Category: Aile E─čitimi

├ľzel Gereksinimli ├çocuklar─▒n Dil Geli┼čiminin Desteklenmesi

Dil ediniminde ebeveynler neden ├Ânemlidir?
Dil do─čal ortamlarda etkili ├žocuk-yeti┼čkin etkile┼čimi ile kazan─▒lmaktad─▒r. Yeti┼čkinin ├žocu─čun ileti┼čimsel giri┼čimlerine yan─▒tlay─▒c─▒ olmas─▒, uygun ┼čekilde dile model olmas─▒ dil kazan─▒m─▒nda etkilidir. Ayr─▒ca ├Âzel gereksinimi olan ├žocuklar─▒n e─čitimlerine ailenin kat─▒l─▒m─▒ sosyal olarak anlaml─▒ f─▒rsatlar─▒nsunulabilmesi, fiziksel yak─▒nl─▒k ve etkili ili┼čkilerin dil kazan─▒m─▒ndaki ├Âneminden dolay─▒ ├Ânemlidir. Devam─▒n─▒ Oku

Kayna┼čt─▒rma E─čitimi Hakk─▒nda

Kayna┼čt─▒rma yoluyla e─čitim nedir?

Kayna┼čt─▒rma yoluyla e─čitim; ├Âzel e─čitime ihtiyac─▒ olan bireylerin e─čitimlerini, destek e─čitim hizmetleri de sa─članarak yetersizli─či olmayan akranlar─▒ ile birlikte resm├« ve ├Âzel; okul ├Âncesi, ilk├Â─čretim, orta ├Â─čretim ve yayg─▒n e─čitim kurumlar─▒nda s├╝rd├╝rmeleri esas─▒na dayanan ├Âzel e─čitim uygulamalar─▒d─▒r. (├Âzel e─čitim hizmetleri mad.23 ) Devam─▒n─▒ Oku

├ľzel e─čitim almak ve a┼čamalar─▒

Art─▒k devlet ├Âzel e─čitime ihtiyac─▒ olan ├žocuklar─▒n e─čitim ├╝cretini kar┼č─▒l─▒yor. Velilere ise Kaliteli bir ├Âzel e─čitim merkezi bulmak kal─▒yor.┬öMutlaka ├ževrenizde ┬ô├Âzel e─čitime ihtiyac─▒ olan ├žocuklar┬ö olmal─▒. Bu konuda sizlerle payla┼čmak istedi─čim ├Ânemli bilgiler var. Devam─▒n─▒ Oku

├ľ─×RET─░C─░ OLARAK ANNE VE BABALAR

aile egitimiAnne-babalar, ├žocuklar─▒n─▒n ilk ve daimi ├Â─čretmenleridir.

Anne-babalar─▒n ├Â─čretici olarak yeti┼čtirilmesi, ├žocuklar─▒n─▒n e─čitim s├╝recine aktif olarak kat─▒lmalar─▒ anlam─▒na gelmektedir. Anne-babalar─▒n ├Â─čretici olarak yeti┼čtirildi─či aile e─čitimi programlar─▒nda, genel olarak erken m├╝dahale, davran─▒┼č y├Ânetimi ve ba─č─▒ms─▒z ya┼čam becerilerinin ├Â─čretimi alanlar─▒nda ├Â─čretim becerileri kazand─▒r─▒lmaktad─▒r. Devam─▒n─▒ Oku

├ľzel e─čitimci olmakta b├Âyledir

black filmiBlack Filmi ─░zle
http://www.youtube.com/watch?v=x2WOup29JwM
E─čitimci Olmak

├ľ─čretmen okulun ilk g├╝n├╝nde, 5. S─▒n─▒f─▒n ├Ân├╝nde dururken, ├žocuklara bir yalan s├Âyledi. ├ço─ču ├Â─čretmen gibi, ├Â─črencilerine bakt─▒ ve hepsini ayn─▒ derecede sevdi─čini s├Âyledi. Ancak bu imk├óns─▒zd─▒, ├ž├╝nk├╝ ├Ân s─▒rada, oturdu─ču yerde bir yana kayk─▒lm─▒┼č ismi Mustafa Y─▒lmaz olan bir erkek ├žocuk vard─▒. Bayan Mediha bir y─▒l ├Ânce MustafaÔÇÖ y─▒ izlemi┼čti ve di─čer ├žocuklarla iyi oynamad─▒─č─▒n─▒, elbiselerinin kirli oldu─čunu ve s├╝rekli olarak kirli dola┼čt─▒─č─▒n─▒ g├Âzlemlemi┼čti. ─░lave olarak Mustafa tats─▒z olabiliyordu. Bu ├Âyle bir noktaya geldi ki, bayan Mediha onun k├ó─č─▒tlar─▒n─▒ b├╝y├╝k bir k─▒rm─▒z─▒ kalemle i┼čaretlemekten, kal─▒n ├žarp─▒lar(X) yapmaktan ve k├ó─č─▒d─▒n ├╝st├╝ne b├╝y├╝k “F” (en d├╝┼č├╝k derece) koymaktan zevk al─▒r oldu. Bayan MedihaÔÇÖn─▒n okulunda, her ├žocu─čun ge├žmi┼č kay─▒tlar─▒n─▒ incelemesi gerekiyordu; MustafaÔÇÖn─▒n kay─▒tlar─▒n─▒ en sona b─▒rakt─▒. Ancak, onun hayat─▒n─▒ g├Âzden ge├žirdi─činde, bir s├╝rpriz ile kar┼č─▒la┼čt─▒. MustafaÔÇÖn─▒n birinci s─▒n─▒f ├Â─čretmeni ┼č├Âyle yazm─▒┼čt─▒: “Mustafa g├╝lmeye haz─▒r parlak bir ├žocuk. ├ľdevlerini derli toplu ve temiz yap─▒yor ve de ├žok terbiyeli. Onun etrafta olmas─▒ ├žok e─členceli”
─░kinci s─▒n─▒f ├Â─čretmeni ┼č├Âyle yazm─▒┼čt─▒: “Mustafa m├╝kemmel bir ├Â─črenci, s─▒n─▒f arkada┼člar─▒ taraf─▒ndan ├žok seviliyor, ama annesinin ├Âl├╝mc├╝l bir hastal─▒─č─▒ oldu─ču i├žin s─▒k─▒nt─▒ i├žinde ve evdeki ya┼čam─▒ m├╝cadele i├žinde ge├žiyor.”├ť├ž├╝nc├╝ s─▒n─▒f ├Â─čretmeni ┼č├Âyle yazm─▒┼čt─▒: “MustafaÔÇÖ n─▒n annesinin ├Âl├╝m├╝ onun i├žin ├žok zor oldu. Mustafa elinden gelenin en iyisini yapmaya ├žal─▒┼č─▒yor, ama babas─▒ ona ilgi g├Âstermiyor ve e─čer baz─▒ ad─▒mlar at─▒lmazsa evde ki ya┼čam─▒ yak─▒nda onu etkileyecek.”

 

MustafaÔÇÖ n─▒n d├Ârd├╝nc├╝ s─▒n─▒f ├Â─čretmeni ┼č├Âyle yazm─▒┼čt─▒: “Mustafa i├žine kapan─▒k ve okulda derslere ├žok fazla ilgi g├Âstermiyor. ├çok fazla arkada┼č─▒ yok ve bazen s─▒n─▒fta uyuyor.”

 

Bunlar─▒ okuyunca, Bayan Mediha problemi kavrad─▒ ve kendinden utand─▒. ├ľ─črencileri ona g├╝zel kurdelelerle ve parlak k├ó─č─▒tlara sar─▒lm─▒┼č hediyeleri getirdi─činde bile ├žok k├Ât├╝ hissediyordu. MustafaÔÇÖn─▒n hediyesini al─▒ncaya kadar bu b├Âyle devam etti. MustafaÔÇÖ n─▒n hediyesi bir marketten ald─▒─č─▒ kal─▒n, kahverengi ambalaj k├ó─č─▒d─▒ ile beceriksizce sar─▒lm─▒┼čt─▒. Bayan Mediha onu di─čer hediyelerin ortas─▒nda a├žmaktan ac─▒ duydu. Bayan Mediha pakette ta┼člar─▒ndan baz─▒lar─▒ d├╝┼čm├╝┼č yapma elmas ta┼čl─▒ bir bilezik ve ├žeyre─či dolu olan bir parf├╝m ┼či┼česini ├ž─▒kar─▒nca ├žocuklardan baz─▒lar─▒ g├╝lmeye ba┼člad─▒. Ama o bilezi─čin ne kadar g├╝zel oldu─čunu hayk─▒rd─▒─č─▒nda ├žocuklar─▒n g├╝lmesi kesildi. Bilezi─či takt─▒ ve parf├╝m├╝ bileklerine s├╝rd├╝. Mustafa, o g├╝n okuldan sonra ├Â─čretmenine ┼čunu s├Âylemek i├žin kald─▒. “├ľ─čretmenim bug├╝n ayn─▒ annem gibi kokuyordunuz.” ├çocuklar gittikten sonra, bayan Mediha en az bir saat a─člad─▒. O g├╝nden sonra, okuma, yazma ve aritmetik ├Â─čretmeyi b─▒rakt─▒. Bunun yerine, ├žocuklar─▒ e─čitmeye ba┼člad─▒. Bayan Mediha, Mustafa ya ├Âzel ilgi g├Âsterdi. Onunla ├žal─▒┼č─▒rken, zihni canlanmaya ba┼čl─▒yor g├Âr├╝n├╝yordu. Onu daha fazla te┼čvik ettik├že, daha h─▒zl─▒ kar┼č─▒l─▒k veriyordu. Y─▒l─▒n sonuna kadar Mustafa s─▒n─▒fta ki en zeki ├žocuklardan biri oldu ve t├╝m ├žocuklar─▒ ayn─▒ derecede sevdi─čini s├Âylemesine ra─čmen, Mustafa onun g├Âzdelerinden biri idi. Bir sene sonra, Bayan Mediha kap─▒s─▒n─▒n alt─▒nda Mustafa’dan bir not buldu, ona hala t├╝m ya┼čam─▒nda sahip oldu─ču en iyi ├Â─čretmen oldu─čunu s├Âyl├╝yordu. Alt─▒ y─▒l sonra Mustafa’dan bir not daha ald─▒. Liseyi bitirdi─čini, s─▒n─▒f─▒nda ├╝├ž├╝nc├╝ oldu─čunu ve onun hala hayat─▒ndaki en iyi ├Â─čretmen oldu─čunu yazm─▒┼čt─▒. Bundan d├Ârt y─▒l sonra, baz─▒ zamanlar zor ge├žmesine ra─čmen okulda kald─▒─č─▒n─▒, sebatla ├žal─▒┼čmaya devam etti─čini ve yak─▒nda kolejden en y├╝ksek derece ile mezun olaca─č─▒n─▒ yazan ba┼čka bir mektup ald─▒. Yine Bayan MedihaÔÇÖn─▒n t├╝m ya┼čam─▒nda ki en iyi ve ne favori ├Â─čretmen oldu─čunu yazm─▒┼čt─▒. Sonra d├Ârt y─▒l daha ge├žti ve ba┼čka bir mektup geldi. Bu kez fak├╝lte diplomas─▒n─▒ ald─▒ktan sonra, biraz daha ilerlemeye karar verdi─čini a├ž─▒kl─▒yordu. Mektup onun hala kar┼č─▒la┼čt─▒─č─▒ en iyi ve en favori ├Â─čretmen oldu─čunu a├ž─▒kl─▒yordu. Ama simdi ismi biraz daha uzundu. Mektup s├Âyle imzalanm─▒┼čt─▒: Prof. Dr. Mustafa Y─▒lmaz ( T─▒p Doktoru) ├ľyk├╝ burada bitmiyor. G├Âr├╝yorsunuz, ortaya ├ž─▒kan ba┼čka bir mektup var. Mustafa bir k─▒zla tan─▒┼čt─▒─č─▒n─▒ ve onunla evlenece─čini s├Âyl├╝yordu. Babas─▒n─▒n birka├ž hafta ├Ânce vefat etti─čini a├ž─▒kl─▒yordu ve evlenme t├Âreninde Bayan MedihaÔÇÖ n─▒n damad─▒n annesine ayr─▒lan yere oturup oturamayaca─č─▒n─▒ soruyordu. ┼×├╝phesiz Bayan Mediha bunu kabul etti. Ve tahmin edin ne oldu? Ta┼člar─▒ d├╝┼čm├╝┼č olan o bilezi─či takt─▒. Dahas─▒, MustafaÔÇÖ n─▒n annesinin s├╝r├╝nd├╝─č├╝ parf├╝mden s├╝rd├╝. Birbirlerini kucaklad─▒lar ve Dr. Mustafa, Bayan MedihaÔÇÖ n─▒n kula─č─▒na ┼č├Âyle f─▒s─▒ldad─▒: “Bana inand─▒─č─▒n─▒z i├žin te┼čekk├╝r ederim, ├Â─čretmenim. Bana ├Ânemli oldu─čumu hissettirdi─činiz ve bir fark meydana getirebilece─čimi g├Âsterdi─činiz i├žin ├žok te┼čekk├╝r ederim” Bayan Mediha, g├Âzlerinde ya┼člarla ┼č├Âyle dedi: ÔÇťYanl─▒┼č d├╝┼č├╝ncelere sahiptim. Bir fark meydana getirebilece─čimi bana ├Â─čreten sensin. Seninle tan─▒┼č─▒ncaya dek, nas─▒l ├Â─čretece─čimi bilmiyordum.”
http://hasan.trakya.edu.tr/

Dil geli┼čimine yard─▒mc─▒ olabilecek ne yapabilirsiniz.

├çocu─čunuzla ileti┼čim kurabilmek i├žin yapabilecekleriniz ┼č├Âyle s─▒ralanabilir:
Do─čumla 6 ay aras─▒
ÔÇó ┼×ark─▒ ya da ninni s├Âylerken, onun y├╝z mimiklerini taklit edin.
ÔÇó Beslenme, alt─▒n─▒ de─či┼čtirme ve banyo saatlerini konu┼čma saatlerine d├Ân├╝┼čt├╝r├╝n.
ÔÇó “ce” oyunlar─▒ gibi oyunlar─▒ oynayarak kar┼č─▒l─▒kl─▒ ileti┼čimi geli┼čtirin.
ÔÇó ─░smini s├Âyledi─činizde size bakmas─▒n─▒ te┼čvik edin.
ÔÇó ─░leti┼čim ├žabas─▒yla ├ž─▒kard─▒─č─▒ b├╝t├╝n sesler i├žin olumlu ifadeler kullan─▒n. ├ľrne─čin: “Ne g├╝zel g├╝l├╝yorsun?” gibi.
6-12 ay aras─▒
ÔÇó Seslerin fark─▒na vard─▒k├ža, (├Ârne─čin telefon ├žald─▒─č─▒nda) ne oldu─čunu anlat─▒n.
ÔÇó Ne s├Âyledi─činizi anlamas─▒ i├žin ona zaman tan─▒y─▒n.
ÔÇó G├╝nl├╝k aktivitelerinizi tan─▒mlamak i├žin ayn─▒ ifadeleri kullan─▒n.”Ay┼če’nin banyosu”, “yatma vakti” gibi.
ÔÇó Nesneleri g├Âsterip, do─čal bir konu┼čma ortam─▒nda isimlendirin.
ÔÇó Parmak oyunlar─▒ oynay─▒n.
ÔÇó Kitaplarla tan─▒┼čt─▒r─▒n; kitapta bulunan, basit ve g├╝nl├╝k ya┼čant─▒s─▒nda ├žok kar┼č─▒la┼čt─▒─č─▒ nesneleri isimlendirin.

 

Dil geli┼čimine yard─▒mc─▒ olabilecek ne yapabilirsiniz.

A┼ča─č─▒da ├žocu─čun dil geli┼čimine yard─▒mc─▒ olabilecek ├Âneriler verilmi┼čtir:
12-18 AY ARASI
ÔÇó ├çocu─čunuzla ileti┼čiminizde basit ve k─▒sa c├╝mleler kullan─▒n.
ÔÇó Do─čal bir formda, ancak yava┼č, anla┼č─▒l─▒r ve a├ž─▒k konu┼čun.
ÔÇó ├çocu─čunuzun s├Âzc├╝k kazan─▒m─▒ i├žin, tercihli s├Âzc├╝klerle soru y├Ânelterek model olun. ├ľrne─čin; elma ya da muz ister misin? gibi.
ÔÇó Oynayabilece─či baz─▒ oyuncaklar─▒ sa─člay─▒n. ├ľrne─čin; oyuncak bir telefon, konu┼čma taklitleri yapabilece─či en iyi oyuncakt─▒r.
18-24 AY ARASI
ÔÇó Yapt─▒─č─▒n─▒z aktiviteleri ve ne oldu─čunu anlat─▒p, tan─▒mlay─▒n.
ÔÇó Birlikte baz─▒ g├╝nl├╝k aktiviteler yap─▒n, b├Âylece konu┼čacak ├žok ┼čey olacakt─▒r.
ÔÇó ├çocu─čunuzun oyun i├žinde ger├žek nesnelerle oynamas─▒n─▒ te┼čvik edin, ├Ârne─čin; ger├žek yiyecekler kullan─▒lan bir ├žay partisi gibi.
ÔÇó Resimli olay ya da nesne kartlar─▒yla grup oyunlar─▒ oynay─▒n, bulmacalar ├ž├Âz├╝n.
ÔÇó Ge├žmi┼čten, g├╝n├╝m├╝zden ve gelecekten s├Âz edin; bug├╝n ne yapt─▒n─▒z, yar─▒n b├╝y├╝kanne gelecek gibi.
ÔÇó E─čer ├žocu─čunuzun ├ž─▒karabildi─či bir ses varsa (├Ârne─čin; baa), bu sesle ba┼člayan ve ├ževresinde bulunan nesneleri ├Âncelikle s├Âzc├╝k da─čarc─▒─č─▒na kazand─▒rmay─▒ hedefleyin. ├ľrne─čin; bardak gibi. Bu s├Âzc├╝─č├╝ basit c├╝mlelerde ve duruma uygun ifadelerin i├žinde kullan─▒n.
ÔÇó Hedefledi─činiz ve ├ž─▒karabildi─či sese ili┼čkin s├Âzc├╝k kartlar─▒ olu┼čturun. Bu kartlarla evin i├žinde ├že┼čitli oyun ortamlar─▒ haz─▒rlay─▒n. Karttaki s├Âzc├╝─č├╝ g├Âstererek ismini s├Âyleyin. S├Âzc├╝─č├╝n nas─▒l s├Âylendi─čini duymas─▒na yard─▒mc─▒ olun. Bazen ona da sorarak isimlendirmesini isteyin. Her ne ┼čekilde isimlendirme yaparsa yaps─▒n, do─čru kabul edip, tekrar geri iletim sa─člay─▒n. ├ľrne─čin; Evet bu bir “bardak”. Daha sonra /b/ sesiyle ba┼člayan di─čer karta ge├žin. Unutmay─▒n, bu sadece bir oyundur, ├žocuklar─▒ zorlamak ve terapist rol├╝ oynamak ├žocu─čunuz i├žin gereksiz ve sak─▒ncal─▒ olacakt─▒r. Kendi geli┼čim s├╝reci i├žinde yaln─▒zca onu desteklemeyi hedef al─▒n.

 

Dil geli┼čimine yard─▒mc─▒ olabilecek ne yapabilirsiniz. 2-3 ya┼č
ÔÇó ├çocu─čunuza “edat” lar─▒ ├Â─čretebilece─činiz oyunlar─▒ oynay─▒n. ├ľrne─čin, “topu kutunun ‘i├žine’ koymak” ya da “masan─▒n ‘├╝st├╝nden’ atmak” gibi.
ÔÇó ├çocu─čunuza 10’a kadar saymas─▒n─▒ ├Â─čretin ve sayma oyunlar─▒ oynay─▒n.
ÔÇó Yazmay─▒ taklit edebilmesi i├žin boya kalemleri ve k├ó─č─▒t sa─člay─▒n.
ÔÇó Di─čer ├žocuklarla oyun oynayarak ileti┼čim sa─člayabilmesi i├žin f─▒rsatlar yarat─▒n.
ÔÇó Kitap i├žinde bulunan eylemleri tan─▒mlayarak, onlar─▒ k─▒sa c├╝mlelerle anlat─▒n. Anlatt─▒─č─▒n─▒z c├╝mlelerle ilgili her olaya ili┼čkin hemen soru y├Âneltin. Her ne cevap verirse versin, tekrar sorunuzun yan─▒t─▒n─▒ bir de sizden duymas─▒ ona uygun konu┼čma modeli olman─▒z a├ž─▒s─▒ndan etkili olacakt─▒r. ├ľrne─čin; “Evet ├žocuk ayakkab─▒s─▒n─▒ giyiyormu┼č” gibi.
Dil geli┼čimine yard─▒mc─▒ olabilecek ne yapabilirsiniz. 3-5 ya┼č
ÔÇó B├╝y├╝k- k├╝├ž├╝k, sert- yumu┼čak gibi z─▒tl─▒klar i├žeren oyunlar oynay─▒n.
ÔÇó Konu┼čmalar─▒n─▒za zamana ili┼čkin kavramlar kat─▒n (bug├╝n, yar─▒n, daha sonra, gelecek hafta gibi).
ÔÇó ├çocu─čunuza olaylara ili┼čkin hisleri ve duygular─▒ hakk─▒nda konu┼čma f─▒rsat─▒ tan─▒y─▒n ve payla┼č─▒mda bulunun.
ÔÇó Kendinize ait s├Âzc├╝k oyunlar─▒, tekerlemeler, hikayeler yarat─▒n.
ÔÇó S├Âzc├╝k bulma oyunlar─▒ oynay─▒n.
ÔÇó Dil ├Âtesi becerilere ili┼čkin oyunlar ├╝retebilirsiniz ( ├Ârne─čin;bir s├Âzc├╝─č├╝n hangi sesle ba┼člad─▒─č─▒n─▒n ya da bir sesle ba┼člayan s├Âzc├╝─č├╝n bulunmas─▒ gibi fonolojik fark─▒nda olmaya ili┼čkin aktiviteler).