hareketin her biri ├Â─črenci taraf─▒ndan bir kar┼č─▒ hareketi gerektirir. ├ľ─črenciler , ├Â─čretmeni beceri yaparken g├Âr├╝rler, beceriyi a├ž─▒klamas─▒n─▒ dinlerler.Daha sonra ├Â─črenciler kendileri yaparlar, g├Âsterirler, ne yapt─▒klar─▒n─▒ s├Âylerler ve yazarlar.Basamakland─▒r─▒lm─▒┼č y├Ântemle ├Â─čretim yap─▒l─▒rken ├Â─č renciden ;yaparak, g├Âstererek, s├Âzl├╝ ve yaz─▒l─▒ dil kullanarak bir tepkide bulunmas─▒ beklenmektedir.├ľ─črenci, do─čru tepki verdi─činde davran─▒┼č─▒ peki┼čtirilmekte, yanl─▒┼č tepki verdi─činde ├Â─čretime geri d├Ân├╝lmektedir.

┬Ě Yap Basama─č─▒: ÔÇśYapÔÇÖ basama─č─▒nda ├Â─čretmen, ger├žek nesneleri kullan─▒r ve ├Â─črenci de cevaplar─▒n─▒ ger├žek nesneler kullanarak verir. ÔÇťYapÔÇŁ basama─č─▒, ├Â─črencilerin birbirleriyle ve ├Â─čretmenleriyle aralar─▒nda yak─▒nl─▒k kurmalar─▒na yard─▒mc─▒ olur.├ľ─črencinin gruba kat─▒l─▒m─▒n─▒ sa─člamak i├žin kullan─▒lan etkili bir ├Â─čretim y├Ântemidir.Bu basamak ÔÇťyap-yapÔÇŁ, ÔÇťyap-g├ÂsterÔÇŁ, ÔÇťyap-s├ÂyleÔÇŁ, ÔÇťyap-yazÔÇŁ alt basamaklar─▒ndan olu┼čur.

┬Ě G├Âster Basama─č─▒: ÔÇťG├ÂsterÔÇŁ basama─č─▒nda ├Â─čretmen, ├Â─črenciye g├Ârsel bir uyaran verir ve ├Â─črenciden do─čru tepki vermesi beklenir.├ľ─čretmen, uyar─▒c─▒lar─▒ ├Â─črencinin g├Ârebilece─či ┼čekilde sunar.Bu basamak ÔÇťg├Âster-yapÔÇŁ, ÔÇťg├Âster-g├ÂsterÔÇŁ, ÔÇťg├Âster-s├ÂyleÔÇŁ, ÔÇťg├Âster-yazÔÇŁ alt basamaklar─▒ndan olu┼čmaktad─▒r.

┬Ě S├Âyle Basama─č─▒: ÔÇťS├ÂyleÔÇŁbasama─č─▒nda ├Â─čretmen, ├Â─črenciye sembolik uyaran─▒ s├Âzl├╝ olarak verir ve ├Â─črenciden de do─čru tepki vermesi beklenir.Bu basamak ÔÇťs├Âyle-yapÔÇŁ, ÔÇťs├Âyle- g├ÂsterÔÇŁ, ÔÇťs├Âyle-s├ÂyleÔÇŁ, ÔÇťs├Âyle-yazÔÇŁ alt basamaklar─▒ndan olu┼čmaktad─▒r.

┬Ě Yaz Basama─č─▒: ÔÇťYazÔÇŁ basama─č─▒nda ├Â─čretmen,├Â─črenciye sembolik uyaran─▒ yaz─▒l─▒ olarak verir ve ├Â─črenciden de do─čru tepki vermesi beklenir. Bu basamak ÔÇťyaz-yapÔÇŁ, ÔÇťyaz-s├ÂyleÔÇŁ, ÔÇťyaz-yazÔÇŁ alt basamaklar─▒ndan olu┼čmaktad─▒r.

A┼ča─č─▒da basamakland─▒r─▒lm─▒┼č y├Ânteme g├Âre olu┼čturulmu┼č toplama i┼člemiyle ilgili bildirim ├Ârne─čine yer verilmi┼čtir.

1. ├ľ─čretmenin birinci k├╝meye……tane, ikinci k├╝meye…..tane nesne koydu─ču ve s├Âyledi─či k├╝melere bakarak, ├Â─črenci, iki k├╝menin toplam─▒ kadar nesne al─▒r.

2. ├ľ─čretmenin birinci k├╝meye……tane, ikinci k├╝meye…..tane nesne koydu─ču ve s├Âyledi─či k├╝melere bakarak, ├Â─črenci, ├Ân├╝ndeki resimli kartlar aras─▒ndan iki nesne k├╝mesinin toplam─▒n─▒ ifade eden resim kart─▒n─▒ se├žer.

3. ├ľ─čretmenin birinci k├╝meye……tane, ikinci k├╝meye…..tane nesne koydu─ču ve s├Âyledi─či k├╝melere bakarak, ├Â─črenci, iki k├╝menin toplam─▒n─▒n……..oldu─čunu s├Âyler.

4. ├ľ─čretmenin birinci k├╝meye……tane, ikinci k├╝meye…..tane nesne koydu─ču ve s├Âyledi─či k├╝melere bakarak, ├Â─črenci, iki k├╝medeki nesnelerin toplam─▒n─▒ rakamla yazar.

5. ├ľ─čretmenin g├Âsterdi─či ve s├Âyledi─či ,toplamlar─▒…….olan iki nesne k├╝mesinin resimli kart─▒na bakarak, ├Â─črenci, resimli karttaki nesne say─▒s─▒ kadar ger├žek nesne al─▒r.

6. ├ľ─čretmenin g├Âsterdi─či ve s├Âyledi─či ,toplamlar─▒…….olan iki nesne k├╝mesinin resimli kart─▒na bakarak, ├Â─črenci ├Ân├╝ndeki resimli kartlar aras─▒ndan iki nesne k├╝mesinin toplam─▒n─▒ ifade eden resim kart─▒n─▒ g├Âsterir.

7. ├ľ─čretmenin g├Âsterdi─či ve s├Âyledi─či ,toplamlar─▒…….olan iki nesne k├╝mesinin resimli kart─▒na bakarak, ├Â─črenci , iki k├╝menin toplam─▒n─▒n….oldu─čunu s├Âyler.

8. ├ľ─čretmenin g├Âsterdi─či ve s├Âyledi─či ,toplamlar─▒…….olan iki nesne k├╝mesinin resimli kart─▒na bakarak, ├Â─črenci , iki k├╝menin toplam─▒n─▒ rakamla yazar.

9. ├ľ─čretmenin s├Âyledi─či (….daha…ka├ž eder?)toplama i┼čleminin sonucu kadar ger├žek nesne al─▒r.

10. ├ľ─čretmenin s├Âyledi─či (….daha…ka├ž eder?)toplama i┼čleminin sonucunu ├Ân├╝ndeki resimli kartlar aras─▒ndan g├Âsterir.

11. ├ľ─čretmenin s├Âyledi─či (….daha…ka├ž eder?)toplama i┼čleminin sonucunun…..oldu─čunu s├Âyler.

12. ├ľ─čretmenin s├Âyledi─či (….daha…ka├ž eder?)toplama i┼čleminin sonucunu rakamla yazar.

13. ├ľ─čretmenin yazd─▒─č─▒ toplama i┼člemine bakarak , toplama i┼čleminin sonucu kadar ger├žek nesne al─▒r.

14. ├ľ─čretmenin yazd─▒─č─▒ toplama i┼člemine bakarak ├Â─črenci, ├Ân├╝ndeki resimli kartlar aras─▒ndan, toplama i┼čleminin sonucunu ifade eden resim kart─▒n─▒ g├Âsterir.

15. ├ľ─čretmenin yazd─▒─č─▒ toplama i┼člemine bakarak ├Â─črenci, toplama i┼čleminin sonucunun …… oldu─čunu s├Âyler.

16. ├ľ─čretmenin yazd─▒─č─▒ toplama i┼člemine bakarak ├Â─črenci , toplama i┼čleminin sonucunu rakamla yazar.

E─×─░T─░C─░ DRAMA

 

Bir g├╝n minik sar─▒ taksinin can─▒ ├žok s─▒k─▒l─▒r ve biraz dola┼čmaya karar verir. Garajdan yava┼č├ža ├ž─▒kar ve yolda ilerlemeye devam eder. Yolda eski dostu kara tren karde┼čle kar┼č─▒la┼č─▒r. Ona D├ťT D├ť├ť├ťT diye selam verir. Kara tren karde┼čte ona ├çUF ├çUUF diye selam verir ve ona el sallar.
Yolda gitmeye devam ederken aniden bir ses duyar. Minik sar─▒ taksi anlar ki bu b├╝y├╝k beyaz u├žakt─▒r ve hemen havadaki u├ža─ča D├ťT D├ť├ťT diye selam verir. B├╝y├╝k beyaz u├žakta kanatlar─▒n─▒ a├žar ve VUUUVV diye ├╝zerinden ge├žerek ona selam vermi┼č olur.
Ve gezisine devam etmeye tekrar ba┼člar ve sahilde ilerlerken bir bakar ki uzun vapur karde┼čte ordad─▒r ve hemen selam vermek i├žin D├ťT D├ť├ťT diye kornas─▒na basar. Uzun vapur karde┼čte minik sar─▒ taksiyi g├Âr├╝r ve ona VUUD VUUD diye kornas─▒na basarak selam verir.

DESTEKLEY─░C─░ ETK─░NL─░KLER

1: ├ľ─črencilere drama da ge├žen ara├žlar─▒n ├Âzelliklerine uygun boyama ├žal─▒┼čmalar─▒ yap─▒labilir.
2: Damaya uygun animasyon ├žal─▒┼čmalar─▒ yap─▒labilir.
3: ─░├žinde ara├žlar─▒n ├ž─▒kard─▒─č─▒ sesler olan bir ┼čark─▒ haz─▒rlanabilir ve s├Âyletilebilir.
4: Drama da ge├žen olaylar resimlere d├Âk├╝lebilir ve bu resimlerde neler olup bitti─či ├Â─črenciye sorulabilir.

D├ľN├ť┼×T├ťR├ťLEB─░L─░R SEMBOL PEK─░┼×T─░RE├ç S─░STEM─░ UYGULAMASI

Tablolar t├╝m ├žocuklar─▒n her zaman g├Ârebilecekleri en uygun yerlere as─▒l─▒r. Kural tablosu as─▒ld─▒─č─▒ yerden al─▒n─▒r ve ├žocuklara g├Âsterilir. ” Bak─▒n ├žocuklar bu tabloda s─▒n─▒f kurallar─▒m─▒z yaz─▒yor, neydi s─▒n─▒f kurallar─▒m─▒z hadi hat─▒rlayal─▒m” denir. S─▒n─▒f kurallar─▒, tablodaki resimlere dikkat ├žekilerek ve her bir ├žocu─čun ├Ân├╝nde; resim, parmakla i┼čaret edilerek ├žocuklara a├ž─▒klan─▒r. Kurallara uygun el hareketleri yap─▒l─▒r. ├ľrne─čin “bir ┼čey almak istedi─činde yada bir ┼čey s├Âylemek istedi─činde parmak kald─▒rarak izin isteme ” kural─▒ a├ž─▒klan─▒rken tablo ├╝zerinde kuralla ilgili resim bir parmakla i┼čaret edilirken di─čer eliyle de ├Â─čretmen parmak kald─▒r─▒r, sonra da ├žocuklara “Hadi ┼čimdide siz parmak kald─▒r─▒n bakal─▒m kim daha yukar─▒ kald─▒racak” diyerek parmak kald─▒rmalar─▒n─▒ ister. Uygun parmak kald─▒ranlar─▒ ” Aferin ….. ├žok g├╝zel parmak kald─▒r─▒yorsun.

Bak─▒n ├žocuklar …. ├žok g├╝zel parmak kald─▒r─▒yor. Bakal─▒m kimler ……. kadar g├╝zel parmak kald─▒r─▒yor” diyerek hem uygun parmak kald─▒ran ├žocuk peki┼čtirilir hem de di─čer ├žocuklara ├Ârnek g├Âsterilir. Daha sonra kural─▒n yan─▒ndaki parmak kald─▒rd─▒─č─▒ zaman kazanaca─č─▒ y─▒ld─▒z say─▒s─▒ ve y─▒ld─▒zlar g├Âsterilir.
Ka├ž tane oldu─ču say─▒l─▒r, s├Âylenir. “bakal─▒m bir ┼čey almak istedi─činde yada bir ┼čey s├Âylemek istedi─činde parmak kald─▒rarak izin istedi─činiz zaman ka├ž y─▒ld─▒z kazanacakm─▒┼čs─▒n─▒z? Hadi birlikte sayal─▒m 1, 2, Aferin ├žok g├╝zel sayd─▒n─▒z.. Demek ki bir ┼čey almak istedi─činizde yada bir ┼čey s├Âylemek istedi─činizde parmak kald─▒rarak izin al─▒rsan─▒z yada ben ad─▒n─▒z─▒ s├Âyledikten sonra konu┼čursan─▒z 2 y─▒ld─▒z kazanacakm─▒┼čs─▒n─▒z. ….. s├Âyle bakal─▒m, bir ┼čey almak istedi─činde yada bir ┼čey s├Âylemek istedi─činde parmak kald─▒rarak izin istersen ka├ž y─▒ld─▒z kazanacakm─▒┼čs─▒n?” diyerek kural a├ž─▒klan─▒r. B├╝t├╝n kurallar bu ┼čekilde a├ž─▒kland─▒ktan sonra sembol tablosu g├Âsterilir. “Bak─▒n burada sizin resimleriniz var. Kim kurallar─▒m─▒za uyar ve y─▒ld─▒z kazan─▒rsa, y─▒ld─▒z─▒n─▒ onun resminin oldu─ču yere ataca─č─▒m. Dersimizin sonunda y─▒ld─▒zlar─▒n─▒z─▒ sayaca─č─▒z herkes bir ├Âd├╝l kazanacak, bu ├Âd├╝llerimiz neler biliyor musunuz? diye sorulur, peki┼čtire├ž tablosu as─▒ld─▒─č─▒ yerden al─▒n─▒r ve g├Âsterilir.
” E─čer 30 y─▒ld─▒z kazan─▒rsan─▒z s─▒n─▒fta arkada┼č─▒n─▒zla dans edebilirsiniz. Kimler dans etmek istiyor, ……, ……, ……. dans etmek istiyorsan─▒z s─▒n─▒f kurallar─▒m─▒za uyacaks─▒n─▒z bende size uydu─čunuz kurallar i├žin y─▒ld─▒z verece─čim ve siz 30 y─▒ld─▒z kazan─▒nca 5 dakika dans edbilirsiniz.” diyerek a├ž─▒klan─▒r. Di─čer ├Âd├╝llerde y─▒ld─▒zlar─▒ g├Âsterilerek / say─▒larak a├ž─▒lan─▒r. Bir ├Ârnek yap─▒l─▒r. ÔÇťAysel ├Â─čretmeniniz bak─▒n yerinde sessizce, kollar─▒ ba─čl─▒, s─▒rt─▒ sandalyeye dayal─▒, ayaklar─▒ yerde olacak ┼čekilde oturuyor ona 2 y─▒ld─▒z at─▒yorum. ├ç├╝nk├╝ yerinde sessizce, kollar─▒ ba─čl─▒, s─▒rt─▒ sandalyeye dayal─▒, ayaklar─▒ yerde olacak ┼čekilde oturunca 2 y─▒ld─▒z kazan─▒yoruz” denir ve Aysel ├Â─čretmen i├žin tahtaya 2 y─▒ld─▒z at─▒l─▒r. O s─▒rada Aysel ├Â─čretmen parmak kald─▒r─▒r, ” Bak─▒n ├žok g├╝zel parmak kald─▒r─▒yor hemen 2 y─▒ld─▒z daha at─▒yorum ┼čimdi ne diyecekmi┼č dinleyelim” denir. Aysel ├Â─čretmen dinlendikten sonra ” Hadi Aysel ├Â─čretmeninizin y─▒ld─▒zlar─▒n─▒ sayal─▒m bakal─▒m ne kazanm─▒┼č” deyip y─▒ld─▒zlar─▒ say─▒l─▒r sonra y─▒ld─▒zlara kar┼č─▒l─▒k gelen ├Âd├╝l verilir. “e─čer sizde b├Âyle s─▒n─▒f kurallar─▒m─▒za uyarsan─▒z bu ├Âd├╝llerden birini kazanabilirsiniz” diyerek ├Âd├╝ller i┼čaret edilir. Yada peki┼čtire├žlerden g├Âsterilebilecek olanlar g├Âsterilir ve ilk zamanlar ├žocuklar─▒n g├Ârebilecekleri bir yerde b─▒rak─▒larak y─▒ld─▒z kazanmaya heveslendirilir.

Ders s├╝resince ├žocuklar─▒n uydu─ču b├╝t├╝n kurallar her defas─▒nda betimlenerek a├ž─▒kland─▒ktan sonra y─▒ld─▒z at─▒l─▒r. “….. ├žok g├╝zel ├ži├žek olmu┼č hemen 2 y─▒ld─▒z at─▒yorum aferin sana” gibi. Dersin sonunda yada g├╝n├╝n sonunda y─▒ld─▒zlar say─▒l─▒r kazand─▒─č─▒ y─▒ld─▒zlar─▒n say─▒s─▒ yaz─▒l─▒r, ├Â─črencinin kazand─▒─č─▒ peki┼čtire├ž hemen verilir. Verilemeyenler (bilgisayar oynama gibi…) ne zaman verilece─či a├ž─▒klan─▒r. Sembol tablosu silinerek bir sonra ki derse haz─▒rlan─▒r.

1.haftan─▒n uygulamas─▒ : Derse ba┼člarken kurallar s├Âylenir, ├Âd├╝ller a├ž─▒klan─▒r, s─▒n─▒fa tekrar ettirilir. ├ľ─čretmen, sembol tahtas─▒n─▒ i┼čaret ederek her kurala uyduklar─▒nda y─▒ld─▒z verece─čini, ders sonunda sayaca─č─▒n─▒ ve y─▒ld─▒z say─▒s─▒na kar┼č─▒l─▒k gelen ├Âd├╝l├╝ verece─čini s├Âyler.
Ders i┼člerken ilk 3 g├╝n y─▒ld─▒z kazanman─▒n (peki┼čtirecin) ve olumlu davran─▒┼člar─▒n─▒n ├Ânemi vurgulan─▒r. Her y─▒ld─▒z veri┼čte neden y─▒ld─▒z verildi─či davran─▒┼č abart─▒l─▒ betimlenerek a├ž─▒klan─▒r. “─░nanm─▒yorum! …… kollar─▒ ba─čl─▒, sessizce yerinde ├žok g├╝zel oturuyor, yani s─▒n─▒f kural─▒m─▒za uyuyor. Hemen ona 3 y─▒ld─▒z veriyorum. Bakal─▒m bug├╝n ka├ž y─▒ld─▒z kazanacak? Hangi ├Âd├╝l├╝ alacak?…..” gibi.
Ders s─▒ras─▒nda co┼čkulu bir ses tonu kullan─▒l─▒r. Merak uyand─▒r─▒larak, biraz da yar─▒┼č ortam─▒ yarat─▒larak y─▒ld─▒z kazanma, dolay─▒s─▒yla kurallara uyma uygun davran─▒┼č g├Âstermeleri ama├žlan─▒r. Her olumlu davran─▒┼č an─▒nda betimlenerek peki┼čtirilir. ├çocuklar y─▒ld─▒z kazand─▒k├ža, y─▒ld─▒z kazanmay─▒ aralar─▒nda yar─▒┼č haline getirebiliriz. “Bakal─▒m y─▒ld─▒zlara, aman Allah’─▒m …… ne kadar ├žok y─▒ld─▒z─▒n var, aaaa ……’n─▒n da y─▒ld─▒zlar─▒ ├žo─čalm─▒┼č, bakal─▒m kim ge├žecek? …..” gibi.

Gerekirse ilk g├╝n ├Â─čretmenin ismi de tahtaya yaz─▒larak ona da y─▒ld─▒z at─▒l─▒r. Y─▒ld─▒z kazanmaya ├Âzendirmek i├žin tahtaya ismini yaz─▒p “bu soruyu bilemezseniz y─▒ld─▒z─▒ ben kazanaca─č─▒m” deyip sorusunu sorar. ” hay aksi! Ben soruyu sordu─čumda …….. parmak kald─▒r─▒p konu┼čmak istedi, y─▒ld─▒z kazand─▒, ben kaybettim” diyebilir. Jest ve mimiklerle, ses tonlamas─▒yla daha zevkli bir hale getirilebilir.
Her uygun davran─▒┼ča bir y─▒ld─▒z verilir. Ders sonunda y─▒ld─▒zlar─▒ toplar. “┼×imdi dersimiz bitti. Hep birlikte s─▒rayla y─▒ld─▒zlar─▒ toplayal─▒m, bakal─▒m kimin ka├ž y─▒ld─▒z─▒ olmu┼č?” der, sayarlar. ─░lk 2 g├╝n y─▒ld─▒z say─▒s─▒na kar┼č─▒l─▒k gelen ├Âd├╝l├╝ de─čil de ├žocu─čun ye─čledi─či peki┼čtireci verir ki di─čer derslerde y─▒ld─▒z kazanmak i├žin uygun davran─▒┼člarda bulunmaya heveslensin.
Di─čer 3 g├╝n boyunca da derse ba┼člang─▒├ž ayn─▒ ┼čekilde yap─▒l─▒r. Yine ders s─▒ras─▒nda yap─▒lan her uygun davran─▒┼č an─▒nda peki┼čtirilir, betimlenir ve y─▒ld─▒z verilir. Ders sonunda art─▒k y─▒ld─▒z say─▒s─▒na kar┼č─▒l─▒k gelen ├Âd├╝l verilmeye ba┼član─▒r.

2. haftan─▒n uygulamas─▒: ├ľ─čretmen kurallar─▒ s├Âylemez. “Kurallar─▒m─▒z neydi? Kim hat─▒rlatacak” der ve yard─▒m ederek ├žocuklar─▒n s├Âylemesini sa─člar. Hatta resimleri ├Ân├╝ne getirip “bak bu kural─▒m─▒z neydi? Aferin sana do─čru hat─▒rlad─▒n, ┼čimdi arkada┼člar─▒na s├Âyle….. “der. Yine y─▒ld─▒zlara kar┼č─▒l─▒k ne kazanacaklar─▒n─▒ s├Âyler. Art─▒k y─▒ld─▒z kazanmak de─čil de uygun davran─▒┼člar─▒n ├Ânemi vurgulan─▒r. Davran─▒┼člar yine an─▒nda betimlenerek peki┼čtirilir.
2. hafta 1 davran─▒┼ča de─čil de 2 davran─▒┼ča y─▒ld─▒z verilir. Ders sonunda ├žocuklar─▒n y─▒ld─▒zlar─▒ say─▒l─▒p ├Âd├╝lleri verilir. Yine dersler co┼čkulu bir ses tonuyla, jest ve mimiklerle i┼členir. Merak uyand─▒rma, ku┼čkulanma (bak bu ├žok zor, yapabilecek misin?gibi), anl─▒k sessiz kalarak, yar─▒┼č ortam─▒ yaratarak, kas─▒tl─▒ hatalar yaparak…… art─▒k ├Â─čretim ├╝r├╝nlerinin (├Â─črenmelerin) peki┼čtire├ž ├Âzelli─či kazanmas─▒na dikkat edilir. Y─▒ld─▒z ve ├Âd├╝llerin de─či┼čtirilerek geri ├žekilmesine ba┼član─▒r. Yeni olu┼čacak y─▒ld─▒z say─▒lar─▒na ve peki┼čtire├žlere ├žocuklar─▒n kurallara ne kadar uyduklar─▒na g├Âre karar verilecektir.

3. haftan─▒n uygulamas─▒ : Derse ba┼člang─▒├ž, dersi i┼čleme ├Ânceki haftalarda oldu─ču gibi yap─▒l─▒r. Art─▒k 2-3 yada 4 davran─▒┼ča y─▒ld─▒z verilir. ├ľd├╝l verme g├╝n sonuna b─▒rak─▒l─▒r. B├Âylece sistem yava┼č yava┼č geri ├žekilmi┼č olur. Ders i┼členirken ise s├Âzel ve sosyal peki┼čtire├žlere a─č─▒rl─▒k verilir. ├çak yapmalar, g├╝l├╝mseme, ba┼čla elle onaylama, ├Â─črenciye yak─▒n durma, ok┼čama vs. ve ├Âvg├╝ s├Âzc├╝kleri gibi.
├ľ─črencilere kaydettikleri ilerlemelerden s├Âz edilir. Bir ├Â─črencinin ba┼čar─▒s─▒ hakk─▒nda di─čer arkada┼člar─▒na ├Ârnek g├Âsterilir. B├Âylelikle kendisi i├žin ├žal─▒┼čman─▒n ├Ânemi vurgulan─▒rken y─▒ld─▒z kazanman─▒n o kadar da ├Ânemli olmad─▒─č─▒ vurgulan─▒r. Bu uygulama ├žocuklardaki ilerlemeye g├Âre yap─▒l─▒r.
Yine dersler co┼čkulu i┼členir. Jest ve mimiklerle desteklenir. Art─▒k yiyecek olan ├Âd├╝ller i┼člevini yitirir, ├Ânemsizle┼čir. Ders etkinli─činden, ├Â─čretimden zevk alan ├žocuklar olu┼čur.

4. haftan─▒n uygulamas─▒ : Bu hafta kurallar a├ž─▒klanmaz. Yap─▒lan uygun davran─▒┼člar betimlenerek peki┼čtirildi─činde hat─▒rlat─▒lm─▒┼č olunur. Sosyal peki┼čtire├žler a─č─▒rl─▒kl─▒ olarak kullan─▒l─▒r. ├çocuklar─▒n g├Âsterdi─či ilerlemelerden duyulan memnuniyet daha fazla vurgulan─▒r. “art─▒k ├Âd├╝l i├žin de─čil, kendin i├žin ├žal─▒┼č─▒yorsun, aferin sana. …… ile gurur duyuyorum, ├žok g├╝zel ├žal─▒┼č─▒yor. ……..y─▒ yapmay─▒ bile ├Â─črendi.” gibi. Bu t├╝r betimlemelerle ├Â─črencilerin ola─čan s─▒n─▒f ko┼čullar─▒na uymalar─▒ sa─član─▒r. Yava┼č yava┼č ilerleyen ├Â─črenciler i├žin yine g├╝n sonunda verilen ├Âd├╝ller olsa da sosyal peki┼čtire├žler abart─▒l─▒, vurgulu ve an─▒nda verilir.
├çocuklar ba─č─▒ms─▒zla┼čt─▒k├ža bir s├╝re sonra DSP sistemi yava┼č yava┼č terk edilir.

Duyu B├╝t├╝nleme Terapisi

Ya┼čam─▒m─▒z─▒n ilk y─▒llar─▒ndan itibaren ├ževremizdeki sesleri i┼čiterek, nesneleri g├Âr├╝p dokunarak,yiyecekleri koklay─▒p tad─▒na bakarak bir├žok bilgi ediniriz. Bu bilgileri almak i├žin gerekli duyular─▒m─▒z g├Ârme, i┼čitme, koklama, tat alma, dokunma, pozisyon hissi (kas-iskelet sisteminden gelen proprioseption) ve denge (vestibular)dir. Her bir duyu, ald─▒─č─▒ bilgiyi merkezi sinir sistemine iletir. Burada t├╝m mesajlar de─čerlendirilir ve aralar─▒nda ili┼čki kurulur. Beynin mesajlar aras─▒nda ba─člant─▒ kurma i┼člevine ÔÇśDuyu B├╝t├╝nlemesi ÔÇÖ denir. Sonucunda ÔÇś├Â─črenmeÔÇÖ ger├žekle┼čir.

├ľ─črenme ve ├Â─črenilen bilginin davran─▒┼ča d├Ân├╝┼čt├╝r├╝lmesi i├žin b├╝t├╝n duyular birbiriyle yard─▒mla┼čmal─▒d─▒r. ├ľrne─čin; anne ├žocu─čuna h─▒rka giymeyi ├Â─čretirken h─▒rkay─▒ g├Âsterir, ona dokunmas─▒n─▒ sa─člar, gerekli motor beceriyi sa─člamas─▒nda yard─▒mc─▒ olur ve ayn─▒ anda s├Âzel komutlarla ├žocu─ču y├Ânlendirir. Bu davran─▒┼č─▒ ger├žekle┼čtirirken g├Ârme, dokunma, pozisyon hissi ve i┼čitme duyular─▒n─▒n beyne g├Ânderdi─či mesajlar aras─▒nda ba─člant─▒ kurulur ( duyu b├╝t├╝nlemesi yap─▒l─▒r). ├çocuk davran─▒┼č i├žin gerekli bilgileri alm─▒┼č ve anlamland─▒rm─▒┼č yani ├Â─črenmi┼čtir. H─▒rka giyece─či zaman gerekli motor planlamay─▒ (hareketleri uygun s─▒rayla ger├žekle┼čtirme) yapabilir. Duyulardan bir veya birka├ž─▒n─▒n alg─▒lanmas─▒nda problem oldu─čunda ya da beynin duyular aras─▒nda ba─člant─▒ kuramamas─▒ durumunda ÔÇśDuyu B├╝t├╝nleme Bozuklu─čuÔÇÖ olu┼čur. Duyu b├╝t├╝nleme bozuklu─ču olan ├žocuklar, duyu uyaranlar─▒na kar┼č─▒ di─čer ├žocuklardan farkl─▒ tepkiler verebilirler.

Verilen tepkilere g├Âre duyu b├╝t├╝nleme bozuklu─čunun belirtileri’ ni 2ÔÇÖye ay─▒rabiliriz;

Duyu uyaranlar─▒ndan ka├ž─▒nma
Duyu uyaran─▒ arama

 

Duyu uyaranlar─▒ndan ka├ž─▒nan ├žocuklarda dokunulmaya tepki olarak; sa├ž taramada ve/veya kestirmede zorluklar, baz─▒ giysi ve nevresim kuma┼člar─▒ndan a┼č─▒r─▒ rahats─▒zl─▒k sonucu giyinme ve uyku problemleri ya┼čanabilir. Banyo yapmaya ve di┼č f─▒r├žalamaya a┼č─▒r─▒ tepki g├Âsterebilirler.
Bu ├žocuklar y├╝ksek seslerden rahats─▒z olup kulaklar─▒n─▒ kapatabilirler. G├╝r├╝lt├╝l├╝, kalabal─▒k ortamlara girmek istemeyebilirler.
Parlak ─▒┼č─▒klara tepkili davran─▒p, karanl─▒kta oturmay─▒ tercih edebilirler.
Farkl─▒ kokulara ve tatlara a┼č─▒r─▒ reaksiyon g├Âsterebilir, yemek se├žebilirler.
Merdiven inip ├ž─▒karken, kayd─▒rak, sal─▒ncak vb. oyuncaklara binerken a┼č─▒r─▒ huzursuz olabilirler.
A─čr─▒ duyusuna kar┼č─▒ hassas olabileceklerinden incinmeyi ├žok abartabilirler.
S─▒cak- so─čuk alg─▒lamas─▒nda farkl─▒l─▒k nedeniyle s├╝rekli ├╝st├╝ndeki giysileri ├ž─▒karma iste─či g├Âr├╝lebilir.

Duyu uyaran─▒ arayan ├žocukla ise yukar─▒dakilerin tam tersi reaksiyonlar geli┼čir. Y├╝ksek seslere ilgi duyduklar─▒ i├žin m├╝zi─čin sesini sonuna kadar a├žmak isteyebilir, tekrarl─▒ ─▒┼č─▒klara odaklanabilir, yenmeyen ┼čeyleri ├ži─čneyebilir, a┼č─▒r─▒ giyinebilir, a─čr─▒ya/ac─▒ya duyars─▒z kalabilirler.

Duyu b├╝t├╝nleme bozuklu─ču olan bir ├žocukta her iki grubun tepkileri de g├Âr├╝lebilir. ├ľrne─čin ├žocuk dokunulmaya tepkiliyken, y├╝ksek sese ilgi g├Âsterebilir. Duyu b├╝t├╝nleme bozuklu─čunda a┼ča─č─▒da ki belirtiler de g├Âzlenebilir.
1. ─░nce motor becerilerde ve motor planlamada yetersizlikler,
2. Okuma, yazma gibi akademik becerilerde yetersizlikler,
3. Konu┼čma ve lisan problemleri,
4. A┼č─▒r─▒ hareketlilik ya da hareketsizlik, s├╝rekli yorgun olma hali.
Otizm tablosunda da kar┼č─▒la┼č─▒lan duyu b├╝t├╝nleme bozuklu─čunda, ilk kez Dr. Jean Ayres taraf─▒ndan geli┼čtirilenuygulanmaktad─▒r. Okulumuzda da yap─▒lan bu terapide ama├ž ├žocu─čun, v├╝cuduna ve ├ževresine olan fark─▒ndal─▒─č─▒n─▒ artt─▒rmak, do─čru duyu girdileri vermek ve bunlar─▒ b├╝t├╝nle┼čtirmesine yard─▒mc─▒ olmakt─▒r. B├Âylece ├žocu─čun ├Â─črenmeye daha a├ž─▒k olmas─▒, hareket ve tepkilerini daha kolay kontrol edebilmesi hedeflenmektedir. Duyu b├╝t├╝nleme terapisi bu konuda e─čitim alm─▒┼č fizyoterapistler ve i┼č-u─čra┼č─▒ terapistleri taraf─▒ndan yap─▒l─▒r. ├çocuk ├Âncelikle terapist taraf─▒ndan de─čerlendirilir ve gereksinimleri belirlenir. Haftada 1-2 seans olacak ┼čekilde terapiye ba┼član─▒r. Terapi, gerekli duyu uyar─▒lar─▒n─▒ sa─člayacak materyallerin bulundu─ču ├Âzel d├Â┼čenmi┼č odalarda, ├Âzel tekniklerle ve ├žocu─čun keyif alaca─č─▒ aktiviteler yard─▒m─▒yla yap─▒lmaktad─▒r.

Bu aktivitelere:
1. Pamukla dokunma, masaj, f─▒r├žalama teknikleriÔÇŽile dokunma duyusunu uyarma,
2. Sallanma, yuvarlanma, z─▒plama egzersizleri, t├╝nel i├žinden ge├žmeÔÇŽile denge ve pozisyon hissi (proprioseption) duyular─▒n─▒ uyarma,
3. Nane, papatya, vanilyaÔÇŽ. kokular─▒ ile koku duyusunu uyarma,
4. Karanl─▒k oda, renkli ─▒┼č─▒klarÔÇŽ. ile g├Ârme duyusunu uyarma,
5. Klasik m├╝zik, do─čal seslerÔÇŽ. ile i┼čitme duyusunu uyarma,
6. Re├žel, limonÔÇŽ gibi yiyeceklerle tat alma duyusunu uyarma ├Ârnekleri verilebil
Duyu b├╝t├╝nleme bozuklu─ču olan ├žocuklar─▒n aileleri, terapistle yard─▒mla┼čarak ├žal─▒┼čmalar─▒ evde de desteklemeli, ├žocuklar─▒na kar┼č─▒ anlay─▒┼čl─▒ ve sab─▒rl─▒ olmal─▒d─▒rlar.

Sevgili anne-babalar, evde bir uygulama yapmaya ne dersiniz?

Radyoyu a├ž─▒p kanal─▒ bozuk, c─▒z─▒rt─▒l─▒ olacak ┼čekilde ayarlay─▒n. Birisinden odan─▒n ─▒┼č─▒klar─▒n─▒ s├╝rekli yak─▒p s├Ând├╝rmesini isteyin. Bir aya─č─▒ k─▒r─▒k bir sandalyede, aya─č─▒ dengesiz s├╝rekli sallanan bir masada oturmaya ├žal─▒┼č─▒n. ├ťzerinize dar gelen, rahats─▒z bir bluz ge├žirin, pantolonunuzu ters giyin ve aya─č─▒n─▒za k├╝├ž├╝k gelen bir ayakkab─▒yla dola┼č─▒n. Asla yemeyece─činiz, en nefret etti─činiz yeme─či yemeye ├žal─▒┼č─▒n.

├çocuklar─▒n─▒z─▒n ├ževreyi bizim gibi alg─▒lamad─▒klar─▒n─▒ ve bununla ilgili zorluklarla m├╝cadele etmeye ├žal─▒┼čt─▒klar─▒n─▒ unutmay─▒n─▒z.

DUYU B├ťT├ťNLEMES─░:Duyu organlar─▒m─▒zla gelen bilgilerle, ├ževremizi ve kendimizi alg─▒lar─▒z. Dokunma, tat alma, koku, g├Ârme, i┼čitme, proprioseptif (kas eklemler ve ba─č dokusu ile alg─▒lanan pozisyon duyusu) ve vestib├╝ler (i├ž kulaktaki duyu organ─▒ ile alg─▒lanan , hareket, denge ve yer├žekimi ile ilgili mesajlar─▒ alan) duyular arac─▒l─▒─č─▒yla al─▒nan uyaranlar ile merkezi sinir sistemine pek ├žok bilgi iletilir.Merkezi sinir sistemimiz, beyin ve beynimizin v├╝cudumuz ile ili┼čkisini sa─člayan omurilikten olu┼čur. G├Ârevi; iletilen bilgileri organize etmek, gelen bilgiler aras─▒nda ba─člant─▒ kurmak ve par├žalardan bir b├╝t├╝n olu┼čturmakt─▒r. Bir tek duyudan al─▒nan mesajlar ├Â─črenmemiz i├žin yeterli de─čildir. ├çe┼čitli duyular─▒n sa─člad─▒─č─▒ bilgiler aras─▒nda ili┼čki olmal─▒d─▒r. ├ľrne─čin; dokunma duyusu ile al─▒nan mesajlar g├Ârmeye, g├Ârme duyusu ile al─▒nan mesajlar dengeye ve v├╝cudun fark─▒nda olunmas─▒na, bu da ├Â─črenmenin ger├žekle┼čtirilmesine yard─▒mc─▒ olur. Mesajlar aras─▒nda ba─člant─▒ kurulmas─▒, yani duyu b├╝t├╝nlemesi sayesinde beynimiz bizim ├že┼čitli beceriler kazanmam─▒z─▒ ve ├Â─črenmemizi sa─člar.├çocu─čun ayakkab─▒s─▒n─▒ ba─člamay─▒ ├Â─črenmesi i├žin ayakkab─▒ ba─č─▒n─▒ g├Ârmesi, ona dokunmas─▒, kendi parmak hareketlerini kontrol edebilmesi, kendine anlat─▒lanlar─▒ dinlemesi, dengesini bozmadan ├ž├Âmelerek belli bir pozisyonda ayakkab─▒s─▒n─▒ ba─člamas─▒ gerekmektedir. Bu da yukar─▒da sayd─▒─č─▒m─▒z duyular─▒n ├žo─čundan gelen mesajlar─▒n birbiri ile ba─člant─▒s─▒n─▒n yani duyu b├╝t├╝nlemesinin olmas─▒n─▒ gerektirir.
Duyu B├╝t├╝nlemesi Bozuklu─ču:Duyu b├╝t├╝nlemesi bozuklu─ču olan ├žocuklar alg─▒lad─▒klar─▒n─▒ b├╝t├╝nle┼čtiremezler ve par├žalardan bir b├╝t├╝n olu┼čturamazlar. Otistik ├Âzellikleri olan ├žocuklar─▒n ├žo─čunda duyu b├╝t├╝nlemesi bozukluklar─▒ g├Âr├╝l├╝r.Vestib├╝ler uyaranlar─▒ b├╝t├╝nleme g├╝├žl├╝─č├╝ ya┼čayan ├žocuklar─▒n, g├╝nl├╝k ya┼čamda yer├žekimine g├╝vensiz ve savunmac─▒ davran─▒┼člar geli┼čtirdi─či g├Âr├╝l├╝r. ├ľrne─čin, merdivenin son basama─č─▒ndan atlayamamas─▒, kald─▒r─▒m ta┼č─▒ ├╝zerinde y├╝r├╝yememesi, merdiven korkulu─čuna s─▒k─▒ca tutunmadan inip ├ž─▒kamamas─▒, oturdu─ču sandalyenin ba┼čkas─▒ taraf─▒ndan hareket ettirildi─činde a┼č─▒r─▒ derecede korkmas─▒ gibi.Dokunsal uyaranlar─▒ b├╝t├╝nleme g├╝├žl├╝─č├╝ ya┼čayan ├žocuklar─▒n savunmac─▒ olmas─▒na ├Ârnek olarak; eline su damlas─▒ d├╝┼čmesi ile diken batmas─▒na birbirine yak─▒n tepkiler vermesi, ├Âpmek ve ├Âp├╝lmekten ho┼članmad─▒klar─▒ halde s─▒k─▒ca sar─▒l─▒nmas─▒ndan ho┼članmalar─▒ verilebilir.
Duyu B├╝t├╝nlemesi Terapisi:Tek ba┼č─▒na bir e─čitim y├Ântemi de─čildir. Duyu alg─▒lamalar─▒nda farkl─▒l─▒k olan otistik ├žocuklar─▒n, do─čru tepkileri verebilmeleri, kendilerini tan─▒malar─▒, bulunduklar─▒ mek├ón i├žinde kendilerini alg─▒lamalar─▒, ├ževrelerinin fark─▒nda olmalar─▒ ve hareketlerini kontrol edebilmeleri sa─članarak, ├Â─črenme i├žin gerekli ortam haz─▒rlan─▒r. Duyu B├╝t├╝nlemesi Terapisi, d├Ârt y─▒ll─▒k bir y├╝ksek ├Â─črenim program─▒n─▒ tamamlad─▒ktan sonra konusunda lisans ├╝st├╝ e─čitim, seminer ve sertifika programlar─▒na kat─▒lm─▒┼č, bu konuda deneyimli u─čra┼č─▒ terapistlerince uygulan─▒r. ├ľzel tekniklerle, otistik ├Âzellikleri olan ├žocu─čun gereksinimleri do─črultusunda duyular─▒ uyar─▒larak beynin mesajlar─▒ organize etmesine yard─▒m edilmektedir. Bunun i├žin geni┼č bir oda i├žinde ├že┼čitli b├╝y├╝kl├╝kte terapi toplar─▒, silindir ┼čeklinde yast─▒klar, tavandan as─▒lan serbest sallanan sal─▒ncaklar, alt─▒na tekerlekler yerle┼čtirilmi┼č platformlar kullan─▒labilir. ├çocu─čun ya┼č─▒na uygun ve e─členceli ├že┼čitli fiziksel etkinlikleri i├žeren tedavide, u─čra┼č─▒ terapisti ortam─▒ kontrol ederken, ├žocu─čun kendi yapt─▒klar─▒n─▒ kontrol etmesi beklenir. U─čra┼č─▒ terapistlerinin uygulad─▒─č─▒ teknikler aras─▒nda, ├žocu─čun v├╝cut pozisyonunu de─či┼čtirme, sallama, yuvarlama, f─▒rlatma, ├╝st├╝ne binme, d├Ând├╝rme gibi etkinliklerin yan─▒ s─▒ra, ├žocu─ču pamukla dokunarak uyarma, ├žocu─ču ovma ve f─▒r├žalama gibi direkt dokunsal uyaranlar verilmesi de vard─▒r.

 

├ťst├╝n Zeka /Yetenek Belirtileri

ÔÇó M├╝kemmel uzun s├╝reli bellek

ÔÇó Geni┼č s├Âzc├╝k da─čarc─▒─č─▒
ÔÇó Okudu─čunu anlama ba┼čar─▒s─▒
ÔÇó Matematiksel ak─▒l y├╝r├╝tme ba┼čar─▒s─▒
ÔÇó Tart─▒┼čmalarda geli┼čmi┼č s├Âzel beceriler sergileme
ÔÇó Bilgisayar kullanmada beceriklilik
ÔÇó Kavramlar─▒n ├Âz├╝n├╝ alabilme
ÔÇó Daha g├╝├ž i┼člerde daha ba┼čar─▒l─▒ olma
ÔÇó Karma┼č─▒kl─▒─č─▒ ├ž├Âzebilme
ÔÇó A┼č─▒r─▒ yarat─▒c─▒l─▒k ve y├╝ksek hayal g├╝c├╝
ÔÇó Sonuca iyi ula┼čabilme
ÔÇó Keskin g├Âzlemci olma
ÔÇó ├çok iyi duyabilme
ÔÇó ├çok ilgin├ž fikirlere sahip olma
ÔÇó A┼č─▒r─▒ merakl─▒ olma, ├žok soru sorma
ÔÇó Y├╝ksek d├╝zeyde enerjisi olma
ÔÇó Alg─▒lay─▒c─▒ ve i├žg├Âr├╝l├╝ olma (bilgin)
ÔÇó M├╝kemmel espri anlay─▒┼č─▒
ÔÇó Sanat, bilim, geometri, mekanik, teknoloji ya da m├╝zikte ba┼čar─▒l─▒ olma

Hiperaktiflik

Hiperaktif ├žocuk hi├ž durmadan ko┼ču┼čturur, ba┼člad─▒─č─▒ i┼či birden b─▒rak─▒p bir ba┼čkas─▒na ge├žer. Bu ├Âzellikleriyle anne – babalar i├žin olduk├ža y─▒prat─▒c─▒d─▒r ama tedaviyle sakinle┼čtirilebilir. Hiperaktiflik birtak─▒m ruhsal sorunlar─▒ olan ├žocuklarda g├Âr├╝lebilecek belirtilerden biridir. Beyin hasarlar─▒yla, sarayla, otizmle (a┼č─▒r─▒ i├žed├Ân├╝kl├╝k) ve ├žocukluk ┼čizofrenisiyle de ba─člant─▒l─▒ olabilir. Ne var ki, bir├žok ki┼či i├žin hiperaktiflik, ├Âteki zihinsel bozukluklarla ba─člant─▒s─▒ olmayan bir a┼č─▒r─▒ hareketlilik durumudur. Bu, hiperkinetik sendromdur; hiperaktifli─če g├Âre daha enderdir ve ├žo─čunlukla erkek ├žocuklarda g├Âr├╝l├╝r. Hiperaktif ├žocuk anne ve babas─▒n─▒ ├žok u─čra┼čt─▒r─▒r. A┼č─▒r─▒ hareketli oldu─ču kadar sald─▒rgand─▒r ve ba┼čka ├žocuklarla ili┼čki kurmakta g├╝├žl├╝k ├žeker. Y─▒k─▒c─▒ olabilir; bir ┼čeyi yapmas─▒ ├Ânlendi─činde birden ├Âfke n├Âbetine tutulabilir. Ama hiperaktif ├žocuklar─▒n ruh halleri ├žok ├žabuk de─či┼čir; ├Âfke ve sald─▒rganl─▒─č─▒ birden ho┼čnutluk ya da keder izleyebilir. ─░lgisini bir konu ├╝zerinde yo─čunla┼čt─▒ramad─▒─č─▒ndan okulda ba┼čar─▒l─▒ olamaz, ├Â─črenmekte g├╝├žl├╝k ├žeker.

Nedenleri

A┼č─▒r─▒ hareketlili─čin nedeni, otizm gibi bir zihinsel bozukluk olabilir; ba┼čka belirtilerle birlikte ya da hiperkinetik sendromda oldu─ču gibi tek ba┼č─▒na g├Âr├╝lebilir. Hiperaktifli─čin nedenleri konusunda g├Âr├╝┼č ayr─▒l─▒klar─▒ vard─▒r. Organik bir beyin bozuklu─čuna ya da kal─▒tsal bir nedene ba─čl─▒ oldu─čunu d├╝┼č├╝nenler vard─▒r. Baz─▒ uzmanlar ise bunun bir aile i├ži sorunu oldu─čuna inanmakta ve ailenin t├╝m├╝n├╝, aile i├ži ili┼čkileri g├Âzden ge├žirip neyin hiperaktifli─če yol a├žt─▒─č─▒n─▒ g├Ârd├╝kten sonra tedavinin ger├žekle┼čtirilebilece─čini ileri s├╝rmektedirler.

Belirtiler

Hiperaktif ├žocuklar─▒n ├žo─ču bebekken de a┼č─▒r─▒ hareketlidirler ama y├╝r├╝meye ba┼člad─▒klar─▒ d├Ânemde belirtiler iyice belirginle┼čir. Anne – babalar ├žocuktaki s├╝rekli ko┼ču┼čturma halini bu d├Ânemde fark ederler. Ana belirti, ilgiyi ve dikkati toplayamama (konsantrasyon yetersizli─či) ile dikkat s├╝resinin k─▒sal─▒─č─▒d─▒r. ├ço─čunda zek├ó ortalamas─▒ d├╝┼č├╝kt├╝r; ge├ž konu┼čurlar. Y─▒k─▒c─▒ olmad─▒klar─▒ zamanlarda sakar ve beceriksizdirler. Ruh hallerindeki de─či┼čmeler ┼ča┼č─▒rt─▒c─▒ derecede h─▒zl─▒d─▒r. Hiperaktif ├žocuk ba┼čka ├žocuklarla iyi ge├žinemez. Oyunlara ilgisini s├╝rd├╝remez ve ├žok ├žabuk sald─▒rganla┼č─▒r. Okulda da hiperaktifli─či s├╝rer. Okuma – yazma ├Â─črenmesi g├╝├žt├╝r ve genellikle kavrama sorunlar─▒ olur: S├Âzgelimi sa─č – sol ayr─▒m─▒n─▒, bi├žimler aras─▒ndaki ili┼čkileri ├žok zor anlar. Anne – babalar─▒ en ├žok ├╝zen, bu ├žocuklar─▒n kendi kendilerine zarar verebilmeleridir. Hiperaktif ├žocuklar d├╝┼č├╝nmeden birden bire hareket ederler; yani aniden pencereden a┼ča─č─▒ atlayabilir ya da caddeye f─▒rlayabilirler. Sald─▒rganl─▒klar─▒yla ba┼čka ├žocuklara zarar verebileceklerinden dikkatle izlenmeleri gerekir. Ailede bir bebek varsa, o da tehlikededir; ├Âzellikle anne – baban─▒n ilgisini bebe─če y├Âneltmesini k─▒skanan hiperaktif ├žocuk bebe─či incitebilir. Bir ba┼čka tehlike de anne – baban─▒n g├╝nden g├╝ne ho┼čg├Âr├╝lerini yitirmeleri ve aile i├ži ili┼čkilerin bozulmas─▒d─▒r. Oysa hiperaktif ├žocu─čun cezaya de─čil, sab─▒r ve sevgiye gereksinimi vard─▒r. Evde kendisine ne kadar g├╝ven duygusu verilirse, ├Âteki ├žocuklar ve okulla ilgili sorunlar─▒n─▒n yaratt─▒─č─▒ toplumsal bask─▒larla o kadar iyi ba┼č eder.

Tedavi

Hiperaktiflik ila├žla tedavi edilebilmektedir. Baz─▒ vakalarda sakinle┼čtiriciler iyi sonu├ž vermektedir. Amfetanin grubu ila├žlar ise, yeti┼čkinlerde uyar─▒c─▒ etki yapmalar─▒na kar┼č─▒n bu t├╝r ├žocuklarda sakinle┼čtirici olarak kullan─▒lmaktad─▒r. Ayn─▒ bi├žimde, yeti┼čkinleri uyaran kahve de hiperaktif ├žocu─ču sakinle┼čtirebilmektedir. ─░la├ž tedavisi hekim taraf─▒ndan s─▒k─▒ bi├žimde denetlenerek uygulan─▒r; yan etkiler g├Âz ├Ân├╝ne al─▒narak en iyisi bulununcaya kadar bir dizi ila├ž denenebilir. ├çocu─čun dikkatini toplama ve s├╝rd├╝rme yetene─čini geli┼čtirmek i├žin davran─▒┼č tedavisi uygulan─▒r. Anksiyete varsa, giderilmesi i├žin, ├žo─ču zaman ├Âteki aile bireylerini de kapsayan psikoterapi seanslar─▒ yap─▒l─▒r. Anne – babalar bir uzmandan, hiperaktif ├žocuklar─▒na nas─▒l davranmalar─▒ gerekti─čini ├Â─črenmelidirler. ├çocuklar─▒n ├žo─ču olduk├ža hareketli olduklar─▒ ve bu y├╝zden anne – babalar─▒n─▒ yorduklar─▒ bir d├Ânem ge├žirirler. Bu durum hiperaktiflikle kar─▒┼čt─▒r─▒lmamal─▒d─▒r. Hiperaktiflik genellikle bebeklikte ba┼člar ve dikkat toplayamama gibi ba┼čka belirtilerle birlikte seyreder. Hiperaktif ├žocuk b├╝y├╝d├╝k├že sakinle┼čir ve ├žo─čunlukla a┼č─▒r─▒ hareketlili─či ergenlik ├ža─č─▒nda sona erer. Ama bu d├Ânemde de a┼č─▒r─▒ hareketlili─čin yerini, hareketsizlik ve uyu┼čukluk alabilir. Bu kez de canl─▒l─▒k kazanmalar─▒ i├žin yard─▒m g├Ârmeleri gerekir. Arkada┼čl─▒k edememe, toplumd─▒┼č─▒ kalma ve ├Â─črenme g├╝├žl├╝─č├╝ varl─▒─č─▒n─▒ s├╝rd├╝r├╝r ve ├Âzel e─čitim gerekebilir. Bir├žok anne – baba ├žocu─čun a┼č─▒r─▒ hareketlili─či bitince rahatlar ve sorunlar─▒n─▒n bitti─čini san─▒r. Oysa ├žocu─čun sorunlar─▒ s├╝rmekte ve anne – baban─▒n yard─▒m─▒ gerekmektedir.