Artik├╝lasyon Bozuklu─ču ve E─čitimi

2.726 okundu

TANIM:

Dil ve Konu┼čma Terapi Seti

Konu┼čma dilindeki sesler, nefesin ses┬á bantlar─▒n─▒ titre┼čtirerek yada titre┼čtirmeden g─▒rtlaktan ge├žtikten sonra a─č─▒z ve burun bo┼člu─čunda ┼čekillenmi┼č halidir.
Konu┼čma seslerini ├ž─▒karma i┼člemine s├Âyleyi┼č (artik├╝lasyon) denir. Dinleyici konu┼čma seslerini atlanm─▒┼č, yer de─či┼čtirmi┼č, eklemeler ve ├žarp─▒tmalar yap─▒lm─▒┼č gibi alg─▒l─▒yorsa s├Âyleyi┼č (artik├╝lasyon) bozuklu─čundan bahsedilebilir.

NEDENLER:
Yap─▒sal Nedenler:
┬Ě A─č─▒z i├ži, dudak, dil┬á gibi konu┼čma organlar─▒n─▒n bozuklu─ču, (Dudaklar─▒n yar─▒kl─▒─č─▒ veya duda─č─▒n ola─čan d─▒┼č─▒ gergin olmas─▒)
┬Ě Dil kaslar─▒n─▒n normal i┼čleyi┼čten yoksun olmas─▒,
┬Ě Dil ba─č─▒ denilen ba─člant─▒n─▒n dil ucuna yak─▒n olu┼čmas─▒,
┬Ě Dama─č─▒n ├žok y├╝ksek veya d├╝z┬á olmas─▒,┬á damak yar─▒kl─▒─č─▒ ve burunda et olmas─▒,
┬Ě ├çene kas ve sinirlerinin bozuklu─ču,
┬Ě ─░┼čitme kayb─▒,
┬Ě Zihinsel gerilik,
G├Ârevsel Nedenler:
┬Ě Konu┼čma organlar─▒ tam ve sa─čl─▒kl─▒ oldu─ču halde, konu┼čmada ├╝stlendi─či g├Ârevi tam ve sa─čl─▒kl─▒ olarak yerine getiremedi─či durumlard─▒r. Bu┬á durumlar ├žo─čunlukla ├Â─črenme ve al─▒┼čkanl─▒kla ilgilidir.
┬Ě Evde yabanc─▒ bir dil konu┼čulmas─▒ veya konu┼čulan dilin yetersiz olmas─▒,
┬Ě Konu┼čmay─▒ kazanma ve peki┼čtirme d├Âneminde ├žocukla ilgilenecek bir yeti┼čkinin┬á olmamas─▒,
┬Ě ├çocu─ča konu┼čmay─▒ ├Â─čretmek i├žin izlenilen yolun yanl─▒┼č olmas─▒ (bask─▒c─▒, ele┼čtirici tutumlar gibi).
Psikolojik Nedenler:
┬Ě ├çocu─čun zihin d├╝zeyinin konu┼čmay─▒ zaman─▒nda ve do─čru kazanabilmesini engellemesi,
┬Ě ├çocu─čun duygusal bir ├žat─▒┼čma i├žinde olmas─▒,
┬Ě Ana baba aras─▒nda ge├žimsizlik, maddi sorunlar, g├Â├ž gibi sorunlar,
┬Ě ├çekingen ve utanga├ž ki┼čilik,
┬Ě Konu┼čman─▒n kazan─▒lmas─▒ i├žin gereken alg─▒ya sahip olmaman─▒n yol a├žt─▒─č─▒ ses belle─či ve ses ay─▒r─▒m g├╝c├╝nde zay─▒fl─▒k,
┬Ě Konu┼čmas─▒nda sonradan gerileme olu┼čan ├žocuklarda yap─▒sal ve g├Ârevsel┬á bulgular normal olursa konu┼čma ├Âzr├╝n├╝n nedenini psikolojik nedenlerde aramak gerekir.

BEL─░RT─░LER:
┬Ě ├çocuk ana dilinin ba─č─▒ms─▒z veya bile┼čik sesleri do─čru ve anla┼č─▒l─▒r ┼čekilde ├ž─▒karam─▒yorsa ve ├ž─▒kard─▒─č─▒ sesler ayn─▒ ya┼č grubundaki ├žocuklar─▒n ├ž─▒karmas─▒ gereken seslerden farkl─▒l─▒k g├Âsteriyorsa,
┬Ě E─čer artik├╝lasyon bozuklu─ču ├žocu─čun konu┼čmas─▒n─▒ anla┼č─▒lmaz hale sokuyorsa ve konu┼čma etraf─▒n dikkatini yo─čun olarak ├žekiyorsa,
┬Ě Belirti olarak ta de─čerlendirilebilecek┬á d├Ârt ┼čekilde g├Âr├╝lebilir:
Atlamalar: Atlama yanl─▒┼člar─▒nda s├Âzc├╝klerin yaln─▒z bir k─▒sm─▒ s├Âylenir,
├ľrnek : hayvan -ayvan ,rehberlik -reberlik ,saat -sat ,araba -arba
Yerine Koyma:S├Âzc├╝─č├╝n ba┼č─▒ ,ortas─▒┬á veya sonundaki bir sesin yerine ba┼čka bir ses kullan─▒l─▒r.
├ľrnek : Ar─▒ -ay─▒ ,kitap-kipat , davul-dayul
Eklemeler:.s├Âzc├╝klerdeki fazla sesleri i├žerir.
├ľrnek : A┼ča─č─▒-a┼č┼ča─č─▒ ,atm─▒┼č-altm─▒┼č ,e┼ček -e┼č┼ček, pencere -penicere ,saat- sahat ,
├çarp─▒tmalar:Sesler tam do─črru olmamakla birlikte ger├že─čine yak─▒nd─▒r. Ses, konu┼čma dilinde olmayan┬á yeni bir ses olarak ├ž─▒kar─▒l─▒r.
├ľrnek : karag├Âz -kaxg├Âz ,ekmek -emme

├ľNER─░LER:
Uzmana ├ľneriler
Artik├╝lasyon bozukluklar─▒n─▒ d├╝zeltme ├žal─▒┼čmalar─▒ d├Ârt a┼čamada ger├žekle┼čtirilebilir:

1.Nedenleri ortaya ├ž─▒karmak. ├çocu─čun probleminin giderilmesi i├žin do─čru bir tan─▒lama gerekir. Tan─▒lama ile birlikte nedenlerin ortaya ├ž─▒kar─▒lmas─▒ da ├Ânemlidir. E─čer ├žocukta artik├╝lasyon bozuklu─čunun nedeni yap─▒sal bir bozukluksa, ├žo─ču t─▒bb─▒ tedavi ile d├╝zeltilebilir, neden i┼čitme engeline ba─čl─▒ ise uygun tedavi ve i┼čitme arac─▒ kullan─▒l─▒r, zeka d├╝zeyi d├╝┼č├╝k ├žocuklarda zeka seviyesine g├Âre terapinin d├╝zenlenmesi ve ├žocu─čun mevcut kapasitesinden en iyi ┼čekilde yararlan─▒lmas─▒ gerekir, aile atmosferi ve duygusal uyumsuzluk gibi engeller i├žin psikolojik┬á ├žal─▒┼čmalar yap─▒lmal─▒d─▒r.

2.├çocu─čun probleminin fark─▒na vard─▒r─▒lmas─▒. ├çocu─čun probleminin fark─▒na vard─▒rmak ve terapiye istekli hale getirmektir. ├çocu─čun bozuk ├ž─▒kard─▒─č─▒ sesler ├žocuk ve e─čitimcisi taraf─▒ndan beraberce listelenir. B├Âylece┬á ├žocuk hangi sesleri ├ž─▒karamad─▒─č─▒n─▒ bilir ve bu seslerle ├žal─▒┼čma yapaca─č─▒n─▒n fark─▒na var─▒r.

3.├ľz├╝rl├╝ sesin d├╝zeltilmesi.
Artik├╝lat├Âr kaslar: ├žene-dudak-dil-a─č─▒z kaslar─▒ gere─či gibi i┼člemiyorsa;
┬Ě Yeni sesin konu┼čmada kullan─▒l─▒r hale getirilmesi,
┬Ě Terapinin sona erdirilmesi ve vaka incelemesi,
┬Ě ├ťfleme ├žal─▒┼čmas─▒ :Kibrit ,mum, s├Ând├╝rme ,ka─č─▒t ├╝fleme pervane d├Ând├╝rme,
┬Ě Sak─▒z ├ži─čneme ├žal─▒┼čmas─▒,
┬Ě Yalama ├žal─▒┼čmas─▒: Dudaklara re├žel, bal gibi tatl─▒lar s├╝r├╝lerek yalama ├žal─▒┼čmalar─▒ ile dil, dudak a─č─▒z kaslar─▒n─▒n geli┼čmesinin sa─članmas─▒,
┬Ě Isl─▒k ├žalma ├žal─▒┼čmas─▒,
┬Ě Dil yuvarlama ├žal─▒┼čmas─▒,
┬Ě Di┼čleri birbirine vurma ├žal─▒┼čmas─▒,
┬Ě Dudaklar─▒n enlemesine, uzunlamas─▒na a├ž─▒l─▒p kapanma ├žal─▒┼čmas─▒,
Daha sonra sesin d├╝zeltilmesi i├žin;
┬Ě ├çocuk yanl─▒┼č ├ž─▒kard─▒─č─▒ sesin do─črusunu ├žok dinlemeli ,duymal─▒┬á sesin do─črusu┬á┬á┬á┬á┬á┬á┬á i┼čitme merkezinde yer etmelidir,
┬Ě Sesin ├žal─▒┼čmas─▒: Ele al─▒nan yeni ses uyar─▒, taklit, fonatik de─či┼čtirme ve do─čru sesli s├Âzc├╝kleri kullanarak ├Â─čretilebilir,
┬Ě Ayna kar┼č─▒s─▒nda do─čru sesi ├ž─▒karma ├žal─▒┼čmas─▒,
┬Ě Hece ├žal─▒┼čmas─▒,
┬Ě Kelime ├žal─▒┼čmas─▒,
┬Ě Atas├Âzleri ,deyimler gibi karma┼č─▒k kelime ├žal─▒┼čmalar─▒.
┬Ě Bu a┼čamalar izlenerek aile, ├Â─čretmen ve terapistin yard─▒m─▒ ile artik├╝lasyon bozuklu─ču oldu─čuna karar verilen ├žocuklar konu┼čmay─▒ daha kolay ve k─▒sa zamanda kazanabilir. Artik├╝lasyonu olan her ├žocuk yard─▒mla ve d├╝zenli ├žal─▒┼čma ile konu┼čmas─▒n─▒ d├╝zeltebilir.
4 .Artik├╝lasyon ├žal─▒┼čmas─▒n─▒n sonland─▒r─▒lmas─▒.
Anne Babaya┬á ├ľneriler:
Sa─čl─▒kl─▒ bir ├žocu─ča sahip olmak her anne baban─▒n en ├Ânemli isteklerinden biridir.┬á Anne babalar hamilelik d├Âneminde ├žocuklar─▒ i├žin en g├╝zel ve en bekledikleri ├Âzellikleri hayal eder, onlar─▒n toplumun ve kendilerinin de─čer verdi─či ├Ânemli g├Ârd├╝─č├╝ t├╝m ├Âzellikleri ta┼č─▒mas─▒n─▒ dilerler. Herkes sa─čl─▒kl─▒ bir bebek isterken ├žocu─čun farkl─▒ ├Âzelliklerinin olmas─▒ aileyi de─či┼čik duygulara iter. Bu duygular─▒n yerine ├žocu─čumu nas─▒l tan─▒yabilir, onu e─čitmek i├žin ne yapabilirim sorular─▒na a┼ča─č─▒daki ├Âneriler ve al─▒┼čt─▒rmalar ─▒┼č─▒k tutacakt─▒r:
┬Ě┬á┬á┬á┬á┬á Aile ├Ânce ├žocukta yap─▒sal bir bozukluk olup olmad─▒─č─▒n─▒ bir t─▒bbi kurulu┼čtan yararlanarak ├Â─črenebilir. (├çocukta g├Âr├╝len yap─▒sal bozuklu─čun tedavisi m├╝mk├╝nse, hastanelerin cerrahi ve K.B.B ├╝nitelerinde┬á tedavi edilebilir.)
┬Ě E─čer ├žocu─čun artik├╝lasyon bozuklu─čunun nedeni aile ortam─▒,┬á duygusal sorunlar┬á ise ├žocu─čun psikolojik yard─▒m almas─▒ yararl─▒ olur .
┬Ě Aile ├žocukta artik├╝lasyon bozuklu─ču oldu─čunu d├╝┼č├╝n├╝rse; Rehberlik ve Ara┼čt─▒rma Merkezlerine ba┼čvurarak artik├╝lasyon testi yapt─▒rmal─▒ ve artik├╝lasyon ├že┼čidi, hatal─▒ seslerin say─▒s─▒ ve ba┼čta sonda ya da ortada m─▒ oldu─ču hakk─▒nda bilgi almal─▒d─▒r.
┬Ě Anne-babalar bir uzmanla diyaloga ge├žerek ├žocu─čun konu┼čma terapisinden faydalanmas─▒n─▒ sa─člasalar da,┬á bununla yetinmeyip evde ├žocuklar─▒yla bireysel olarak ilgilenmelidir.
┬Ě Yap─▒sal bozukluk ve duygusal ├žat─▒┼čmaya dayal─▒ olmayan artik├╝lasyon bozukluklar─▒ ailenin ├Âzverisiyle d├╝zeltilebilir. Anne baba bu ├žal─▒┼čma esnas─▒nda sevecen ve sab─▒rl─▒ olmal─▒ hatal─▒ seslerin birden d├╝zelece─čini d├╝┼č├╝nmemelidir.
┬Ě ─░lk ├žal─▒┼čma olarak aile ├žocu─čun a─č─▒z, dudak, dil v.b artik├╝lat├Âr┬á organlar─▒ndaki kaslar─▒ ├žal─▒┼čt─▒rma al─▒┼čt─▒rmas─▒ yapt─▒rmal─▒d─▒r. Bunun i├žin ├žocuk sak─▒z ├ži─čneyebilir, dudak kaslar─▒n─▒ ├žal─▒┼čt─▒rmak i├žin ├╝fleme ├žal─▒┼čmas─▒, dudaklara bal s├╝rerek dudak yalama ├žal─▒┼č─▒lmas─▒, a-o harfleriyle a─č─▒z yuvarlama hareketleri, di┼č tak─▒rdatma hareketleri yapabilir.
┬Ě Aile ├žocu─čun hatal─▒ ├ž─▒kard─▒─č─▒ sesleri tespit ederek i├žinde bu seslerin bulundu─ču kelimelerden olu┼čan┬á bir listeyi ├žocukla beraber haz─▒rlayarak ├žocu─čun listedeki kelimelerden haberdar olmas─▒ sa─članabilir. Bu listeyi bazen yanl─▒┼č bazen do─čru telaffuz ederek okumal─▒ ve her yanl─▒┼č okunan telaffuzu bir i┼čaretle belli etmesi istenir, daha sonra b├╝t├╝n kelime do─čru telaffuz edilerek okunur ve ├žocu─čun dikkati do─čru sese ├žekilir. ├çocukla beraber, hatal─▒ ├ž─▒kar─▒lan seslerden ve kelimelerden olu┼čan bir hikaye haz─▒rlan─▒r, ├Ânce ├žocuk okur sonra aile do─črusunu okur, ├žocuk tekrar okuyarak kendi yanl─▒┼člar─▒n─▒ i┼čaretler. Burada ama├ž ├žocu─čun do─čru sese dikkatini ├žekmek ve do─čru telaffuz etmesini sa─člamakt─▒r.
┬Ě ├çocuk ve aile ayna kar┼č─▒s─▒na ge├žerler, ├Ânce aile ├žocukla beraber haz─▒rlanan kelime listesinin do─črusunu okur, sonra ├žocuktan okumas─▒n─▒ ister, ├žocuk ebeveyninin a─č─▒z hareketlerine (a─čz─▒n─▒n hatal─▒ sesi ├ž─▒kar─▒rken ald─▒─č─▒ ┼čekle dikkat ederek) bakarak do─črusunu ├ž─▒karmaya ├žal─▒┼č─▒r, hem do─črusunu hem yanl─▒┼č─▒n─▒ telaffuz eder, ├žocuk hem do─čru sesin hem yanl─▒┼č sesin fark─▒n─▒ g├Âr├╝r.
┬Ě ├çocuk okula gidiyorsa T├╝rk├že, Matematik, Fen, Sosyal Bilgiler gibi derslerden okuma ├žal─▒┼čmas─▒ yapt─▒r─▒labilir. Aile, ├žocu─čun yanl─▒┼č ├ž─▒kard─▒─č─▒ seslere ilgisini ├žekerek, ├žocuktan yanl─▒┼č okudu─ču seslerin alt─▒n─▒ ├žizmesini isteyebilir. Bu ├Âdevleri birde anne baba┬á yanl─▒┼č okuyarak, her yanl─▒┼čta ├žocu─čun parma─č─▒yla masaya vurmas─▒ isteyebilir, sonra do─čru telaffuz etme ├žal─▒┼čmas─▒na ge├žilebilir.
┬Ě ├çocukla beraber olu┼čturduklar─▒ kelime listesiyle ilgili resimleri beraberce toplayarak bir dosya olu┼čturulur. Aile bu resimlerle do─čru sesi ├ž─▒karma ├žal─▒┼čmas─▒ yapt─▒rabilir. Bu ├žal─▒┼čmalar yap─▒l─▒rken ├žocuk do─čru ├ž─▒kard─▒─č─▒ sesler i├žin ├Âd├╝llendirilir. ├çal─▒┼čman─▒n son a┼čamalar─▒nda ├Âd├╝l azalt─▒larak uygun bir bi├žimde kesilmelidir.
┬Ě Aile ├žocu─ča evdeki rutin i┼člerde de g├Ârev vererek, bu i┼čleri yaparken ├žocu─čun hatal─▒ ├ž─▒kard─▒─č─▒ sese dikkati ├žekilebilir.
┬Ě Al─▒┼čt─▒rmaya ├Ânce ses ile ba┼član─▒r, ├žocuk sesi do─čru telaffuz ettikten sonra basit hecelere ge├žilir, en son kelimeye ge├žilir. C├╝mle ├Ânce k─▒sa basit sonra atas├Âzleri bilmeceler, tekerlemelere ge├žilebilir. Al─▒┼čt─▒rmalar ├žocu─čun anlayabilece─či gibi tane tane ve normal ses d├╝zeyinde olmal─▒d─▒r
┬Ě Bu ├žal─▒┼čmalar yap─▒l─▒rken┬á ├žocu─ču s─▒kmamak, onun ho┼čuna gidecek ortamlar yaratmak ve ├žocu─ču ├Âd├╝llendirmek ├žok ├Ânemlidir. Bu mesafe iyi ayarlanmazsa ├žocuk ├žal─▒┼čmadan s─▒k─▒l─▒p hi├ž konu┼čmama yolunu da se├žebilir. Aile ├žocu─ča sab─▒rla yakla┼čmal─▒, ├žal─▒┼čmalarda aceleci olmamal─▒┬á ve hemen sonu├ž bekleme gayretine girmemelidir.
┬Ě ├çocuktan ayn─▒ ┼čeyi defalarca tekrarlamas─▒n─▒ istemek ├žocu─ču s─▒kar,┬á konu┼čmaya ilgisini azalt─▒r ve ├žocuk sorulan sorulara cevap vermez. Ba┼čar─▒ya ula┼čmak i├žin her s├Âz├╝ tam de─čeri ile seslendirmeye ve acele etmemeye ├Âzen g├Âsterilmelidir.
┬Ě ├çocuk do─čru sesi kelime i├žinde de ├ž─▒karmaya ba┼člad─▒─č─▒nda hemen al─▒┼čt─▒rmalar sona erdirilmemeli ve ├žocuk takip edilmelidir.

├ľ─čretmene ├ľneriler:
┬Ě Artik├╝lasyon bozuklu─ču olan ├žocuk okula gidiyorsa s─▒n─▒f ├Â─čretmenini ve bran┼č ├Â─čretmenlerini bir yana b─▒rakan bir terapi veya konu┼čma geli┼čtirme ├žal─▒┼čmas─▒ d├╝┼č├╝nmek m├╝mk├╝n de─čildir.
┬Ě ├ľ─čretmen ├žocu─čun artik├╝lasyon bozuklu─ču olup olmad─▒─č─▒n─▒┬á ve┬á hatal─▒ ├ž─▒kard─▒─č─▒ sesleri anlamas─▒ i├žin ├Ânce Rehberlik ve Ara┼čt─▒rma Merkezlerinden yararlanarak artik├╝lasyon testi yapt─▒rmal─▒ ve artik├╝lasyon ├že┼čidi, hatal─▒ seslerin adedi ve hatal─▒ sesin ba┼čta sonda ya da ortada m─▒ oldu─ču hakk─▒nda bilgi almal─▒d─▒r.
Çocuk terapiye devam ediyorsa:
├çocuk yetkili bir kurumda veya bu konuda yeti┼čmi┼č bir uzman taraf─▒ndan terapiye tabi tutuluyorsa , s─▒n─▒f ├Â─čretmeninin yard─▒m─▒ iki ayr─▒ y├Ânde olabilir.
┬Ě Birinci gruptaki yard─▒m ├žocu─ča ait gerekli bilgileri toplamak ve ilgiliye vermektir.┬á ├çocu─ču, iyi bir ┼čekilde g├Âzleme f─▒rsat─▒na sahip olan ├Â─čretmen, inceleme veya tan─▒ma fi┼čleri diye adland─▒r─▒lan fi┼člere yazaca─č─▒ bilgilerde ├Â─črencileri konu┼čma ├Âzellikleri y├Ân├╝nden de de─čerlendirmeye ├žal─▒┼čmal─▒d─▒r.
┬Ě S─▒n─▒f ├Â─čretmeninin ikinci gruptaki yard─▒m─▒, terapi s├╝resince ├žocu─ča verilen ├Âdevlerin yerine getirilmesinde, s─▒n─▒fta gereken kolayl─▒─č─▒ sa─člamakt─▒r. Uzmanla i┼čbirli─či yaparak onun tavsiyelerini yerine getirmek ve uygulamalar─▒n sonucundan uzman─▒ haberdar etmek, s─▒n─▒f ├Â─čretmeninin en ├žok yard─▒m edece─či konulardan biridir.
Çocuk terapiye devam etmiyorsa:
┬Ě Bug├╝n i├žin yurdumuzda konu┼čma ├Âz├╝r├╝n├╝n d├╝zeltilmesinde ├žal─▒┼čabilecek yeterli say─▒da eleman yoktur. Ama artik├╝lasyon bozuklu─ču olan ├žocuk vard─▒r. Bunlardan okul ├ža─č─▒nda olanlar ├žo─čunlukla s─▒n─▒flara bu ├Âz├╝rleri ile devam etmektedir. S─▒n─▒flar─▒nda artik├╝lasyon bozuklu─ču olan ├žocuklar┬á tamamen s─▒n─▒f ├Â─čretmeninin anlay─▒┼č, yeterlilik ve ├žabas─▒na kalmaktad─▒r. Bu s─▒n─▒f ├Â─čretmeni artik├╝lasyon bozukluklar─▒n─▒ d├╝zeltme ├žal─▒┼čmas─▒ yaps─▒n m─▒ demektir? Baz─▒ belirli vakalar i├žin evet. Fakat bu hi├žbir zaman s─▒n─▒f ├Â─čretmeni konu┼čma uzman─▒n─▒n yerini tutar demek de─čildir. S─▒n─▒f ├Â─čretmeni terapistin yerini tutacak fonksiyona sahip olmad─▒─č─▒ gibi terapiyi s├╝rd├╝rmek i├žin yeterli zamana da sahip de─čildir.
┬Ě ├ľ─čretmen ├žocu─ča kar┼č─▒ sevecen, sab─▒rl─▒, ve ├Âzverili olmal─▒d─▒r. ├çocu─čun hatal─▒ ├ž─▒kard─▒─č─▒ sesi hemen do─čru olarak kazanamayaca─č─▒ i├žin aceleci davranmamal─▒d─▒r.
┬Ě ├ľnce ├žocu─čun artik├╝lasyonunun ├že┼čidini ve ├ž─▒kard─▒─č─▒ hatal─▒ seslerin bilinmesi gerekmektedir. Bu nedenle ├žal─▒┼čmaya hatal─▒ sesin do─čru olarak ├ž─▒kar─▒lmas─▒ ile ba┼člay─▒p, do─čru ├ž─▒karmaya ba┼člad─▒─č─▒ sesi kelime i├žinde kullanmas─▒ sa─članabilir.
┬Ě ├ľ─čretmen T├╝rk├že dersinde artik├╝lasyonu olan ├žocuklara daha fazla s├Âz vermelidir. Par├žan─▒n okunu┼čunda her ├ž─▒kard─▒─č─▒ hatal─▒ sese ├žocu─čun dikkatini ├žekmeli ve ├Â─čretmen taraf─▒ndan do─čru telaffuz edilerek ├žocu─čun tekrarlamas─▒ istenmelidir. Ayn─▒ uygulama anlat─▒m ├žal─▒┼čmalar─▒, matematik dersinde problemin okunmas─▒ gibi durumlarda da tekrarlanabilir.
┬Ě ├ľ─čretmen artik├╝lasyon bozuklu─ču olan ├žocuklarda hatal─▒ ├ž─▒kard─▒─č─▒ seslerden olu┼čan isteklerde bulunur. ├ľrne─čin ┬« harfinde artik├╝lasyon bozuklu─ču olan bir ├žocu─ča ÔÇťGit ┬«asim Beyden tebe┼čir iste yoksa T├╝┬«kan han─▒mdan iste gibi ÔÇť├žocu─čun bu kelimeyi tekrar etmesi ve iste─či yerine getirmesi istenebilir.
┬Ě ├çocuklara ├Â─čretmen ara s─▒ra ┼čark─▒, masal, ├Âyk├╝, kasetleri dinlettirilerek ├žocu─čun ├ž─▒kard─▒─č─▒ hatal─▒ sesin do─črusunu ├Â─črenmesi, anlamas─▒ ve dikkatinin ├žekilmesi sa─članabilir.
┬Ě S─▒n─▒fta mani, tekerleme, ┼čark─▒ s├Âylenerek ├žocu─čun hatal─▒ ├ž─▒kard─▒─č─▒ sesler tekrar ettirilebilir.
┬Ě ├ľ─čretmen bir par├ža okurken bilin├žli hatalar yaparak ├žocu─čun bunlar─▒ kaydetmesini ve do─črular─▒n─▒ kendisinin telaffuz etmesini sa─člayabilir.
┬Ě ├ľ─čretmen bir par├žay─▒ okur ├žocuk ├ž─▒karmakta g├╝├žl├╝k ├žekti─či sesi i┼čaretler.
┬Ě S─▒n─▒fta ba┼čka artik├╝lasyonu olan ├žocuklar birbirlerini dinleyip yanl─▒┼člar─▒ not edip, kendi aralar─▒nda do─čru sesi telaffuz etmeye ├žal─▒┼čabilir.
┬Ě ├çocu─ča s─▒n─▒f i├ži rutin i┼člerde g├Ârevler verilerek ├žocu─čun g├╝nl├╝k konu┼čmalar─▒na dikkat ederek yanl─▒┼č ├ž─▒kard─▒─č─▒ sesler ├╝zerine yo─čunla┼čmal─▒d─▒r. Artik├╝lasyon bozuklu─ču e─čitiminde s─▒k g├Âr├╝len sorunlardan bir tanesi de; ├Â─črenciye destek olmak amac─▒yla s├╝rece kat─▒lan ├Â─čretmenlerin ilk anda ├žok fazla ├žaba harcayarak b─▒kk─▒nl─▒─ča u─čramalar─▒ yada ba┼čar─▒ seviyelerini y├╝ksek tutmak istemeleri dolay─▒s─▒yla istenen h─▒zda ilerleme sa─člayamamalar─▒d─▒r. B├╝t├╝n bunlar ├Â─čretmeni etkiledi─či kadar ├Â─črenciyi de etkiler. ├ç├╝nk├╝ bu gibi durumlarda ├Â─črenci kendini bask─▒ alt─▒nda hissedebilir. Panik, engellenmi┼člik ve ├Â─črenilmi┼č ├žaresizlik ya┼čayarak, psikolojik a├ž─▒dan sorununu ├ž├Âzebilecek hale bir t├╝rl├╝ gelemeyebilir.

KEKEMEL─░K
Kekemelik, ├žocuklarda genellikle okul ├Âncesi ya┼člarda ortaya ├ž─▒kan, alt─▒n─▒ ─▒slatma, k─▒skan├žl─▒k, yeme bozukluklar─▒, t─▒rnak yeme, parmak emme gibi bir uyum ve davran─▒┼č bozuklu─čudur. Kekemelik, e─čer herhangi bir organik bozuklu─ča ba─čl─▒ de─čilse, psikolojik k├Âkenlidir. Psikolojik k├Âkenli olmayan kekemelik ve konu┼čma problemleri bir uyum ve davran─▒┼č bozuklu─ču olarak kabul edilemez.
Genellikle, erkek ├žocuklarda ve 2-4 ya┼člar─▒ aras─▒nda ortaya ├ž─▒kan kekemeli─čin farkl─▒ sebepleri vard─▒r. Bu sebepler ├žok ├že┼čitli olmakla birlikte a┼ča─č─▒daki gibi 4 ana ba┼čl─▒kta ├Âzetlenebilir;
Travmatik ya┼čant─▒lar ve korkular
– yang─▒n, deprem gibi olaylar
– t├╝p patlamas─▒, bina ├ž├Âkmesi gibi olaylar
– trafik kazalar─▒
– hastal─▒k ve ameliyatlar
– bir kavgaya tan─▒k olma
– hayvandan korkma
– sesle korkutulma
Aile i├ži sorunlar
– evdeki kavgalar ve huzursuzluklar
– ├žocu─ča uygulanan ┼čiddet
– anne-baba aras─▒ndaki ┼čiddet
Kay─▒p ve ayr─▒l─▒k
– ├Âl├╝m nedeniyle aileden birinin kayb─▒
– bo┼čanma nedeniyle anne-babadan ayr─▒lma
– beklenmedik seyahatler nedeniyle ayr─▒l─▒k
– evcil hayvan─▒n ├Âl├╝m├╝ veya hayvandan ayr─▒lma
Hatal─▒ anne-baba tutumlar─▒
– bask─▒c─▒, a┼č─▒r─▒ disiplinli aile tutumlar─▒
– a┼č─▒r─▒ koruyucu aile tutumlar─▒
– alayc─▒, a┼ča─č─▒lay─▒c─▒ aile tutumlar─▒Psikolojik k├Âkenli kekemeliklerin bir k─▒sm─▒ ge├žicidir, b├╝y├╝k bir ├žo─čunlu─ču ergenlik d├Ânemine kadar devam eder, bir k─▒sm─▒ ise 20 ya┼člar─▒ndan sonra azal─▒r ancak d├Ânem d├Ânem yeniden ortaya ├ž─▒kar. ├çocukluk d├Âneminden sonra devam eden kekemelikler stres, kayg─▒ ve heyecan nedeniyle zaman zaman artabilir. ├çocuklarda da, kekemelik s├╝rekli olmayabilir; kayg─▒ ve heyecanla zaman zaman artabilir, bazen k─▒sa s├╝relerle de olsa tamamen ortadan kalkabilir.
├çocuklarda g├Âr├╝len psikolojik k├Âkenli kekemelik, ├žocu─čun ├ževresindeki ki┼čilerin yanl─▒┼č tutumlar─▒yla iyice kuvvetlenebilir ve peki┼čebilir. Anne-baba bu konuda dikkatli davransa bile, ├žocu─čun etkile┼čimde oldu─ču di─čer aile bireyleri, okul arkada┼člar─▒, ├Â─čretmenleri ve kom┼čular─▒n yapt─▒─č─▒ hatalar nedeniyle ├žocu─čun kekemeli─či artabilir veya kekemelik nedeniyle ba┼čka sorunlar ortaya ├ž─▒kabilir. Kekemelik nedeniyle ortaya ├ž─▒kabilen di─čer sorunlardan bir ka├ž─▒; ├Âz-g├╝ven eksikli─či, ba┼čar─▒s─▒zl─▒k kayg─▒s─▒, ├že┼čitli korkular, okul ba┼čar─▒s─▒zl─▒─č─▒ ve i├že kapan─▒kl─▒kt─▒r. Bu nedenle, ailelerin, kekemeli─čin kendili─činden ge├žmesini beklemeleri do─čru de─čildir. Kekemelik kendisi bir sorun olman─▒n ├Âtesinde, yeni sorunlara da sebep olabildi─či i├žin, anne-babalar─▒n en k─▒sa zamanda bir uzmandan yard─▒m almalar─▒ gerekir. Aileler gittikleri uzmandan, yaln─▒z kekemeli─čin tedavisi i├žin de─čil, kekeme ├žocu─ča kar┼č─▒ tutumlar ve kekemeli─če ba─čl─▒ geli┼čebilecek yeni sorunlar─▒n ├Ânlenmesi i├žin yap─▒lmas─▒ gerekenlerle ilgili de yard─▒m almal─▒lar.
Kekemelik sorunu olan ├žocuk bir uzman─▒n kontrol├╝nde olsa bile, anne-babalara ve ├žocukla etkile┼čimde olan herkese d├╝┼čen g├Ârevler vard─▒r. Kekemeli─či olan ├žocuklarda a┼ča─č─▒daki noktalara dikkat etmek gerekir;
├çocuk konu┼čurken, konu┼čmas─▒ d├╝zeltilmemelidir.
Konu┼čmas─▒n─▒ dinlerken sab─▒rs─▒z ve sinirli davranmamal─▒, ba┼čka ┼čeylerle ilgilenilmemelidir.
Konu┼čmas─▒yla alay edilmemeli, ├žocuk k├╝├ž├╝msenmemelidir.
Konu┼čmalar─▒ taklit edilmemeli, ba┼čkalar─▒n─▒n taklit etmesi de ├Ânlenmelidir.
Dikkatini konu┼čmas─▒na vermesi ├Ânlenmelidir; s─▒k s─▒k konu┼čturmak, g├╝zel konu┼čmas─▒n─▒ ├Â─čretmeye ├žal─▒┼čmak gibi davran─▒┼člar, konu┼čma sorununun alt─▒n─▒ ├žizece─či i├žin kekemeli─či art─▒r─▒r.
Kendine g├╝ven kayb─▒n─▒ ├Ânlemek i├žin di─čer alanlarda yapt─▒─č─▒ olumlu ┼čeyler ├Âv├╝lmeli, k├╝├ž├╝k sorumluluklar vererek yapt─▒klar─▒ onaylanmal─▒d─▒r.
Anne-baba olarak a┼č─▒r─▒ bask─▒c─▒ ve koruyucu tutumlardan uzak durulmal─▒d─▒r.
├çocuk, karde┼člerle ve di─čer ├žocuklarla k─▒yaslanmamal─▒d─▒r.
├çocuk s─▒k s─▒k ele┼čtirilmemeli ve azarlanmamal─▒d─▒r.
Heyecanland─▒─č─▒ durumlarda sakinle┼čtirmeye ├žal─▒┼č─▒lmal─▒d─▒r.
Ba┼čkalar─▒na onun yan─▒nda kekemeli─činden s├Âz edilmemelidir.

Comments are closed.

%d blogcu bunu be─čendi: